Sygn. akt VIII U 1050/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29 marca 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 17 marca 2017 r. odmówił W. K. prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że do dnia 1 stycznia 1999 r. ubezpieczony nie udowodnił wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych wynoszących 25 lat oraz 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy wskazał, że ubezpieczony udowodnił jedynie 22 lata, 10 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Do stażu pracy nie uwzględniono okresu od dnia 17 kwietnia 1985 r. do dnia 19 kwietnia 1985 r. z uwagi na fakt, iż ubezpieczony przebywał wówczas na urlopie bezpłatnym oraz okresu od dnia 3 lutego 1973 r. do dnia 21 kwietnia 1975 r. pracy w gospodarstwie rolnym mając na uwadze rozbieżności w adresie zameldowania oraz brak dokumentacji/ oświadczenia o ewentualnej kontynuacji nauki po 16 roku życia. Organ rentowy wskazał także, że ubezpieczony wykazał 10 lat i 9 miesięcy pracy w warunkach szczególnych w okresach od dnia 4 sierpnia 1980 r. do dnia 29 czerwca 1983 r., od dnia 16 stycznia 1991 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. (decyzja – k. 21 akt ZUS) Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. K. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej zmianę poprzez: - uwzględnienie do ogólnego stażu pracy okresu od dnia 3 lutego 1973 r. do dnia 21 kwietnia 1975 r., gdy pracował w gospodarstwie rolnym rodziców (2 lata, 2 miesiące, 17 dni) oraz zaliczenie do stażu pracy w szczególnych warunkach okresów pracy: - od dnia 22 kwietnia 1975 r. do dnia 31 lipca 1978 r., w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) na stanowisku robotnik budowlany, blacharz- dekarz (3 lata, 3 miesiące), - od dnia 14 września 1978 r. do dnia 3 sierpnia 1980 r. w Państwowym Przedsiębiorstwie (...) w T. na stanowisku pomocnika maszynisty spycharki (1 rok, 10 miesięcy, 19 dni), - od dnia 22 sierpnia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1984 r. w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w Z. na stanowisku operator spychacza (1 rok, 4 miesiące), - od dnia 26 marca 1985 r. do dnia 30 kwietnia 1987 r. w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) na stanowisku operatora/maszynisty spycharki (2 lata, 1 miesiąc), - od dnia 27 lipca 1987 r. do dnia 17 października 1987 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w Ł. na stanowisku maszynista spycharki (2 i pół miesiąca), - od dnia 28 października 1987 r. do dnia 16 kwietnia 1988 r. w Kombinacie Budownictwa (...) na stanowisku blacharz – dekarz (5 miesięcy i 18 dni), - od dnia 2 maja 1988 r. do dnia 31 grudnia 1990 r. w Przedsiębiorstwie (...) z siedzibą we W. – Zakład nr (...) w Ł. na stanowisku blacharza – dekarza (2 lata, 7 miesięcy, 28 dni), a w konsekwencji odwołujący wniósł o ustalenie, iż spełnia przesłanki do przyznania emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. (odwołanie – k. 2 - 6) W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumenty tożsame jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. (odpowiedź na odwołanie – k. 7) Na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2018 roku pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołanie oraz wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania. /oświadczenia pełnomocników stron – 00:01:18 – 00:01:53 – płyta CD k.96/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W. K. urodził się w dniu (...) (okoliczności bezsporne) W dniu 17 marca 2017 r. ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę. Wnioskodawca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. (wniosek – k. 1 – 3 plik I akt ZUS) Wnioskodawca od urodzenia mieszkał pod adresem B. P. 7, tj. w gospodarstwie rolnym, którego właścicielami byli jego rodzice. Gospodarstwo miało 1,85 ha, ale rodzice wnioskodawcy dzierżawili jeszcze około 5 ha, w sumie gospodarstwo obejmowało ok. 7 hektarów. Wnioskodawca w gospodarstwie mieszkał do 1985 r. (zeznania wnioskodawcy W. K. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):11:21 - 00:24:06 – k. 44 płyta CD w zw. z e protokół z dnia 9 kwietnia 2018 r. 00:04:44 - 00:23:11 – k. 96 płyta CD; zeznania świadka A. K. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):03:32 - 01:18:39 – k. 44 płyta CD; zeznania świadka Z. C. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):18:39 - 01:29:11 – k. 44 płyta CD; zeznania świadka K. K. z rozprawy z dnia 17 stycznia 2018 r. e protokół (...):29:19 – 00:52:41 – k. 74 płyta CD; zaświadczenie Urzędu Gminy i Miasta w S. – k.13 akt ZUS) W. K. uczęszczał do Szkoły Podstawowej w P., zajęcia w szkole trwały do godziny 13.00-14.00, droga pomiędzy miejscem zamieszkania a szkołą zajmowała mu około 20 minut. W dniu 12 czerwca 1973 r. wnioskodawca ukończył Szkołę Podstawową. (zeznania wnioskodawcy W. K. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):11:21 - 00:58:00 – k. 44 płyta CD w zw. z e protokół z dnia 9 kwietnia 2018 r. 00:01:53 - 00:23:49 – k. 96 płyta CD; świadectwo – k. 62 akta osobowe) Po ukończeniu Szkoły Podstawowej wnioskodawca do dnia 21 kwietnia 1975 r. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. W tym okresie nie uczył się, ani nie podejmował żadnego zatrudnienia. Rodzice wnioskodawcy nie pracowali zawodowo, pracowali tylko w gospodarstwie, z którego się utrzymywali. Byli oni już osobami starszymi, wnioskodawca musiał wykonywać codziennie wiele czynności związanych z szeroko rozumianym prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Miał on trzech starszych braci, którzy także pomagali rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Bracia po podjęciu pracy zarobkowej wyprowadzili się od rodziców. Brat wnioskodawcy – K. K. (starszy od wnioskodawcy o około 2,5 lat) podjął pracę w Przedsiębiorstwie (...), gdy miał 17 lat. Przez 3 lata mieszkał jeszcze z rodzicami, pomagając w pracy w gospodarstwie rolnym po powrocie z pracy - od około godziny 16.00. W gospodarstwie hodowano ok. 4 krów, ok. 6 świń, drób, gęsi, kaczki, 2 konie, później dokupiono też owce.. Uprawiane były buraki, ziemniaki i zboże, które częściowo były oddawane do gminy, pozostała uprawa była przeznaczana na potrzeby rodziny i zwierząt. W gospodarstwie wszelkie prace były wykonywane ręcznie, nie było żadnych maszyn, gospodarstwo nie było zmechanizowane. Woda była wyciągana ze studni, należało ją przynosić w wiadrach na potrzeby rodziny i zwierząt. Zimą wykonywane były głównie prace w obejściu, przy zwierzętach. Wnioskodawca zimą wykonywał prace związane z obrządkiem zwierząt, przygotowywał paszę. Latem odwołujący pracował w gospodarstwie cały dzień wykonując prace w polu. (zeznania wnioskodawcy W. K. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):11:21 - 00:24:06 – k. 44 płyta CD w zw. z e protokół z dnia 9 kwietnia 2018 r. 00:04:44 - 00:23:11 – k. 96 płyta CD; zeznania świadka A. K. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):03:32 - 01:18:39 – k. 44 płyta CD; zeznania świadka Z. C. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):18:39 - 01:29:11 – k. 44 płyta CD; zeznania świadka K. K. z rozprawy z dnia 17 stycznia 2018 r. e protokół (...):29:19 – 00:52:41 – k. 74 płyta CD) Wnioskodawca w okresie od dnia 22 kwietnia 1975 r. do dnia 31 lipca 1978 r. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku robotnika budowlanego i blacharza - dekarza. Pracę wykonywał w godzinach 7:00 – 15:00. Jako robotnik budowlany W. K. zajmował się urabianiem formy, betonowaniem, pracował przy budowie krawężników, chodników. W trakcie zatrudnienia w tym zakładzie wnioskodawca uczęszczał na kurs kwalifikacyjny II stopnia w zawodzie dekarz – blacharz, który ukończył zdając egzamin w dniu 8 lipca 1977 roku. Po zakończeniu kursu W. K. pracował jako dekarz – blacharz. Na tym stanowisku wnioskodawca robił lepik i rozkładał go na dachu. Kładł na dachu blachę, papę. Pracował wówczas przy budowie Instytutu (...), Zakładu (...). W okresie zatrudnienia jako blacharz – dekarz wnioskodawca głównie wykonywał prace dekarskie, ale zajmował się także pracami blacharskimi. W zakładzie wnioskodawca nie otrzymywał dodatków za pracę w warunkach szczególnych, pracownicy otrzymywali mleko. Wykonywał różne zlecane mu prace. (odpis świadectwa ukończenia kursu – k. 6 w aktach osobowych – k.60; świadectwo pracy – k.7 akt ZUS; zeznania wnioskodawcy W. K. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):24:06 - 00:33:23 – k.44 płyta CD w zw. z e protokół z dnia 9 kwietnia 2018 r. 00:04:44 - 00:19:03 – k. 96 płyta CD; zeznania świadka B. B. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):29:11 - 01:40:57 – k. 44 płyta CD; zeznania świadka J. S. z rozprawy z dnia 17 stycznia 2018 r. e protokół (...):06:14 - 00:29:19 – k.74 płyta CD; zeznania świadka K. K. z rozprawy z dnia 17 stycznia 2018 r. e protokół (...):29:19 – 00:52:41 – k. 74 płyta CD ) W okresie od dnia 14 września 1978 r. do dnia 29 czerwca 1983 r. W. K. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Państwowym Przedsiębiorstwie (...) w T. na stanowisku pomocnika maszynisty spycharki i maszynisty spycharki, w tym w okresie od dnia 14 września 1978 r. do dnia 3 sierpnia 1980 r. na stanowisku pomocnika maszynisty, a w okresie od dnia 4 sierpnia 1980 r. do dnia 29 czerwca 1983 r. na stanowisku maszynisty spycharki. Uprawnienia III rodzaju na operatora spycharki i ciągniki wnioskodawca uzyskał w dniu 5 sierpnia 1980 roku. Po uzyskaniu uprawnień W. K. pracował na maszynie S 100. (umowa o pracę i świadectwo pracy w aktach osobowych – k.62; zeznania wnioskodawcy W. K. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):33:23 – 00:47:12 k. 44 płyta CD w zw. z e protokół z dnia 9 kwietnia 2018 r. 00:04:44 - 00:19:03 – k. 96 płyta CD; zaświadczenie ukończenia kursu operatora spycharki – k. 29 w aktach osobowych k.60) Wnioskodawca w okresie od dnia 22 sierpnia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1984 r. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w Z. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operator spychacza. Wnioskodawca pracował jako operator spycharki gąsiennicowej U. o wadze 10 – 11 ton. Przedsiębiorstwo budowało drogi i osiedla. Praca operatorów spychaczy odbywała się także zimą, codziennie po 8-9 godzin. ( zeznania wnioskodawcy W. K. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):47:27 - 00:52:47 – k. 44 płyta CD w zw. z e protokół z dnia 9 kwietnia 2018 r. 00:04:44 - 00:19:03 – k. 96 płyta CD; umowy o pracę i świadectwo pracy w aktach osobowych k. 80; zeznania świadka A. C. z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):40:57 - 01:48:46 – k. 44 płyta CD; zeznania świadka K. C. z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):48:46 - 01:55:50 – k. 44 płyta CD) W. K. ponownie był zatrudniony w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w okresie od dnia 26 marca 1985 r. do dnia 30 kwietnia 1987 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Początkowo do dnia 21 kwietnia 1985 roku pracował jako blacharz – dekarz, a od dnia 22 kwietnia 1985 roku był zatrudniony na stanowisku operatora spycharki. Wnioskodawca jeździł na dużej spycharce gąsiennicowej, przygotowywał teren zdzierając warstwę ziemi. W zakładzie było kilka spycharek, każdy operator pracował na jednej maszynie i na jednej budowie. Wnioskodawca był przypisany do budowy Centrum (...). Nie było żadnych przestojów w pracy, wnioskodawca pracował w godzinach 7:00 – 15:00. W legitymacji ubezpieczeniowej wnioskodawcy istnieje błędny zapis, że w powyższym okresie pracował jako blacharz – dekarz. ( zeznania wnioskodawcy W. K. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):24:06 - 00:40:32 – k. 44 płyta CD w zw. z e protokół z dnia 9 kwietnia 2018 r. 00:04:44 - 00:19:03 – k. 96 płyta CD; umowa o pracę –k.13, angaż – k. 20, świadectwo pracy – k.3 w aktach osobowych k. 60; zeznania świadka B. B. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):29:11 - 01:40:57 – k. 44 płyta CD; zeznania świadka J. S. z rozprawy z dnia 17 stycznia 2018 r. e protokół (...):06:14 - 00:29:19 – k.74 płyta CD; zeznania świadka K. K. z rozprawy z dnia 17 stycznia 2018 r. e protokół (...):29:19 – 00:52:41 – k. 74 płyta CD) Wnioskodawca w okresie od dnia 27 lipca 1987 r. do dnia 17 października 1987 r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) Przedsiębiorstwie (...) w Ł. na stanowisku maszynisty spycharki. Wnioskodawca w przedmiotowym zakładzie wykonywał tożsame czynności, jak w poprzednich zakładach na stanowisku operatora spycharki. Praca wykonywana była bez przestojów i stale. ( zeznania wnioskodawcy W. K. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):33:23- 00:49:38 – k. 44 płyta CD w zw. z e protokół z dnia 9 kwietnia 2018 r. 00:04:44 - 00:19:03 – k. 96 płyta CD; świadectwo pracy i umowy o pracę w aktach osobowych k. 90) W okresie od dnia 28 października 1987 r. do dnia 16 kwietnia 1988 r. W. K. pracował w Kombinacie Budownictwa (...) na stanowisku blacharz – dekarz w pełnym wymiarze czasu pracy. Na tym samym stanowisku wnioskodawca był zatrudniony także w Przedsiębiorstwie (...) z siedzibą we W. – Zakład nr (...) w Ł. w okresie od dnia 2 maja 1988 r. do dnia 31 grudnia 1990 r. W tych okresach wykonywał on głównie pracę dekarskie, ale także prace blacharskie, robił lepik i rozkładał go na dachu bez względu na porę roku. ( zeznania wnioskodawcy W. K. z rozprawy z dnia 4 października 2017 r. e protokół (...):54:42 - 00:58:00 – k. 44 płyta CD w zw. z e protokół z dnia 9 kwietnia 2018 r. . 00:04:44 - 00:19:03 płyta CD; świadectwo pracy – k. 83; umowa o pracę – k. 85; świadectwo pracy i umowa o pracę w aktach osobowych k.58) Organ rentowy uznał za udowodniony przez wnioskodawcę na dzień 1 stycznia 1999 roku ogólny staż pracy wynoszący 22 lata, 10 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym staż pracy w warunkach szczególnych w okresach: od dnia 4 sierpnia 1980 r. do dnia 29 czerwca 1983 r., od dnia 16 stycznia 1991 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. w wymiarze 10 lat 9 miesięcy. (bezsporne) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów w postaci dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, w tym w aktach ZUS oraz na podstawie zeznań wnioskodawcy i zeznań świadków: J. S., K. C., A. K., Z. C., B. B., A. C. oraz K. K.. Zeznania wnioskodawcy i świadków są w znacznej mierze spójne i korespondujące ze sobą. W ocenie Sądu możliwym jest, że niewielkie niespójności wynikają z odległego okresu jakich dotyczyły zeznania świadków, pozwoliły one jednak wraz z zebraną w sprawie dokumentacją dokonać rzetelnych ustaleń faktycznych. Sąd odmówił wiary jedynie tej części zeznań skarżącego, w których twierdził, że w gospodarstwie rolnym rodziców przez cały wnioskowany okres pracował stale i w wymiarze co najmniej połowy wymiaru czasu pracy. Sąd oceniając zeznania świadków także stwierdził, że nie dają one podstawy do tego, ażeby można było uznać, że w okresie od dnia 3 lutego 1973 r. do dnia 12 czerwca 1973 r. skarżący w gospodarstwie rolnym rodziców przez cały czas pracował w wymiarze co najmniej połowy czasu pracy. W odniesieniu do w/w okresu pracy w gospodarstwie rodziców wskazać trzeba, że w okresie tym wnioskodawca uczęszczał do Szkoły Podstawowej, zajęcia kończyły się około 13.00-14.00, droga do domu zabierała mu około 20 minut. Fakt realizowania przez niego obowiązku szkolnego, zdaniem Sądu świadczy o tym, że nie mógł on codziennie przez co najmniej 4 godziny wykonywać prac gospodarskich na działce rodziców, tym bardziej, że w gospodarstwie pracowali oboje rodzice, a w tym czasie wbrew twierdzeniom odwołującego – mieszkał z nimi jeszcze jeden ze starszych braci – K.. Brat ten mieszkał w domu rodzinnym do 20 roku życia, czyli wyprowadził się z niego, gdy wnioskodawca miał ponad 17 lat. Brat K. po powrocie z pracy około godziny 16.00 również wykonywał prace w gospodarstwie rolnym rodziców Należy mieć również na uwadze, że ten okres, tj. od dnia 3 lutego 1973 r. do dnia 12 czerwca 1973 r. obejmuje jeszcze część okresu zimowego i początek wiosny, gdzie albo w ogóle, albo w znikomym zakresie są prowadzone prace polowe, a głównie prace w gospodarstwie ograniczają się do prac przy obrządku zwierząt. Sąd nie kwestionuje, że ubezpieczony pomagał w gospodarstwie, ale zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że pracował tam stale i codziennie przez ponad 4 godziny dziennie w okresie od dnia 3 lutego 1973 r. do dnia 12 czerwca 1973 r. Nie sposób było przyjąć, pomimo faktu, licznych obowiązków jakie należy wykonać w gospodarstwie, iż wnioskodawca w okresie nauki pracował w nim ponad 4 godziny dziennie.. Pomimo niewielkiej odległości szkoły od gospodarstwa, obowiązki związane ze szkołą oraz dojazdy i młody wiek wnioskodawcy nie pozwala ponad wszelką wątpliwość przyjąć tezy o jego ciągłej i codziennej pracy w gospodarstwie w takim wymiarze. W zakresie samego gospodarstwa w trakcie postępowania przed Sądem została wyjaśniona kwestia jego adresu, którą podnosił ZUS – gospodarstwo znajdowało się w B. P. 7. Sąd na podstawie zebranego materiału dowodowego dał natomiast wiarę wnioskodawcy iż wykonywał on pracę w gospodarstwie rolnym rodziców ponad 4 godziny dziennie w pozostałym okresie, tj. od dnia 13 czerwca 1973 r. do dnia 21 kwietnia 1975 r. W tym czasie odwołujący nie uczył się, ani nie podejmował żadnego zatrudnienia. Po pewnym czasie z domu rodzinnego wyprowadził się także brat K.. W gospodarstwie pozostał tylko wnioskodawca i jego rodzice, należy zatem przyjąć, że jego praca w gospodarstwie w tym okresie mogła wynosić co najmniej 4 godziny dziennie. Sąd nie dał także wiary zeznaniom skarżącego, że w okresie zatrudnienia w Państwowym Przedsiębiorstwie (...) w T. od dnia 14 września 1978 r. do dnia 3 sierpnia 1980 r. wykonywał pracę maszynisty spycharki. Jego zeznania są sprzeczne z dokumentacją osobową z tego okresu zatrudnienia, z której bezsprzecznie wynika że był zatrudniony w tym okresie na stanowisku pomocnika maszynisty. Nadto co najważniejsze - uprawnienia III rodzaju na operatora spycharki i ciągniki wnioskodawca uzyskał dopiero w dniu 5 sierpnia 1980 roku. Niewiarygodnym zatem jest, aby bez stosownych uprawnień wykonywał pracę maszynisty spycharki stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Wnioskodawca zeznał, że po około roku czasu od zatrudnienia został skierowany na kurs. Niewątpliwie więc w początkowym okresie pracy przyuczał się do pracy maszynisty, ale brak jest dowodów na to, że będąc na stanowisku pomocnika – już wtedy w pełnym wymiarze pracował faktycznie jako maszynista. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1383), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl art. 32 ust. 1 w/w ustawy, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i 3. Zgodnie z art. 27 w/w ustawy, ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 65 lat (dla mężczyzn), oraz mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat (dla mężczyzn). Według treści § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn; 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Do przyznania emerytury konieczne jest aby wszystkie wskazane w cytowanych przepisach przesłanki zostały spełnione łącznie. Wnioskodawca musiał zatem wykazać, że na dzień 1 stycznia 1999 r. miał wymagany staż ogólny (25 lat), staż pracy w warunkach szczególnych (15 lat). Ponadto musiał spełniać pozostałe warunki, tj. ukończyć 60 lat oraz nie może być członkiem otwartego funduszu emerytalnego albo musi złożyć wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody państwa. Bez kumulatywnego spełnienia powyższych warunków prawo do emerytury w oparciu o w/w przepisy cytowanej ustawy, nie przysługuje. Organ rentowy uznał, że W. K. nie spełnia przesłanek ogólnego stażu 25 lat oraz 15 letniego stażu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze na dzień 1 stycznia 1999 r., bowiem legitymuje się stażem pracy w wymiarze: 22 latami, 10 miesięcy i 8 dni, w tym 10 lat i 9 miesięcy pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca wniósł o zaliczenie do ogólnego stażu pracy - okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 3 lutego 1973 roku do dnia 21 kwietnia 1975 roku. W sprawach zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym zastosowanie ma art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe: 1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, 2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia, 3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5–7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Powołany przepis wymienia 3 okresy podlegające uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do emerytury oraz obliczania wysokości emerytury, które z zastrzeżeniem art. 56 traktować można jako okresy składkowe. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem do stażu emerytalnego uwzględnia się - jak okresy składkowe (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) nie okresy jakiejkolwiek pracy rolniczej, a jedynie stałą pracę o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej w gospodarstwie, w którym osoba zainteresowana (domownik) zamieszkuje lub ma możliwość codziennego wykonywania w nim prac związanych z prowadzoną działalnością rolniczą ( tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 marca 2011 roku, sygn. akt II UK 305/10, Legalis nr 376666). Jak stanowi art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników ( t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 2336), ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku – rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.