← Polska

III Ca 1859/17

Sygn. akt III Ca 1859/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 września 2017 roku, Sąd Rejonowy w Pabianicach zasądził od pozwanego D. C. (1) na rzecz powodów A. U. (1) i M. U. kwotę 4.200 złoty

§ 1,2 i 4 k.c., art.

385 2 k.c. i art. 34 § 1 pkt 1 i 2 k.r.o. wobec ich niezastosowania. Przy tak sformułowanych zarzutach skarżący wniósł o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa; 2) zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm prawem przewidzianych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, w związku z czym Sąd Okręgowy na podstawie art. 505 10 § 1 i § 2 k.p.c. orzekł na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Idąc dalej wskazać trzeba, że w myśl art. 505 13 § 2 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. W dalszej kolejności trzeba mieć także na uwadze, że w postępowaniu uproszczonym apelacja ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy mówiąc, apelacja ograniczona wiąże Sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący. Wprowadzając apelację ograniczoną, ustawodawca jednocześnie określa zarzuty, jakimi może posługiwać się jej autor i zakazuje przytaczania dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji – co w polskim porządku prawnym wynika z art. 505 9 § 1 1 i 2 k.p.c. (tak w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC Nr 6 z 2008 r., poz. 55; tak również M. Manowska, „Apelacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz. Orzecznictwo”, Warszawa 2013, s. 305 – 306). Tym samym w ramach niniejszego uzasadnienia poprzestać należy jedynie na odniesieniu się do zarzutów apelacji, bez dokonywania analizy zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem w pozostałym zakresie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy dokonał ustaleń stanu faktycznego znajdujących oparcie w zebranym materiale dowodowym, ocenionym bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów zakreślonej przepisem art. 233 § 1 k.p.c.. Ocenę tę Sąd Okręgowy aprobuje i przyjmuje za własną. Należy bowiem podnieść, że w ocenie materiału dowodowego sądowi przysługuje swoboda zastrzeżona przepisem art. 233 § 1 k.p.c. Skuteczne kwestionowanie tej swobody może mieć miejsce tylko w szczególnych okolicznościach. Dzieje się tak w razie pogwałcenia reguł logicznego rozumowania bądź sprzeniewierzenia się zasadom doświadczenia życiowego. Okoliczności takie w niniejszej sprawie nie miały miejsca. Sąd Rejonowy w sposób obszerny, wyważony i przekonywujący dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena ta była swobodna i jako taka nie może być skutecznie zakwestionowana. Nie była ona natomiast w żadnej mierze dowolna. W tej sytuacji Sąd Okręgowy nie odnajduje sugerowanej przez skarżącą dowolności w ocenie zebranych w sprawie dowodów, ani też naruszenia przepisu art. 233 k.p.c.. Biorąc nadto pod uwagę, że zgodnie z utrwalonym i podzielanym przez Sąd Okręgowy, w składzie rozpoznającym sprawę, poglądem Sądu Najwyższego, skuteczne postawienie zarzutu naruszenia zasad swobodnej oceny dowodów wymaga od strony odwołującej się do niego, aby wykazała, w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów, na czym polegała w odniesieniu do nich nieprawidłowość postępowania sądu w zakresie tej oceny i opartych na niej ustaleń. W szczególności dlaczego przeprowadzonej przez sąd oceny nie da się pogodzić z zasadami logicznego rozumowania i/lub regułami doświadczenia życiowego. Nie jest wystarczającym dla uznania tego zarzutu za trafny, aby strona przeciwstawiła ocenie i ustaleniom faktycznym sądu własnej wersji tychże. W takiej sytuacji bowiem polemika z nimi musiałaby zostać uznana za dowolną, nie uwzględniającą, że swobodna ocena dowodów przynależy do podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję sądu. Wobec tego skuteczne podważenie oceny i ustaleń może nastąpić wyjątkowo, gdy nieprawidłowości w tym zakresie po stronie sądu niższej instancji mają rangę oczywistych, takich, które daje się potwierdzić w sposób nie budzący wątpliwości (porównaj - postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2001 r., sygn. akt IV CKN 970/00, opublikowane w zbiorze orzecznictwa LEX nr 52753, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., sygn. akt II CKN 572/99, opublikowane w zbiorze orzecznictwa LEX nr 53136). Tego rodzaju zasadniczych nieprawidłowości Sąd Rejonowy, w rozważanym zakresie, nie dopuścił się, co wyklucza uznanie tego zarzutu za usprawiedliwiony. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 listopada 2002 roku w sprawie V CKN 1408/00 uznał, że sąd nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, jeżeli przy odmiennych twierdzeniach stron odnośnie przebiegu zdarzeń daje wiarę twierdzeniom jednej strony i w sposób logiczny oraz przekonywujący to uzasadnia. Taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie. Sąd Rejonowy uznał za wiarygodną wersję wydarzeń prezentowaną przez powodów, w sposób prawidłowy analizując całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób logiczny dokonując jego oceny. Zarzuty apelacji w tym zakresie sprowadzają się do podnoszenia przez skarżącego tego, że Sąd Rejonowy winien dać wiarę wersji wydarzeń prezentowanej przez niego, a nie wersji prezentowanej przez powodów, stanowią więc jedynie nieusprawiedliwioną polemikę z ustaleniami i tokiem wywodu poczynionego w tym zakresie przez Sąd Rejonowy, nie czynią zaś zadość wskazanym wyżej wymogom skutecznego postawienia zarzutu naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c.. Jak wskazano już wyżej, Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznał za niewiarygodną wersję stanu faktycznego przedstawianą przez pozwanego, zaś w swych rozważaniach w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie. Ocena ta nie przekracza zakresu dozwolonej, swobodnej oceny dowodów, w żadnym razie nie może być natomiast uznana za dowolną. Powyższą ocenę, jak i jej motywy, Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własną, toteż nie zachodzi potrzeba jej ponownego przytaczania. Idąc dalej za chybione należy uznać podnoszone w apelacji zarzuty naruszenia prawa materialnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skoro Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy, a apelacja ustaleń tych nie zdołała skutecznie zakwestionować, to w pełni prawidłowa jest również ocena dokonana przez ten Sąd co do niezaistnienia po stronie pozwanego błędu prawnie istotnego. Faktu zaistnienia takiego błędu pozwany bowiem nie udowodnił. Niezasadnym jest zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów art. 385 § 2 k.c. oraz art.

§ 1,2 i 4 k.c..

Zarzut ten opierał się na twierdzeniu skarżącego, że postanowienia aneksu zawartego przez strony i zmieniającego wysokość wynagrodzenia powodów stanowi niedozwoloną klauzulę umowną. Skarżący nie dostrzega jednak tego, że zgodnie z treścią art.

§ 1k.c.

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Sporny pomiędzy stronami zapis aneksu dotyczy niczego innego jak wynagrodzenie powodów, a więc określa główne świadczenie stron. Postanowienia określające główne świadczenia stron podlegają kontroli pod kątem abuzywności tylko wtedy, gdy nie zostały sformułowane jednoznacznie (porównaj - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2017 roku, II CSK 803/16, opublikowany w zbiorze orzecznictwa programu Lex). W realiach przedmiotowej sprawy spornemu postanowieniu nie sposób zaś przypisać przymiotu niejasności. Istotnie zapis samego aneksu brzmi "wynagrodzenie należne wynosi 3% brutto", musi być on jednak odczytywany razem z punktem II. 1 umowy łączącej strony, gdzie wprost wskazano, że w przypadku, gdy wynagrodzenie określono w formie procentowej, podstawę do obliczenia wynagrodzenia stanowi cena sprzedaży nieruchomości (cena transakcyjna). Czyni to przedmiotowy zarzut niezasadnym. Co się tyczy zarzutu naruszenia przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego to wskazać należy, że zarzut ten jest o tyle niezrozumiały, że art. 34 k.r.o. nie zawiera paragrafów i punktów, które przywołuje skarżący w tymże zarzucie, zaś sam ten artykuł określa przynależność do majątku wspólnego przedmiotów zwykłego urządzenia domowego. Z treści uzasadnienia apelacji wynika, że intencją skarżącego było postawienie zarzutu naruszenia przepisu art. 37 § 1 pkt 1 k.r.o.. Zarzut ten musi być jednak uznany za chybiony. Przepis ten obejmuje wymogiem zgody małżonka czynności prawne prowadzące do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości oraz prowadzące do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków. Pod pojęciem nieruchomości należy rozumieć wszystkie rodzaje nieruchomości (grunty, nieruchomości budynkowe oraz lokalowe). Czynności prawne objęte tym unormowaniem zostały wyróżnione przy zastosowaniu kryterium ukierunkowania na określony skutek („prowadzące do...”), a nie według ustawowych typów czynności nazwanych. Podkreśla się, że użycie formuły „czynności prawne prowadzące do...” wyznacza szerszy katalog czynności, niż gdyby odwołano się bezpośrednio do skutków prawnych czynności (np. czynność, której skutkiem jest...). Ustawowe kryterium spełniają bowiem nie tylko czynności rozporządzające oraz zobowiązująco-rozporządzające (czyli te, których bezpośrednim następstwem jest przejście prawa do nieruchomości na inny podmiot), ale również zobowiązania do spowodowania takiego skutku, czyli umowy zobowiązujące z wyłączonym skutkiem rzeczowym oraz umowy przedwstępne. Podkreśla się, że celem tego rozwiązania jest uchronienie kapitału rodziny jeszcze na etapie poprzedzającym zobowiązanie, ponieważ niewykonanie umów zobowiązujących może w jakimś stopniu odbić się na majątku wspólnym małżonków. Niewątpliwie umowa pośrednictwa nie mieści się w dyspozycji powyższego przepisu. Zawarcie takiej umowy ani nie zobowiązuje do przeniesienia własności nieruchomości, ani własności tej nie przenosi. Bez aktywności drugiego z małżonków nie może dojść do wyzbycia się bądź obciążenia nieruchomości wspólnej, jedynie na podstawie zawartej umowy o pośrednictwo. Powyższe stanowisko znajduje również wsparcie w poglądach doktryny i orzecznictwa, gdzie wskazuje się, że udzielenie umocowania do dokonania czynności wymagającej zgody obligatoryjnej, jak również zawarcie przez małżonka umowy zlecenia, której przedmiotem jest dokonanie takiej czynności, nie jest, w myśl przeważającego przekonania, objęte komentowaną regulacją i nie wymaga zgody współmałżonka. Zgody takiej będzie wymagała dopiero czynność dokonywana na podstawie umocowania albo w wykonaniu umowy zlecenia. Wobec powyższego apelacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł z mocy art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z § 2 pkt 3 oraz § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 roku (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804 ze zmianami). Biorąc pod uwagę stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika powodów i jego wkład pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności fakt, iż postępowanie apelacyjne zakończyło się na pierwszym terminie rozprawy, zaś w jego toku nie było prowadzone postępowanie dowodowe, brak było podstaw do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika powoda w wysokości innej niż minimalne, przewidziane przepisami wyżej wskazanego rozporządzenia.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.