w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, z zastrzeżeniem przepisów § 5. Regulacja z art.
k.p. dotyczy pracowników, którzy w dniu przejęcia byli pracownikami zatrudnionego zakładu lub jego zorganizowanej części, zaś przez zakład pracy winno się rozumieć nie tylko przedsiębiorstwo jako całość, ale także jego wyodrębnioną jednostkę organizacyjną tworzącą pewną zorganizowaną całość i w związku z tym zatrudniającą pracowników. Bezspornie art.
k.p. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, jeśli chodzi o przesłanki trwania zatrudnienia i istnienia zakładu pracy. Unormowana w przepisie art.
k.p. instytucja przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę oznacza sytuację, gdy w wyniku różnego rodzaju zdarzeń prawnych lub tylko faktycznych, zakład pracy bądź jego część przechodzi z posiadania jednego podmiotu (dotychczasowego pracodawcy) w posiadanie kolejnego, który wskutek tego staje się pracodawcą dla przejętych pracowników. Konsekwencją transferu jest zmiana pracodawcy i wstąpienie nabywcy zakładu w prawa i obowiązki zbywcy w chwili przejęcia zakładu automatycznie, z mocy prawa, bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek dodatkowych czynności (por. wyrok SN z 19.10.2010r., II PK 91/10, OSNP 2012/1-2/9). Podkreślić należy, że przepis art.
k.p., jako że stanowi implementację dyrektywy 2001/23/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów, podlega prounijnej wykładni. Obecnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje więc pogląd odwołujący się do aktualnego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z którym o transferze pracownika nie decyduje już samo przejęcie zadań dotychczasowego pracodawcy. W najnowszym orzecznictwie TS UE prezentowany jest pogląd, że ocena, czy doszło do zachowania tożsamości przez przedsiębiorstwo, musi być dokonywana przez pryzmat wszystkich indywidualnych okoliczności danego przypadku. Waga poszczególnych kryteriów różnić się będzie w zależności od rodzaju prowadzonej działalności. Odmiennie oceniana będzie więc sytuacja, w której funkcjonowanie przedsiębiorstwa lub jego części jest oparte na określonych środkach materialnych, w postaci pomieszczeń czy urządzeń, od tej, w której opiera się w zasadniczej części na wykwalifikowanej sile roboczej, a to właśnie te przesłanki mają decydujące znaczenie przy ustalaniu, czy doszło do przejścia zakładu pracy. Jeżeli działalność przedsiębiorstwa opiera się w znaczącej mierze na jego elementach materialnych, zastosowanie dyrektywy będzie uzależnione od przejęcia tych elementów (w tym również ich wykorzystywania), niezależnie od tego, czy były własnością poprzedniego kontrahenta. Natomiast, jeżeli przedsiębiorstwo bazuje w głównej mierze na czynnościach wykonywanych przez pracowników, dyrektywa będzie miała zastosowanie w przypadku przejęcia przez nowego pracodawcę większej części pracowników w celu realizacji przejętych zadań. Wielopłaszczyznowość zagadnienia transferu pracowników przy przejmowaniu dotychczasowych usług przez nowy podmiot jest zauważana także przez orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 26 lutego 2015 r. (sygn. akt III PK 101/14, LEX nr 1663135) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, zgodnie z którym ocena czy nastąpiło przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę wymaga ustalenia, czy przejmowana część zakładu pracy zachowała tożsamość, a w szczególności, zależnie od tego, czy działanie jednostki gospodarczej opiera się głównie na pracy ludzkiej czy na składnikach majątkowych, konieczne jest ustalenie, czy nowy usługodawca przejął decydującą o jej zachowaniu część pracowników lub majątku (wyposażenia materialnego) przejmowanej jednostki (por. wyrok SN z dnia 11 kwietnia 2012 r., I PK 145/11, LEX nr 1168867; wyrok SN z dnia 17 maja 2012 r., I PK 180/11, LEX nr 1219492; wyrok SN z dnia 14 czerwca 2012 r., I PK 235/11, LEX nr 1250558). Ponadto, jak zważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 września 2006 r. (sygn. akt I PK 75/06, Legalis) ocena, że doszło do przejścia części zakładu pracy na nowego pracodawcę (art. 23[1] KP) zależy od ustalenia, iż przejął on w faktyczne władanie część zadania lub zadań, stanowiących placówkę zatrudnienia, a więc w zakresie pozwalającym na wykonywanie obowiązków pracowniczych. Nie musi to polegać na nabyciu przedsiębiorstwa lub jego części oraz nie zależy od rodzaju czynności prawnej, na podstawie której następuje. W judykaturze podnosi się również, iż „przejęcie zakładu pracy w rozumieniu art.
k.p. ma miejsce także wówczas, gdy dotychczasowy pracodawca i przejmujący pracodawca nie działali zgodnie dla osiągnięcia tego celu, natomiast doszło do faktycznego przejęcia majątku i zadań zakładu pracy” (por. wyrok SN z 29.08.1995r., I PRN 38/95, OSNAPiUS 1996/6/83). Przejęcie zakładu pracy lub jego części nie musi polegać na formalnym nabyciu przedsiębiorstwa na mocy art. 55 1 k.c. Wystarczającym jest fizyczne i faktyczne przejęcie władztwa nad zakładem pracy lub jego częścią przez nowy podmiot, co powoduje, że pracownicy świadczą pracę na rzecz kogo innego niż dotychczas. Jeśli nowy pracodawca objął faktyczne władztwo nad pomieszczeniami, sprzętem i narzędziami pracy dotychczas posiadanymi przez poprzedniego pracodawcę, to mamy do czynienia z przejęciem zakładu pracy (lub jego części) na mocy art.
k.p. Chodzi bowiem o ustalenie faktycznej możliwości wykorzystywania praw tworzących zakład pracy w ramach działalności związanej z zatrudnianiem pracowników oraz realnej możliwości zarządzania tym zakładem, tj. korzystania z jego majątku i kierowania zespołem pracowniczym Całościowa ocena ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego doprowadziła Sąd do jednoznacznego wniosku, że z chwilą zawarcia umowy dzierżawy pracownicy (...) Sp. z o.o. zostali przejęci przez (...) Sp. z o.o. S.K.A. Jak wynika z zeznań świadków i powoda, strona pozwana (...) Sp. z o.o. S.K. (...) z chwilą zawarcia umowy dzierżawy objęła w faktyczne władanie zakład produkcyjny (...) Sp. z o.o. oraz przejęła wykonywane przez tę Spółkę zadania. W dniu 15 lutego 2013 r. Przedsiębiorstwo Produkcyjne (...) Sp. z o. o. zawarło ze (...) Sp. z o. o. S.K.A. umowę dzierżawy, na podstawie której wydzierżawiający oddał w dzierżawę Przedsiębiorstwo określone w umowie za wynagrodzeniem. Przedmiot przedsiębiorstwa został sprecyzowany zgodnie z załączonymi do umowy trzema załącznikami (w pełni funkcjonalny i kompletny ciąg technologiczny służący do produkcji pelletu) z wyłączeniem elementów o których mowa w pkt. 1.3, tj. ksiąg rachunkowych, środków pieniężnych, wierzytelności i zobowiązań wydzierżawiającego oraz jego pracowników. Zważyć jednakże należało, iż postanowienie umowne stanowiące, że przedmiot dzierżawy nie obejmuje pracowników wydzierżawiającego, było z mocy prawa, tj. z mocy art. 58 § 1 i § 3 k.c. w zw. z art. 300 k.p. nieważne, jako sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym przepisem art.
Skutek z art.
następuje niezależnie od woli pracodawców dokonujących tej czynności oraz od woli pracowników zatrudnionych w przejmowanym zakładzie (którzy, jeśli sprzeciwiają się przejściu do nowego pracodawcy, mogą skorzystać z uprawnienia przewidzianego w § 4). Nie jest więc możliwe uchylenie skutków działania przepisu art. art.
k.p. w wyniku czynności prawnej (umowy) pomiędzy dotychczasowym a nowym pracodawcą. Przypisanie decydującego znaczenia treści umowy dzierżawy oznaczałoby, że to umowa cywilnoprawna, a nie przepisy kodeksu pracy, kształtuje prawa i obowiązki pracownicze. Podkreślić należy także, że instytucja przejścia zakładu pracy lub jego części, unormowana w treści art.
k.p., dotyczy każdej sytuacji, w której w wyniku różnego rodzaju zdarzeń (faktycznych lub prawnych) zakład pracy lub odpowiednio jego część przechodzi z posiadania jednego podmiotu (dotychczasowego pracodawcy) w posiadanie innego podmiotu (nowego pracodawcy). Zauważyć przy tym należy, iż nabywca zakładu pracy (obejmujący w posiadanie) staje się pracodawcą dla zatrudnionych w nim pracowników z mocy samego prawa bez potrzeby dokonywania w tym zakresie jakichkolwiek dalszych czynności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2010r., II PK 91/10, OSNP 2012/1-2/9). Oznacza to, jak już była mowa wyżej, że przejęcie zakładu pracy w rozumieniu art. art.
k.p. ma miejsce także wówczas, gdy dotychczasowy pracodawca i przejmujący pracodawca nie działali zgodnie dla osiągnięcia tego celu, natomiast doszło do faktycznego przejęcia majątku i zadań zakładu pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 1995r., I PRN 38/95, OSNAPiUS 1996/6/83). Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. W rzeczywistości bowiem przedmiot dzierżawy obejmował całe przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o., w skład którego wchodził zakład pracy w J., w którym zatrudniony był powód. Dotychczasowi pracownicy, w tym powód, po zawarciu wskazanej umowy dzierżawy w dalszym ciągu świadczyli pracę na tych samych stanowiskach pracy i na tych samych warunkach. Co istotne, pozwana spółka nie posiadała własnych zasobów kadrowych, które umożliwiłyby jej uruchomienie linii produkcyjnej. Fizycznie wynagrodzenie pracownikom wypłacało Przedsiębiorstwo Produkcyjne (...) Sp. z o.o., jednakże wypłaty pochodziły ze środków pieniężnych otrzymywanych od spółki (...) Sp. z o.o. Spółka (...) w K.. Na tę właśnie okoliczność spółka (...) Sp. z o.o. wystawiała faktury VAT na (...) Sp. z o.o. S.K.A. tytułem refakturowania kosztów wypłat dla pracowników w okresie obowiązywania w/w umowy dzierżawy. Jak wynika z treści samej umowy dzierżawy, spółka (...) Sp. z o.o. S.K.A. miała realną możliwość korzystania z dotychczasowego majątku firmy (...) Sp. z o.o., objęła faktyczne władztwo nad pomieszczeniami, w których dotychczas pracowali pracownicy PP Z. oraz nad ich narzędziami pracy, jak również zachowana została tożsamość wykonywanych zadań. Po zawarciu umowy dzierżawy powód pracował nadal w tym samym charakterze co w PP Z., w tych samych pomieszczeniach, na tym samym sprzęcie jak dotychczas. Stwierdzić zatem należało, że wraz z zawarciem umowy dzierżawy przedsiębiorstwa, a tym samym przejęciem przez pozwaną spółkę substratu materialnego, osobowego oraz zadań (...) Sp. z o.o., doszło także do przejścia dotychczasowych pracowników (...) Sp. z o.o. na pozwaną spółkę. Tym samym pracodawcą powoda w spornym okresie była strona pozwana, a nie (...) Sp. z o.o. Fakt, że strona pozwana nie wykonywała ciążących na niej z tego tytułu obowiązków pracodawcy nie oznacza, że nie była ona do tego zobowiązana. Dokonując ustaleń stanu faktycznego niniejszej sprawy Sąd oparł się na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, tj. na dowodach z dokumentów wskazanych w treści uzasadnienia, albowiem ich wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości stron ani Sądu, a także na osobowych środkach dowodowych w postaci zeznań świadków, a także na przesłuchaniu stron, w tym S. S. za stronę pozwaną. Świadkowie, z których większość nie znała szczegółowo postanowień łączącej podmioty gospodarcze umowy dzierżawy, jednoznacznie wyjaśnili, jak faktycznie wyglądała współpraca spółek. Wyjaśnienia stron w znacznej mierze korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Mając na uwadze powyższe w punkcie I sentencji wyroku Sąd zasądził od strony pozwanej (...) Sp. z o.o. S.K.A. w K. na rzecz powoda dochodzoną kwotę 132.166,56 zł wraz ze stosownymi ustawowymi odsetkami od poszczególnych dat wymagalności. O obowiązku zwrotu kosztów przez stronę pozwaną powodowi Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490). Koszty w niniejszej sprawie wyniosły 2.700 zł tytułem zastępstwa procesowego powoda, o czym Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku. W punkcie III sentencji wyroku, działając na podstawie art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014.1025) Sąd nakazał stronie pozwanej uiszczenie na rzecz Skarbu Państwa opłaty od pozwu w wysokości 6.609 zł (5 % z 132.166,56 zł), od zapłaty której powód był zwolniony z mocy ustawy. W punkcie IV sentencji wyroku, działając w oparciu o przepis art. 477 2 § 1 k.p.c., wyrokowi w punkcie I Sąd nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty jednomiesięcznego wynagrodzenia powoda.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.