finansujący nie odpowiada wobec korzystającego za wady rzeczy, chyba że wady te powstały na skutek okoliczności, za które finansujący ponosi odpowiedzialność. Postanowienia umowne mniej korzystne dla korzystającego są nieważne. Z chwilą zawarcia przez finansującego umowy ze zbywcą z mocy ustawy przechodzą na korzystającego uprawnienia z tytułu wad rzeczy przysługujące finansującemu względem zbywcy, z wyjątkiem uprawnienia odstąpienia przez finansującego od umowy ze zbywcą. Z treści art.
wynika, że z chwilą zawarcia przez finansującego umowy ze zbywcą z mocy ustawy przechodzą na korzystającego uprawnienia z tytułu wad rzeczy przysługujące względem zbywcy, z wyjątkiem uprawnienia do odstąpienia przez finansującego od umowy ze zbywcą. Oznacza to, że na korzystającego nałożony zostaje obowiązek zachowania wszelkich aktów staranności związanych z realizacją uprawnień z tytułu rękojmi za wady rzeczy sprzedanej, w tym obowiązek zawiadomienia sprzedawcy o wadzie niezwłocznie po jej wykryciu. Finansujący może odstąpić od umowy leasingu jedynie przy wystąpieniu kumulatywnym dwóch przesłanek: zgłoszenia takiego żądania przez korzystającego oraz zaistnieniu rzeczywistych podstaw do złożenia takiego oświadczenia, które mogą wynikać bądź z przepisów ustawy bądź umowy ze zbywcą przedmiotu leasingu. Podstaw tych można poszukiwać bądź w przepisach prawa, bądź w umowie ze zbywcą (art.
Jedynym bowiem uprawnieniem z tytułu wad rzeczy, które nie przechodzi na korzystającego, jest prawo odstąpienia od umowy ze zbywcą. Oznacza to, że zgłoszenie żądania przez korzystającego stanowi bezwzględną przesłankę powstania po stronie finansującego prawa do odstąpienia od umowy ze zbywcą. Finansujący ma więc obowiązek odstąpić od umowy ze zbywcą, jeżeli korzystający zgłosi uzasadnione żądanie w tym zakresie. Przeniesienie uprawnień z rękojmi i gwarancji za wady przedmiotu leasingu, z wyjątkiem odstąpienia od umowy sprzedaży na leasingobiorcę oznacza zarazem, że ten ostatni ma obowiązek - niezależnie od tego z jakich uprawnień korzysta lub ma zamiar korzystać - zawiadomić sprzedawcę przedmiotu leasingu o jego wadzie (art. 563 § 1 k.c.). Zawiadomienie warunkuje korzystanie z jakichkolwiek uprawnień. Bierność leasingobiorcy przejawiająca się w braku zawiadomienia uniemożliwia skuteczne odstąpienie przez leasingodawcę od umowy sprzedaży. W takiej sytuacji zaniechanie przez leasingodawcę złożenia oświadczenia woli o odstąpieniu od umowy sprzedaży nie stanowi uchybienia w wykonywaniu jego zobowiązania względem leasingobiorcy [uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2007 r., II CSK 81/07, Lex]. W razie odstąpienia przez finansującego od umowy ze zbywcą przedmiotu leasingu z powodu wad rzeczy i wygaśnięcia umowy leasingu przysługująca finansującemu wierzytelność o zwrot ceny pomniejsza dług korzystającego z tytułu niezapłaconych rat (art.
k.c.), a contrario – brak zażądania przez korzystającego odstąpienia od umowy, a co za tym idzie, brak odstąpienia ze strony finansującego skutkuje brakiem możliwości pomniejszenia odszkodowania o roszczenie o zwrot ceny. Zgodnie bowiem z art. 575 k.c. jeżeli z powodu wady prawnej rzeczy sprzedanej kupujący jest zmuszony wydać rzecz osobie trzeciej, umowne wyłączenie odpowiedzialności z tytułu rękojmi nie zwalnia sprzedawcy od obowiązku zwrotu otrzymanej ceny, chyba że kupujący wiedział, iż prawa sprzedawcy były sporne, albo że nabył rzecz na własne niebezpieczeństwo. Do wykonywania uprawnień z tytułu rękojmi za wady prawne rzeczy sprzedanej stosuje się przepisy art. 568 § 2-5 (a więc również prawo odstąpienia od umowy), z tym że bieg terminu, o którym mowa w art. 568 § 2, rozpoczyna się od dnia, w którym kupujący dowiedział się o istnieniu wady (art. 576 k.c.). W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności, jako bezsporną należy wskazać okoliczność wygaśnięcia w oparciu o art. 709 5 § 1 k.c. zawartej z pozwanym umowy leasingu. Pozwany także nie kwestionował wskazanych powyżej okoliczności. W wypadku wygaśnięcia umowy leasingu wskutek utraty jej przedmiotu, przewidziana w art. 709 5 § 3 k.c. zapłata przez korzystającego finansującemu wszystkich przewidzianych w umowie, a nie zapłaconych rat, pełni funkcję odszkodowania. Jej celem jest bowiem przywrócenie takiego stanu majątku finansującego, jaki byłby, gdyby do utraty nie doszło i umowa zostałaby wykonana. Przepis art. 709 5 § 1 k.c. ma charakter imperatywny. Aczkolwiek strony mogą w wypadku wygaśnięcia umowy wprowadzić pewne modyfikacje sposobu rozliczenia pozostałych do zapłaty rat w stosunku do przewidzianego w paragrafie trzecim tego przepisu, ale finansujący musi pomniejszyć ich wartość o korzyści wskazane w tym przepisie [wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2013 r., IV CSK 298/12, Lex]. Pozwany w zarzutach powołał się na występowanie wady prawnej przedmiotu leasingu i brak zachowania przez powoda należytej staranności przy nabywaniu pojazdu. Zarówno jednak z treści OWUL jak i z istoty umowy leasingu wynika, że to korzystający wskazuje rzecz, która ma zostać nabyta przez leasingodawcę, a zatem to również jego obciąża obowiązek starannego zbadania rzeczy przed jej wskazaniem do nabycia, czego pozwany (jak sam przyznał w swoich zeznaniach nie uczynił, ufając koledze). Niewątpliwie również finansujący (pomimo wyłączeń zawartych w OWUL) ma obowiązek zbadania rzeczy przed jej nabyciem, zaś jak wynika z wystawionej faktury sprzedaży zbywca nie zapewniał o braku występowania wady prawnej. W ocenie Sądu trudno jednak w realiach niniejszej sprawy uznać, iż wada ta powstała na skutek okoliczności, za które finansujący ponosi odpowiedzialność. To raczej niefrasobliwe działania pozwanego legły u podstaw powstałych problemów (i to zarówno w postaci powstania zaległości w zapłacie rat leasingowych jak i późniejszej odmowy wypłaty odszkodowania). Nie może bowiem ujść uwadze, iż pozwany zaprzestał płacenia opłat leasingowych na co najmniej dwa okresy płatności przed kradzieżą pojazdu, do której doszło zresztą już po wypowiedzeniu umowy przez finansującego i wezwaniu do zwrotu pojazdu (a co najmniej przygotowaniu takiego oświadczenia, bowiem jak już wyżej wskazano, strona powodowa nie powoływała się na tę okoliczność i brak dowodu dojścia tego oświadczenia do wiadomości pozwanego). Z akt postępowania przygotowawczego (opinii biegłego) wynikają także okoliczności sprzeczne z przedstawionym przez pozwanego przebiegiem zdarzeń (rozbieżności co do ostatniej daty aktywowania kluczyka). Obciążenie finansującego skutkami podjętych przez pozwanego działań przy wyborze przedmiotu leasingu byłoby w okolicznościach niniejszej sprawy nieuzasadnione. To pozwany „znalazł” pojazd przez swoich znajomych, którzy mu go polecili. Okoliczność ta w ocenie Sądu ma znaczenie przy rozpatrywaniu ewentualnych zaniedbań finansującego, biorąc pod uwagę chociażby wszczęte w wyniku zawiadomienia pozwanego postępowanie dotyczące popełnienia przestępstwa na niekorzyść pozwanego przez jego kolegów (którym przekazał prawie milion złotych z zaciągniętych kredytów) w ramach postępowania toczącego pod sygnaturą 6 Ds. 506/17. W okolicznościach tej sprawy jej elementem szczególnym jest to, że w zasadzie nie można stwierdzić (przynajmniej na gruncie niniejszego postępowania) czy pojazd był obarczony wadą prawną. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika bowiem jednoznacznie, że pochodził on z kradzieży i został „opatrzony” numerami identyfikacyjnymi pojazdu całkowicie spalonego, co do którego stwierdzono szkodę całkowitą, którego koszt restytucji prawdopodobnie przekraczałby wartość rynkową pojazdu. Tym niemniej Policja nie ustaliła pochodzenia tego pojazdu z kradzieży. Na marginesie jedynie można się zastanowić czemu ubezpieczyciel nie dokonał takiego sprawdzenia pochodzenia pojazdu zawierając umowę ubezpieczenia, lecz dopiero przy zgłoszeniu wniosku o wypłatę odszkodowania. Rozważania dotyczące występowania bądź braku występowania wady prawnej są przy tym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i tak bezprzedmiotowe, a w tym kontekście także kwestie związane z dołożeniem należytej staranności przez finansującego, bowiem warunkiem odstąpienia od umowy zbycia przedmiotu leasingu przez finansującego jest wyraźne żądanie zgłoszone przez korzystającego. W tym przypadku pozwany takiego żądania nie zgłosił, a zatem powód nie miał podstawy prawnej do złożenia takiego oświadczenia zbywcy (co z kolei skutkowałoby obowiązkiem pomniejszenia odszkodowania o roszczenie obejmujące zwrot ceny zakupu). Sąd w ramach niniejszego postępowania nie posiada kompetencji do rozstrzygania o zasadności uchylenia się przez ubezpieczyciela od skutków oświadczenia woli w oparciu o działanie pod wpływem błędu, natomiast zobligowany jest do uwzględnienia okoliczności, iż do wypłaty odszkodowania nie doszło, a zatem nie może nastąpić pomniejszenie odszkodowania o wartość wypłaconej rekompensaty. Biorąc pod uwagę wszystkie te okoliczności, a więc brak wykazania występowania wady prawnej, pozostawanie przez pozwanego w opóźnieniu w zapłacie rat leasingowych, brak żądania odstąpienia od umowy, dokonanie przez pozwanego wyboru pojazdu polecanego przez kolegę, w ocenie Sądu uznać należało, iż powód nie ponosi odpowiedzialności za powstanie wady prawnej (o ile taka wystąpiła) ani za odmowę wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela. Powód wezwał pozwanego do zapłaty odszkodowania , zaległych rat i odsetek, zaś po bezskutecznym upływie terminu do zapłaty – wypełnił weksel. W związku z tym, w oparciu o treść art. 709 5 § 1 k.c. uznać należało, że wskutek utraty (kradzieży) pojazdu doszło do wygaśnięcia umowy leasingu, zaś finansujący ma prawo żądać od pozwanego zarówno zapłaty zaległych rat jak i odszkodowania i odsetek, których prawidłowość wyliczenia i wysokość kwot nie była kwestionowana. Z uwagi na to, iż nie doszło do wypłaty odszkodowania, ani też nie doszło do odstąpienia od umowy ze zbywcą, a zatem brak jest czynników pomniejszających wysokość odszkodowania. Z tych też względów Sąd na podstawie art. 496 k.p.c. utrzymał w całości wydany w sprawie nakaz zapłaty uznając powództwo za uzasadnione w całości. Sąd nie uwzględnił wniosku pozwanego o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania przygotowawczego 6 Ds. 506/17 bowiem rozstrzygnięcie tego postępowania nie stanowi rozstrzygnięcia o znaczeniu prejudycjalnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c.). Wskazać przy tym należy, iż postępowanie to dotyczy zarzutów z art. 286 kodeksu karnego. Zgodnie z art. 286 § 1 i 2 k.k. kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8, zaś tej samej karze podlega, kto żąda korzyści majątkowej w zamian za zwrot bezprawnie zabranej rzeczy. Zakończenie tego postępowania, nawet postawieniem zarzutów, w żaden sposób nie wpłynie na kwestię odpowiedzialności pozwanego z zawartej umowy leasingu (co najwyżej może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą wobec pozwanego podmiotów, których wina zostanie ustalona). O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. zasądzając je zgodnie z żądaniem pozwu. O kosztach postępowania (co do których orzeczono w nakazie) Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. zgodnie z którym, przegrywający obowiązany jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Powód poniósł koszty opłaty sądowej i zastępstwa procesowego, zaś koszty zasądzone nakazem zapłaty nie uległy zmianie. O kosztach procesu orzeczono w oparciu o przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i § 6 pkt 6 (§ 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu {tj. Dz.U. poz. 461 z 2013 r.} w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie {Dz.U. 2015 r., poz. 1800} - obowiązującym do dnia 1 stycznia 2016 r.), zasądzając (w utrzymanym w mocy nakazie zapłaty) od pozwanego na rzecz powodowej Spółki kwotę 5.104,00 złotych. Na koszty te złożyła się opłata sądowa od pozwu w wysokości 1.487,00 złotych, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 3.600,00 złotych i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 złotych. Z/ odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełn. pozwanego
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.