Sygn. akt II Ca 135/17, II Cz 150/17 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2017 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSA w SO Arkadi

§ 2

zarządzenia nr 14/ORG/89 Ministra Przemysłu z dnia 16 stycznia 1989 roku, z którego to protokołu wynikałoby, jakie mienie zostało przekazane Zakładowi (...)-teren utworzonemu wskutek podziału przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą (...) w W., a tym samym nie wykazano przejścia uprawnienia Skarbu Państwa i jego następców prawnych na Uczestnika postępowania;

d)naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 292 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że Skarb Państwa i jego następcy prawni byli posiadaczami urządzeń przesyłowych w cywilnoprawnym rozumieniu, podczas gdy korzystanie to było oparte na decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku, a legitymizowanie się decyzją wywłaszczeniową wyklucza możliwość posiadania prowadzącego do zasiedzenia bądź umożliwiającego doliczenie okresu posiadania poprzednika prawnego;
e)naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci art. 217 § 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez oddalenie wniosków dowodowych o dopuszczenie dowodu z pisemnej opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości oraz czynszów za grunty na okoliczność ustalenia powierzchni nieruchomości wyłączonej z możliwości zabudowania z uwagi na posadowienie linii energetycznych z uwzględnieniem strefy ochronnej od skrajnych przewodów linii oraz na okoliczność ustalenia wysokości wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, które zmierzały do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem Sąd Rejonowy orzekał na podstawie niepełnego materiału dowodowego;
f)naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci art. 233 § 1 k.p.c. przez sformułowanie na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosku, że Uczestnik postępowania nabył służebność gruntową odpowiadającą treścią służebności przesyłu w drodze zasiedzenia, a w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy tj. żądania Wnioskodawcy o ustanowienie służebności przesyłu. W konkluzji apelacji wnioskodawczyni wnosiła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego, a nadto na podstawie art. 382 k.p.c. w zw. z art. 241 k.p.c. wnosili o uzupełnienie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie dowodu z pisemnej opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości oraz czynszów za grunty na okoliczność ustalenia powierzchni nieruchomości wyłączonej z możliwości zabudowania z uwagi na posadowienie linii energetycznych z uwzględnieniem strefy ochronnej od skrajnych przewodów linii oraz na okoliczność ustalenia wysokości wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu. Ewentualnie, w razie uznania przez Sąd Okręgowy, że Sąd I instancji nie uchylił się od rozpoznania istoty sprawy i nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości wnosiła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem o odpłatne ustanowienie służebności przesyłu. Ponadto, w oparciu o art. 380 k.p.c. wnosili o rozpoznanie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 13 grudnia 2016 roku oddalającego wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z pisemnej opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości oraz czynszów za grunty na okoliczność ustalenia powierzchni nieruchomości wyłączonej z możliwości zabudowania z uwagi na posadowienie linii energetycznych z uwzględnieniem strefy ochronnej od skrajnych przewodów linii oraz na okoliczność ustalenia wysokości wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu poprzez jego zmianę, dopuszczenie w/w dowodu i przeprowadzenie go przez Sąd II instancji. Wnioskodawcy J. S. i G. S. od postanowienia łącznego Sądu Rejonowego w Bełchatowie wnieśli apelację. Zaskarżyli powyższe postanowienie w części, tj. w zakresie sprawy z wniosku J. S. i G. S. w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:
a)naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez przyjęcie, iż Uczestnik postępowania nie może się powoływać na decyzję wydana w oparciu o w/w normę z uwagi na niewykazanie jej ostatecznego i wiążącego charakteru, podczas gdy uprawnienie publicznoprawne Skarbu Państwa i jego następców prawnych do korzystania z nieruchomości stanowiło w toku niniejszego postępowania okoliczność bezsporną, niekwestionowaną przez jego uczestników stanowiące następstwo naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 252 k.p.c. w zw. z art. 244 § 1 k.p.c. poprzez podważenie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości jako dokumentu urzędowego, podczas gdy decyzja ta jako dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawem i nie może ona być podważana przez sąd powszechny, a ukształtowany nią stan prawny musi być wzięty pod uwagę przy orzekaniu oraz naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 233 § 1 k.p.c. poprzez sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego uznanie, że Uczestnik postępowania reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika powołuje się oraz przedkłada Sądowi nieostateczną i niewiążącą decyzję wywłaszczeniową;
b)naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 172 § 1 i 2 k.c., art. 292 k.c. i art. 285 § 1 k.c. w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez nieuprawnione przyjęcie, że Uczestnik postępowania nabył przez zasiedzenie służebność gruntową odpowiadającą treścią służebności przesyłu, mimo że Uczestnik postępowania nabył uprawnienie publicznoprawne do korzystania z nieruchomości Wnioskodawcy na skutek decyzji administracyjnej, wobec czego prawo Uczestnika postępowania można określać najwyżej jako szczególny rodzaj służebności publicznoprawnej, która nie jest ograniczonym prawem rzeczowym, nie ma wymiaru charakteru cywilnoprawnego i wyklucza możliwość posiadania prowadzącego do zasiedzenia;
c)naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 172 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 176 § 1 k.c. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że Uczestnik postępowania uprawniony jest do doliczenia do okresu własnego posiadania okresu korzystania z urządzeń przez Skarb Państwa i jego następców prawnych, podczas gdy Uczestnik postępowania nie wykazał ciągłości posiadania i faktu jego przeniesienia przez następców prawnych Skarbu Państwa oraz zastosowanie w/w przepisów do niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego można jedynie wywieść, że Uczestnik postępowania objął w posiadanie urządzenia przesyłowe nie wcześniej niż lipcu 1993 roku w momencie prywatyzacji przedsiębiorstwa i jego przekształcenia w Spółkę Akcyjną stanowiące następstwo naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 233 § 1 k.p.c. polegającego na sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego poprzez ustalenie ciągłości posiadania między Uczestnikiem postępowania a Skarbem Państwa i jego następcami prawnymi, podczas gdy Uczestnik postępowania nie załączył do akt sprawy protokołu ustaleń Komisji,

§ 2

d)naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 292 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że Skarb Państwa i jego następcy prawni byli posiadaczami urządzeń przesyłowych w cywilnoprawnym rozumieniu, podczas gdy korzystanie to było oparte na decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku, a legitymizowanie się decyzją wywłaszczeniową wyklucza możliwość posiadania prowadzącego do zasiedzenia bądź umożliwiającego doliczenie okresu posiadania poprzednika prawnego;
e)naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci art. 217 § 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez oddalenie wniosków dowodowych o dopuszczenie dowodu z pisemnej opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości oraz czynszów za grunty na okoliczność ustalenia powierzchni nieruchomości wyłączonej z możliwości zabudowania z uwagi na posadowienie linii energetycznych z uwzględnieniem strefy ochronnej od skrajnych przewodów linii oraz na okoliczność ustalenia wysokości wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, które zmierzały do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem Sąd Rejonowy orzekał na podstawie niepełnego materiału dowodowego;
f)naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci art. 233 § 1 k.p.c. przez sformułowanie na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosku, że Uczestnik postępowania nabył służebność gruntową odpowiadającą treścią służebności przesyłu w drodze zasiedzenia, a w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy tj. żądania Wnioskodawcy o ustanowienie służebności przesyłu. Wskazując na powyższe. wnosili o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego, a nadto na podstawie art. 382 k.p.c. w zw. z art. 241 k.p.c. wnosili o uzupełnienie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie dowodu z pisemnej opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości oraz czynszów za grunty na okoliczność ustalenia powierzchni nieruchomości wyłączonej z możliwości zabudowania z uwagi na posadowienie linii energetycznych z uwzględnieniem strefy ochronnej od skrajnych przewodów linii oraz na okoliczność ustalenia wysokości wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu. Ewentualnie, w razie uznania przez Sąd Okręgowy, że Sąd I instancji nie uchylił się od rozpoznania istoty sprawy i nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, na podstawie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. wnoszę o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem o odpłatne ustanowienie służebności przesyłu. Ponadto, w oparciu o art. 380 k.p.c. wnoszę o rozpoznanie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 13 grudnia 2016 roku oddalającego wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z pisemnej opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości oraz czynszów za grunty na okoliczność ustalenia powierzchni nieruchomości wyłączonej z możliwości zabudowania z uwagi na posadowienie linii energetycznych z uwzględnieniem strefy ochronnej od skrajnych przewodów linii oraz na okoliczność ustalenia wysokości wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu poprzez jego zmianę, dopuszczenie w/w dowodu i przeprowadzenie go przez Sąd II instancji. Wnioskodawcy J. S. i M. K. zaskarżyli powyższe postanowienie w części, tj. w zakresie sprawy z wniosku J. S. i M. K. w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:
a)naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez przyjęcie, iż Uczestnik postępowania nie może się powoływać na decyzję wydana w oparciu o w/w normę z uwagi na niewykazanie jej ostatecznego i wiążącego charakteru, podczas gdy uprawnienie publicznoprawne Skarbu Państwa i jego następców prawnych do korzystania z nieruchomości stanowiło w toku niniejszego postępowania okoliczność bezsporną, niekwestionowaną przez jego uczestników stanowiące następstwo naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 252 k.p.c. w zw. z art. 244 § 1 k.p.c. poprzez podważenie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości jako dokumentu urzędowego, podczas gdy decyzja ta jako dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawem i nie może ona być podważana przez sąd powszechny, a ukształtowany nią stan prawny musi być wzięty pod uwagę przy orzekaniu oraz naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 233 § 1 k.p.c. poprzez sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego uznanie, że Uczestnik postępowania reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika powołuje się oraz przedkłada Sądowi nieostateczną i niewiążącą decyzję wywłaszczeniową;
b)naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 172 § 1 i 2 k.c., art. 292 k.c. i art. 285 § 1 k.c. w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez nieuprawnione przyjęcie, że Uczestnik postępowania nabył przez zasiedzenie służebność gruntową odpowiadającą treścią służebności przesyłu, mimo że Uczestnik postępowania nabył uprawnienie publicznoprawne do korzystania z nieruchomości Wnioskodawców na skutek decyzji administracyjnej, wobec czego prawo Uczestnika postępowania można określać najwyżej jako szczególny rodzaj służebności publicznoprawnej, która nie jest ograniczonym prawem rzeczowym, nie ma wymiaru charakteru cywilnoprawnego i wyklucza możliwość posiadania prowadzącego do zasiedzenia;
c)naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 172 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 176 § 1 k.c. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że Uczestnik postępowania uprawniony jest do doliczenia do okresu własnego posiadania okresu korzystania z urządzeń przez Skarb Państwa i jego następców prawnych, podczas gdy Uczestnik postępowania nie wykazał ciągłości posiadania i faktu jego przeniesienia przez następców prawnych Skarbu Państwa oraz zastosowanie w/w przepisów do niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego można jedynie wywieść, że Uczestnik postępowania objął w posiadanie urządzenia przesyłowe nie wcześniej niż lipcu 1993 roku w momencie prywatyzacji przedsiębiorstwa i jego przekształcenia w Spółkę Akcyjną stanowiące następstwo naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 233 § 1 k.p.c. polegającego na sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego poprzez ustalenie ciągłości posiadania między Uczestnikiem postępowania a Skarbem Państwa i jego następcami prawnymi, podczas gdy Uczestnik postępowania nie załączył do akt sprawy protokołu ustaleń Komisji,

§ 2

d)naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 292 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że Skarb Państwa i jego następcy prawni byli posiadaczami urządzeń przesyłowych w cywilnoprawnym rozumieniu, podczas gdy korzystanie to było oparte na decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku, a legitymizowanie się decyzją wywłaszczeniową wyklucza możliwość posiadania prowadzącego do zasiedzenia bądź umożliwiającego doliczenie okresu posiadania poprzednika prawnego;
e)naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci art. 217 § 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez oddalenie wniosków dowodowych o dopuszczenie dowodu z pisemnej opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości oraz czynszów za grunty na okoliczność ustalenia powierzchni nieruchomości wyłączonej z możliwości zabudowania z uwagi na posadowienie linii energetycznych z uwzględnieniem strefy ochronnej od skrajnych przewodów linii oraz na okoliczność ustalenia wysokości wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, które zmierzały do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, co miało wpływ' na treść rozstrzygnięcia, bowiem Sąd Rejonowy orzekał na podstawie niepełnego materiału dowodowego;
f)naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci art. 233 § 1 k.p.c. przez sformułowanie na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosku, że Uczestnik postępowania nabył służebność gruntową odpowiadającą treścią służebności przesyłu w drodze zasiedzenia, a w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy tj. żądania Wnioskodawcy o ustanowienie służebności przesyłu. Wnioskodawcy wnosili o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego, a nadto na podstawie art. 382 k.p.c. w zw. z art. 241 k.p.c. wnoszę o uzupełnienie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie dowodu z pisemnej opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości oraz czynszów za grunty na okoliczność ustalenia powierzchni nieruchomości wyłączonej z możliwości zabudowania z uwagi na posadowienie linii energetycznych z uwzględnieniem strefy ochronnej od skrajnych przewodów linii oraz na okoliczność ustalenia wysokości wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu. Ewentualnie, w razie uznania przez Sąd Okręgowy, że Sąd 1 instancji nie uchylił się od rozpoznania istoty sprawy i nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, na podstawie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. wnosili o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem o odpłatne ustanowienie służebności przesyłu. Ponadto, w oparciu o art. 380 k.p.c. wnoszę o rozpoznanie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 13 grudnia 2016 roku oddalającego wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z pisemnej opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości oraz czynszów za grunty na okoliczność ustalenia powierzchni nieruchomości wyłączonej z możliwości zabudowania z uwagi na posadowienie linii energetycznych z uwzględnieniem strefy ochronnej od skrajnych przewodów linii oraz na okoliczność ustalenia wysokości wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu poprzez jego zmianę, dopuszczenie w/w dowodu i przeprowadzenie go przez Sąd II instancji. Pełnomocnik uczestnika wniósł zażalenie w części rozstrzygającej o kosztach postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 520 § 2 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nie zasądzenie od wnioskodawców na rzecz uczestniczki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, tj. kosztów, które uczestniczka musiała ponieść w celu zabezpieczenia swoich interesów, w sytuacji, gdy interesy uczestników niniejszego postępowania były sprzeczne. We wniosku uczestnik wnosił o zmianę postanowienia w zaskarżonej części poprzez zasądzenie od wnioskodawców na rzecz uczestniczki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 960 zł oraz zasądzenie od wnioskodawców na rzecz uczestniczki zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik uczestnika wnosił o oddalenie wszystkich trzech apelacji oraz popierał zażalenie.. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacje wniesione przez wnioskodawców nie są uzasadnione. Na wstępie stwierdzić należy, że autorem trzech apelacji jest pełnomocnik wnioskodawców adwokat A. M.. Zarzuty i wnioski sformułowane przez pełnomocnika we wszystkich apelacjach są tożsame, dlatego Sąd Okręgowy odniósł się do nich łącznie. Zdaniem Sądu Okręgowego bezzasadne są zarzuty autora apelacji naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego. Trafnie wywiódł Sąd meriti, że uczestnik postepowania nie może się powoływać na decyzję z dnia 17.07.1972 r. wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Jak to bowiem zostało prawidłowo ustalone w sprawie , uczestnik stosownie do treści art. 6 k.c. nie wykazał, że decyzja jest ostateczna. Wobec powyższego uczestnik nie może skutecznie powoływać się na tę decyzje w niniejszym postepowaniu. Argumentacja apelujących, że uprawnienie publiczno prawne Skarbu Państwa i jego następców wynikające z tej decyzji do korzystania z nieruchomości stanowiło w sprawie okoliczność bezsporną, że decyzja jako dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości nie daje podstaw do podważenia w/w stanowiska. Nie zależenie od powyższego dodatkowo podnieść należy, że w/w argumentacja autora apelacji przy założeniu, iż w/w decyzja jest ostateczna i korzysta z domniemania prawdziwości także nie może prowadzić do uwzględnienia wniosków apelacji, albowiem zajmując się tą kwestią Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 08.04.2014 r., w sprawie III CZP 87/13 stwierdził jednoznacznie, że w sytuacjach, w których nastąpiło nabycie uprawnień na podstawie w/w art. 35 ust 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości brak jest powodów, ażeby przedsiębiorstwo energetyczne musiało występować o „potwierdzenie’ tego prawa w ramach zgłoszonego roszczenia o zasiedzenie, czy też w ramach zgłoszonego zarzutu zasiedzenia. Także nie jest trafny zarzut obrazy art. 172 k.c. w związku z art. 176 k.c. poprzez przyjęcie, że uczestnik postepowania jest uprawniony do doliczenia do okresu swego posiadania czasookresu korzystania z urządzeń przez Skarb Państwa i jego następców prawnych. Wbrew twierdzeniom apelujących podkreślić w tym miejscu należy, że uczestnik w tej sprawie wykazał ciągłość posiadania i fakt jego przeniesienia przez następców prawnych Skarbu Państwa. Sąd Okręgowy zauważa, że sąd jest uprawniony uwzględniać fakty powszechnie znane oraz skutki wynikające bezpośrednio ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa – art. 87 Konstytucji RP. Oznacza to, że można uznać za wykazane, bez konieczności udowadniania, zakres, sposób dokonywania i następstwa zmian strukturalnych przedsiębiorstw energetycznych wynikających z ustawy z dnia 05.02.1993 r. o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw państwowych o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa ( Dz.U. Nr 16, poz. 69 z późn. zm. ), ustawy z dnia 10.04.1997 r. – Prawo energetyczne ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1059 z późn. zm. ). Pierwszy z tych aktów prawnych określał zakres następstwa prawnego spółek akcyjnych powstałych w wyniku przekształcenia przedsiębiorstw państwowych, wyznaczając w ten sposób także treść i skutki aktów administracyjnych w postaci zarządzeń Ministra Przemysłu i Handlu, wydawanych na podstawie art. 2 ust.1 pkt 2 oraz art. 5 ust. 3. Przekształcenia na jego podstawie dokonywane były z wyjątkami wskazanymi w ustawie, na zasadach i w trybie określonym w ustawie z dnia 13.07.1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych ( Dz. U. Nr 51, poz. 498 z późn. zm. ). Nie ulega wątpliwości, że następstwem prywatyzacji państwowych przedsiębiorstw energetycznych, dokonanej w oparciu o wskazane akty prawne, a polegającej na powstaniu w miejsce przedsiębiorstw państwowych jednoosobowych spółek akcyjnych Skarbu Państwa, które wstępowały w ich prawa i obowiązki, wszelkie prawa majątkowe i niemajątkowe była sukcesja uniwersalna częściowa. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, ze skutek ten dotyczył wszystkich praw składających się na przedsiębiorstwo, choćby nie były wykazane w czynności ( akcie administracyjnym ) jako składniki, także jeżeli strony nie uświadamiały sobie ich istnienia czy przynależności do przedsiębiorstwa. Wyłączenie części z nich wymagało wyraźnego wskazania w akcie przekształcenia (podziału ) przedsiębiorstwa państwowego. Konsekwentnie oznacza to konieczność przyjęcia powyższych zasad także do służebności gruntowych zbliżonych do służebności przesyłu. Służebności gruntowe oraz służebności zbliżone do służebności przesyłu, jako prawa związane z własnością nieruchomości władnącej lub przedsiębiorstwa, nie mogą być przedmiotem samodzielnego obrotu. Wskazane służebności jak i posiadanie w zakresie treści takich służebności przechodzą na następcę albo nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. ( art. 305 3 §1 k.c. ) – por. postanowienie SN z dnia 30.01.2014 r., w sprawie IV CSK 252/13, Biul. SN 2014/5/12, uchwała SN z dnia 19.05 1992 r., w sprawie III CZP 49/92, OSNC 1992/11/200; wyrok SN z dnia 08.12.2000 r., w sprawie I CKN 342/00, OSNC 2001/6/96; wyrok SN z dnia 12.02.2004 r., w sprawie V CK 212/03, nie publ.; uchwała SN z dnia 25.06.2008 r., w sprawie III CZP 45/08, OSNC 2009/7-8/97). Powyższe wystarcza zatem do wykazania przeniesienia posiadania przez Skarb Państwa na rzecz poprzedników prawnych uczestnika postępowania, a dalsze następstwa prawne, w wyniku których sukcesorem Zakładu (...) stał się uczestnik nie budzą wątpliwości, w świetle w/w uwag oraz złożonych przez uczestnika dokumentów. W ocenie Sądu Okręgowego uczestnik wykazał następstwo prawne oraz przeniesienie posiadania w zakresie omawianych służebności łączące się z przekazaniem majątku. Trafnie ustalił Sąd Rejonowy, że objęcie w posiadanie służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu w ramach zarzutu zasiedzenia nastąpiło z chwilą oddania ostatniego urządzenia do eksploatacji, co miało miejsce w dniu 21.12.1984 r. ( co jest najbardziej nie korzystną datą dla uczestnika ). Zasadnie również wywiódł Sąd meriti, że uczestnik i jego poprzednicy prawni byli posiadaczami w dobrej wierze, gdyż w chwili uzyskania posiadania dysponowali po pierwsze wspomnianą wyżej decyzją wydaną w trybie art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, stwarzającej co do zasady prawo stałego korzystania z nieruchomości dla dostępu do urządzeń przesyłowych w celu wykonywania czynności związanych z ich konserwacją, a także miało zgodę (...) Gospodarstwa (...) w K. na budowę linii energetycznej przez tereny Gospodarstwa (do Gospodarstwa należały działki (...)) oraz decyzję udzielającą pozwolenia na budowę (...) K. wraz z zasilaniem energetycznym i stacją trafo wydaną dla (...), która przeniosła posiadanie wybudowanych urządzeń poprzednikowi prawnemu uczestnika. Oznacza powyższe, że bieg terminu zasiedzenia służebności nastąpił najpóźniej z dniem 22.12.2004 r. ( w przypadku dobrej wiary ), zaś w wersji niekorzystnej dla uczestnika tj. w przypadku przypisania posiadania służebności w złej wierze z dniem 22.12.2014 r. Reasumując powyższe rozważania uznać należy, że stanowisko Sądu I instancji, potwierdzające nabycie przez zasiedzenie służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu odpowiada wbrew odmiennemu stanowisku apelujących prawu materialnemu tj. przepisom art. 292 w związku z art. 172 i 176 k.c., co skutkować musiało oddaleniem przez ten Sąd przedmiotowych wniosków o ustanowienie służebności przesyłu na podstawie art. 305 1 k.c. Brak zatem było podstaw do uwzględnienia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości celem ustalenia wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Wniosek w/ w jest bezprzedmiotowy, skoro podniesiony przez uczestnika zarzut zasiedzenia służebności, unicestwił go. W ocenie Sądu II instancji zarzut obrazy przez Sąd meriti przepisów prawa procesowego szczegółowo wskazanych w apelacji w świetle w/w rozważań także nie jest usprawiedliwiony i nie może odnieść zamierzonego skutku. Z tych wszystkich względów apelację na podstawie art. 385 k.p.c. należało oddalić. Ponieważ uczestnik korzysta z nieruchomości wnioskodawców od wielu lat w zakresie służebności nieodpłatnie, a co jest uciążliwością dla właścicieli, to zdaniem Sądu II instancji zachodzą przesłanki wskazane w art. 102 k.p.c. przemawiające za nieobciążeniem ich obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego na rzecz uczestnika. Przedsiębiorstwo uczestnika jest wiodącym na rynku dostawcą energii elektrycznej, uzyskującym duże zyski z prowadzonej działalności, co należy dodatkowo podnieść. Te w/w względy zadecydowały, że Sąd Okręgowy oddalił na podstawie art. 385 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. zażalenie uczestnika na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 zaskarżonego postanowienia. Z uwagi na wynik postepowania zażaleniowego Sąd nie obciążył uczestnika obowiązkiem zwrotu kosztów tego postępowania na rzecz wnioskodawców, a to z uwagi, iż Ci nie zostali obciążeni kosztami postępowania apelacyjnego. SSA Arkadiusz Lisiecki SSA Stanisław Łęgosz SSR Anna Strzelczyk

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.