Sygn. akt IC 1219/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 maja 2018 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie: Przewodnicząca Sędzia SO Dorota Krawczyk Prot
§ 2
KC, a nie art.
§ 1KC.
Zawinione zachowanie o pracodawcy w postaci nieprzestrzegania zasad bhp stanowiło współprzyczynę powstania tej szkody. Poza tym, w ocenie Sądu pierwszej instancji, przepis art.
§ 2
KC nie ogranicza jego zastosowania wyłącznie do sprawcy przestępstwa, lecz decydujące znaczenie ma okoliczność, że szkoda została wyrządzona wskutek przestępstwa. Roszczenia odszkodowawcze wobec sprawcy przestępstwa i osoby odpowiedzialnej za cudzy czyn przedawniają się w jednym terminie (por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1967 r., III PZP 34/67, OSNCP 1968/6/94; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 r., III CK 171/05; z dnia 16 stycznia 2008 r., IV CSK 380/07; z dnia 27 maja 2015 r., II CSK 488/14). Dlatego gdy czyn deliktowy bezpośredniego sprawcy stanowi przestępstwo, to w konsekwencji również przeciwko osobie odpowiedzialnej za ten czyn jako cudzy, roszczenie odszkodowawcze ulegnie przedawnieniu według reguł określonych w art. 4421 § 2 KC, nawet jeśli osobie odpowiedzialnej za cudzy czyn nie można przypisać przestępstwa ( art. 819 § 1 i 2 KC). S. P., jako kierownik budowy sprawujący nadzór nad pracami budowlanymi będąc odpowiedzialny za bezpieczeństwo i higienę pracy podległych pracowników oraz będąc w stanic po użyciu alkoholu nie dopełnił wynikających stąd obowiązków. Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Lodzi - W. w L. III Wydział K. z dnia 30 sierpnia 2007 r., S. P. został uznany za winnego dokonania czynu z art. 2.20 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i skazany na karę 1 roku pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat tytułem próby. Do obrażeń ciała poszkodowanego doszło zatem na skutek czynu niedozwolonego. Termin przedawnienia niniejszego roszczenia upłynie 2 stycznia 2027r., zgodnie z treścią art.
§ 2KC.
Zasadny jest podnoszony przez stronę pozwaną zarzut przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody. Zgodnie z treścią art. 362 KC jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Istnienie adekwatnego związku przyczynowego między zachowaniem poszkodowanego a szkodą stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, że ten przyczynił się do powstania szkody, co umożliwia sądowi szczególne ukształtowanie obowiązku odszkodowawczego: odpowiednie zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody, stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Powód będąc w stanie nietrzeźwości miał ograniczoną możliwość zarówno rzeczowego jak i terminowego rozpoznawania warunków środowiska pracy, jak również ograniczoną zdolność do wyciągania w tym zakresie logicznych wniosków. Powód przyczynił się do wypadku poprzez przystąpienie do prac szczególnie niebezpiecznych - na wysokości - w stanie nietrzeźwości. Sporny wypadek nastąpił dnia 02.01.2007 roku o godz. 12:50. Powód został zabrany do szpitala i krew do badania od powoda pobrano dnia 02.01.2007 roku dopiero wieczorem o godz. 19:50. Powód T. D.
(1)wówczas o godz. 19:50 miał we krwi 0,7 promila alkoholu we krwi, to ile alkoholu miał w chwili wypadku?, z całą pewnością dużo, dużo więcej, bowiem krew do badania pobrano dopiero po pełnych 7 godzinach od chwili wypadku Taki poziom alkoholu we krwi powodował brak wymaganej w tych warunkach koncentracji uwagi oraz zachwianie naturalnej równowagi ciała a także uniemożliwienie odpowiedniej koordynacji ruchowej pracownika. Powód dopuścił się w przebiegu rozpatrywanej sprawy nieprzestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez wykonywanie pracy w nietrzeźwości, w tym prac szczególnie niebezpiecznych - na wysokości. Nieprzestrzeganie zasad BHP przez powoda ma bezpośredni związek ze zdarzeniem polegającym na upadku z wysokości, bowiem przesłankami upadku z wysokości jest w takiej sytuacji utrata równowagi pracownika spowodowana zakłóceniem możliwości zachowania koncentracji uwagi oraz naturalnej koordynacji ruchowej. Zdaniem Sądu stopień przyczynienia się powoda do wypadku na pewno jest na poziomie 50%, ponieważ opisane w stanie faktycznym zaniedbania pracodawcy będące przyczyną wypadku były duże zarówno w zakresie organizacji pracy, zarządzania, kontroli, szkolenia bhp, zapewnienia odpowiedniego zabezpieczenia – nie tylko szelek, ale i kasków. Podstawą prawną żądania zadośćuczynienia, odszkodowania, skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby jest art. 445 § 1 KC w zw. z art. 444 § 1 KC, art. 444 § 2 KC. Zgodnie z treścią art. 444 § 1 KC w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. § 2. Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. W myśl art. 445 § 1 KC w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Uszkodzenie ciała jest to naruszenie integralności cielesnej pozostawiające ślady zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne, tj. uszkodzenie narządów wewnętrznych. Rozstrój zdrowia natomiast to inne postaci zakłócenia w funkcjonowaniu organizmu, np. choroba psychiczna. Pojęcie szkody nie zostało ustawowo zdefiniowane i w związku z tym w doktrynie i orzecznictwie pojawiły się istotne rozbieżności, co do zakresu tegoż pojęcia. Według T. D. szkodą jest każdy uszczerbek w prawnie chronionych dobrach, z którym to ustawa wiąże powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej (vide: Kodeks Cywilny, Komentarz Tom I pod redakcją K. Pietrzykowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1997, s.633). Natomiast według Z. R. na podstawie reguł języka powszechnego, a także na podstawie niektórych szczególnych przepisów prawnych można najogólniej stwierdzić, że określenie to odnosi się do wszelkich uszczerbków w dobrach lub interesach prawnie chronionych, których poszkodowany doznał wbrew swojej woli (Z. Radwański, Zobowiązania – część ogólna, Wydanie III, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s.83) Zarówno w języku potocznym, jak i w wyrażeniach normatywnych występuje pojęcie krzywdy (np.: w KC uszczerbek typu niemajątkowego określony został mianem krzywdy, a suma pieniężna przeznaczona na złagodzenie tej krzywdy zadośćuczynieniem jako uszczerbku w dobrach niemajątkowych. Zgodnie z treścią przepisu art. 361 § 1 KC „zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła”. Przepis ten jest wyrazem teorii zwanej w literaturze adekwatnym związkiem przyczynowym. W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie oczywistym jest, iż szkoda jakiej doznał powód pozostaje w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem przy pracy z dnia 2 stycznia 2007r. roku. Celem zadośćuczynienia jest zrekompensowanie osobie poszkodowanej krzywdy doznanej wskutek cierpień fizycznych (bólu i innych dolegliwości) oraz cierpień psychicznych (ujemnych uczuć przeżywanych w związku z doznanymi cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia). W kodeksie cywilnym nie sprecyzowano pojęcia „odpowiedniej sumy” i suma ta podlega ocenie Sądu w realiach konkretnej sprawy w granicach swobodnej oceny Sądu. Oceniając wysokość przyjętej sumy zadośćuczynienia jako „odpowiedniej” Sąd korzysta z daleko idącej swobody, nie mniej jednak nie może to być suma rażąco odbiegająca od zasądzonych w analogicznych przypadkach (wyrok SN z 11 lipca 2000 r., II CKN 1119/98, Lex nr 50884). Pojęcie „sumy odpowiedniej” użyte w art. 445 §1 kc w istocie ma charakter niedookreślony, niemniej jednak w judykaturze wskazany przez kryteria, którymi należy się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie ma mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny wobec czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawić jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość (vide : wyrok SN z 22 kwietnia 1985 r., II CR 94/85). Zadośćuczynienie ma przede wszystkim mieć walor kompensacyjny, a więc jego wysokość nie może być symboliczna, lecz musi mieć jakąś wartość ekonomicznie odczuwalną, ale przy uwzględnieniu rozmiaru krzywdy musi wysokość zadośćuczynienia być utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętej stopie życiowej społeczeństwa (vide : wyrok Sądu Najwyższego z 28 września 2001 roku, III CKN 427/00, Lex nr 52766). Zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny, w związku z czym winno być stosowne do doznanej krzywdy oraz uwzględniać wszystkie zachodzące okoliczności, w szczególności winne być wzięte pod uwagę takie okoliczności jak nasilenie cierpień, długotrwałość choroby, rozmiar kalectwa, trwałe następstwa zdarzenia (vide : wyrok Sądu Najwyższego z 15 lipca 1977 r. w sprawie IV CR 266/77). Dla wysokości zadośćuczynienia istotne znaczenie mają: wiek poszkodowanego, rodzaj doznanych obrażeń, nasilenie i czasokres trwania cierpień jak i skutki uszkodzenia ciała w zakresie ogólnej zdolności do życia (wyrok Sądu Najwyższego z 13 marca 1973 r. w sprawie II CR 50/73). Sąd oceniając krzywdę bierze pod uwagę wszelkie ujemne następstwa uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia w sferze cierpień fizycznych jak i psychicznych. Bierze się pod uwagę ból, inne dolegliwości oraz negatywne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami psychicznymi lub następstwami uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia np. w postaci wyłączenia od normalnego życia. Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę nasilenie cierpień, długotrwałość choroby, rozmiar kalectwa, trwałość następstw zdarzenia, wiek poszkodowanego oraz konsekwencje uszczerbku na zdrowiu w życiu osobistym i społecznym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 681/98, OSNAP 2000/16/626). W wyniku przedmiotowego wypadku powód doznał złamania trzonu (...) z poprzecznym uszkodzeniem rdzenia kręgowego i porażeniem spastyczny kończyn dolnych; Powód z przyczyn ortopedycznych i doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 112%, z przyczyn neurologicznych – 100% trwałego uszczerbku na zdrowiu Rokowanie są niepomyślne. Powód jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, całkowicie niezdolny do pracy. Powód wymagał, wymaga i nadal będzie wymagał pomocy osób trzecich. Jakość życia powoda w wyniku wypadku uległa znacznemu pogorszeniu w wielu aspektach funkcjonowania. Powód jest zależny od rodziny, nie może wykonywać samodzielnie wielu czynności, nie ułożył sobie życia osobistego. W chwili wypadku był 27 letnim młodym człowiekiem z marzeniami, planami na przyszłość. Należy jednak pamiętać, że procentowy rozmiar trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu jest tylko jednym z kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia i nie determinuje tej kwoty bez uwzględnienia innych okoliczności, jest to tylko pomocniczy środek ustalania rozmiaru odpowiedniego odszkodowania (por. wyr. SN z dnia 5.10.2005 r., sygn. akt I PK 47/05, opubl. (...)). W wyroku z dnia 20 marca 2002 r. V CKN 909/00 Sąd Najwyższy stwierdził, że przewidziana w art. 444 KC krzywda, za którą sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią kwotę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego, obejmuje zarówno cierpienia fizyczne, jak i cierpienia moralne. Nie tylko trwałe, lecz także przemijające zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu polegające na znoszeniu cierpień psychicznych mogą usprawiedliwiać przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego na podstawie art. 445 § KC. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności, jakie z uwagi na treść art. 445 KC winny być uwzględnione przy ustaleniu odpowiedniej kwoty należnej osobie poszkodowanej tytułem zadośćuczynienia, a przede wszystkim powstałe u powoda obrażenia ciała, dolegliwości bólowe, łącznie uszczerbek na zdrowiu w wielkości 212%, stanie się osobą całkowicie niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji, pogarszanie się stanu zdrowia na skutek braku ruchu, konieczność ciągłej rehabilitacji, brak perspektyw w życiu osobistym Sąd uznał, iż odpowiednią kwotą tytułem zadośćuczynienia należnego powodowi jest kwota 500.000zł. Zadośćuczynienie w tej wysokości w ocenie Sądu nie jest wygórowane, a jednocześnie jest świadczeniem na tyle wymiernym ekonomicznie, aby zrekompensować powodowi jego krzywdę. Sąd należne zadośćuczynienie pomniejszył o 50% stopnia przyczynienia się powoda do szkody i zasądził od pozwanego Z. Ł.
(1)na rzecz powoda T. D.
(1)tytułem zadośćuczynienia kwotę 250.000,00zł (500.000zł – 50%=250.000zł) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie - od kwoty 30.000zł od dnia 30.09.2013 roku tj. od daty doręczenia odpisu pozwu, - od kwoty 220.000,00zł od dnia 25 maja 2017 roku tj. od dnia następnego od doręczenia pisma z rozszerzeniem powództwa na rozprawie. Powód żądał zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 90 000 zł tytułem zwrotu kosztów opieki za okres od wypadku do końca kwietnia 2017 roku z ustawowymi odsetkami liczonymi: - od kwoty 13 320 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia 31.12.2015 r. oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 01.01.2016 r. do dnia zapłaty, - od kwoty 76 680 zł od dnia następnego po doręczeniu rozszerzonego powództwa stronie pozwanej do dnia zapłaty. W uzasadnieniu wskazał, że powód korzystał z pomocy osób trzecich: - przez okres pierwszych 6 miesięcy po wypadku (do momentu rozpoczęcia korzystania z wózka inwalidzkiego) tj. od daty wyjścia ze szpitala w dniu 12.02.2007 r. - 15.04.2007 r. oraz w dniach od 27.05.2007 r. do 27.08.2007 r. przez 12 godzin na dobę stosując stawkę za godzinę opieki w wysokości 6 zł. Łącznie więc powód od dnia wypadku tj. 02.01.2007 r. do dnia 30.06.2007 r. z wyłączeniem okresów przebywania w szpitalu pod specjalistyczną opiekał, wymagał 12 godzinnej opieki osób trzecich przez 97 dni zatem koszty opieki wyniosły 6984 zł, -przez okres od 01.07.2007 r. do 30-04.2017 r., z wyłączeniem pobytów w szpitalu a więc w dniach od 12.10.2007 r. do 01.01.2008 r. oraz w dniach od 04.02.008 r. do dnia 11.06.2008 r., w dniach od 09.07.2008 r. do 16.05.2011 r. i od dnia 09.06.2011 r. do dnia dzisiejszego - co daje łączny okres konieczności sprawowania opieki 3459 dni. Od momentu rozpoczęcia korzystania przez powoda z wózka inwalidzkiego powód wymagał opieki osób trzecich w wymiarze 3 godzin dziennie co przy zastosowaniu uśrednionej stawki godzinowej w wysokości 8 zł daje szkodę w wysokości 83 016 zł. Stawka 6 zł (zastosowana dla okresu 2007 r.) wynika z najniższego ustawowego wynagrodzenia panującego w tamtym czasie wg danych GUS, oraz średnie zarobki w sektorze opieki zdrowotnej. Z kolei zastosowana stawka 8 zł stanowi uśrednioną stawkę minimalnego ustawowego wynagrodzenia z lat 2008 - 2017. Konieczność sprawowania opieki nad powodem wynika z opinii biegłych, zeznań powoda i zeznań matki powoda. Biegły neurolog stwierdził, że powód wymagał opieki do momentu adaptacji do wózka całodobowo. Biegły sądowy z zakresu rehabilitacji stwierdziła, że powodowi jest potrzebna pomoc przy 0,5 godz. pomocy przy ćwiczeniach dziennie czyli 15 godzin w miesiącu. Potrzebna jest pomoc powodowi przy gotowaniu, robieniu większych zakupów, wchodzeniu do mieszkania, schodzeniu z mieszkania. Zdaniem Sądu, należna powodowi kwota z tytułu opieki osób trzecich to kwota 90.000zł pomniejszona o 50% przyczynienia się powoda do szkody i dlatego Sąd zasądził od pozwanego Z. Ł.
(1)na rzecz powoda T. D.
(1)kwotę 45.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie - od kwoty 13.320,00 zł od dnia 30.09.2013 roku tj. od daty doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty, - od kwoty 31.680,00 zł od dnia 25 maja 2017 roku tj. od dnia następnego od doręczenia pisma z rozszerzeniem powództwa na rozprawie do dnia zapłaty. Powód żądał zasądzenia od strony pozwanej na jego rzecz kwoty 5.199,31 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem utraconego dochodu. Ze złożonych dokumentów wynika, iż powód na skutek wypadku utracił dochód w kwocie 5.199,31 zł. Sąd pomniejszył żądaną kwotę o 50% przyczynienia się powoda do szkody i zasądził od pozwanego Z. Ł.
(1)na rzecz powoda T. D.
(1)kwotę 2.599,65zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30.09.2013 roku tj. od daty doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty. Powód żądał zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 1.300 zł miesięcznie tytułem renty zwiększonych potrzeb w związku z kosztami opieki i rehabilitacji płatnej poczynając od 01.05.2017 r. wraz z odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, Z opinii biegłego z zakresu rahabilitacji B. J. S. wynika, że powód musi wykonywać ćwiczenia z rahabilitantem 1-2 godziny w tygodniu czyli 1,5 na tydzień, czyli 6 godzin rehabilitacji w miesiącu x 50zł, co daje 300zł miesięcznie. Z opinii biegłego z zakresu rahabilitacji B. J. S. wynika, że powód potrzebuje pomocy osoby trzeciej w domu co najmniej pół godz. dziennie czyli 15 godzin w miesiącu x10zł =150zł miesięcznie. Powód pozostałej opieki osób trzecich wymaga w zakresie około 2 godziny dziennie co daje 60 godzin po 10 zł =600zł miesięcznie. Łącznie koszty te dają miesięcznie 1050zł. Do zwiększonych potrzeb należy zaliczyć jeszcze dodatkowe koszty leków, dlatego Sąd przyjął, że należna powodowi renta na zwiększone potrzeby wynosi około 1100zł i obniżył ją o 50% przyczynienia się powoda do szkody i zasądził od pozwanego Z. Ł.
(1)na rzecz powoda T. D.
(1)tytułem renty kwotę po 550,00 zł (pięćset pięćdziesiąt złotych) miesięcznie poczynając od dnia 01 maja 2017 roku płatną z góry do dnia 10 każdego kolejnego miesiąca z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat. W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo jako niezasadne. Pozwani Z. Ł.
(1)i Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. odpowiadają wobec powoda za sporną szkodę in solidum. Istota zobowiązania in solidum polega na tym, że dłużnicy z różnych tytułów prawnych zobowiązani są do spełnienia na rzecz tego samego wierzyciela identycznego świadczenia, z tym skutkiem, że spełnienie świadczenia przez jednego dłużnika zwalnia drugiego. Przy czym pozwany Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. odpowiada do kwoty 191.395,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 czerwca 2017 roku (od doręczenia odpisu pozwu) z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia pozostałych do wysokości dokonanej zapłaty. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 KC. Zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego przewidzianego w art. 445 KC ma charakter bezterminowy, stąd też o przekształceniu go w zobowiązanie terminowe decyduje wierzyciel przez wezwanie dłużnika do wykonania. Z charakteru bowiem świadczenia w postaci zadośćuczynienia, którego wysokość jest uzależniona od oceny rozmiaru doznanej krzywdy wynika, że obowiązek jego niezwłocznego spełnienia powstaje dopiero po wezwaniu dłużnika i że od tego momentu należą się odsetki za opóźnienie. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 482 § 1 KC, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności . Jeżeli termin świadczenia nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania – to w myśl art. 455 KC, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Tak, więc w braku innych danych, co do ustalenia terminu wymagalności świadczenia, termin ten określa jednostronnie wierzyciel. Wezwanie dłużnika do wykonania ma charakter oświadczenia woli, którego złożenie uzupełnia treść istniejącego między stronami stosunku prawnego, przy czym dotychczasowe zobowiązanie bezterminowe staje się zobowiązaniem terminowym. W judykaturze istniały rozbieżności stanowisk co do określenia daty wymagalności roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia. Zostały one omówione w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie sygn. akt I CSK 243/10, w którym jednocześnie wyrażono pogląd, że: „Terminem od którego należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę może być w zależności od okoliczności sprawy, zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie o zadośćuczynieniu jak i dzień tego wyrokowania”. W uzasadnieniu cytowanego orzeczenia zwrócono uwagę na ugruntowane przez judykaturę stanowisko, że odsetki według stopy ustawowej należą się za samo opóźnienie w spełnieniu świadczenia i stanowią rodzaj rekompensaty typowego uszczerbku majątkowego doznanego przez wierzyciela wynikającego z pozbawienia go możliwości czerpania korzyści z należnego mu świadczenia pieniężnego. Odsetki na podstawie art. 481 KC należą się jeżeli zobowiązany nie płaci należnego zadośćuczynienia w terminie wynikającym z przepisu szczególnego lub 455 KC. Nie sprzeciwia się temu okoliczność, że zasądzenie zadośćuczynienia jest fakultatywne, a jego wysokość zależy od oceny sądu oraz, że do zadośćuczynienia stosuje się art. 363 § 2 KC. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu był przepis artykułu 100 KPC, zgodnie z treścią którego w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Wszystkie koszty w sprawie łącznie wyniosły wszystkie koszty w sprawie 53.777,97zł (opłata od pozwu -38.139,00zł + koszt opinii biegłych - 1204,97zł + wynagrodzenie pełnomocników stron - (...) + (...) =53.777,97zł) . W niniejszej sprawie powód wygrał sprawę w 40% i w takiej części pozwany powinien ponieść koszty procesu. Zgodnie z treścią art. 83 ust 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113. Natomiast w myśl art. 113 ustęp 1 w/w ustawy kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Mając powyższe na uwadze Sąd nakazał ściągnąć od pozwanego nakazuje ściągnąć solidarnie od pozwanych Z. Ł.
(1)i Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 15.737,59 zł (38.139,00zł + 1204,97zł =39.343,97 x 40%=15.737,59zł) tytułem zwrotu wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa oraz brakującej opłaty od pozwu od uwzględnionej części powództwa. W myśl art. 113 ustęp 4 w/w ustawy w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od przewidzianego w ust. 2 i 3 obciążenia kosztami i na podstawie tego przepisu mając na uwadze trudną sytuację rodzinną i finansową powoda i szczególny charakter dochodzonego roszczenia (powód jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, trwale niezdolna do pracy) Sąd nie obciążył powoda pozostałą częścią nie uiszczonej opłaty od pozwu od oddalonej części powództwa oraz pozostałymi kosztami sądowymi w postaci brakującego wynagrodzenia dla biegłych. Sędzia SO Dorota Krawczyk Zarządzenie: Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron.