Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że powódka urodziła dziecko (...) r. i była uprawniona do urlopu wychowawczego w dniu złożenia wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy w okresie od 9 września 2016 r. do 9 września 2017 r. do wymiaru 7/8, który został złożony przez powódkę najpóźniej 16 sierpnia 2016 r. (datownik na wniosku), to jest ponad 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z obniżonego wymiaru czasu pracy. Zatem od 16 sierpnia 2016 r. powódka podlegała ochronie określonej w art.
w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy przez powódkę. Z ustalonego stanu faktycznego wynika także, że w dniu wręczenia powódce pisma wypowiadającego umowę o pracę wobec pozwany pracodawca nie był w upadłości ani w likwidacji, a także nie zachodziły przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Dlatego wypowiedzenie przez pozwanego pracodawcę umowy o pracę zawartej z powódką naruszyło przepis art.
w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy przez powódkę, co spowodowało nabycie przez powódkę roszczeń z art. 45 § 1 k.p. Sąd Rejonowy uznał, że pracodawca przy wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej z powódką nadużył swojego prawa i naruszył zasadę lojalności wobec pracownika wręczając powódce oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę w okresie ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę wynikającej z art.
Dlatego złożenie przez pracodawcę oświadczenia pisemnego o rozwiązaniu za wypowiedzeniem umowy o pracę zawartej z powódką z przyczyny w nim wskazanej uznać należało za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.), naruszające zasadę zaufania pracownika do pracodawcy, albowiem powódka mogła zasadnie oczekiwać, że pozwany pracodawca będzie lojalny wobec niej. Zatem powództwo o odszkodowanie na podstawie art. 45 § 1 k.p. zasługiwało na uwzględnienie. Odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 47 1 k.p.). Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony, co najmniej 3 lata (art. 36 § 1 pkt 3 k.p.). Ponieważ powódka była zatrudniona ponad 3 lata przez pozwanego pracodawcę na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, zatem okres wypowiedzenia umowy o pracę wynosił 3 miesiące (art. 36 § 1 pkt 3 k.p.). Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że jednomiesięczne wynagrodzenie powódki w kwocie brutto liczone jak ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w okresie ostatnich trzech miesięcy zatrudnienia przez pozwanego pracodawcę wynosiło 11.375 zł to jest iloczyn kwoty 13.000 zł stanowiącej wynagrodzenie za pracę powódki w pełnym wymiarze czasu pracy i obniżonego wymiaru czasu pracy 7/8 etatu od 9 września 2016 r. Oznacza to, że powódka mogła domagać się na podstawie przepisu art. 47 1 k.p. odszkodowania w wysokości 34.125 zł. Natomiast powódka domagała się odszkodowania w wysokości 39.000 zł. Zatem powództwo w zakresie przekraczającym odszkodowanie przysługujące powódce na podstawie art. 47 1 k.p. należało oddalić. Sąd Rejonowy w pkt I sentencji wyroku zasądził od pozwanej (...) sp. z o.o. w Ś. na rzecz powódki K. K. kwotę 34.125 zł (trzydzieści cztery tysiące sto dwadzieścia pięć złotych) tytułem odszkodowania za nieuzasadnione lub naruszające przepisy wypowiedzenie umowy o pracę wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 20 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty, a w pkt II sentencji wyroku oddalił powództwo w pozostałym zakresie. 4. apelacja pozwanego Pozwana zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając: 1) naruszenie prawa procesowego, a to z art. 233 § 1 k.p.c. przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonania jego oceny z pominięciem istotnej części tego materiału, tj. oświadczenia pozwanego o wypowiedzeniu umowy o pracę z powódką z 14 września 2016 r., z którego jednoznacznie wynika, że pozwany dokonał rozwiązania stosunku pracy z powódką na podstawie przepisów art. 10 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy, które wyłączały przesłanki ochrony wynikające z art.
8 Kodeksu pracy przez jego zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, co skutkowało niesłusznym udzieleniem ochrony prawnej pozwanej i uznaniem, iż pracodawca nadużył swojego prawa i naruszył zasadę lojalności, pomimo że działanie pozwanego było dopuszczalne i zgodne z art. 10 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy, 3) naruszenie prawa materialnego, a to art. 45 § 1 k.p. w zw. z art.
przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wypowiedzenie przez pozwanego umowy o pracę zawartej z powódką naruszyło przepis art.
45 § 1 k.p., podczas gdy zastosowanie powinny znaleźć przepisy art. 10 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy, które były podstawą do rozwiązania stosunku pracy z powódką i wyłączały przesłanki ochrony wynikające z art.
k.p., 4) sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez błędne przyjęcie, iż wypowiedzenie przez pozwanego umowy o pracę zawartej z powódką naruszyło przepis art.
45 § 1 k.p.. Powołując się na powyższe podstawy strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania przed Sądem I i II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Nadto, działając na podstawie art. 338 k.p.c., pozwany wniósł o orzeczenie obowiązku zwrotu przez powódkę na rzecz pozwanego kwoty 11.375 zł, z tytułu spełnienia przez pozwanego świadczenia na rzecz powódki, w związku z nadaniem wyrokowi Sądu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia powódki, to jest do kwoty 11.375 zł, w przypadku uwzględnienia przez Sąd II instancji przedmiotowej apelacji. 6. rozprawa apelacyjna Powódka na rozprawie apelacyjnej wniosła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. 6. ocena prawna Sądu Okręgowego Apelacja pozwanej była uzasadniona, wobec czego doprowadziła do zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa. Przedmiotem niniejszego postępowanie było ustalenie, czy złożone powódce oświadczenie o rozwiązaniu z nią umowy o pracę za wypowiedzeniem, w sytuacji gdy powódka podlegała ochronie wynikającej z art.
k.p., nastąpiło zgodnie z przepisami prawa. Co w sprawie pozostawało bezsporne, pracodawca rozwiązał z powódką umowę o pracę za wypowiedzeniem z uwagi na brak możliwości zatrudniania powódki na dotychczas zajmowanym przez powódkę stanowisku pracy w związku z dokonanymi przez pracodawcę zmianami organizacyjnymi w przedsiębiorstwie w okresie korzystania przez powódkę z urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego skutkującymi likwidacją stanowiska pracy (...), które to stanowisko pracownica zajmowała przed urlopem macierzyńskim, dodatkowym urlopem macierzyńskim i urlopem rodzicielskim. Jednocześnie pracodawca oświadczył, że nie było możliwości zatrudnienia powódki na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przez powódkę przed urlopem macierzyńskim, dodatkowym urlopem macierzyńskim i urlopem rodzicielskim lub na innym stanowisku zgodnym z kwalifikacjami powódki oraz odpowiadającym jej wykształceniu i doświadczeniu zawodowemu. Zgodnie z ustalonymi poglądami orzecznictwa, kwestia, czy występuje potrzeba dokonania przez pracodawcę zmian organizacyjnych, w tym likwidacji stanowiska pracy należy do autonomii zarządczej pracodawcy i nie podlega ocenie sądu. W szczególności zaś zmniejszenie stanu zatrudnienia w zakładzie pracy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia, a organ rozpatrujący spory pracownicze nie jest powołany do badania zasadności i celowości zmniejszenia stanu zatrudnienia (wyroki Sądu Najwyższego z: 16 października 1992 r., I PRN 40/92, LEX nr 14962; 27 listopada 1997 r., I PKN 401/97, OSNP 1998, nr 18, poz. 542). Sąd może jedynie badać, czy zmiana ta została faktycznie dokonana. Ponadto, jak wskazał Sąd Najwyższy wyroku z 3 listopada 2010 r. (I PK 93/10) likwidacja konkretnego (jedynego danego rodzaju) stanowiska pracy, w której wyniku następuje zmiana struktury zakładu pracy powodująca zmniejszenie zatrudnienia, uzasadnia zwolnienie pracownika, który był zatrudniony na tym stanowisku pracy. Zdaniem Sądu likwidacja konkretnego stanowiska pracy na skutek zmiany struktury organizacyjnej zakładu pracy powodująca zmniejszenie zatrudnienia uzasadnia zwolnienie pracownika, który był zatrudniony na likwidowanym stanowisku pracy, bez potrzeby oceny przez zakład pracy kwalifikacji, stażu pracy itp. zwalnianego pracownika i porównywania go z innymi pracownikami. Jednakże, gdy następuje tylko ilościowe zmniejszenie identycznych (podobnych) stanowisk pracy i w następstwie czego należy wytypować pewną grupę pracowników do zwolnienia, to wtedy przy indywidualizacji decyzji o zwolnieniu konkretnych osób konieczne jest wytypowanie do zwolnienia pracowników, którzy nie mają odpowiednich kwalifikacji, wadliwie wykonują swoje obowiązki pracownicze (a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie) (wyrok Sądu Najwyższego z 17 września 1982 r. sygn. I PRN 64/82, OSNC 1983/4/61 oraz z 5 listopada 1979 r. sygn. I PRN 133/79, OSNCP 1980r., z. 4, poz. 77). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszego postępowania, wskazać należy, iż w świetle przedstawionych dowodów i przeprowadzonego postępowania Sąd Okręgowy uznał, że przyczyna wypowiedzenia umowy powódce była uzasadniona i miała miejsce w rzeczywistości. Wprawdzie przed rozpoczęciem urlopu macierzyńskiego powódka przekazała swoje obowiązki innemu pracownikowi S. A.
k.p. Zgodnie z tym przepisem pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy – do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy. Bezspornym pozostawało w sprawie, że przed rozwiązaniem z powódką umowy o pracę, powódka w trybie art. 186 7 k.p., złożyła wniosek o obniżenie jej wymiaru czasu pracy, a obniżony wymiaru czasu pracy zaczął powódkę obowiązywać przed złożeniem jej wypowiedzenia. Zatem ochrona wynikająca z art.
k.p. obejmowała powódkę w dniu złożenia jej wypowiedzenia. Sąd Rejonowy uznał, że pozwana rozwiązując z powódką umowę o pracę naruszyła ochronę wynikającą z art.
k.p. Sąd Rejonowy nie zauważył jednak, że wyjątek w ochronie wynikającej z tego przepisu uregulowany jest w ustawie o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (dalej: ustawa o zwolnieniach grupowych). Odróżnić przy tym należy dwie sytuacje. Pierwsza, gdy pracodawca prowadzi tzw. zwolnienia grupowe. W takim przypadku ochrona jest uchylona bezwzględnie, z tym zastrzeżeniem, że w przypadku urlopu wychowawczego w dniu wręczenia wypowiedzenia urlop trwa przez co najmniej 3 miesiące (art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o zwolnieniach grupowych). Inaczej wygląda sytuacja w przypadku tzw. zwolnień indywidualnych (art. 10 ustawy o zwolnieniach grupowych). Wypowiedzenie jest bowiem dopuszczalne zawsze (po 3 miesiącach nieobecności w przypadku urlopu wychowawczego oraz w każdym czasie obniżenia wymiaru), wtedy gdy pracownik nie jest objęty ochroną związkową z tytułu członkostwa lub nie jest przez związek reprezentowany (uchwała Sądu Najwyższego z 15 lutego 2006 r., II PZP 13/05, OSNP 2006, Nr 21–22, poz. 315). Jeśli jednak pracownik jest objęty ochroną związkową lub jest przez związek reprezentowany, to warunkiem dopuszczalności wypowiedzenia umowy o pracę jest brak sprzeciwu związku. Jeśli związek złoży sprzeciw, to możliwe jest jedynie wypowiedzenie warunków pracy i płacy z obowiązkiem zapewnienia wyrównania wynagrodzenia przez okres 6 miesięcy w przypadku jego obniżenia. Konkludując art. 10 ust. 2 ustawy o zwolnieniach grupowych znosi szczególną ochronę ustanowioną w art.
k.p., ale w to miejsce wprowadza obligatoryjną konsultację związkową, a ściślej konieczność zwrócenia się przez pracodawcę o wyrażenie stanowiska przez zakładową organizację związkową. Wymóg niezgłoszenia sprzeciwu przez organizację związkową jako przesłanka złożenia przez pracodawcę zgodnego z prawem oświadczenia o wypowiedzeniu stosunku pracy dotyczy tylko pracowników reprezentowanych przez zakładowe organizacje związkowe działające u pracodawcy (wyrok Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2015 r., I PK 8/15, Legalis). W przedmiotowej sprawie, wbrew stanowisku Sądu Rejonowego, pozwana mogła rozwiązać z powódkę umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenie, z uwagi na wyjątek wynikający z art. art. 10 ust. 2 ustawy o zwolnieniach grupowych. Powódka przy tym nie była reprezentowana przez organizację związkową, dlatego pracodawca nie był zobligowany do uzyskiwania zgody na rozwiązanie z powódką umowy o pracę. W tych okolicznościach roszczenie powódki było nieuzasadnione i podlegało oddaleniu. 7. rozliczenie kosztów procesu W związku ze zmianą wyroku Sądu I instancji, Sąd Okręgowy dokonał również odpowiedniej modyfikacji w zakresie kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego. Sąd Okręgowy o kosztach orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik procesu (art. 98 k.p.c.) oraz zasadą rozstrzygania o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę w danej instancji (art. 108 § 1 k.p.c.). Ostatecznie powódka okazała się stroną przegrywającą postępowanie pierwszoinstancyjne, zatem też winna ona zwrócić pozwanej koszty zastępstwa procesowego w kwocie 360 zł, ustalone na podstawie § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) Sąd Okręgowy o kosztach procesu w postępowaniu apelacyjnym orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik procesu (art. 98 k.p.c.) oraz zasadą rozstrzygania o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę w danej instancji (art. 108 § 1 k.p.c.). Powódka okazała się stroną przegrywającą postępowanie apelacyjne. W toku postępowania apelacyjnego pozwana poniosła koszty zastępstwa procesowego w kwocie 120 zł ustalone na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – Dz.U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłatę od apelacji w kwocie 30 zł. Zgodnie z art. 338 § 1 k.p.c. uchylając lub zmieniając wyrok, któremu nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, sąd na wniosek pozwanego orzeka w orzeczeniu kończącym postępowanie o zwrocie spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub o przywróceniu poprzedniego stanu. W niniejszym przypadku wyrok Sądu Rejonowego został zmieniony i powództwo zostało oddalone, zatem Sąd Okręgowy nakazał zwrot świadczenia spełnionego przez niego spółkę. Mając na uwadze całość rozważań, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo w całości.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.