do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy (§ 2). Zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę (§ 5). Z art.
wynika, że wyrażenie przez inwestora zgody w sposób bierny objawia się brakiem zgłoszenia na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie. Do przyjęcia, że zgoda inwestora nastąpiła przez „przemilczenie” niezbędne jest zatem przedstawienie mu umowy z podwykonawcą lub jej projektu wraz z odpowiednią częścią dokumentacji. Przedłożenie inwestorowi do akceptacji umowy (jej projektu) musi mieć charakter „kierunkowy”, tzn. nastąpić „w celu” wyrażenia zgody na jej zawarcie. Najistotniejszym warunkiem skuteczności tak wyrażonej zgody inwestora jest znajomość treści umowy zawartej między wykonawcą a podwykonawcą. Natomiast wyrażenie zgody przez inwestora w sposób czynny nie jest objęte procedurą z art. 647 § 2 zdanie drugie k.c. i może nastąpić w sposób wyraźny pisemnie bądź ustnie, albo poprzez inne zachowanie, które w sposób dostateczny ujawnia wolę inwestora (art. 60 k.c.). Może zatem nastąpić to poprzez czynności faktyczne, w sposób dorozumiany, na przykład przez tolerowanie obecności podwykonawcy na placu budowy, dokonywanie wpisów w jego dzienniku budowy, odbieranie wykonanych przez niego robót, oraz dokonywanie podobnych czynności. Przyjmuje się przy tym, że „czynna” zgoda inwestora, wyrażona również konkludentnie, na zawarcie umowy z podwykonawcą, będzie mogła być uznana za skuteczną tylko wówczas, jeżeli ma on wiedzę o istotnych elementach tej umowy, tzn. o przedmiocie prac, jakie ma wykonać podwykonawca oraz o przysługującym mu wynagrodzeniu, bowiem te elementy kreują zakres jego solidarnej odpowiedzialności (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa 604/14, LEX nr 1602872). Zgoda inwestora, wymagana przez art.
i 3 k.c., może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia je w sposób dostateczny (art. 60 k.c.), niezależnie od tego zgodę uważa się za wyrażoną w razie ziszczenia się przesłanek określonych w art.
Oznacza to, że przyjmowane są, dla uznania działań inwestora za zgodę, trzy sposoby jej wyrażenia przez: oświadczenie woli inwestora wprost wyrażające zgodę, dorozumiane czynności, obejmujące aktywne zachowania, przejawiające dostatecznie wolę w postaci zgody oraz interpretację biernego zachowania się inwestora jako zgody, jeżeli nie doszło do zgłoszenia sprzeciwu lub zastrzeżeń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV CSK 733/13, LEX nr 1541191). Przy zgodzie biernej wystarczy, jeśli inwestor mógł się zapoznać z dokumentacją, w oparciu o którą roboty wykonuje podwykonawca i ma lub powinien posiadać wiedzę o zakresie robót i wynagrodzeniu uzgodnionym w umowie z podwykonawcą’’ (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I ACa 1136/14, LEX nr 1630574). W niniejszej sprawie powodowie ponad wszelką wątpliwość wykazali, iż pozwany wyraził zgodę na zawarcie umowy pomiędzy wykonawcą a powodami jako podwykonawcą, oraz akceptował fakt wykonywania przez powodów robót w zakresie instalacji elektrycznej. Powodowie przedstawili na powyższą okoliczność szereg dowodów, w tym dowód z zeznań świadków oraz przesłuchania stron, oraz dowód z dokumentów, w szczególności: - pisma powodów z dnia 31 maja 2012 r. i z dnia 31 lipca 2012 r. (k. 109, 110), w których powodowie oświadczyli pozwanemu, iż są podwykonawcą robót elektrycznych; - pisma z dnia 9 sierpnia 2012 r. (k. 108), w którym pozwany wystąpił do wykonawcy o dostarczenie oświadczeń podwykonawców w przedmiocie uregulowania przez wykonawcę zobowiązań finansowych za wykonane przez podwykonawców roboty; - pisma pozwanego z dnia 9 listopada 2012 r. (k. 36), w którym pozwany potwierdza, iż posiada dokumentację dotyczącą wcześniejszych rozliczeń wykonawcy z powodowym podwykonawcą; - pisma z dnia 23 listopada 2012 r. (k. 40), w którym pozwany zwraca się do wykonawcy o udzielenie informacji w przedmiocie rozliczeń wykonawcy z powodowym podwykonawcą; - pism powodów do pozwanego z żądaniem zapłaty wynagrodzenia niewypłaconego powodom przez wykonawcę (k. 33-35, 38-39, 111-112). Pozwany nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu, w którym kwestionowałby swą wiedzę i zgodę, że powodowie byli zgłoszonymi podwykonawcami, oraz swą odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia powodom, co jednoznacznie pozwalało przyjąć, iż pozwany otrzymał i zaakceptował umowę zawartą przez wykonawcę z powodami, oraz znał i akceptował zakres robót wykonywanych przez powodów i wysokość należnego im z tego tytułu wynagrodzenia, co wynikało z treści załącznika nr 4 do SIWZ (k. 235v.) oraz treści umowy Nr (...) (k. 12 i nast.). W ocenie Sądu doświadczenie życiowe i zasady logiki pozwalały przyjąć, iż w przypadku, gdyby powodowie nie zostali zgłoszeni pozwanemu jako podwykonawcy lub pozwany nie wyraziłby zgody na wykonywanie przez nich robót, względnie nie znałby zakresu i wartości wykonywanych przez powodów robót, po pierwsze pozwany wyraziłby swój sprzeciw lub zażądał uzupełnienia dokumentacji, po drugie nie żądałby oświadczeń o rozliczaniu należności na linii wykonawca-podwykonawca, po trzecie zareagowałby odmownie na kierowane przez powodów pisma w przedmiocie niewypłaconego wynagrodzenia. Tymczasem pozwany nie zareagował sprzeciwem na fakt występowania powodów jako podwykonawców w kierowanej do niego korespondencji oraz na obecność pracowników i sprzętu powodów na placu budowy, a jedynie żądał składania oświadczeń w celu zabezpieczenia swych interesów jako podmiotu odpowiadającego solidarnie z wykonawcą za wynagrodzenie podwykonawców. Pozwany nie kwestionował skierowanego do niego przez powodów żądania zapłaty wynagrodzenia, zwracając się jedynie o uzupełnienie przez powodów dokumentacji dotyczącej wykonania robót objętych niezapłaconą przez wykonawcę fakturą i potwierdzenie braku wypłaty wynagrodzenia przez wykonawcę. Pozwany nie kwestionował faktu podpisania przez powoda jako podwykonawcę protokołu przekazania obiektu (k. 48), zaś inspektor nadzoru z ramienia inwestora i przedstawiciele inwestora traktowali pozwanych jako zgłoszonych i zaakceptowanych podwykonawców. Powodowie wykazali też, że prace, za które dochodzą zapłaty wynagrodzenia, zostały przez nich wykonane, a wykonawca nie zapłacił powodom dochodzonej należności. Reasumując powyższe, Sąd w punkcie I sentencji wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powodów jako wspólników spółki cywilnej dochodzoną kwotę 25.000,00 zł, tytułem niezapłaconej przez wykonawcę części wskazanego na fakturze VAT Nr (...) wynagrodzenia za wykonane roboty elektryczne przy przebudowie dworca kolejowego w M., wraz z odsetkami ustawowymi (art. 481 § 1 i 2 k.c.), liczonymi od dnia 3 listopada 2012 r. do dnia zapłaty. Pismo powodów, stanowiące wezwanie do zapłaty przez pozwanego przedmiotowej należności w terminie 7 dni (k. 33), zostało doręczone pozwanemu w dniu 25 października 2012 r. (k. 35), tym samym wyznaczony termin do zapłaty upłynął z dniem 2 listopada 2012 r. Toteż w punkcie II sentencji wyroku Sąd oddalił powództwo w zakresie żądania zasądzenia odsetek ustawowych od zasądzonej kwoty roszczenia głównego za okres od dnia 29 września 2012 r., tj. od dnia wymagalności roszczenia wobec wykonawcy, do dnia 2 listopada 2012 r., tj. do dnia upływu terminu do zapłaty wyznaczonego pozwanemu. Tutejszy Sąd w pełni podzielił stanowisko, iż inwestor nie odpowiada za opóźnienie w zapłacie wynagrodzenia podwykonawcy według terminów, w jakich powinno ono zostać zapłacone przez wykonawcę (np. określonego w fakturach lub umowie podwykonawczej), lecz za własne opóźnienie, dla którego decydujące jest ustalenie, w jakim terminie inwestor powinien zaspokoić skierowane w stosunku do niego roszczenie podwykonawcy o zapłatę wynagrodzenia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I ACa 140/14, LEX nr 1554627). Inwestor może ponosić odpowiedzialność tylko za własne opóźnienie, a nie za opóźnienie generalnego wykonawcy. W przeciwnym razie mogłoby dojść do podwójnego naliczania odsetek, powstałych z przyczyn leżących po stronie wykonawcy i inwestora, prowadzącego do podwójnego przysporzenia na rzecz podwykonawcy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt I ACa 321/14, LEX nr 1548523). Zakres przedmiotowy odpowiedzialności inwestora ograniczony jest więc w art.
do wynagrodzenia należnego wykonawcy - należności głównej, nie obejmuje zaś odpowiedzialności za terminowe dokonanie zapłaty przez wykonawcę, odsetek za opóźnienie powstałych po stronie wykonawcy. Zobowiązanie inwestora wobec podwykonawcy do zapłaty wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę co do zasady ma charakter bezterminowy (art. 455 k.c.). Co za tym idzie termin jego spełnienia przez inwestora wyznacza skierowane do niego wezwanie do zapłaty (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt V ACa 746/13, LEX nr 1448538). Na podstawie wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c. zasady odpowiedzialności za wynik procesu strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu)’’, zaś zgodnie z art. 100 k.p.c. w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Na niezbędne koszty procesu (art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c.) poniesione przez powodów składały się: kwota 1.250,00 zł tytułem uiszczonej opłaty sądowej od pozwu; kwota 2.400,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w wysokości wynagrodzenia radcy prawnego w stawce minimalnej za prowadzenie niniejszej sprawy, określonej na podstawie § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. 2013, poz. 490) oraz kwota 34,00 zł tytułem uiszczonych opłat skarbowych od pełnomocnictw; tj. łącznie 3.684,00 zł. Na podstawie wskazanych wyżej przepisów, Sąd w punkcie III sentencji wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 3.684,00 zł tytułem zwrotu całości kosztów procesu, gdyż powodowie uległ pozwanemu tylko co do nieznacznej części swego żądania, przegrywając niniejszą sprawę jedynie w zakresie części żądania odsetkowego, nie wliczanego do wartości przedmiotu sporu. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Z/ Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. pozwanego r.rp. J. B.. W., dnia 29 kwietnia 2015 r.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.