I ACa 57/17

Sygn. akt I ACa 57/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2018 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Katarzyna Polańska-Farion Sędziowie: SA Beata Byszewska (spr.) SO del. Agnieszka Wachowicz-Mazur Protokolant: sekr. sądowy Marta Puszkarska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w T. przeciwko (...) W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt I C 758/14 I. oddala apelację; II. zasądza od (...) W. na rzecz (...) spółki akcyjnej z siedzibą w T. kwotę 8100 zł (osiem tysięcy sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Agnieszka Wachowicz-Mazur Katarzyna Polańska-Farion Beata Byszewska Sygn. akt I ACa 57/17 UZASADNIENIE Powódka (...) Spółka Akcyjna w T. złożyła pozew przeciwko pozwanemu (...) W., w którym wniosła o zasądzenie od pozwanego kwoty 612 026,65 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od: - kwoty 427 921,99 złotych od dnia 14 listopada 2013 roku do dnia zapłaty; - kwoty 184 104,66 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty. Dnia 23 czerwca 2014 roku został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu. Pozwane (...) W. wniosło w dniu 11 lipca 2014 roku sprzeciw od nakazu zapłaty z dnia 23 czerwca 2014 roku, w którym zaskarżył nakaz zapłaty w całości i wniósł o oddalenie powództwa Wyrokiem z dnia 4 października 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od (...) W. na rzecz (...) Spółki Akcyjnej w T. kwotę 359 125,01 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 8 lipca 2014 roku do dnia zapłaty, w pozostałym zakresie oddalił powództwo oraz orzekł o kosztach procesu, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 20 977,55 zł oraz nakazując pobrać na rzecz Skarbu Państwa -Sądu Okręgowego w Warszawie od powódki z zasądzonego na jej rzecz roszczenia kwotę 2 584,90 zł i od pozwanego kwotę 1 820,18 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Powyższy wyrok zapadł po dokonaniu przez Sąd Okręgowy następujących ustaleń faktycznych i rozważań prawnych: Dnia 15 lutego 2011 roku (...) W. - (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w T. zawarli umowę na wykonanie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego pod nazwą „Pełnienie nadzoru inwestorskiego nad robotami związanymi z realizacją zadania inwestycyjnego p.n. Modernizacja ciągu ulic (...) na odcinku węzeł (...)- granica miasta- Etap I, w W.”. Zawarcie umowy było następstwem uzyskania przez powoda zamówienia publicznego prowadzonego przez pozwanego w ramach postępowania przetargowego o numerze (...), realizowanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku Prawo zamówień publicznych. Pozwane (...) W. wszystkie czynności związane z przebiegiem postępowania przetargowego, zawarciem i realizacją umowy jak również pracami związanymi z nadzorem inwestorskim nad inwestycją wykonywało przez powołaną na mocy Uchwały Rady (...) W. Nr (...) z dnia 29 maja 2008 roku jednostkę budżetową Zarząd (...), która reprezentowana była przez Dyrektora Zarządu (...) lub inne upoważnione osoby, z powołaniem się na udzielone przez Prezydenta (...) W. pełnomocnictwa. Przedmiotem umowy z dnia 15 lutego 2011 roku było pełnienie przez spółkę (...) nadzoru inwestorskiego nad robotami związanymi z modernizacją ciągu ulic (...) na odcinku węzeł (...) - (...) -Etap I. W ramach pełnionego nadzoru powodowa spółka zobowiązana była do zapewnienia na każde życzenie zamawiającego pobytu na budowie odpowiednich inspektorów nadzoru. (...) zobowiązana była również do sporządzania i przekazywania comiesięcznych raportów w przedmiocie realizacji prac budowlanych, a także organizowania nie rzadziej niż raz w miesiącu Rad Budowy z udziałem odpowiednich przedstawicieli oraz wszystkich inspektorów nadzoru. Ponadto powódka była również zobowiązana do reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodności jej realizacji z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, sprawdzanie jakości wykonywanych robót i wbudowanych wyrobów budowlanych, a w szczególności zapobieganie zastosowaniu wyrobów budowlanych wadliwych i niedopuszczonych do stosowania w budownictwie, sprawdzanie i odbiór robót budowlanych ulegających zakryciu lub zanikających, uczestniczenie w próbach i odbiorach technicznych instalacji, urządzeń technicznych oraz przygotowanie i udział w czynnościach odbioru gotowych obiektów budowlanych i przekazywanie ich do użytkowania, potwierdzanie faktycznie wykonanych robót oraz usunięcia wad, oraz na żądanie pozwanego kontrolowanie rozliczeń budowy. Zgodnie z § 2 umowy z dnia 15 lutego 2011 roku określono termin wykonania zamówienia tj. sprawowania przez (...) nadzoru inwestorskiego nad robotami na 48 miesięcy od dnia wydania polecenia rozpoczęcia realizacji umowy. Ten okres podzielono na 24-miesięczny okres sprawowania nadzoru w czasie trwania robót budowlanych oraz na maksymalny łączny 24-miesięczny czas pełnienia nadzoru w 36 miesięcznym okresie rękojmi. W § 3 umowy strony ustaliły, że powodowa spółka zobowiązana była pełnić niezbędne czynności od dnia podpisania umowy aż do odbioru końcowego robót oraz w okresie rękojmi na roboty budowlane wynoszącym 36 miesięcy, łącznie z przygotowaniem odbiorów i uczestniczeniem w tych odbiorach. W § 12 ust. 4 umowy strony przyjęły, że zamawiający dopuszcza w trakcie realizacji umowy, zmianę postanowień zawartego między stronami umowy w stosunku do treści oferty wykonawcy. Zmiana postanowień umowy możliwa będzie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, w tym jeżeli termin, o którym mowa w § 2 ust. 2 umowy, może zostać na wniosek zamawiającego wydłużony lub skrócony stosownie do rzeczywistego czasu wykonania robót budowlanych, nad którymi sprawowany będzie nadzór. Z kolei w § 12 ust. 5 umowy zapisano „Na zgodny wniosek stron obiektywnie uzasadniony koniecznością w zakresie zmiany terminu o którym mowa w § 2 ust 2 umowy " . Zgodnie z § 6 umowy ustalono ryczałtowe wynagrodzenie dla (...) za pełnienie nadzoru, które miało wynieść netto 1 338 800 złotych, a brutto 1 633 336 złotych. W związku z wprowadzeniem od 1 stycznia 2011 roku 23% stawki podatku od towarów i usług strony zawarły w dniu 20 maja 2011 roku aneks numer (...) do umowy, na mocy którego wynagrodzenie umowne brutto uległo zmianie na kwotę 1 646 724 złotych. Wykonawcą robót budowlanych wyłonionym w drodze przetargu zostało Przedsiębiorstwo Usług (...) Sp. z o.o.. W zawartej w dniu 21 grudnia 2010 roku pomiędzy (...) W. a spółką (...) umowie powtórzono zobowiązanie spółki (...) ze złożonej oferty do wykonania przedmiotowej inwestycji w terminie 18 miesięcy od dnia podpisania umowy. W opisie przedmiotu zamówienia znalazł się zapis wskazujący, iż termin realizacji inwestycji wynosi 24 miesiące. W dniu 18 lutego 2011 roku pozwany polecił spółce (...) rozpoczęcia realizacji umowy. W dniach 18 – 22 lutego 2011 roku powódka otrzymała od pozwanego projekt budowlany, przedmiar robót, decyzje administracyjne, w tym zezwoleniem na realizację inwestycji drogowej. Zgodnie z umową pozwanego i (...) na pozwanym spoczywał obowiązek przekazania wykonawcy placu budowy (§ 9 ust 1 pkt 1) umowy z (...)). Spotkanie pozwanego z (...) oraz (...) w sprawie przekazania placu budowy miało miejsce w dniu 23 marca 2011 roku, z tym, że w tej dacie pozwany przekazał jednakże jedynie cześć działek wchodzących w zakres przedmiotowej inwestycji drogowej, a pozostałe działki zobowiązał się przekazywać sukcesywnie. Wykonawca wskazywał, że powyższa sytuacja rodzi podstawy do przedłużenia czasu realizacji robót. Pozwany przedstawiał wykonawcy robót budowlanych kolejne harmonogramy przekazywania działek od dnia 21 kwietnia 2011 roku do dnia 22 sierpnia 2012 r. oraz sukcesywnie przekazywał działki. Kluczowa dla Inwestycji działka nr (...) została przekazana dopiero w dniu 9 października 2012 roku W protokole konieczności nr (...) z dnia 19 czerwca 2012 roku uczestnicy procesu inwestycyjnego wskazali na konieczność przedłużenia terminu zakończenia realizacji przedmiotowej inwestycji do dnia 30 czerwca 2013 roku . Dnia 20 lipca 2012 roku pozwany i (...) zawarli aneks nr (...) do umowy z dnia 21 grudnia 2010 roku, w którym przedłużono termin zakończenia robót budowlanych do dnia 30 czerwca 2013 roku. Dnia 29 kwietnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny wydał postanowienie w którym wstrzymał wykonanie decyzji Ministra (...) z dnia 16 lutego 2012 roku oraz decyzji Wojewody (...) z dnia 18 listopada 2010 roku w części zezwalającej na budowę ekranów akustycznych. Skutkowało to potrzebą wstrzymania wykonania części praz, a pozwany w protokole konieczności Nr (...) roku stwierdził miedzy innymi konieczność przedłużenia okresu realizacji robót budowlanych do dnia 13 listopada 2013 roku Prace budowalne związane z realizacją przedmiotowej inwestycji drogowej były wykonywane przez spółkę (...) w okresie od 18 lutego 2011 roku do 31 stycznia 2014 roku, jak również po tym okresie. Dnia 8 marca 2013 roku strony spisały protokół konieczności nr (...) w którym wskazały, że zgodnie z umową pełnienie nadzoru inwestorskiego trwa 48 miesięcy w tym 24 miesiące okres trwania robót budowlanych, oraz że wykonawca robót budowlanych na podstawie aneksu uzyskał zmianę terminu zakończenia prac do dnia 30 czerwca 2013 roku, a więc zachodzi konieczność zmiany terminu pełnienia nadzoru inwestorskiego. Ponadto strony oświadczyły, że należy przeprowadzić działania związane z zawarciem aneksu do umowy przedłużającego termin wykonania nadzoru inwestorskiego do dnia podpisania protokołu końcowego robót z wykonawcą robót budowlanych. Strony w przedmiocie powierzenia (...) nadzoru inwestorskiego w zakresie wydłużonego okresu realizacji robót budowlanych prowadziły rozmowy już od 2012 roku. Stanowisko pozwanego w tym zakresie było jednoznaczne i wyrażało wolę powierzenia (...) świadczenia usług nadzoru inwestorskiego przez cały okres realizacji robót budowlanych. (...) również wyraziła wolę sprawowania nadzoru inwestorskiego w dodatkowym okresie realizacji robót budowlanych, z tym, że zastrzegała, iż za czynności wykonywane po 18 lutego 2013 roku należne jest jej dodatkowe wynagrodzenie. Pozwany powołując się na zapisy umowy z dnia 15 lutego 2015 roku (§ 6 umowy), wskazywał, że nie ma podstaw do zwiększenia wynagrodzenia z tytułu realizacji umowy w wydłużonym czasie. W piśmie z dnia 12 marca 2013 roku pozwany dodatkowo poinformował powodową spółkę, że jeżeli przedłużenie wykonania usługi nie wynika z jej winy będzie mogła wystąpić o odszkodowanie w trybie nie kontraktowym. W piśmie z dnia 04 kwietnia 2013 roku pozwany prosił o przesłanie podpisanego przez powodową spółkę aneksu nr (...), który został jej przekazany za pośrednictwem koordynatora nadzoru inwestorskiego. Następnie pismem które wpłynęło do powodowej spółki w dniu 14 sierpnia 2014 roku pozwany przesłał aneks nr (...) do łączącej strony umowy z prośbą o jego podpisanie . Aneks nr (...) został podpisany przez osobę uprawnioną do reprezentacji powodowej spółki. Zgodnie z aneksem nr (...) strony wprowadziły zmiany w § 2 ust. 2 umowy z 15 lutego 2011 roku w zakresie terminu zakończenia nadzoru inwestorskiego nad realizacją robót budowlanych wskazując, że „zakończenie: do dnia 30.06.2013 roku”. Ponadto strony zapisały w aneksie, że pozostałe zapisy umowy pozostają bez zmian . Po upływie ustalonego pierwotnie w umowie 24 miesięcznego terminu na wykonywanie nadzoru inwestorskiego robót budowlanych (...) W. nadal prowadziło z (...) korespondencję oraz oczekiwało od (...) wykonywania czynności związanych z pełnieniem funkcji inspektora nadzoru. Spółka (...) w okresie od 18 lutego 2013 roku do 31 stycznia 2014 roku sprawowała nadal funkcję inspektora nadzoru inwestorskiego wykonując takie same czynności jak w poprzednim okresie , w tym między innymi: sprawowanie stałego nadzoru w zakresie wszystkich niezbędnych branż, przeprowadzanie kontroli, organizowanie narad koordynacyjnych, wydawanie kierownikowi budowy stosownych poleceń, składanie comiesięcznych raportów i sprawozdań, opiniowanie wniosków wykonawcy robót. Czynności podejmowane przez powodową spółkę były akceptowane przez pozwanego. W związku z przedłużającym się nadzorem inwestorskim nad robotami budowalnymi spółka (...) ponosiła dodatkowe koszty, a przystępując do przetargu, przed złożeniem oferty, spółka (...) skalkulowała swoje wynagrodzenie za nadzór nad robotami budowalnymi przy założeniu, że będą one trwały najdłużej 24 miesiące mając na uwadze okoliczność, iż wykonawca robót budowlanych zobowiązał się do ich przeprowadzenia w terminie 18 miesięcy . Od 18 lutego 2013 roku do 31 stycznia 2014 roku spółka (...) realizowała nadzór inwestorski nad robotami budowalnymi w takim samym zakresie jak w poprzednim okresie, wykonując takie same obowiązki, które nie uległy zmianie w stosunku do tych określonych umową z dnia 15 lutego 2011 roku. W związku ze świadczeniem nadzoru inwestorskiego w okresie od dnia 1 lipca 2013 roku do dnia 31 stycznia 2014 roku spółka (...) poniosła koszty bezpośrednie w wysokości 278 986,08 złotych brutto oraz koszty pośrednie w wysokości 80 138,93 złotych. Dnia 1 lipca 2013 roku powodowa spółka wystąpiła do Sądu z wnioskiem o zawezwanie Pozwanego do próby ugodowej, wskazując należne powódce kwoty wynagrodzenia oparte na wstępnych szacunkach oraz prognozach szacowanych kosztów na kolejne miesiące. Na wyznaczonej przez Sąd rozprawie na dzień 3 grudnia 2013 roku do ugody pomiędzy stronami jednak nie doszło. Ponadto pismem doręczonym w dniu 13 listopada 2013 roku powódka przedstawiła pozwanemu kalkulację dotychczas poniesionych kosztów w wysokości 427.921,99 złotych. Odnosząc się do żądania pozwu Sąd Okręgowy wskazał , że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było rozliczenie kosztów nadzoru inwestorskiego sprawowanego przez spółkę (...) w okresie od dnia 15 lutego 2013 roku do dnia 31 stycznia 2014 roku. Łącząca strony umowa z dnia 15 lutego 2011 roku została zawarta na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku Prawo zamówień publicznych (określanej dalej również skrótem Pzp) (Dz. U. 2015, 2164 t.j). Zgodnie z art. 139 ust. 1 Pzp do umów w sprawach zamówień publicznych, zwanych dalej "umowami", stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Z ust. 2 tego przepisu wynika, że umowa wymaga, pod rygorem nieważności, zachowania formy pisemnej, chyba że przepisy odrębne wymagają formy szczególnej. Zgodnie z art. 142 ust. 1 Pzp umowę zawiera się na czas oznaczony. Sąd Okręgowy wskazał, że na podstawie umowy z 15 lutego 2011 roku spółka (...) miała obowiązek sprawowania nadzoru inwestorskiego w czasie realizacji robót budowlanych przez okres 24 miesięcy od dnia wydania polecenia rozpoczęcia realizacji umowy, co wynikało z terminów przewidzianych w § 2 ust. 1 i 2 umowy, jak również z dokumentacji przetargowej. Polecenie rozpoczęcia realizacji umowy nastąpiło w dniu 18 lutego 2011 roku, a więc (...) miał obowiązek świadczyć swoje usługi w zakresie nadzoru inwestorskiego w czasie wykonywania robót budowlanych do dnia 18 lutego 2013 roku. Oczywiście z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że spółka (...) prowadziła nieprzerwanie nadzór inwestorski nad realizacją robót budowlanych jeszcze po dniu 31 stycznia 2014 roku. W ocenie Sądu Okręgowego do dnia 30 czerwca 2013 roku spółka (...) świadczyła usługi nadzoru inwestorskiego nad realizacją robót budowlanych na warunkach przewidzianych w umowie z dnia 15 lutego 2011 roku, w tym również w ramach ustalonego w § 6 umowy wynagrodzenia ryczałtowego, co wynika z zawartego przez (...) W. oraz spółkę (...) aneksu nr (...) (k. 246) do umowy z dnia 15 lutego 2011 roku, na mocy którego strony zmieniły termin zakończenia wykonywania przez (...) nadzoru inwestorskiego nad realizacją robót budowalnych do dnia 30 czerwca 2013 roku. Potwierdza to także protokół konieczności z dnia 8 marca 2013 roku, do którego to protokołu odwołuje się aneks nr (...). Z analizy tych dokumentów Sąd Okręgowy wywiódł, że w świetle zgodnych oświadczeń powódki i pozwanego termin zakończenia nadzoru został zmieniony na dzień 30 czerwca 2013 roku . Z kolei w aneksie strony zgodnie zastrzegły, że pozostałe zapisy umowy pozostają bez zmian, co w ocenie Sądu Okręgowego oznaczało, że dotyczy to również wynagrodzenia ryczałtowego uregulowanego w umowie z 15 lutego 2011 roku. Zdaniem Sądu Okręgowego niezasadne było stanowisko powódki, że aneks nr (...) nie może być ważny i skuteczny, bo został podpisany przez powódkę dopiero w dniu 14 sierpnia 2013 roku, a więc już po okresie obowiązywania umowy w zakresie nadzoru inwestorskiego nad robotami budowalnymi, bowiem wówczas umowa z dnia 15 lutego 2011 roku nadal obowiązywała strony niniejszego procesu, a aneks nr (...) dotyczył jedynie terminów realizacji określonych obowiązków strony powodowej. W takiej sytuacji nic nie stało na przeszkodzie aby strony składając zgodne oświadczenia woli w ramach zasady swobody umów (art. 353 1 k.c.) zmieniły termin zakończenia nadzoru inwestorskiego nad robotami budowalnymi. Wobec tego Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie powodowej spółki w zakresie zapłaty dodatkowego wynagrodzenia za okres od dnia 15 lutego 2011 roku do dnia 30 czerwca 2013 roku jest niezasadne, albowiem w tym okresie spółka (...) świadczyła swoje usługi na rzecz (...) W. w ramach wynagrodzenia ryczałtowego określonego w umowie z dnia 15 lutego 2011 roku. Odnośnie żądanego wynagrodzenia za okres od dnia 1 lipca 2013 roku do dnia 31 stycznia 2014 roku Sąd Okręgowy stwierdził, że w tym czasie spółka (...) świadczyła swoje usługi nadzoru inwestorskiego nad realizacją robót budowlanych w zakresie takim samym jaki został określony w umowie z 15 lutego 2011 roku, pomimo, że nie miała takiego obowiązku, jednak pozwane (...) W. wyrażało wolę kontynuowania tej współpracy. Mając więc na uwadze okoliczności sprawy, ustalone na podstawie dokumentów i zeznań świadków, należało przyjąć, w ocenie Sądu Okręgowego że pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy ustnej w zakresie sprawowania dalszego nadzoru inwestorskiego nad robotami budowlanymi po 30 czerwca 2013 roku, zgodnie z którą zakres obowiązków po stronie powodowej spółki byłby taki sam jak w umowie z dnia 15 lutego 2011 roku, a obowiązkiem pozwanego byłaby zapłata stosowanego wynagrodzenia na rzecz powoda. Jednak w związku z tym, że przedmiotowa inwestycja prowadzona jest w ramach zamówienia publicznego, Sąd Okręgowy uznał, że ustna umowa jest nieważna albowiem zgodnie z art. 139 ust. 2 Pzp umowa wymaga, pod rygorem nieważności, zachowania formy pisemnej, chyba że przepisy odrębne wymagają formy szczególnej. W ocenie Sądu pierwszej instancji, skoro łącząca strony po 30 czerwca 2013 roku umowa jest nieważna wobec niezachowania formy pisemnej, należało przyjąć, że podstawą prawną do dochodzenia roszczenia jest art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. albowiem świadczenie zrealizowane w wykonaniu nieważnej umowy należy zakwalifikować jako świadczenie nienależne. W tym zakresie Sąd Okręgowy przywołał wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2014 roku, sygn. akt VI ACa 1660/13 (, zgodnie z którym „Ustawa z 1994 r. - Prawo zamówień publicznych nie reguluje cywilnoprawnych skutków zawarcia przez strony umowy z naruszeniem art. 139 ust. 2 p.z.p., zaś art. 139 ust. 1 p.z.p. potwierdza cywilistyczny charakter umów zawieranych w ramach zamówień publicznych, nakazując stosować do nich wprost przepisy kodeksu cywilnego. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania możliwości stosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do umowy zawartej w trybie zamówienia publicznego, która z braku właściwej formy okazała się nieważna i nie może być podstawą dochodzenia wynagrodzenia. Podstawę taką stanowi art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c., albowiem świadczenie zrealizowane w wykonaniu nieważnej umowy należy kwalifikować jako świadczenie nienależne. Założeniem tego rozwiązania jest przyjęcie, iż stronie, która skorzystała z efektów prac wykonanych na podstawie nieważnej umowy jest bezpodstawnie wzbogacona”.). Sąd Okręgowy przywołał treść art. 405 k.c. i art. 410 § 1 i 2 k.c. oraz doszedł do przekonania, że w ustalonym stanie faktycznym powodowa spółka udowodniła, iż (...) W. uzyskało korzyść majątkową jej kosztem. Istnieje związek pomiędzy świadczeniem jakie spełniła spółka (...) w okresie od 1 lipca 2013 roku do 31 stycznia 2014 roku, a przysporzeniem majątkowym po stronie (...) W.. Wynika to z tego, że pozwany w tym czasie nie pokrywał kosztów sprawowania koniecznego nadzoru inwestorskiego. Korzyść jaką odniósł pozwany polega na zaoszczędzeniu wydatków, które musiałby ponieść zlecając świadczenie tych usług innemu podmiotowi w drodze zamówienia publicznego, a więc pozwany wzbogacił się. Natomiast powodowa spółka w tym czasie poniosła koszty związane ze świadczeniem usług w zakresie nadzoru inwestorskiego, co spowodowało jej zubożenie. Wobec tego należy stwierdzić, że zarówno wzbogacenie pozwanego jak i zubożenie powodowej spółki wynikają z tego samego zdarzenia tj. prowadzonych przez powódkę prac nadzoru inwestorskiego nad robotami budowlanymi w okresie od 1 lipca 2013 roku do dnia 31 stycznia 2014 roku. Ponadto z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika jednoznacznie, że realizacja inwestycji przedłużyła się z przyczyn leżących po stronie pozwanego, który nie przekazał w odpowiednim czasie działek pod budowę. Ustalając wysokość korzyści uzyskanej przez pozwanego kosztem powodowej spółki, Sąd Okręgowy przyjął , że jest to równowartość kosztów jakie poniosła powódka w okresie od 1 lipca 2013 roku do 31 stycznia 2014 roku. Na te koszty składały się koszty bezpośrednie, których wartość została udokumentowana, jak również została potwierdzona w opinii biegłego do spraw budownictwa J. Ł.. Koszty bezpośrednie jakie poniósł powód we wskazanym okresie na realizację nadzoru inwestorskiego wyniosły 278 986,08 zł. Na koszty powodowej spółki składały się również koszty pośrednie za okres od 1 lipca 2013 roku do 31 stycznia 2014 roku tj. za 215 dni, z tym, że te koszty należy podzielić na koszty zarządu i koszty wydziałowe. Ustalając koszty pośrednie Sąd Okręgowy opierał się na wyliczeniach zawartych w opinii uzupełniającej biegłego J. Ł. dotyczących dziennych kosztów zarządu które wynoszą 127,96 zł netto (k. 1132) oraz dziennych kosztów wydziałowych, które wynoszą 175,08 zł netto (k. 1133). W takiej sytuacji koszty zarządu za okres 215 dni wyniosły 33 839,02 zł brutto (127,96 x 215 = 27 511,40 zł netto x 1,23), a koszty wydziałowe za ten sam okres wyniosły 46 299,91 zł brutto (175,08 x 215 = 37 642,20 złotych netto x 1,23). Wobec tego łączne koszty poniesione przez spółkę (...) w okresie od 1 lipca 2013 roku do 31 stycznia 2014 roku wyniosły 359 125,01 zł brutto. W związku z powyższym Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że zostały spełnione przesłanki zawarte w przepisie art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c., a więc należało zasądzić od pozwanego na rzecz powodowej spółki kwotę 359 125,01 złotych z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego kosztem powódki. O odsetkach ustawowych Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. Pozwany powinien zwrócić powodowej spółce kwotę 359 125,01 zł z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia najpóźniej w terminie tygodnia od chwili doręczenia odpisu pozwu, w którym to spółka (...) dokładnie określiła swoje żądanie. Odpis pozwu został doręczony w dniu 30 czerwca 2014 roku (k. 846). W takiej sytuacji odsetki ustawowe za opóźnienie należało zasądzić od dnia 8 lipca 2014 roku do dnia zapłaty. . W pozostałym zakresie roszczenie spółki (...) podlegało oddaleniu jako niezasadne. O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. uznając, że w związku z częściowym uwzględnieniem żądań koszty powinny być stosunkowo rozdzielone. Powodowa spółka wygrała w 58,68 %, a pozwany wygrał w 41,32 %. O nieuiszczonych kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany, który zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej punktów 1, 3, 4, 5, zarzucając mu: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, a to: -art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego w szczególności umowy z dnia 15 lutego 2011r., aneksu nr (...) do umowy z dnia 15 lutego 201 Ir. oraz protokołu konieczności z dnia 8 marca 2013r. i uznanie, że termin zakończenia nadzoru inwestorskiego nad robotami związanymi z realizacją zadania Inwestycyjnego p.n. Modernizacja ciągu ulic (...) na odcinku węzeł (...) — (...) — Etap I, w W. został zmieniony w wyniku zgodnych oświadczeń powoda i pozwanego na dzień 30 czerwca 2013i\, w sytuacji gdy z prawidłowej analizy treści tych dokumentów wynika, że strony zaktualizowały jedynie przewidywany (niezależny od woli stron) termin zakończenia robót budowlanych, z uwagi na to, iż termin pierwotnie wskazany w §2 umowy minął, zachowując jednocześnie w mocy wynikający z §3 umowy obowiązek sprawowania nadzoru aż do odbioru końcowego robót a także później w okresie rękojmi; co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przekonania Sądu, iż powód od dnia 'l lipca 2013r. nie miał obowiązku sprawowania nadzoru inwestorskiego; -art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego w szczególności umowy z dnia 15 lutego 201 Ir. i uznanie, iż powód nie miał obowiązku pełnienia nadzoru inwestorskiego nad robotami związanymi z realizacją zadania Inwestycyjnego p.n. Modernizacja ciągu ulic (...) — (...) na odcinku węzeł (...) — (...) — Etap I, w W. w okresie od 1 lipca 2013r. do 31 stycznia 2014r., w sytuacji gdy z prawidłowej analizy treści §3 wskazanej umowy wynika, iż strony zgodnie ustaliły, że powód zobowiązany będzie pełnić obowiązki od dnia podpisania umowy, aż do odbioru końcowego robót oraz w okresie rękojmi na roboty budowlane wynoszącym 36 miesięcy, łącznie z przygotowaniem odbiorów i uczestniczeniem w tych odbiorach a zatem, także w okresie do 31 stycznia 2014r.: co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przekonania Sądu, iż strony w zakresie sprawowania nadzoru przez powoda w okresie od 1 lipca 2013r. do 31 stycznia 2014r. zawarły umowę ustną, odrębną od umowy z dnia 15 lutego 2011r. -art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego w szczególności umowy z dnia 15 lutego 2011r. i uznanie, iż w zamian za świadczenie powoda w postaci pełnienia nadzoru inwestorskiego nad robotami związanymi z realizacją zadania Inwestycyjnego p.n. Modernizacja ciągu ulic (...) — (...) na odcinku węzeł (...) — (...) — Etap I, w W. w okresie od 1 lipca 2013r. do 31 stycznia 2014r., należy się powodowi odrębne wynagrodzenie, w sytuacji gdy z prawidłowej analizy treści § 6 ust. 1 wskazanej umowy wynika, że wynagrodzenie powoda za pełnienie nadzoru jest wynagrodzeniem ryczałtowym a ponadto z treści § 6 ust. 2 wskazanej umowy wynika, iż w przypadku wydłużenia terminu zakończenia robót i odbiorów wynagrodzenie wykonawcy nie ulega zmianie, które to postanowienie Sąd prawidłowo uznał za ważne, nienaruszające regulacji zawartej w treści art. 353