Sygn. akt XVII AmE 139/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 maja 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Dąbrowski Protokolant: Sekretarz sądowy Ewelina Zalewska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2017 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w O. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki przy udziale zainteresowanego (...) Spółki Akcyjnej w R. oraz z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w R. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki przy udziale zainteresowanego (...) Spółce Akcyjnej w O. o zawarcie umowy sprzedaży energii elektrycznej na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 26 września 2014 roku Nr (...) 1. oddala oba odwołania, 2. zasądza od powodów (...) Spółki Akcyjnej w O. oraz (...) Spółki Akcyjnej w R. na rzecz pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę po 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 3. znosi wzajemnie koszty procesu pomiędzy powodami. Sygn. akt XVII AmE 139/14 UZASADNIENIE Decyzją nr (...) z 26 września 2014 roku Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (zwany dalej „Prezesem URE” lub „Prezesem Urzędu”) na podstawie art. 8 ust. 1 w zw. z art. 9a ust. 6 i art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne oraz art. 104 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku z 10 września 2013 roku (...) S.A. z siedzibą w O. w sprawie rozstrzygnięcia przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, w trybie art. 8 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne, sporu dotyczącego odmowy zawarcia przez (...) S.A. z siedzibą w R. umowy sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii, należącym (...) S.A - Elektrownia (...): 1. Orzekł zawarcie pomiędzy (...) S.A. z siedzibą w O. a (...) S.A. z siedzibą w R. umowy sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej przez (...) S.A. w (...) -Elektrowni (...), o treści stanowiącej załącznik do przedmiotowej decyzji. 2. Odmówił nadania przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, stosownie do art. 108 § 1 k.p.a.. Od powyższej decyzji (...) S.A. z siedzibą w R. oraz (...) S.A. z siedzibą w O. wnieśli odwołania. Powód (...) S.A. z siedzibą w R. (zwany dalej również (...)) we wniesionym przez siebie odwołaniu zaskarżył przedmiotową decyzję w całości i wniósł o zmianę decyzji w całości poprzez orzeczenie braku obowiązku (...) S.A. zakupu energii elektrycznej wytworzonej w (...) –Elektrowni (...), zlokalizowanym w O., oferowanej przez (...) S.A. w trybie art. 9a ust. 6 ustawy – Prawo energetyczne, ewentualnie o jej uchylenie w całości. Nadto powód (...) wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania i dopuszczenie i przeprowadzenie wskazanych przez niego w odwołaniu dowodów. (...) zarzucił wydanej decyzji rażące naruszenie: 1. art. 10 ust. 1 i 2 w zw. z art. 11 ustawy z 4 marca 2005 roku o zmianie ustawy –Prawo energetyczne oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 10 ustawy z 8 stycznia 2010 roku o zmianie ustawy –Prawo energetyczne oraz zmianie niektórych innych ustaw w zw. z art. 9a ust. 6 ustawy – Prawo energetyczne poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że powód jest podmiotem wykonującym zadania sprzedawcy z urzędu zobowiązanym do zakupu zaoferowanego przez (...) S.A. energii elektrycznej wyprodukowanej w odnawialnym źródle energii, przyłączonym do sieci przesyłowej operatora przesyłowego (...) S.A. (zwanej dalej (...) S.A."), podczas gdy przepisy te nie dają podstaw do wyznaczenia powoda jako podmiotu zobowiązanego do zakupu energii elektrycznej w trybie art. 9a ust. 6 ustawy – Prawo energetyczne za źródła przyłączonego do sieci przesyłowej (...) S.A. na obszarze działania powoda lub operatora sytemu dystrybucyjnego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z 4 marca 2005 roku o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska. 2. art. 8 ust. 1 w zw. z art. 9e ust. 6 ustawy – Prawo energetyczne w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 11 ustawy z 4 marca 2005 roku o zmianie ustawy –Prawo energetyczne oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 10 ustawy z 8 stycznia 2010 roku o zmianie ustawy –Prawo energetyczne oraz zmianie niektórych innych ustaw w zw. art. 30 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne i w zw. z art. 104 k.p.a., poprzez wydanie przez pozwanego postanowienia oraz decyzji orzekającej zawarcie umowy pomiędzy powodem a (...), w sytuacji gdy z przepisów powszechnie obowiązujących lub aktu administracyjnego nie wynika obowiązek powoda do zakupu energii elektrycznej w trybie art. 9a ust. 6 ustawy – Prawo energetyczne ze źródeł przełączonego do sieci przesyłowej (...) S.A. na obszarze działania powoda lub operatora sytemu dystrybucyjnego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z 4 marca 2005 roku o zmianie ustawy –Prawo energetyczne oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska 3. art. 2, 7, 22 i 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zw. z art. 10 ust. 1 i ust.2 w zw. z art. 11 ustawy z 4 marca 2005 roku o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 10 ustawy z 8 stycznia 2010 roku o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw i w zw. z art. 9a ust. 6 ustawy - Prawo energetyczne, poprzez dokonanie wykładni rozszerzającej przepisów określających obowiązek publicznoprawny zakupu energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i uznanie, że z wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego wynika, iż powód jest podmiotem zobowiązanym do zakupu energii elektrycznej w trybie art. 9a ust. 6 ustawy - Prawo energetyczne ze źródła przyłączonego do sieci przesyłowej (...) SA na obszarze działania powoda lub operatora systemu dystrybucyjnego, o którym mowa w art. 10 ust.1 pkt 1 ustawy z 4 marca 2005 roku o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska 4. art. 8 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne w zw. z art. 63 § 2 k.p.a. poprzez orzeczenie zawarcia Umowy ponad treść złożonego przez (...) wniosku o wszczęcie postępowania.. 5. art. 8 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne. w zw. z art. 65 ust. 1 k.c. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez wadliwą wykładnię treści oświadczeń woli złożonych przez (...) przed wszczęciem postępowania przed Prezesem URE, jak i w jego trakcie, co w efekcie doprowadziło do orzeczenia zawarcia Umowy poza zakresem sporu pomiędzy stronami. 6. § 15 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 18 października 2012 roku w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej, zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii oraz obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii w zw. z art. 9a ust. 6 w zw. z art. 8 ust.1 ustawy - Prawo energetyczne poprzez uznanie, że sposób, warunki i parametry dostawy energii elektrycznej zostały uregulowane ustawowo w ten sposób, że mogą być dowolnie kształtowane przez oferującego energię wytwórcę i przedstawiane zobowiązanemu, i w konsekwencji określenie obowiązku zakupu energii, przez powoda w tzw. paśmie, bez uwzględnienia zmienności zapotrzebowania w parametrach jej dostawy, podczas zakres obowiązku sprzedawcy z urzędu lub podmiotu wykonującego zadania sprzedawcy z urzędu wskazany w przepisach Rozporządzenia OZE dotyczy wyłącznie zakupu „całej oferowanej ilości" energii elektrycznej. We wniesionym przez powoda (...) S.A. z siedzibą w O. (zwany dalej również (...) lub „Wytwórca”) odwołaniu od przedmiotowej decyzji Prezesa URE strona wniosła o zmianę wydanej decyzji poprzez nadanie art. 16 ust. 5 umowy następującego brzmienia: „Sprzedającemu przysługuje prawo do rozwiązania umowy z zachowaniem trzymiesięcznego terminu wypowiedzenia umowy ze skutkiem na koniec miesiąca. Nadto powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu i dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodów skazanych w odwołaniu. Zaskarżonej Decyzji (...) zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 9a ust. 6 ustawy – Prawo energetyczne poprzez jego nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyznaniu przez Prezesa URE w art., 16 ust. 5 umowy sprzedaży energii elektrycznej, stanowiącej załącznik do decyzji, do dowolnego rozwiązania umowy, niezależnie od jego przyczyn, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia ze skutkiem na koniec miesiąca. Spółka (...) w odpowiedzi na wniesione przez (...) odwołanie wniosła o oddalenie odwołania w całości, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie wskazanych w piśmie dowodów. W odpowiedzi na odwołanie (...) pozwany – Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o oddalenie odwołania w całości, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do odpowiedzi kopi decyzji. Pozwany podniósł, iż po dokonaniu ponownej analizy sprawy oraz zarzutów odwołania w jego ocenie brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji zgodnie z wnioskiem powoda. Pozwany podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji odniósł się do zarzutów odwołania. W odpowiedzi na odwołanie (...) pozwany – Prezes Urzędu wniósł o oddalenie odwołania w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Pozwany podniósł, iż po dokonaniu ponownej analizy sprawy oraz zarzutów odwołania w jego ocenie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżone decyzji zgodnie z wnioskiem powoda. Pozwany podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu odniósł się do zarzutów odwołania. Na rozprawie 9 maja 2016 roku Sąd postanowił połączyć sprawy XVII AmE 139/14 i XVII AmE 140/14 do wspólnego rozpoznania i wyrokowania, sprawę prowadząc w dalszym ciągu pod sygnaturą akt XVII AmE 139/14. W dalszych pismach procesowych oraz na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny: (...) S.A. z siedzibą w R. prowadzi koncesjonowaną działalność gospodarczą w zakresie obrotu energią elektryczna na podstawie decyzji Prezesa z dnia 17 listopada 1998 roku nr (...) z późniejszymi zmianami i jest sprzedawcą z urzędu o którym mowa w art. 3 pkt 29 ustawy prawo energetyczne oraz świadczy usługi kompleksowe w zakresie dostarczania energii elektrycznej odbiorcom w gospodarstwach domowych, nie korzystającym z prawa wyboru sprzedawcy. (...) S.A. z siedzibą w O. posiada koncesję na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej udzieloną decyzją Prezesa URE z 30 października 1998 roku nr: (...), z okresem obowiązywania do 31 grudnia 2025 roku. Wytwarzanie energii elektrycznej w (...) Elektrowni (...), zostało uwzględnione w posiadanej przez (...) koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej po dokonaniu jej zmian decyzją Prezesa URE z 6 września 2006 roku nr (...). (...) Elektrownia (...) jest przyłączona do sieci przesyłowej (...) S.A. i wytwarza w procesie wspólnego spalania paliwa konwencjonalnego (węgla kamiennego) oraz biomasy (proces współspalania) energię elektryczną o łącznej mocy zainstalowanej 647 MW. Pismem z 26 sierpnia 2013 roku (znak: (...)) (...) złożyła (...) S.A. ofertę zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w należącym do (...) -Elektrowni (...). Wytwórca wskazał, iż podstawą skierowania do (...) S.A. ww. oferty był przepis art. 9a ust. 6 ustawy - Prawo energetyczne. Pismem z 29 sierpnia 2013 roku (...) S.A. odmówiła zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej stwierdzając, iż nie jest sprzedawcą z urzędu, o którym mowa w art. 9a ust. 6 ustawy - Prawo energetyczne, zobowiązanym do zakupu energii wytworzonej w odnawialnym źródle energii. Z uwagi na odmowę zawarcia przez (...) S.A. umowy sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w należącym do (...) odnawialnym źródle energii, Elektrowni (...), której pismem z 10 września 2013 roku (...) złożył do Prezesa URE wniosek w sprawie rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu w trybie art. 8 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne. Pismem z 25 września 2013 roku Prezes URE zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie odmowy zawarcia przez (...) S.A. umowy sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej przez Wytwórcę w (...) - Elektrowni (...), wzywając jednocześnie (...) SA. do przedstawienia swojego stanowiska w przedmiotowej sprawie oraz do wskazania, czy projekt umowy sprzedaży energii elektrycznej przedstawiony przez Wytwórcę był merytorycznie rozpatrywany przez (...) S.A. (...) S.A. w piśmie z 4 października 2013 roku odpowiedział na ww. wezwanie wskazała zajmując stanowisko w sprawie. Pismem z dnia 15 października 2013 roku Prezes URE wezwał strony do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących rozstrzyganego sporu, w tym do ustosunkowania się (...) do stanowiska prezentowanego przez (...) S.A. oraz do wskazania zasad na jakich odbywa się sprzedaż energii elektrycznej wytworzonej w należącym do Wytwórcy odnawialnym źródle energii. (...) S.A. została wezwana do przedstawienia merytorycznego stanowiska w zakresie przedstawionego przez Wytwórcę projektu umowy sprzedaży energii elektrycznej. (...) w piśmie z 24 października 2013 roku odpowiedział na ww. wezwanie i odniósł się do przedstawionego przez (...) (...) stanowiska. Pismem z 8 listopada 2013 roku (...) (...) również odpowiedział na wezwanie Prezesa URE przedstawiając żądane informacje oraz odnosząc się do stanowiska (...). Pismem z 22 listopada 2013 roku Prezes URE wezwał (...) S.A. do merytorycznego ustosunkowania się do projektu umowy sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii, przestawionego przez Wytwórcę. Odpowiadając na powyższe wezwanie, w piśmie z 4 grudnia 2013 roku (...) S.A. zgłosił do przedstawionego przez Wytwórcę w piśmie z 28 sierpnia 2013 roku projektu umowy sprzedaży energii elektrycznej swoje uwagi. Pismem z 10 grudnia 2013 roku Prezes URE wezwał (...) do przedstawienia swojego stanowiska w sprawie uwag przedstawionych przez (...) S.A. W piśmie z 27 grudnia 2013 roku Wytwórca ustosunkował się do twierdzeń (...) (...). W piśmie z 9 stycznia 2014 roku Prezes URE wezwał (...) do przedstawienia szczegółowych informacji dotyczących obowiązujących zasad sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w źródle odnawialnym - Elektrowni (...). W piśmie z 22 stycznia 2014 roku (...) odpowiedziała na ww. wezwanie Prezesa URE przedstawiając żądane informację. Pismem z 3 marca 2014 roku Prezes URE wezwał Wytwórcę do sprecyzowania informacji dotyczącej ilości oferowanej przez niego energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii, która miałaby być objęta umową sprzedaży energii elektrycznej. Informacje te Wytwórca przedstawił w piśmie z 28 marca 2014 roku. Postanowieniem z 3 kwietnia 2014 roku nr (...) Prezes URE określił warunki podjęcia i kontynuowania na rzecz (...) S.A. dostaw energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii należącym do Wytwórcy - Elektrowni (...), do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu. Pismem z 23 kwietnia 2014 roku Prezes URE wezwał strony do wskazania, czy postanowienie określające warunki podjęcia i kontynuowania dostaw energii elektrycznej z 3 kwietnia 2014 roku jest realizowane. W pismach z 7 i 8 maja 2014 roku powodowe spółki poinformowały Prezesa URE o podjęciu i kontynuowaniu dostaw energii elektrycznej wytworzonej w należącym do Wytwórcy odnawialnym źródle energii. Pismem z 14 maja 2014 roku Prezes URE zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w celu ewentualnego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań w terminie do dnia 6 czerwca 2014 roku. (...) S.A. 14 maja 2014 roku zapoznał się z dokumentami zgromadzonymi w trakcie trwającego postępowania administracyjnego, zaś pismem z 6 czerwca 2014 roku (...) S.A. ustosunkowała się ona do zgromadzonego materiału dowodowego. W piśmie z 23 czerwca 2014 roku (...) ustosunkował się do zgromadzonego materiału dowodowego oraz do twierdzeń (...) S.A. zawartych w piśmie z 6 czerwca 2014 roku. W piśmie z 30 lipca 2014 roku (...) S.A. podtrzymał swoje stanowisko W piśmie z 18 sierpnia 2014 roku Wytwórca również podtrzymał swoje stanowisko. Decyzją nr (...) z 26 września 2014 roku Prezes Urzędu Regulacji Energetyki orzekł o zawarciu pomiędzy (...) S.A. z siedzibą w O. a (...) S.A. z siedzibą w R. umowy sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej przez (...) S.A. w (...) - Elektrowni (...). Powyższe fakty pozostają bezsporne i zostały ustalone na podstawie dokumentów załączonych przez strony do pism procesowych oraz znajdujących się w aktach administracyjnych. Sąd Okręgowy w Warszawie zważył, co następuje: Obydwa odwołania podlegają oddaleniu. Na wstępie należy podnieść, iż wniosek (...) uruchomił, przyznaną Prezesowi URE przez art. 8 ust. 1 ustawy prawo energetyczne (dalej również jako „p.e.”), legitymację do ukształtowania spornej między stronami kwestii zawarcia umowy o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej, w granicach przysługującej stronom swobody kontraktowania. Zgodnie z art. 8 ust.1 ustawy - Prawo energetyczne w sprawach spornych dotyczących odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, umowy sprzedaży, umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, umowy o świadczenie usług transportu gazu ziemnego, umowy o świadczenie usługi magazynowania paliw gazowych, umowy, o której mowa w art. 4c ust. 3, umowy o świadczenie usługi skraplania gazu ziemnego oraz umowy kompleksowej, a także w przypadku nieuzasadnionego wstrzymania dostarczania paliw gazowych lub energii rozstrzyga Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, na wniosek strony. Przechodząc do podniesionych w odwołaniach zarzutów należy w pierwszej kolejności wskazać, iż (...) (...) bezsprzecznie spełnia warunki określone w art. 10 ust. 1 ustawy z 4 marca 2005 roku tj.:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.