Przepis art. 178 a § 1 kk stanowi, iż karze podlega, kto znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości jest przestępstwem powszechnym, co oznacza, że może być popełnione przez każdy podmiot zdatny do ponoszenia odpowiedzialności karnej. W szczególności odpowiedzialność przewidziana w art.
Przedmiotem ochrony wskazanego przepisu jest bezpieczeństwo ruchu lądowego, wodnego i powietrznego (główny przedmiot ochrony) oraz życie i zdrowie (dodatkowy przedmiot ochrony) – J. F., w: B., Kodeks karny, 2006, s. 320. Z treści art. 178 a § 1 kk wynika, że dla stwierdzenia przesłanek popełnienia przestępstwa wskazanych w tym przepisie konieczne jest spełnienie następujących znamion: po pierwsze – sprawca winien prowadzić pojazd mechaniczny, po drugie – prowadzący pojazd musi znajdować się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem innego środka odurzającego, wreszcie po trzecie – pojazd mechaniczny winien być prowadzony w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Należy stwierdzić iż, wszystkie wyżej wskazane przesłanki zostały spełnione w sytuacji będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Niewątpliwie B. G. prowadził pojazd mechaniczny. Oskarżony kierował bowiem samochodem osobowym marki N. (...). Sąd Najwyższy uznał, że: ,,pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym jest każdy pojazd drogowy lub szynowy napędzany umieszczonym na nim silnikiem, jak również maszyna samobieżna i motorower (wyr. SN z 4.2.1993 r., III KRN 254/92, OSP 1993, Nr 10). Prowadzenie pojazdu nie ma swojej legalnej definicji. Nie ma jednak wątpliwości, że prowadzenie pojazdu immanentnie łączy się z podjęciem czynności polegających na wprawieniu pojazdu w ruch, a następnie na utrzymywaniu pojazdu w ruchu (R.A. Stefański, Glosa do wyroku SN z 22.7.1993 r.; II KRN 110/93 oraz J. Wojciechowski, Kodeks karny, s. 102). Oskarżony w chwili popełnienia czynu zabronionego znajdował się w stanie nietrzeźwości. Zgodnie z treścią art. 115 § 16 kk stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub zawartość alkoholu w 1 dm 3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość. Oskarżony został poddany o godz. 16:41 badaniu urządzeniem A.-Sensor IV CM. Badanie to wykazało, iż w wydychanym przez oskarżonego powietrzu znajdował się alkohol w ilości 0,98 mg/l. Następnie oskarżony został przewieziony do Komendy Powiatowej Policji w W., gdzie ponownie poddano go badaniu mającemu ustalić stan jego trzeźwości. O godzinie 17:03 urządzenie Alkometr A 2.0 nr 104/93 wykazało u B. G. zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu o wartości 0,97 mg/l, o godzinie 17:05 o wartości 1,00 mg/l, o godzinie 17:45 o wartości 0,89 mg/l, z kolei o godzinie 18:15 o wartości 0,75 mg/l. Pomiary te są miarodajne, albowiem zostały dokonane na zalegalizowanych urządzeniach i potwierdzone w protokołach. B. G. kierował pojazdem mechanicznym, tj. samochodem osobowym marki N. (...), po drodze publicznej, gdzie odbywa się normalny ruch pojazdów drogowych, co stanowi prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym. Należy zauważyć, iż dla przestępstwa określonego w art.
kk wystarczające jest prowadzenie go w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego w jakiejkolwiek strefie ruchu, to jest w ruchu lądowym (drogowym lub kolejowym), wodnym lub powietrznym, (np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie, II AKa 131/04, KZS 2004/9/3). Nie może budzić wątpliwości, iż oskarżony prowadził pojazd w ruchu lądowym – jechał on bowiem drogą publiczną w miejscowości J.. Występek z art.
kk ma charakter umyślny, przy czym samo uruchomienie i prowadzenie pojazdu wymaga zamiaru bezpośredniego, natomiast fakt znajdowania się przez prowadzącego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego może być również objęty zamiarem ewentualnym. Niezbędna jest więc świadomość sprawcy, że może znajdować się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego i godzenie się z tą możliwością. Analizując zachowanie oskarżonego od strony podmiotowej, stwierdzić należy, iż oskarżony, spożywając alkohol w dniu zdarzenia i to w takiej ilości, która podczas badania o godz. 16:41 wynosiła 0,98 mg/l zdawał sobie sprawę z tego, iż nie powinien jeździć pojazdem mechanicznym, a mimo to dopuścił się takiego zachowania, umyślnie naruszając zasadę ruchu drogowego, tj. zasadę trzeźwości. Oskarżony w swoich wyjaśnieniach złożonych w toku postepowania przygotowawczego przyznał, że wiedział, że był pijany. W tym stanie rzeczy nie można mieć wątpliwości, że od strony podmiotowej oskarżony zachowaniem swoim wypełnił ustawowe znamiona przestępstwa z art.
Podkreślić należy, że kwestia karalności tego rodzaju zachowań jest powszechnie znana. Sąd oskarżonego B. G. uznał za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w akcie oskarżenia, to jest występku z art.
kk i za to na podstawie art.
Wymierzając oskarżonemu karę Sąd miał na uwadze dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 kk. Sąd miał na względzie stopień społecznej szkodliwości, bacząc przy tym by dolegliwość nie przekraczała stopnia winy oskarżonego. Sąd miał także na względzie cele zapobiegawcze i wychowawcze kary, jak też dyrektywy w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Przestępstwo określone w art.
kk zagrożone jest alternatywnymi karami: grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat dwóch. Oceniając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że nie ma przesłanek do orzekania wobec oskarżonego kary ograniczenia wolności, bowiem w przypadku B. G. cele przed nią stawiane w sposób pełny może spełnić jedynie kara surowszego rodzaju – kara pozbawienia wolności. Orzeczenie kary grzywny byłoby w ocenie Sądu niecelowe, z uwagi na to, że oskarżony nie ma obecnie stałego dochodu ani żadnego majątku. Sąd uznał, że wymierzona kara 8 miesięcy pozbawienia wolności za popełnione przestępstwo będzie adekwatna do stopnia zawinienia oraz społecznej szkodliwości czynu oskarżonego. Wymierzona oskarżonemu kara pozbawienia wolności o charakterze bezwzględnym przyczyni się także do budowania w społeczeństwie przekonania o nieuchronności represji karnej. Za okoliczność obciążającą oskarżonego Sąd uznał znaczny stopień społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu. Oskarżony dopuścił się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a co za tym idzie takiego, które bardzo często w sposób bezpośredni zagraża najwyższym dobrom chronionym prawem, tj. zdrowiu i życiu ludzkiemu. Ponadto do okoliczności obciążających oskarżonego Sąd zaliczył jego wielokrotną karalność. Zachowanie przypisane oskarżonemu w kontekście jego uprzedniej karalności (w tym za niestosowanie się oskarżonego do orzeczonego wobec niego zakazu prowadzenia rowerów) jednoznacznie wskazuje na to, że B. G. w sposób nagminny nie przestrzega norm prawnych. B. G. prezentuje uporczywą postawę lekceważącego stosunku wobec prawa i przyjętych norm społecznych. Zdaniem Sądu oskarżony nie potraktował dotychczasowych doświadczeń jako stosownego ostrzeżenia. Dopuszczenie się przez niego kolejnego przestępstwa wskazuje, że potrzeba resocjalizacji w warunkach penitencjarnych jest jak najbardziej zasadna. Pozwoli ona też na czasowe rzeczywiste odizolowanie oskarżonego od pozostałych uczestników ruchu drogowego. Do okoliczności obciążających mających wpływ na rodzaj i wymiar kary Sąd zaliczył także wysoką zawartość alkoholu w organizmie, powodującą znaczne ograniczenie funkcji psychomotorycznych. Oskarżony przyznał, iż wiedział, że jest pijany. Mimo to postanowił prowadzić pojazd mechaniczny w ruchu lądowym. Sąd miał na uwadze także fakt, że oskarżony spowodował konkretne niebezpieczeństwo w ruchu drogowym – stracił panowanie nad pojazdem i wjechał do rowu. Z kolei jako okoliczność łagodzącą Sąd uznał okoliczność, że B. G. przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. W ocenie Sądu jedynie bezwzględna kara pozbawienia wolności będzie stanowiła dla oskarżonego realnie odczuwalną dolegliwość i jest adekwatną prawnokarną reakcję na jego czyn. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z dyspozycją art. 69 § 1 kk Sąd nie mógł orzec względem oskarżonego kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. B. G. jest bowiem osobą uprzednio skazywaną na kary pozbawienia wolności. Sąd na podstawie art. 42 § 2 kk orzekł wobec oskarżonego obligatoryjny z mocy ustawy środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat. Przy wymiarze tego środka karnego Sąd uwzględnił wszystkie opisane powyżej okoliczności obciążające i łagodzące. Na podstawie art. 43a § 2 kk Sad orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 5.000 zł. Ma ono zwiększyć dolegliwość dla sprawcy i oddziaływać na niego wychowawczo. Treść art. 43a § 2 kk wskazuje, że orzeczenie wobec oskarżonego wskazanego świadczenia pieniężnego jest obligatoryjne w sytuacji skazania go za przestępstwo z art.
Jego wysokość została orzeczona wobec B. G. w najniższym możliwym wymiarze, czyli przez zasądzenie od niego na rzecz wskazanego Funduszu kwoty 5.000 zł. Z uwagi na stan majątkowy oskarżonego i fakt, że nie ma on stałego źródła dochodu, Sąd zwolnił B. G. w całości od ponoszenia kosztów sądowych i kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.