k.p.k., osoby przekazanej w wyniku wykonania europejskiego nakazu aresztowania (ENA) nie można ścigać za przestępstwa inne niż te, które stanowiły podstawę przekazania, ani wykonać orzeczonych wobec niej za te przestępstwa kar pozbawienia wolności albo innych środków polegających na pozbawieniu wolności. Przepis ten wprowadza zatem zasadę specjalności wykluczającą m.in. możliwość wykonania wobec osoby przekazanej innych kar, niż te które były przedmiotem ENA. Wyjątki od tej zasady przewiduje natomiast przepis art.
stanowiący m.in., że zasady specjalności nie stosuje się jeżeli państwo wykonania nakazu złożyło oświadczenie o dopuszczalności ścigania lub wykonania kar pozbawienia wolności albo innych środków polegających na pozbawieniu wolności za wszystkie czyny popełnione przed przekazaniem, chyba że organ sądowy tego państwa w orzeczeniu o przekazaniu postanowił inaczej (pkt 1) albo jeżeli osoba ścigana wyraziła zgodę na przekazanie i zrzekła się korzystania z prawa określonego w § 1 (pkt 6). W tej sytuacji, skoro wyrokiem łącznym objęte mogą zostać kary podlegające wykonaniu, to w przypadku wydania osoby przebywającej za granicą, mogą to być jedynie te kary, co do których państwo wydania wyraziło zgodę na wykonanie ENA (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2016 r., III KK 471/15, LEX nr 1956353, z dnia 20 stycznia 2015 r., III KK369/14, KZS 2015/4/70, LEX nr 1628941 oraz z dnia 14 stycznia 2014 r., V KK 357/13, OSNKW 2014/8/61). Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że wobec skazanego przebywającego na terytorium Niemiec strona niemiecka wyraziła zgodę na przekazanie skazanego na podstawie ENA celem wykonania wobec niego kary jedynie w trzech z pięciu spraw objętych zaskarżonych wyrokiem łącznym, a to w sprawach zakończonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Słubicach z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. II K 882/14 (zgoda na przekazanie wraz z tłumaczeniem – brak numerów kart tych akt), Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. II K 183/14 (zgoda na przekazanie wraz z tłumaczeniem – k. 1689-1696 tych akt) oraz Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 września 2016 r., sygn. II K 102/15 (zgoda na przekazanie wraz z tłumaczeniem – k. 908-915 tych akt). Jednocześnie z wymienionych wyżej dokumentów wynika, że skazany nie wyraził zgody na rezygnację z zasady specjalności wyrażonej w art.
i stanowisko takie podtrzymał również na rozprawie apelacyjnej w dniu 8 marca 2018 r. (k. 159). W tej zatem sytuacji przedmiotem wyroku łącznego nie mogły być kary orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Słubicach z dnia 28 sierpnia 2015 r., sygn. II K 484/15 oraz z dnia 25 maja 2016 r., sygn.. II K 250/16. Tymczasem Sąd I instancji objął zaskarżonym wyrokiem również kary orzeczone właśnie tymi ostatnimi wyrokami, co skutkowało faktycznie dopuszczeniem się rażącej obrazy treści art. 85 § 2 k.k. mającej zdecydowany wpływ na treść zaskarżonego wyroku i koniecznością jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wprawdzie zgodnie z treścią art. 607b pkt 2 k.p.k. wydanie ENA jest niedopuszczalne w celu wykonania kary pozbawienia wolności w wymiarze do czterech miesięcy pozbawienia wolności, a wyrok w sprawie o sygnaturze II K 484/15 obejmuje karę łączną w wymiarze 3 miesięcy pozbawienia wonności, ale w niczym nie zmienia to sytuacji w sprawie. Nie tylko bowiem nadal w sprawie brak jest podstaw do wykonania objętej zaskarżonym wyrokiem łącznym kary orzeczonej wyrokiem wydanym w sprawie II K 250/16, ale jeszcze otwarta pozostaje kwestia, czy w sytuacji niedopuszczalności wydania ENA co do jednego z wyroków objętych wyrokiem łącznym i wydania ENA co do części innych wyroków nim objętych, w ogóle dopuszczalne jest wykonanie kary, co do której wydanie ENA jest niedopuszczalne. Skoro bowiem skazany wydany zostaje celem wykonania enumeratywnie wymienionych kar, to wydaje się niedopuszczalne wdrożenie postępowania wykonawczego, co do kary, której wydanie nie dotyczyło, nawet jeżeli w jej przypadku w ogóle niedopuszczalne było wydanie ENA. Konieczność wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego, a nie reformatoryjnego wynikała zaś w pierwszej kolejności z potrzeby przeprowadzenia w całości przewodu sądowego, gdyż Sąd I instancji najpierw winien dokładnie przeanalizować, co do których kar objętych jednostkowymi wyrokami, wydano ENA pozwalające na wykonanie kary, następnie winien na nowo przeanalizować stopień związku podmiotowo-przedmiotowego, ale jedynie tych przestępstw, których dotyczyły kary jednostkowe, które będą łączone, wreszcie winien zgromadzić i ocenić dowody pozwalające na ustalenie okoliczności wymienionych w art. 571 § 1 k.p.k. Ponadto zupełnie nowe rozstrzygnięcie wydane na etapie postępowania odwoławczego, pozbawiałoby skazanego prawa do kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia w przedmiocie nowej kary łącznej orzeczonej wyrokiem łącznym. Ostatecznie zatem zaskarżone orzeczenie należało uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponieważ orzeczenie sądu odwoławczego nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie brak było podstaw, stosownie do treści art.626 § 1 k.p.k., do orzeczenia w przedmiocie kosztów procesu, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. SSA Andrzej Wiśniewski SSA Maciej Żelazowski SSA Stanisław Stankiewicz
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.