obowiązującą w Banku, w dniu uruchomienia pożyczki tabelą kursów walut Banku. Okres kredytowania ustalono od 21 sierpnia 2008 roku do 31 lipca 2011 rok, oprocentowanie według stopy Libor, do której doliczano marzę banku w wysokości 2 %. Warunkiem uruchomienia pożyczki było ustanowienie ww. zabezpieczeń. Nadto pożyczkobiorca był zobowiązany do utrzymywania wartości zabezpieczenia w całym okresie kredytowania na poziomie nie niższym niż 1.785.000,00 zł, według oceny notowań wartości rynkowej, w przypadku spadku wartości zabezpieczenia był zobowiązany do uzupełnienia jego wartości (§ 6 umowy). § 10 umowy przewidywał możliwość przedterminowej spłaty pożyczki w całości lub części. Jednocześnie przewidziano w umowie możliwość przewalutowania pożyczki (§ 11), na wniosek pożyczkobiorcy, między innymi na podstawie indywidualnej zgody Banku. Bank zastrzegł w takim przypadku prawo żądania dodatkowych zabezpieczeń lub częściowej spłaty pożyczki. Powyższe postanowienia umowy zawierały odzwierciedlenie w postanowieniach Regulaminu Pożyczki Osobistej dla Klientów Bankowości Prywatnej w (...) Bank (...) SA. Dowód: umowa pożyczki - k. 33-41 oraz k.169-177, Regulamin Pożyczki Osobistej k 141-148, zeznania powoda k 457-460. Powód w umowie pożyczki potwierdził, że jest świadomy ryzyka walutowego (kopia umowy nr (...) – k.40), złożył także na tą okoliczność dodatkowe oświadczenie, którego zapisy wprost wskazywały na możliwość wzrostu zadłużenia w związku z wahaniami kursowymi, a co za tym idzie możliwością wystąpienia niedostatecznego zabezpieczenia pożyczki, co skutkowałoby konsekwencjami wynikającymi z zapisów umowy. Dowód: oświadczenie powoda z dn. 21.08.2008 – k. 190. Weksel in blanco z klauzulą „bez protestu” został ustanowiony deklaracją wekslową z dnia 22.08.2008 roku, jako zabezpieczenie roszczeń banku wynikających z umowy.
treścią deklaracji bank miał prawo wypełnić weksel na sumę odpowiadającą roszczeniom banku wraz z odsetkami, w przypadku niedotrzymania warunków umowy pożyczki oraz opatrzyć datą płatności według swojego uznania. Dowód: deklaracja wraz z kopia weksla k. 194-195. Blokady na rachunkach uczestnictwa zagranicznych funduszy inwestycyjnych ustanowione zostały umowami zawartymi w dniu 21.08.2008 roku. Blokady zostały ustanowione bezterminowo do czasu zaspokojenia wierzytelności banku (§ 5 każdej z w/w umów). Fundusz (...) akcje, numer rejestru (...), liczba zablokowanych tytułów uczestnictwa 868,52 sztuk, wartość zablokowanego tytułu uczestnictwa na dzień zawarcia umowy: 143 722,69 euro (umowa o ustanowieniu blokady tytułów uczestnictwa – k. 27-29, 181-183). Fundusz (...), numer rejestru (...), liczba zablokowanych tytułów uczestnictwa 398,003 sztuk, wartość zablokowanego tytułu uczestnictwa na dzień zawarcia umowy: 68 222,65 (umowa o ustanowieniu blokady tytułów uczestnictwa – k. 30-32 178-180). Fundusz (...), numer rejestru (...), liczba zablokowanych tytułów uczestnictwa 220.000,00 sztuk, wartość zablokowanego tytułu uczestnictwa na dzień zawarcia umowy: 181 082,00 (umowa o ustanowieniu blokady tytułów uczestnictwa – k. 24-26, 184-186). Fundusz (...), numer rejestru (...), liczba zablokowanych tytułów uczestnictwa 145.000,00 sztuk, wartość zablokowanego tytułu uczestnictwa na dzień zawarcia umowy: 127 020,00 (umowa o ustanowieniu blokady tytułów uczestnictwa – k. 21-23, 187-189). Depozyt kaucyjny stwierdzony został umową kaucji zawartą w dniu 21.08.2008 roku.
umowa została zawarta w celu zabezpieczenia wierzytelności banku z tytuły umowy pożyczki nr (...), wliczając w to wierzytelności istniejące, przyszłe i warunkowe, a także wszelkie związane z tymi wierzytelnościami należności uboczne i roszczenia, w tym dotyczące należnych bankowi prowizji, odsetek i innych opłat. Kaucja została złożona w postaci środków pieniężnych w kwocie 960 000,00 zł. (słownie: dziewięćset sześćdziesiąt tysięcy złotych). W umowie kaucji określono, że kaucja będzie ewidencjonowana na rachunku banku, oprocentowanym według stopy zmiennej, która w dniu zawarcia Umowy wynosiła 6% punktów procentowym w stosunku rocznym. W umowie określono, że zmiana stopy oprocentowania kaucji jest zależna od wystąpienia co najmniej dwóch z trzech okoliczności: 1) zmiany stopy procentowej kredytu lombardowego ustalanej przez Narodowy Bank Polski, 2) zmiany wskaźnika poziomu inflacji ogłaszanego przez Główny Urząd Statystyczny, 3) zmiany oprocentowania lokat na rynku międzybankowym według stawki WIBID dla lokat 1M – miesięcznych.
1 umowy bankowi przysługiwało prawo zaliczenia kaucji oraz odsetek od kaucji na poczet wymaganych wierzytelności banku w przypadku niespłacenia w terminie całości lub części wierzytelności banku. Dowód: umowa kaucji - k 191-
powoływanym fragmentem umowy w przypadku przewalutowania pożyczki udzielonej w walucie obcej na inną walutę obcą, przewalutowanie następuje poprzez naliczenie kwoty pożyczki na złote po kursie sprzedaży waluty pożyczki, a następnie przeliczenie kwoty w złotych na kwotę w walucie obcej, na którą następuje przewalutowanie, przy zastosowaniu kursu kupna tej waluty obcej.” Zdaniem pełnomocnika pozwanej biegła nie uwzględniła faktu, że Bank pobiera prowizję za przewalutowanie pożyczki, która jest ustalana indywidualnie aneksem do umowy pożyczki w trakcie negocjowania zmiany umownej waluty. Jednocześnie pełnomocnik pozwanej zauważył, że z opinii wynika, że skutkiem proponowanego przez powoda sposobu przewalutowania i zmiany zabezpieczeń w dniu 10.10.2008 roku byłoby cyt.: „niedobezpieczenie kapitału pożyczki o kwotę 169 309,21 euro ((...)).” (pismo procesowe pełnomocnika pozwanej – k.390). Biegła wyliczyła, iż wartość należności z tytułu odsetek liczonych jako wynagrodzenie za korzystanie z kaucji w kwocie 960.000,00 zł wynosiła 169.643,84 zł, ostatecznie wskazując zysk netto na 137.283,68 zł, w związku z koniecznością uiszczenia podatku (k 404). W piśmie z dnia 29 kwietnia 2013 roku zatytułowanym „Oświadczenie o potrąceniu wierzytelności” powód wskazał, iż przysługuje mu wobec Banku kwota 2.332.815,87 zł z tytułu odszkodowania za nienależyte wykonanie zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki, umowy kaucji oraz umów o ustanowieniu blokady tytułów uczestnictwa zawartych na zabezpieczenie ww. umowy pożyczki i na podstawie art. 498 i następnych k.c. dokonuje potracenia ww. wierzytelności z wzajemna wierzytelnością Banku (kopia pisma k 233). Sąd zważył co następuje.
treścią art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo ograniczenia, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu, albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście. Dłużnikowi przysługuje prawo wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego aż do chwili ukończenia postępowania egzekucyjnego, na skutek którego świadczenie objęte tytułem zostało całkowicie zaspokojone, z uwagi na fakt, iż właśnie od tej chwili wierzyciel zostaje pozbawiony prawa dyspozycji tytułem wykonawczym, który
treścią art. 816 k.p.c. ulega zatrzymaniu w aktach egzekucyjnych, natomiast dłużnikowi nie służą żadne ujemne skutki wynikające z tytułu wykonawczego. Do rozpoznania powództwa przeciwegzekucyjnego właściwy rzeczowo jest sąd, w którego okręgu prowadzi się egzekucję, a w pozwie powód powinien przytoczyć wszystkie zarzuty, jakie w tym czasie mógł zgłosić, pod rygorem utraty skorzystania z nich w dalszym postępowaniu.
powołanym przez pełnomocnika powoda art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście. Przedmiotem kognicji sądu może być więc wyjaśnienie, czy w ogóle ważnie powstał obowiązek dłużnika. Z tego względu w literaturze przyjmuje się dopuszczalność podnoszenia w powództwie opozycyjnym, wywodzonym z art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c., zwalczającym tytuły egzekucyjne nie korzystające z powagi rzeczy osądzonej i zawisłości sporu, zarzutów dotyczących wad oświadczeń woli, jak i w ogóle powstania obowiązku stwierdzonego tytułem. Powód, w ramach niniejszego postępowania podnosił zarzut nieważności umowy pożyczki (art. 58 § 2 k.c.) jak i wygaśnięcia zobowiązania, stwierdzonego tytułem egzekucyjnym, jeszcze przed jego wystawieniem, w przypadku podjęcia przez Bank czynności, o które wnioskował powód. W trakcie prowadzonego postępowania, powód zgłosił również zarzut potrącenia. Odnosząc się do zarzutów powoda, należy rozważyć poniżej opisane okoliczności. W pierwszej kolejności należy mieć na uwadze treść umowy łączącej strony – powoda i pozwaną. Należy wskazać, że
art. 720 § 2 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Przy czym strony mogą ukształtować umowę pożyczki jako odpłatną lub nieodpłatną. Ponadto jak wskazuje się w literaturze przedmiotu „Umowa pożyczki jest umową konsensualną, dwustronnie zobowiązującą. O konsensualnym charakterze pożyczki przesądza fakt, że dochodzi ona do skutku przez samo porozumienie się stron. Obowiązek wydania przedmiotu pożyczki, jaki ciąży na pożyczkodawcy, jest konsekwencją uprzednio zawartego porozumienia w tej sprawie”, Gawlik Z., Komentarz do art.720 Kodeksu cywilnego, Lex 2014. Tym samym uznać należy, że nie jest możliwe jednostronna zmiana treści umowy pożyczki. Z akt sprawy nie wynika, aby doszło do zmiany treści umowy.
3 umowy zmiana taka pod rygorem nieważności powinna być zawarta w formie pisemnej. Zważywszy na powyższe, jak i okoliczności faktyczne istniejące w sprawie, Sąd nie miał wątpliwości, iż między stronami doszło do skutecznego zawarcia umowy pożyczki, w ramach której Bank spełnił ciążące na nim zobowiązanie – przekazała powodowi środki pieniężne określone umową, w sposób umową przewidziany – wypłacenie równowartości w złotych polskich kwoty pieniężnej określonej w umowie we frankach szwajcarskich. Na marginesie wskazać należy, iż powyższy zapis umowny był i jest powszechnie stosowany i nie narusza obowiązujących przepisów prawa, w szczególności kodeksu cywilnego (art. 358 § 1 ) czy też prawa dewizowego. Dalej, nie sposób przychylić się do argumentacji powoda, który swoje żądanie opiera w gruncie rzeczy na fakcie, iż z uwagi na zmianę kursu walut doszło do wzrostu wartości pożyczki, co nie nastąpiłoby w sytuacji, której Bank wykonał dyspozycje powoda obejmujące zmianę zabezpieczeń, jak i częściową spłatę należności z ustanowionych zabezpieczeń. Powód jako podstawę swojego żądania podaje zdarzenie polegające na odmowie dokonania proponowanych przez niego zmian umowy i przyjęcia częściowej spłaty zobowiązania. Jak zauważył Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w postanowieniu z dnia 28 lutego 2013 roku wydanym w przedmiotowej sprawie, strona powodowa uprawdopodobniła jedynie, że podjęła próby zmiany umowy mające uchronić ją przed negatywnymi zmianami kursu waluty, w której udzielono jej kredytu. Za uprawdopodobnione należało również uznać złożenie pozwanemu Bankowi propozycji częściowego zaspokojenia zobowiązania wynikającego z umowy poprzez uruchomienie zabezpieczenia w formie depozytu na kwotę 960.000,00 zł. Brak jednak przesłanek do uznania, że na skutek powyższych zdarzeń obowiązek stwierdzony tytułem wykonawczym przestał istnieć. Pełnomocnik powoda sam zresztą przyznał, że strony nie doszły do porozumienia w kwestii zmiany treści umowy. Tym samym stwierdzić należy, że strony obowiązywała umowa pożyczki w jej pierwotnym kształcie, w takim też kształcie była ona realizowana. W kontekście powyższego bezspornym pozostaje, że różnica pomiędzy wartością zabezpieczenia a wyrażoną w złotych wartością nominalną pożyczki wyniknęła z destabilizacji na rynku walutowym, która nastąpiła w ostatnich latach. Odnosząc się szczegółowo do zarzutów powoda, należy wskazać, że wbrew założeniom powoda, Bank po pierwsze nie był zobowiązany do przewalutowania pożyczki.
umowy Bank mógł na wniosek pożyczkobiorcy dokonać przewalutowania pożyczki, mógł jednak,
ust. 2, m. in. uzależnić przewalutowanie pożyczki od ustanowienia przez pożyczkobiorcę dodatkowych zabezpieczeń, lub uzależnić przewalutowanie pożyczki od dokonania częściowej spłaty pożyczki. Bank w ramach stosunku zobowiązaniowego łączącego strony odpowiedział na wnioski powoda i co należy podkreślić, wydał pozytywną decyzję, korzystając jednocześnie z przysługujących mu zabezpieczeń tzn. częściowej spłaty należności, zmiany marży i zabezpieczenia. To powód nie zaakceptował decyzji banku, na skutek czego nie doszło do zmiany treści umowy. W ocenie Sądu bezzasadne jest stanowisko powoda, wskazujące na naganne zachowanie Banku, albowiem Bank nie przekroczył żadnych zapisów umownych, które powód zaakceptował podpisując umowę pożyczki, nie naruszył też Regulaminu Pożyczek Indywidualnych. To powód nie zaakceptował proponowanej przez Bank zmiany. Jednocześnie za bezpodstawne należy uznać założenie pełnomocnika powoda, jakoby Bank miał obowiązek zezwolić na wcześniejszą spłatę pożyczki z ustanowionych zabezpieczeń (w tym z kaucji) – co wskazano powyżej. Jak wskazał pełnomocnik powoda: „Do tego wymagane było jednakże działanie banku z uwagi na to, że zabezpieczenia te były w dyspozycji banku. Powód nie miał możliwości ich uruchomienia. Mógł to zrobić Bank, który jednakże bezpodstawnie odmówił żądaniu powoda. Naruszona została zasada uczciwości i rzetelności. Postępowanie banku obliczone było wyłącznie na generowanie własnego zysku, bez uwzględnienia interesu swojego klienta.” Wobec powyższego stanowiska wypada wskazać, że kaucja stanowiła zabezpieczenie wierzytelności Banku i w tym celu została złożona
Bank jest zobowiązany do zwrotu tej kwoty dopiero po uzyskaniu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją. Powyższe potwierdza § 5 pkt 4 umowy kaucji
którym Bank po wygaśnięciu wierzytelności, a w przypadku gdy wierzytelności Banku mają charakter przyszły lub warunkowy – po upływie okresu, w którym wierzytelności Banku mogą powstać, Bank zwróci kaucję, lub jej część nie zaliczoną na poczet spłaty wierzytelności Banku na rachunek kaucjodawcy. (umowa kaucji – k. 191-193). Pomijając powyższe postanowienia, podkreślić należy, iż Bank zezwolił na spłatę części zobowiązania z ustanowionej kaucji, jednak to powód nie przyjął warunków spłaty. Kolejno należy podnieść, że §15 ust. 8 umowy jednoznacznie wskazuje, że powód potwierdził w umowie, że jest świadomy istniejącego ryzyka kursowego i związanych z tym ryzykiem zagrożeń.
8 „Pożyczkobiorca oświadcza, iż jest mu znane ryzyko wynikające ze zmiany kursu waluty obcej w stosunku do złotych polskich w przypadku, gdy Umowa Pożyczki dotyczy Pożyczki udzielonej w walucie obcej, w której wyrażona jest kwota Pożyczki. O istnieniu tego ryzyka został poinformowany w trakcie procedury udzielania Pożyczki przez pracownika lub Przedstawiciela Banku. W przypadku wzrostu kursu waluty Pożyczki w stosunku do złotych polskich, nastąpi odpowiedni wzrost jego zadłużenia w złotych wobec Banku z tytułu zaciągniętej Pożyczki oraz wzrost wysokości raty Pożyczki wyrażonej w złotych, co może spowodować, że ustanowione prawne zabezpieczenie stanie się niewystarczające, a zdolność Pożyczkobiorcy do obsługi zadłużenia ulegnie pogorszeniu.” Powód złożył również odrębne oświadczenie, a którym potwierdził świadomość istnienia ryzyka kursowego, jak i w §15 ust. 12 umowy oświadczył, że poddaje się egzekucji na rzecz pozwanego na postawie bankowego tytułu egzekucyjnego z całości majątku do łącznej kwoty aktualnego zadłużenia wraz z odsetkami i innymi kosztami do maksymalnej kwoty nie większej niż 1.530.730,20 franków szwajcarskich. Tym samym obecnie powód nie może zasłaniać się niewiedzą, co do możliwości zwiększenia się wartości umowy, w związku ze zmianą kursu walut. Powód, w ramach umowy, przejął również na siebie obowiązek zwiększenia udzielonych zabezpieczeń, na wypadek gdyby stały się niewystarczalne, na skutek zmiany kursów walut. Z treści umowy wynikało też jednoznacznie, iż powód nie miał prawa do samodzielnego decydowania o sposobie i terminie wykonywania przez wierzyciela prawa skorzystania z zabezpieczeń, bowiem zabezpieczenia nie miały chronić interesu powoda, a interes finansowy banku (odpowiedź na pozew – k. 136). W odpowiedzi na pozew wskazano ponadto iż cyt.: „Pertraktacje, co do zmiany rodzaju i wysokości zabezpieczenia miały charakter negocjacyjny i odbywały się
procedurami oceny ryzyka kredytowego obowiązującego w banku, dlatego niezrozumiałe jest roszczeniowe nastawienie powoda, zmierzające do konkluzji, iż skoro bank nie zgadzał się na zmianę umowy
wnioskami składanymi przez powoda, to przez to powód jest zwolniony ze spłaty części kwoty pożyczki.” Dodatkowo, powód
umową był zobowiązany do utrzymywania udzielonych zabezpieczeń do czasu pełnej spłaty należności na rzecz Banku, przypadających z tytułu zawartej umowy pożyczki. Tym samym nie sposób podzielić stanowisko powoda, który wskazał iż cyt.: „rzekoma wierzytelność, objęta wskazanym w niniejszym pozwie tytułem egzekucyjnym zaopatrzonym w sądową klauzulę wykonalności nie istnieje. Roszczenie banku zostało bezzasadnie wygenerowane w oparciu o pożyczkę, która w całości została spłacona przez powoda (…) Tym samym, powyższe zdarzenia nie uprawniały pozwanego do wystawienia przeciwko powodowi bankowego tytułu egzekucyjnego.” (pozew - k.7) Pełnomocnik powoda wskazał iż cyt. „Istotą stanowiska powoda było uniknięcie ryzyka różnic kursowych. Pozwany Bank kierując się natomiast chęcią uzyskania dodatkowego zysku z różnicy walut pożyczki i zabezpieczenia, doprowadził do sytuacji wygenerowania wirtualnego a nie rzeczywistego zadłużenia powoda (pozew – k. 7). Mając na uwadze powyżej opisane okoliczności, nie można było uznać za zasadne zarzutów powoda, wywodzonych w trybie art. 840 § 1 k.p.c. Powód po pierwsze nie wykazał, aby spełnił zobowiązanie z tytułu zawartej umowy pożyczki, to jest spłacił pożyczoną kwotę wraz z odsetkami. Po pierwsze powód wprost przyznał, iż pieniądze uzyskane w ramach umowy nie zostały przez niego zwrócone Bankowi, mimo, iż nie użył ich również do sfinansowania planowanego zakupu lokalu mieszkalnego. Powód nie podjął decyzji o zwrocie pieniędzy zarówno na skutek nie dojścia do skutku umowy nabycia prawa do nieruchomości, jak również wówczas, gdy Bank określił warunki wcześniejszej spłaty i zmiany zakresu zabezpieczeń. Skoro powód nie akceptował zaproponowanych przez Bank warunków, mógł należność zwrócić, odstępując jednocześnie od umowy. Powód natomiast spłacał przez okres 3 lat odsetki na rzecz Banku, a następnie chciał aby Bank dokonał rozliczenia należności według zasad, które sam wskazał, odwołując się ponownie do wniosku złożonego w listopadzie 2008 roku o częściową spłatę i zmianę zabezpieczeń, co do którego Bank wydał decyzję, nie zaakceptowaną przez powoda. Podkreślić należy, iż umowa nie przewidywała dowolnych dyspozycji pożyczkobiorcy tak co do spłaty, zakresu i rodzaju zabezpieczeń i swobodnego dysponowania zabezpieczeniami. Z tego względu, za nieprzydatny Sąd uznał dowód w postaci opinii biegłego za zakresu finansów, o który to powód wnosił. Po pierwsze dokonywanie rozliczeń obejmujących uwzględnienie przewalutowania pożyczki w 2008 roku, zmianę zakresu zabezpieczeń, częściową spłatę pożyczki z ustanowionej kaucji, wobec braku zamiany treści umowy jest bezcelowe. Samo wyliczenie nie skutkuje bowiem spłatą i wygaśnięciem zobowiązania, skoro strony nadal były związane umową z 21 sierpnia 2008 roku, a powód zobowiązany do spłacenia kwoty pobranej to jest 1.218.254,00 CHF, której nie zwrócił. Z tych samych względów bezcelowe było wyliczanie wartości zabezpieczeń, w odniesieniu do wartości Euro, albowiem w tym zakresie również nie doszło do żadnych zmian treści umowy z 21 sierpnia 2008 roku. Poza tym, na marginesie wskazać należy jedynie to, iż według treści opinii nawet w przypadku przewalutowania, ustanowione przez powoda zabezpieczenia i tak nie wystarczałyby na spłatę całości pożyczki. Z drugiej strony Bank wykazał wielkość zobowiązania powoda, zarówno wystawiając bankowy tytuł egzekucyjny, jak i następnie, przedkładając w toku sprawy rozlicznie umowy pożyczki, wraz z zaliczeniem na poczet spłaty długu ustanowionych zabezpieczeń. Rozliczenia te w zakresie matematycznym nie zostały zakwestionowane przez powoda, wyłącznie poza zgłaszanym zarzutem braku rozliczenia pożyczki w Euro. Podobnie za bezzasadny należy uznać zarzut nieważności umowy, wywodzony z art. 58 § 2 k.c. W myśl tego przepisu, nieważna jest czynności prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
doktryną i orzecznictwem, za takie czynności mogą być uznane: wykorzystanie silniejszej pozycji wobec dłużnika dla narzucenia mu niekorzystnych i związanych z rażącym pokrzywdzeniem jego interesów reguł odpowiedzialności kontraktowej, wprowadzenie klauzul abuzywnych – zajście okoliczności określonych art. 385
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.