I ACa 240/17

Sygn. akt I ACa 240/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Bogdan Radomski Sędzia: Sędzia: SA Jerzy Nawrocki (spr.) SA Alicja Surdy Protokolant Sylwia Szymańska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa F. (...) (...)z siedzibą w K. przeciwko A. P. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w(...) z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I C 235/16 I. zmienia w całości zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddala i zasądza od F. (...) N. (...) w K. na rzecz A. P. 3617 (trzy tysiące sześćset siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów procesu; I. zasądza od F. (...) N. (...) w K. na rzecz A. P. 5050 (pięć tysięcy pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym; II. nakazuje pobrać od F. (...) N. (...) w K. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w (...)8 346 (osiem tysięcy trzysta czterdzieści sześć) zł tytułem opłaty sądowej od apelacji, od uiszczenia której pozwany był zwolniony. I A Ca 240/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy w (...)po rozpoznaniu na rozprawie sprawy z powództwa F. (...) N. (...) z siedzibą w K. przeciwko A. P. o zapłatę, zasądził od pozwanego na rzecz 186.908,82 zł z odsetkami: - od kwoty 121.061,92 zł od dnia (...)w ustawowej wysokości, a od dnia 1.(...) - od kwoty 65.846,90 zł od dnia (...)w ustawowej wysokości, a od dnia (...) a ponadto 12.963 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu 23 października 2009 r. pomiędzy (...) Bankiem (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W. a A. P. została zawarta umowa kredytu (...) nr (...), na podstawie której bank udzielił pozwanemu kredytu gotówkowego przeznaczonego na spłatę zobowiązań w kwocie 144.500zł. Kredyt został udzielony na okres wynoszący 72 miesiące z miesięczną ratą określoną w Harmonogramie spłat kredytu stanowiącym załącznik do umowy kredytowej (dowód: umowa kredytu k.61-63; harmonogram spłat kredytu k.64). Pozwany był zobowiązany do spłaty kapitału zaciągniętego kredytu z oprocentowaniem, prowizją i opłatami za udzielenie kredytu oraz składką ubezpieczeniową (...). (...) przyjął za okoliczność niesporną , że wobec niewywiązywania się pozwanego z umowy A. (...)wypowiedział pozwanemu umowę (niesporne). W dniu (...) r. (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wystawił bankowy tytuł egzekucyjny, któremu postanowieniem z dnia (...), Sąd Rejonowy w (...)nadał klauzulę wykonalności (dowód: bankowy tytuł egzekucyjny k.3, postanowienie k.19 – akt sprawy SR w (...) Na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności z dnia(...). oraz aneksu do tej umowy z dnia (...)r. pomiędzy (...) Bankiem (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W. a F. (...) (...) z siedzibą w K. została zawarta umowa sprzedaży wierzytelności, na podstawie której powód nabył względem pozwanego A. P. wierzytelność wynikającą z umowy z dnia (...)oznaczoną nr (...). Na kwotę wierzytelności składały się: należność główna (kapitał) w wysokości 121.061,92 zł i skapitalizowane odsetki w wysokości (...)zł naliczone od daty wymagalności (...)do dnia (...) r. Odsetki te obejmowały: - odsetki umowne naliczone według zmiennej stopy procentowej w łącznej kwocie (...) - odsetki umowne za zwłokę w łącznej kwocie 31.360,01 zł za okres od dnia (...)r.. Ponadto wierzytelność obejmowała koszty w wysokości 170,76 zł, na które składają się koszty egzekucji komorniczej w wysokości 26,23 zł, koszty klauzuli wykonalności na bankowym tytule egzekucyjnym w kwocie 104,69 zł, koszty wynikające z bankowego tytułu egzekucyjnego w kwocie 39,84 zł (łącznie odsetki i koszty – 65.846,90 zł) (dowód: umowa sprzedaży wierzytelności k.22-33; aneks nr (...) do umowy sprzedaży k.54-55; załącznik do umowy k. 58-59; pismo powoda k.99v). Pozwany był bezskutecznie wzywany do zapłaty należności (dowód: wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem nadania pisma k.65, 66). Powyższe okoliczności faktyczne Sąd Okręgowy ustalił na podstawie wyżej wymienionych dowodów z dokumentów. Sąd Okręgowy uznał powództwo za uzasadnione w całości. Sąd wskazał, że podstawą materialnoprawną roszczenia powoda jest umowa cesji wierzytelności wynikającej z umowy kredytu, zawartej między pozwanym A. P., a (...) Bankiem (...) S.A. w W.. Na mocy umowy kredytowej pozwany przyjął na siebie zobowiązanie zwrotu na rzecz banku kwoty otrzymanego kredytu wraz z odsetkami i dodatkowymi kosztami. Wysokość oprocentowania i pozostałe koszty, termin, w którym kredytobiorca zobowiązany jest do spłaty zadłużenia oraz konsekwencje niedotrzymania tego terminu zostały określone w zawartej przez strony umowie – w (...) (k.61-64). Pozwany nie spłacił zadłużenia, co spowodowało wypowiedzenie umowy przez bank. W dniu (...)na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo Bankowe (Dz. U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665 ze zm.), bank wystawił bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) na łączną kwotę 155.522,58 zł obejmującą kwotę należności głównej - 121.061,92 zł, kwotę odsetek - 34.316,13 zł oraz koszty – 144,53 zł. Przysługująca bankowi wobec pozwanego wierzytelność, została następnie scedowana na rzecz powoda, a ważność i zakres tej cesji, w świetle regulacji art. 509 i nast. k.c. nie budziła wątpliwości Sądu. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wbrew twierdzeniom pozwanego, zarówno istnienie jak i wysokość wierzytelności dochodzonej pozwem w stosunku do pozwanego została wykazana przez powoda wskazanymi wyżej dowodami. Z dołączonego do akt sprawy przez stronę powodową (...) do Aneksu nr(...) do (...) r., wynika zarówno wysokość zadłużenia powoda względem banku, w tym kwoty należności głównej (kapitału) i odsetek, a także data wymagalności roszczenia. Sąd wskazał ponadto, że bezspornym jest fakt, że przeciwko pozwanemu został wydany bankowy tytuł egzekucyjny. Wprawdzie w aktualnym stanie prawnym nie obowiązują już przepisy umożliwiające określonym podmiotom wystawianie tego rodzaju dokumentów, jednak nie ulega wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie, w czasie wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego, tj. w roku 2013 - możliwość taka istniała, zaś warunkiem koniecznym wydania takiego dokumentu była wymagalność roszczenia. Wobec powyższego, fakt wystawienia przez bank tytułu egzekucyjnego, któremu następnie Sąd Rejonowy w (...) nadał klauzulę wykonalności, niewątpliwie potwierdza wymagalność objętego tym dokumentem roszczenia. W piśmie z dnia (...) r. (k.99) powód przedstawił sposób wyliczenia tych należności, który odpowiada treści zawartej przez strony umowy. Zarówno kwota kapitału, jak też sposób wyliczenia odsetek i ich finalna wysokość, w istocie nie były przez pozwanego kwestionowane. Pozwany w sprawie ograniczył swoje zarzuty wyłącznie do zakwestionowania wymagalności i wysokości dochodzonej kwoty, nie przedstawiając na okoliczność słuszności swoich twierdzeń jakichkolwiek dowodów. Ponadto A. P. skoncentrował się na aspekcie procesowym i konsekwentnie wskazywał, iż dalsze pisma procesowe złożone przez powoda są spóźnione i jako takie powinny zostać pominięte przez Sąd. Sąd nie uwzględnił powyższych zarzutów. W trakcie postępowania pozwany nie przedstawił żadnych merytorycznych argumentów przemawiających za oddaleniem powództwa. Jego argumentacja przywołana w odpowiedzi na pozew jest gołosłowna. Taki sposób kwestionowania roszczenia, w sytuacji gdy z dokumentów przedstawionych przez stronę powodową bezsprzecznie wynika zarówno fakt powstania zobowiązania, wysokość i wymagalność przysługującej cedentowi wierzytelności, a także fakt skutecznego przeniesienia wierzytelności na powoda – w żadnym razie skutecznie nie podważa siły argumentacji powoda. Za uzasadnione Sąd uznał także żądanie zasądzenia odsetek. Zgodnie z art. 481 § 1 kc jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Roszczenie w zakresie kwoty kapitału, jak też skapitalizowanych odsetek i kosztów postępowania stało się wymagalne w 2012 roku. Natomiast roszczenie o zasądzenie odsetek skapitalizowanych stało się wymagalne: - w zakresie należności głównej – od dnia następnego po dniu do którego zostały wyliczone odsetki umowne, to jest od dnia (...)r. do dnia zapłaty; - w zakresie skapitalizowanych odsetek i kosztów ( tj. kwoty 65.846,90 zł) – za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ponadto wobec zmiany z dniem 1 stycznia 2016r. przepisów dotyczących odsetek, w szczególności rozróżnienia przez ustawodawcę wysokości odsetek ustawowych oraz odsetek ustawowych za opóźnienie, Sąd sprecyzował orzeczenie w zakresie odsetek zasądzonych od dnia 1 stycznia 2016 roku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc. Na koszty te złożyły się opłata sądową w kwocie 9.346 zł, wynagrodzenie pełnomocnika wraz z opłatą od pełnomocnictwa w kwocie 3.617zł. Łącznie 12.963zł. Apelację od tego wyroku wniósł pozwany zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie: 1) art. 233 § 1 kpc polegające na wadliwym ustaleniu faktu wykazania przez powoda jego roszczenia co do zasady w sytuacji braku istnienia w materiale dowodowym niniejszej sprawy dowodu świadczącego o wymagalności jego roszczenia, 2) art. 233 § 1 kpc polegające na wadliwym ustaleniu faktu wykazania przez powoda jego roszczenia co do wysokości w sytuacji, gdy: - ze znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy dokumentów w postaci umowy sprzedaży wierzytelności z dnia (...)roku i aneksu nr (...) do umowy sprzedaży z dnia (...)roku zawartego w dniu (...) roku wraz z załącznikami do niego nie wynika wysokość przelanej na rzecz powoda wierzytelności wobec pozwanego i tym samym wysokość roszczenia powoda, - samo wyliczenie kwoty roszczenia powoda zawarte w jego piśmie z dnia (...) roku stanowi jedynie twierdzenie powoda i nie jest dowodem świadczącym o wysokości roszczenia powoda, 3) art. 233 § 1 kpc polegające na wadliwym ustaleniu faktu braku kwestionowania przez pozwanego kwoty kapitału, sposobu wyliczenia odsetek i ich finalnej wysokości w sytuacji kwestionowania od samego początku przez pozwanego wysokości roszczenia powoda. Ponadto z ostrożności procesowej pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda. Na powyższą okoliczność wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci zaświadczenia wystawionego przez (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. z dnia(...)roku na okoliczność daty wypowiedzenia pozwanemu umowy kredytu o numerze (...) z dnia (...) roku. Powołanie wyżej wymienionego dowodu w postępowaniu przed Sądem I instancji nie było możliwe - albowiem pozwanemu dopiero w chwili obecnej udało się uzyskać przedmiotowy dokument. Pozwany wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania - w tym kosztów zastępstwa procesowego za I i II instancję - ewentualnie uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z pozostawieniem temu sądowi orzeczenia o kosztach postępowania za obie instancje. Powód wnosił o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Apelacja jest w całości uzasadniona. W ocenie Sądu Apelacyjnego powód nie udowodnił, że przysługuje mu względem pozwanego dochodzona wierzytelność. Zgodnie z art. 6 kc powoda obciążał dowód na okoliczność, że zawarł z (...) umowę cesji wierzytelności przysługującej(...)wobec pozwanego jako dłużnika (...). Taki dowód w sprawie nie został przeprowadzony. Powód przedstawił jedynie dowód z umowy cesji z dnia (...). [ k.22] oraz dowód z Aneksu nr (...) do tej umowy [k.54]. Z treści tych dokumentów nie wynika, aby umowa cesji obejmowała wierzytelność (...) wobec pozwanego. Przedstawione przez powoda dokumenty zawierają jedynie regulacje ogólne dotyczące nabycia przez powoda tzw. portfela wierzytelności. W żadnym jednak miejscu nie konkretyzują poszczególnych wierzytelności. Sąd przyjął, że okoliczność nabycia przez powoda wierzytelności (...) wobec powoda była bezsporna i wynikała z załącznika nr (...) do aneksu nr (...) do umowy z(...). Jednakże opisany załącznik nr(...)miał się znajdować na k. 58 i 59 akt. Znajdujące się na wskazanych kartach dokumenty w żaden sposób nie wskazują, aby wierzytelność (...)wobec pozwanego objęta była umową cesji z dnia (...). Są to dokumenty nie zawierające żadnej merytorycznej treści, zawierające jedynie niewypełnione rubryki. W tym stanie sprawy brak jest w sprawie dowodów na okoliczność, że powód nabył od B.