III AUa 138/13

Sygn. akt III AUa 138/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Polak (spr.) Sędziowie: SSA Romana Mrotek SSO del. Beata Górska Protokolant: St. sekr. sąd. Edyta Rakowska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 r. w Szczecinie sprawy T. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o emeryturę na skutek apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt IV U 879/12 oddala apelację. SSA Romana Mrotek SSA Anna Polak SSO del. Beata Górska Sygn. akt III AUa 138/13 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. decyzją z 25 maja 2012 r. odmówił ubezpieczonemu T. Z. prawa do emerytury, ponieważ uznany przez organ rentowy okres pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach wynosi rok i 4 miesiące (od 1 stycznia 1984 r. do 30 kwietnia 1985 r.). Ubezpieczony wniósł odwołanie od powyższej decyzji domagając się uwzględnienia okresów pracy od 1977 r. do 31 grudnia 1983 r. i od 7 maja 1985 r. do 31 grudnia 1998 r., jako okresów pracy w szczególnych warunkach, w których pracował jako spawacz. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie. Z ustaleń Sądu I instancji wynika, że ubezpieczony T. Z. wiek 60 lat ukończył w dniu (...) r., natomiast w dniu 9 marca 2012 r. zgłosił wniosek o emeryturę. Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego i udowodnił przed organem rentowym, że rozwiązał stosunek pracy oraz że do dnia 31 listopada 1998 r. posiada okres składkowy i nieskładkowy w rozmiarze co najmniej 25 lat. Uznany przez organ rentowy okres pracy w szczególnych warunkach wynosi rok i 4 miesiące (od 1 stycznia 1984 r. do 30 kwietnia 1985 r.). Sąd Okręgowy ustalił, że w okresie od 20 listopada 1969 r. do 30 kwietnia 1985 r. ubezpieczony był zatrudniony w Fabryce (...) w K.. W pierwszym okresie zatrudnienia pracował jako junak OHP ucząc się zawodu ślusarza, następnie na podstawie umowy o pracę z 7 stycznia 1971 r. został zatrudniony w tym zakładzie pracy jako ślusarz. W latach 1972-1974 odbywał zasadniczą służbę wojskową. Po powrocie z wojska ponownie został zatrudniony jako ślusarz. Od dnia 15 września 1979 r. powierzono mu obowiązki ślusarza-spawacza. W dniu 2 stycznia 1984 r. starszy mistrz wydziału zwrócił się do kierownika wydziału o zmianę angażu dla ubezpieczonego ze ślusarza na spawacza wskazując, że już od kwietnia 1983 r. ubezpieczony wykonywał wyłącznie prace spawalnicze. Ubezpieczonemu powierzono obowiązki spawacza od 1 stycznia 1984 r. W świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z 23 grudnia 2011 r. zakład pracy potwierdził, że ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym w okresie od 1 stycznia 1984 r. do 30 kwietnia 1985 r. Następnie w okresie od 7 maja 1985 r. do 14 kwietnia 1999 r. ubezpieczony był zatrudniony w (...) Przedsiębiorstwie (...) w K.. Od dnia 7 maja 1985 r. został przyjęty na stanowisko ślusarza-spawacza i na tym stanowisku pracował nieprzerwanie do 14 kwietnia 1999 r. Zakład pracy w wydanym ubezpieczonemu świadectwie pracy z 15 kwietnia 1999 r. wskazał, że ubezpieczony nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach. Sąd I instancji odniósł powyższe ustalenia faktyczne do treści przepisów z art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. nr 39 poz. 353 ze zm.) oraz regulacji § 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8 poz. 43 ze zm.) i na tej podstawie zważył, że ubezpieczony nie spełnił warunków nabycia prawa do emerytury. W przypadku ubezpieczonego T. Z. (urodzonego (...)) niesporne było, że osiągnął wiek emerytalny 60 lat po 31 grudnia 2008 r., rozwiązał stosunek pracy i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Organ rentowy uznał, że udowodniony przez ubezpieczonego okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 25 lat. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd I instancji uznał, że ubezpieczony nie wykazał jednak, że w dniu wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, tj. 1 stycznia 1999 r. posiadał okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn. Z umów o pracę i angaży zawartych w aktach osobowych ubezpieczonego z Fabryki (...) w K. oraz z wydanych przez ten zakład świadectw pracy wynika, że ubezpieczony był zatrudniony w ww. zakładzie pracy w okresie od 20 listopada 1969 r. do 30 kwietnia 1985 r. W pierwszym okresie zatrudnienia pracował jako junak OHP ucząc się zawodu ślusarza. Potem na podstawie umowy o pracę z 7 stycznia 1971 r. został zatrudniony w tym zakładzie pracy jako ślusarz. W latach 1972-1974 odbywał zasadniczą służbę wojskową. Po powrocie z wojska ponownie został zatrudniony jako ślusarz. Od dnia 15 września 1979 r. powierzono mu obowiązki ślusarza-spawacza. W dniu 2 stycznia 1984 r. starszy mistrz wydziału zwrócił się do kierownika wydziału o zmianę angażu dla ubezpieczonego ze ślusarza na spawacza wskazując, że już od kwietnia 1983 r. ubezpieczony wykonywał wyłącznie prace spawalnicze. Ubezpieczonemu powierzono obowiązki spawacza od 1 stycznia 1984 r. W świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z 23 grudnia 2011 r. zakład pracy potwierdził, że ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym w okresie od 1 stycznia 1984 r. do 30 kwietnia 1985 r. Z analizy dokumentacji osobowej ubezpieczonego wynika, że zakład pracy, zmieniał angaże ubezpieczonego - w zależności od zmiany charakteru wykonywanych czynności, angaże były aktualizowane, a gdy to nie nastąpiło z wnioskiem o zmianę angażu wystąpił kierownik wydziału, w którym ubezpieczony by zatrudniony. Z tych względów Sąd Okręgowy uznał, że dokumenty zgromadzone w aktach osobowych ubezpieczonego mają dużą moc dowodową i są wiarygodne. W oparciu o te dowody, w szczególności uwzględniając wniosek starszego mistrza wydziału z 2 stycznia 1984 r., w którym zwrócił się on do kierownika wydziału o zmianę angażu dla ubezpieczonego ze ślusarza na spawacza wskazując, że już od kwietnia 1983 r. ubezpieczony wykonywał wyłącznie prace spawalnicze, można zdaniem Sądu I instancji przyjąć, że prace przy spawaniu elektrycznym i gazowy ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy już od kwietnia 1983 r. i w tym zakresie świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z 23 grudnia 2011 r. nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Z tych też względów Sąd Okręgowy nie dał wiary zeznaniom świadka S. L., że ubezpieczony w okresie zatrudnienia w Fabryce (...) w K. wykonywał wyłącznie prace spawalnicze – przeczą temu dokumenty zgromadzone w aktach osobowych T. Z.. Podobnie Sąd I instancji ocenił zeznania świadków, W. S. i K. Z., którzy potwierdzili wykonywanie przez ubezpieczonego wyłącznie prac spawalniczych w okresie zatrudnienia od 7 maja 1985 r. do 14 kwietnia 1999 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w K.. Z akt osobowych ubezpieczonego z ww. zakładu pracy wynika, że ubezpieczony od dnia 7 maja 1985 r. został przyjęty na stanowisko ślusarza-spawacza i na tym stanowisku pracował nieprzerwanie do 14 kwietnia 1999 r. Zakład pracy w wydanym ubezpieczonemu świadectwie pracy z 15 kwietnia 1999 r. wskazał, że ubezpieczony nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach. A zatem zeznania świadków sprzeczne są z dokumentacją osobową ubezpieczonego. Co najistotniejsze zakład pracy następnego dnia po rozwiązaniu stosunku pracy nie potwierdził wykonywania przez ubezpieczonego w okresie zatrudnienia pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd I instancji podkreślił, że prawo do wcześniejszej emerytury stanowi odstępstwo od zasady powszechnego wieku emerytalnego i w związku z tym nie można poprzestać tylko na jego uprawdopodobnieniu, lecz musi zostać udowodnione. Same tylko zeznania świadków, gdy nie znajdują potwierdzenia w dokumentach pracowniczych, nie stanowią miarodajnego dowodu pracy w warunkach szczególnych. Na tej podstawie Sąd Okręgowy uznał, że prace w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy – przy spawaniu elektrycznym i gazowym, ubezpieczony wykonywał wyłącznie w okresie od kwietnia 1983 r. do 30 kwietnia 1985 r. Praca w charakterze ślusarza nie została bowiem zaliczona do prac w warunkach szczególnych. W związku z tym Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 oddalił odwołanie ubezpieczonego. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożył ubezpieczony T. Z., zarzucając sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że ubezpieczony wykonywał prace w warunkach szczególnych, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy prowadzi do odmiennych wniosków. Wskazując na powyższy zarzut, ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie mu prawa do emerytury, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione przez Sąd I instancji w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku ustalenia faktyczne są prawidłowe i znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy, a wysunięte na ich podstawie wnioski prawne są zgodne z obowiązującymi przepisami. Ustalenia te i rozważania w całości aprobuje Sąd Apelacyjny, przyjmując je za własne, co też czyni apelację niezasadną. Twierdzenia i zarzuty apelacji mają charakter wyraźnie polemiczny i abstrahują od obowiązujących w tej mierze przepisów prawa. Na etapie postępowania apelacyjnego sporna kwestia sprowadzała się do ustalenia czy podczas zatrudnienia w Fabryce (...) w K. (obecnie Fabryce (...) K.) od 20 listopada 1969 r. do 30 kwietnia 1985 r. oraz w (...) Przedsiębiorstwie (...) w okresie od 7 maja 1985 r. do stycznia 1999 r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace spawacza (z załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r., Wykazu A Działu XIV pkt 12). Ustalenia w tej mierze Sąd Okręgowy oparł o wszechstronną i pełną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym dokumentację osobową ubezpieczonego, jak również przez pryzmat zeznań świadków, dokonując ich swobodnej, ale nie dowolnej oceny i wyprowadził właściwe wnioski. Apelacja ubezpieczonego nie zawiera żadnych nowych argumentów, które nie byłyby przedmiotem oceny Sądu I instancji. W sprawie jest poza sporem, że ubezpieczony nie dysponuje świadectwem pracy w warunkach szczególnych, które wprost potwierdzałoby zatrudnienie na stanowisku spawacza stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie wskazywanym w toku postępowania. Jedyne świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 23 grudnia 2011 r., które potwierdza wyłącznie okres pracy ubezpieczonego w charakterze spawacza w pełnym wymiarze czasu pracy od 1 stycznia 1984 r. do 30 kwietnia 1985 r. okazało się niewiarygodne o tyle, że jak wynika z dokumentacji osobowej pracownika, pracę w charakterze spawacza T. Z. wykonywał już od kwietnia 1983 r. W pozostałym zakresie, zawarta w aktach sprawy dokumentacja pracownicza oraz zeznania świadków nie pozwoliły na ustalenia zgodne z wnioskiem odwołującego się. Sąd Apelacyjny zauważył, że co do okresu zatrudnienia T. Z. w Fabryce (...) zarówno umowa o pracę, świadectwo pracy oraz zachowane angaże zatrudnienia z lat 1969, 1970, 1971, 1975, 1976, 1979, jak też pozostała dokumentacja w postaci potwierdzenia odbioru książeczki BHP, kwestionariusze osobowe oraz karty obiegowe dowodzą dość spójnie i logicznie, że ubezpieczony zatrudnienie w tym zakładzie pracy rozpoczął jako junak-ślusarz, następnie pracował na stanowisku ślusarza, a dopiero od kwietnia 1983 r. do kwietnia 1985 r. wykonywał prace spawacza. Znakomita większość zachowanych dokumentów z analizowanego okresu zatrudnienia operuje nazewnictwem dla stanowiska pracy zajmowanego przez ubezpieczonego jako ślusarz. Tak też swoje stanowisko pracy określał zresztą sam ubezpieczony w kwestionariuszach osobowych. Wskazany przebieg zatrudnienia potwierdza nadto zdobyte przez ubezpieczonego wykształcenie oraz wniosek starszego mistrza wydziału do kierownika wydziału o zmianę angażu ubezpieczonego ze ślusarza na spawacza, ze wskazaniem, że już od kwietnia 1983 r. ubezpieczony wykonywał wyłącznie prace spawalnicze. Wobec tego, że dokumentacja osobowa dotycząca T. Z. z okresu od 1969 r. do 1985 r., choć niepełna, to jednak pozwalająca na konstrukcję logicznej całości jest wzajemnie spójna oraz nie budzi wątpliwości natury faktycznej lub prawnej, a z tego powodu nie mogły jej podważyć lakoniczne zeznania zawnioskowanego w sprawie świadka. Całkowicie niezgodne z treścią zawartą w dokumentach ubezpieczonego są zeznania S. L., który był zatrudniony w Fabryce (...) w K. od 1978 r. Ponad trafną argumentację Sądu I instancji w tym zakresie, zauważyć wypada, że świadek sam został zatrudniony na stanowisku ślusarz – spawacz, co jest niezgodne z dokonanym przez niego podziałem brygady na spawaczy