Sygn. akt III AUa 1092/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2018 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Grażyna Czyżak Sędziowie: SSA Daria Stanek (spr.) SSA Lucyna Ramlo Protokolant: sekr.sądowy Agnieszka Makowska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2018 r. w Gdańsku sprawy T. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o ubezpieczenie społeczne na skutek apelacji T. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt IV U 2230/15 oddala apelację. SSA Lucyna Ramlo SSA Grażyna Czyżak SSA Daria Stanek Sygn. akt III AUa 1092/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 26 października 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. ustalił, iż w stosunku do T. S. od dnia 6 grudnia 2013 r. ma zastosowanie polskie ustawodawstwo w zakresie ubezpieczeń społecznych. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że przedstawione przez T. S. dokumenty nie stanowią wystarczającej podstawy do uprawdopodobnienia prowadzenia przez niego realnej aktywności zawodowej na terenie Wielkiej Brytanii i w związku z powyższym pismem z dnia 8 kwietnia 2015 r. ustalono wobec ubezpieczonego tymczasowe ustawodawstwo polskie na okres od dnia 6 grudnia 2013 r. O ustaleniu tym została poinformowana brytyjska instytucja ubezpieczeniowa, która nie złożyła zastrzeżeń do tak ustalonego ustawodawstwa. Stało się ono zatem ostateczne. T. S., reprezentowany przez adwokata, odwołał się od powyższej decyzji domagając się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez orzeczenie, że z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (pracy najemnej) na terenie RP i na terenie Wielkiej Brytanii, nie podlega ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że osoby przemieszczające się na terenie Unii Europejskiej w celach zarobkowych podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego. Dlatego też w stosunku do niego nie powinno znaleźć zastosowanie ustawodawstwo polskie, skoro jednocześnie wykonywał pracę najemną na terenie Wielkiej Brytanii i pracę na własny rachunek na terenie Polski. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 11 maja 2017 r. oddalił odwołanie, sygn. akt IV U 2230/15. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny. Ubezpieczony T. S. urodził się w dniu (...) Posiada wykształcenie wyższe, ukończył studia na Wydziale Marketingu i (...) M. K. zdobywając tytuł licencjata. Ubezpieczony od 1 lipca 2009 r. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą Firma Usługowo Handlowa (...) T. S., której przedmiotem jest pozostała działalność wspomagająca usługi finansowe z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych, przy czym jako miejsce jej prowadzenia wskazał G. ul. (...). W ramach tej działalności ubezpieczony zajmuje się doradztwem przy uzyskiwaniu kredytów i leasingów oraz prowadzeniem szkoleń. W dniu 6 grudnia 2013 r. ubezpieczony założył spółkę (...) z siedzibą w L., przy czym kwestiami formalnymi zajmowało się londyńskie biuro rachunkowe, z którym nawiązał współpracę. Przedmiotem działalności spółki miało być prowadzenie za pośrednictwem Internetu szkoleń finansowych dla Polaków przebywających w Wielkiej Brytanii. Ubezpieczony nie przebywa w L., nie posiada tam miejsca zamieszkania a jego biuro mieści się w Polsce. Nie reklamuje też założonej przez siebie działalności. Decyzją z dnia 12 maja 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na podstawie art. 83 ust. 1 w związku z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013r. poz. 1442) określił wysokość zadłużenia T. S. z tytułu składek w wysokości 3.134,39 zł, w tym na: 1) ubezpieczenia społeczne (zakres deklaracji 01-39) za okres od października 2013 r. grudnia 2013 r. w kwocie 1.869,15 zł oraz należne odsetki w kwocie 78,00 zł, 2) ubezpieczenie zdrowotne (zakres deklaracji 01-39) za okres od września 2013 r. do grudnia 2013 r. w kwocie 1.046,92 zł oraz należne odsetki w kwocie 48,00 zł, 3) Fundusz Pracy (zakres deklaracji 01-39) za okres od września 2013 r. do grudnia 2013 r. w kwocie 218,32 zł oraz należne odsetki w kwocie 00,00 zł. Odsetki naliczone zostały na dzień 12 maja 2014r. W piśmie z dnia 4 lipca 2014 r. skierowanym do organu rentowego T. S. wskazał, iż z dniem 6 grudnia 2013 r. został wyrejestrowany z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu podjęcia pracy najemnej na terytorium innego państwa Unii Europejskiej (art. 14c Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71). W piśmie z dnia 22 lipca 2014 r. organ rentowy poinformował T. S., że w Centralnej Bazie Danych Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS stwierdzono wpływ jego wyrejestrowania się z ubezpieczeń z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 6 grudnia 2013 r., natomiast nie stwierdzono wpływu wyrejestrowania płatnika składek. Ponadto wskazano, że ubezpieczony posiada w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej aktywny wpis dotyczący prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z powyższym organ rentowy zwrócił się do ubezpieczonego o przedłożenie formularzu (zaświadczenia A1) potwierdzającego ustawodawstwu jakiego kraju podlega ubezpieczony w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, z jakiego tytułu i jakim okresie (dotyczy okresu (...)). W przypadku braku takiego dokumentu organ rentowy poprosił o przesłanie kopii dokumentów potwierdzających miejsce wykonywania pracy, umów, kontraktów, faktur, rachunków, dokumentów podatkowych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów itp. mających na celu ustalanie ustawodawstwa właściwego. W związku z tym, iż ubezpieczony nie udzielił odpowiedzi na żądanie, zostało ono ponowione w piśmie z dnia 12 września 2014 r. Następnie, pismem z 9 stycznia 2015 r. ubezpieczony poinformował, że przysyła dokumenty poświadczające fakt podjęcia przez niego pracy najemnej na terytorium innego państwa Unii Europejskiej. Były to: - przetłumaczony wciąg z urzędu rejestrowego spółek, - kserokopia europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego, - umowa o pracę, - kopie potwierdzeń otrzymanego wynagrodzenia za miesiące od grudnia 2013 r. do listopada 2014 r. Z przedstawionych przez ubezpieczonego wynikało, że w dniu 6 grudnia 2013 r. został zatrudniony na podstawie umowę o pracę na okres próbny 6 miesięcy w (...) z siedzibą w L. na stanowisku dyrektora naczelnego. Z dokumentu rejestrowego spółek nie wynika, co jest przedmiotem działalności spółki. Ponadto, w umowie o pracę nie wskazano zakresu obowiązków ubezpieczonego. Ustalono jedynie, że jego wynagrodzenie będzie wynosi 6,5 £ za godzinę, a ubezpieczonego obowiązuje zmienny czas pracy w okresie miesięcznym. W piśmie z dnia 8 kwietnia 2015 r. organ rentowy poinformował ubezpieczonego, że od dnia 6 grudnia 2013 r. podlega ustawodawstwu polskiemu i że ustalenie to zgodnie z 16 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 987/2009 dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE z 30 października 2009 r. nr L 284/1) w związku z działalnością zawodową wykonywaną w dwóch lub więcej państwach członkowskich Unii Europejskiej ma charakter tymczasowy i może ono zostać unieważnione, jeżeli nastąpią istotne zmiany w aktywności zawodowej ubezpieczonego lub brytyjska instytucja ubezpieczeniowa będzie miała istotne zastrzeżenia wobec określonego przez ZUS ustawodawstwa właściwego. Decyzja zawierała pouczenie, że ustalenie polskiego ustawodawstwa względem ubezpieczonego będzie ostateczne w ciągu dwóch miesięcy od poinformowania o tym fakcie instytucji ubezpieczeniowych miejsca wykonywania pracy, jeżeli nie zgłoszą one zastrzeżeń (art. 16 ust. 3 rozporządzenia 987/2009). Pismem z dnia 8 kwietnia 2015 r., skierowanym do brytyjskiej instytucji ubezpieczeniowej - (...), organ rentowy poinformował, że tymczasowo ustalił ustawodawstwo polskie jako właściwe dla ubezpieczonej w zakresie ubezpieczeń społecznych. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2015 r. T. S. wniósł o wydanie decyzji administracyjnej potwierdzającej jego podleganie pod ustawodawstwo brytyjskie w spornym okresie. Wskazał, że materiał zebrany przez organ rentowy w toku postępowania jest kompletny, a przez to określenie podlegania przez niego pod ustawodawstwo polskie jest błędne. Ubezpieczony przedłożył na tę okoliczność: - kopię umowy o pracę w (...) LTD z siedzibą w L., - kopię potwierdzeń otrzymanych wynagrodzeń za miesiące: grudzień 2013 r., sierpień 2014 r. i luty - marzec 2015 r., - kopię dokumentu potwierdzającego nadanie brytyjskiego numeru ubezpieczenia NINO. W dniu 26 października 2016 r. organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję na żądanie ubezpieczonego. Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o okoliczności bezsporne, dowody z dokumentów zgromadzone w aktach sądowych oraz aktach organu rentowego oraz dowód z przesłuchania ubezpieczonego. Sąd uznał za wiarygodne wszystkie dowody z dokumentów, gdyż były pełne, jasne i rzeczowe, a żadna ze stron nie kwestionowała ich miarodajności. Sąd dał także wiarę ubezpieczonemu, że w spornym okresie przebywał w Polsce, gdzie prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, w ramach której prowadził szkolenia oraz doradzał przy zaciąganiu kredytów i leasingów, i że jednocześnie w dniu 6 grudnia 2013 r. założył spółkę (...) LTD z siedzibą w L., z którą zawarł umowę o pracę na stanowisku dyrektora naczelnego. Okoliczność te znajdowały potwierdzenie w dowodach z dokumentów zgromadzonych w sprawie. Tym niemniej Sąd zauważył, że ubezpieczony nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających, że praca najemna na rzecz brytyjskiej spółki była przez niego rzeczywiście świadczona. Z przedłożonych dokumentów wynikał jedynie dzień rozpoczęcia pracy i wynagrodzenie, natomiast brak jest jakichkolwiek informacji na temat faktycznego jej wykonywania. Przechodząc do rozważań merytorycznych Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z treścią art. 14c ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie - osoba będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium jednego Państwa Członkowskiego i prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium innego Państwa Członkowskiego podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, na którego terytorium wykonuje pracę za wynagrodzeniem. Od 1 maja 2010 r. powyższe rozporządzenie zostało zastąpione nowym rozporządzeniem. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 11 ust. 1 (tyt. II - określanie mającego zastosowanie ustawodawstwa) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE z dnia 30 kwietnia 2004 r., Nr 166, poz. 1; zwane dalej rozporządzeniem podstawowym) - osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego. Ustawodawstwo takie określane jest zgodnie z przepisami niniejszego tytułu. W myśl art. 13 ust. 3 tego rozporządzenia - osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje swą pracę najemną lub, jeżeli wykonuje taką pracę w dwóch lub kilku Państwach Członkowskich, ustawodawstwu określonemu zgodnie z przepisami ust. 1. Zgodnie z art. 16 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE. L z dnia 30 października 2009 r., Nr 284., poz. 1; zwane dalej rozporządzeniem wykonawczym) - osoba, która wykonuje pracę w dwóch lub więcej państwach członkowskich, informuje o tym instytucję wyznaczoną przez właściwą władzę państwa członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania. Wyznaczona instytucja państwa członkowskiego miejsca zamieszkania niezwłocznie ustala ustawodawstwo mające zastosowanie do zainteresowanego, uwzględniając art. 13 rozporządzenia podstawowego i art. 14 rozporządzenia wykonawczego (art. 16 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego). Tymczasowe określenie ustawodawstwa staje się ostateczne w ciągu 2 miesięcy - zainteresowana instytucja może w ciągu 2 miesięcy zmienić zatem opinię w tej kwestii. W myśl art. 19 ust. 2 tego rozporządzenia, na wniosek zainteresowanego lub pracodawcy, instytucja właściwa państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie zgodnie z przepisami rozporządzenia podstawowego, poświadcza, że to ustawodawstwo ma zastosowanie, oraz w stosownych przypadkach wskazuje, jak długo i na jakich warunkach ma ono zastosowanie. Do poświadczania mającego zastosowanie, zgodnie z powoływanymi wyżej przepisami, ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego, stosowane jest " zaświadczenie o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej", tj. formularz A 1 (do 31 maja 2010 r. formularz E101, który potwierdzał tożsame okoliczności). Formularz A 1 jest jedynym ogólnoeuropejskim dokumentem służącym do potwierdzenia podlegania ubezpieczeniom społecznym na terenie innych krajów członkowskich Unii Europejskiej niż kraj, którego dana osoba jest obywatelem i gdzie ma stałe miejsce zamieszkania. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy stwierdził, że kluczową przesłanką dla zastosowania unijnego przepisu prawa materialnego art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004 jest fakt normalnego wykonywania pracy najemnej, przy jednoczesnym normalnym wykonywaniu pracy na własny rachunek, w różnych państwach członkowskich, co uzasadnia zastosowanie art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009. W niniejszej sprawie ubezpieczony, dotychczas objęty polskim systemem ubezpieczeń społecznych w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej, z momentem, gdy złożył oświadczenie o wyrejestrowaniu się z polskiego ubezpieczenia ze wskazaniem, że podlega ubezpieczeniu brytyjskiemu z tytułu świadczenia umowy o pracę, wprowadził do dotychczasowego stosunku prawnego łączącego go z ZUS element tzw. międzypaństwowy (transgraniczny). Ubezpieczony, który zamieszkuje w Polsce i dotychczas podlegał ubezpieczeniom społecznym w Polsce z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej miał obowiązek wykazać, że faktycznie, na warunkach określonych w umowie wykonywał pracę najemną na rzecz pracodawcy brytyjskiego. W oparciu o zgromadzone dowody organ rentowy w postępowaniu administracyjnym stwierdził, że praca faktycznie nie była wykonywana; w rezultacie stwierdził, że w stosunku do ubezpieczonego zastosowanie ma polskie ustawodawstwo w zakresie ubezpieczeń społecznych. W takiej sytuacji prawnej, w procesie wynikłym na skutek odwołania od tej decyzji, zgodnie z art. 232 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. to na ubezpieczonym spoczywał ciężar dowodu okoliczności uzasadniającej jego żądanie wyłączenia z ubezpieczenia społecznego w Polsce; czyli jeżeli ubezpieczony jako podstawę prawną wskazywał art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004, jako uzasadniający jego żądanie, to powinien wykazać istnienie przesłanek materialnoprawnych tego przepisu i udowodnić fakt rzeczywistego świadczenia pracy w Anglii na warunkach zapisanych w umowie z brytyjskim pracodawcą. Bowiem tylko wykazanie tej przesłanki, jako elementu transgranicznego, pozwoliłoby ubezpieczonemu na powoływanie się na przepis unijnego prawa materialnego. Wyłączenia art. 232 k.p.c. nie można wyprowadzić z art. 16 rozporządzenia nr 987/2009, ponieważ prawo unijne jako podstawa materialnoprawna, a w konsekwencji i rozporządzenie wykonawcze, jakim jest rozporządzenie nr 987/2009 mogłyby stanowić podstawę rozstrzygnięcia tylko przy przyjęciu, że ubezpieczony udowodnił fakt rzeczywistego wykonywania pracy na rzecz pracodawcy brytyjskiego, jako przesłankę materiolnoprawną z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004. W przeciwnym wypadku żądanie ubezpieczonego nie może być rozpoznawane na gruncie przepisów materialnego prawa Unii Europejskiej, bo brak elementu transgranicznego. Adresatem art. 16 rozporządzenia nr 987/2009 są instytucje ubezpieczeniowe, nie sąd powszechny, który w zakresie procedury kieruje się jedynie przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Zdaniem Sądu I instancji, jakkolwiek fakt normalnej pracy na własny rachunek na terenie Polski był bezsporny, to ubezpieczony nie udowodnił, że wykonywał jakąkolwiek pracę na rzecz pracodawcy brytyjskiego. Co prawda ubezpieczony podnosił, że w dniu 6 grudnia 2013 r. rozpoczął wykonywanie pracy najemnej na terenie Wielkiej Brytanii i załączył umowę o pracę zawartą z brytyjską spółką (...) LTD z siedzibą w L., jak też inne dokumenty: wyciąg z brytyjskiego urzędu rejestrowego spółek, kopie potwierdzeń otrzymanych wynagrodzeń, kopię dokumentu potwierdzającego nadanie brytyjskiego numeru ubezpieczenia NINo oraz kserokopię europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego, niemniej dowody te nie pozwalały na miarodajne uznanie faktu rzeczywistego wykonywania pracy na rzecz pracodawcy brytyjskiego. Innymi słowy, w ocenie Sądu Okręgowego ubezpieczony w istocie w sposób niebudzący wątpliwości udowodnił, że zawarł na terytorium Wielkiej Brytanii umowę o pracę, co nie jest jednak równoznaczne z udowodnieniem faktu rzeczywistego wykonywania normalnej pracy najemnej. Aby podlegać prawodawstwu unijnemu ubezpieczony miał bowiem obowiązek wykazać tzw. element transgraniczny, co sprowadzało się do udowodnienia, że zamieszkiwał na terytorium Wielkiej Brytanii w celu świadczenia pracy na warunkach zapisanych w umowie i rzeczywiście, fizycznie realizował wyznaczony mu przez pracodawcę zakres obowiązków pracowniczych. Tymczasem na tę okoliczność nie przedstawił żadnych dowodów, poprzestając na zapewnieniu o tym fakcie, co w świetle pozostałych okoliczności sprawy było niewiarygodne. Dokonując oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego Sąd Okręgowy po pierwsze podkreślił, że z przedłożonych przez ubezpieczonego dokumentów nie wynika ani to jaki był zakres jego obowiązków w ramach zatrudnienia w brytyjskiej spółce, ani to jaką pracę faktycznie wykonywał na jej rzecz. Dane z brytyjskiego urzędu rejestrowego nie wskazują bowiem, jaki jest przedmiot działalności spółki (...) LTD z siedzibą w L.. Co więcej, w umowie o pracę wskazano jedynie, że ubezpieczony zostaje zatrudniony na stanowisku dyrektora naczelnego na okres próbny 6 miesięcy oraz, że jego wynagrodzenie będzie wynosi 6,5 £ za godzinę (przy czym ubezpieczonego obowiązuje zmienny czas pracy w okresie miesięcznym). Po drugie, również nadanie numeru NINo nie potwierdza prawa do podjęcia zatrudnienia na terenie Wielkiej Brytanii (co zaznaczono w samym dokumencie), numer ten podaje się pracodawcy w chwili podjęcia zatrudnienia, w celu odprowadzenia właściwej kwoty podatku oraz składek na ubezpieczenie społeczne. Po trzecie, bezspornym w sprawie było, iż ubezpieczony złożył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu z tytułu prowadzonej w Polsce działalności gospodarczej PIT-36 za lata 2014 - 2015, w których wykazał dochód z prowadzonej działalności. Jednocześnie nie wykazał jednak przychodów osiąganych w Wielkiej Brytanii. Po czwarte, T. S. w toku postępowania nie załączył do akt biletów, rachunków czy też nie wskazał adresu zamieszkania na terenie Wielkiej Brytanii. Jak sam stwierdził nie przebywa bowiem w Wielkiej Brytanii i nie ma tam miejsca zamieszkania. Ubezpieczony tłumaczył, że jego biuro mieści się w Polsce, a wszystkie czynności związane z zatrudnieniem miał wykonywać za pomocą Internetu. Przede wszystkim jednak – jak podkreślił Sąd I instancji - do dnia dzisiejszego brak zaświadczenia o podleganiu przez T. S. ubezpieczeniom społecznym na terenie Wielkiej Brytanii, wydanego na formularzu A1 wydawanego zgodnie z art. 19 rozporządzenia nr 987/2009. Dokument ten jest wydawany przez instytucję ubezpieczeniową państwa, w którym praca miała być świadczona, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Przedstawienie w niniejszej sprawie wskazanego dokumentu, w myśl przywołanego przepisu unijnego wykonawczego, w istocie przesądziłoby kwestię istnienia elementu transgranicznego i tym samym uzasadniałoby stosowanie materialnego prawa unijnego. Ubezpieczony nie przedłożył takiego zaświadczenia. Co więcej, chociaż wskazywał, że wystąpił do brytyjskich organów o jego wydanie, nie przedłożył dokumentu potwierdzającego złożenie takiego wniosku. Z powodu braku tego dokumentu, w ocenie Sądu Okręgowego, nie sposób przyjąć, iż ubezpieczony w spornym okresie podlegał ubezpieczeniom społecznym w Wielkiej Brytanii. Do czasu wiarygodnego wykazania przez ubezpieczonego istnienia przesłanki faktycznego wykonywania normalnej pracy na rzecz pracodawcy brytyjskiego, do sytuacji ubezpieczonego mogły mieć zatem zastosowanie wyłącznie przepisy prawa krajowego. Przedstawione rozważania doprowadziły Sąd I instancji do wniosku, że w sprawie nie zaistniały podstawy faktyczne do zastosowania prawa materialnego art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004 oraz do tymczasowego ustalenia dla ubezpieczonego właściwego ustawodawstwa w trybie art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009. Fakt, że ubezpieczony zawarł umowę o pracę z pracodawcą brytyjskim i rozliczał formalną umowę nie przesądzał, że do ubezpieczonego miały zastosowanie przepisy prawa unijnego zważywszy, że organ rentowy nie miał wątpliwości co do określenia właściwego ustawodawstwa, lecz wątpliwości co do tego, czy ubezpieczony w ogóle podlega prawodawstwu unijnemu, a to wobec faktu wątpliwego świadczenia pracy na terenie Wielkiej Brytanii. Zasadnie więc żądał od ubezpieczonego dokumentów potwierdzających fakt normalnego wykonywania pracy za granicą, pozwalających na pewne stwierdzenie, że mieszkał za granicą, a praca wiązała się z realizacją weryfikowalnego zakresu obowiązków, czego ubezpieczony ostatecznie nie uczynił. Sąd Okręgowy stwierdził, że skrupulatność organu rentowego była w tej kwestii szczególnie uzasadniona, zważywszy że praktyka uciekania w tańsze ubezpieczenia społeczne do innych państwach członkowskich staje się powszechna. W takim stanie faktycznym i prawnym organ rentowy nie miał zatem nawet obowiązku informowania brytyjskiej instytucji ubezpieczeniowej o tymczasowym ustaleniu ustawodawstwa dla ubezpieczonego zważywszy, że Wielka Brytania nie była państwem realnego świadczenia pracy najemnej. W takich okolicznościach tym bardziej nie było konieczności zawierania porozumienia w trybie art. 16 ust. 4 rozporządzenia nr 987/2009. Stan prawny, o którym mowa w art. 16 ust. 4 rozporządzenia, w którym można mówić o braku pewności co do określenia właściwego ustawodawstwa, kiedy to na wniosek jednej lub więcej instytucji wyznaczonych przez właściwe władze zainteresowanych państw członkowskich lub na wniosek samych właściwych władz, ustawodawstwo jest określane na mocy wspólnego porozumienia, może zaistnieć tylko przy spełnieniu przez ubezpieczonego przesłanek prawnych w nim opisanych. To znaczy, że wątpliwości prawne będą wynikiem okoliczności związanych z wykonywaniem pracy, chociażby z uwagi na charakter tej pracy. Nie podlega jednak hipotezie tego przepisu sytuacja, gdy praca najemna w innym państwie członkowskim w ogóle nie była wykonywana, tak jak to miało miejsce w sprawie, bowiem brakuje elementu transgranicznego. W ocenie Sądu I instancji, na etapie postępowania administracyjnego procedura określona w art. 16 ust. 4 rozporządzenia powinna być wdrożona, gdyby organ rentowy powziął wątpliwości, co do obowiązywania określonego ustawodawstwa, przy bezspornym fakcie wykonywania pracy na terenie innego państwa członkowskiego. Natomiast w ogóle nie stosuje się przepisów unijnego rozporządzenia w sytuacji, gdy ubezpieczony nie udowodnił faktu rzeczywistego świadczenia pracy na terenie innego państwa członkowskiego, zważywszy że wtedy nie istnieje element transgraniczny. Reasumując, ubezpieczony podlegałaby ustawodawstwu Wielkiej Brytanii, gdyby w sposób wiarygodny wykazał, że był zatrudniona na podstawie umowy o pracę z pracodawcą brytyjskim, który opłacał składki na ubezpieczenie społeczne z tego tytułu, co nie zostało wykazane. A zatem do ubezpieczonego ma zastosowanie polskie ustawodawstwo w zakresie ubezpieczeń społecznych. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. w związku z powołanymi wyżej przepisami orzekł, jak w sentencji wyroku. Apelację od wyroku wywiódł ubezpieczony, zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, mianowicie:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.