IV Ka 157/18

Sygn. akt IV Ka 157/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Rusin (spr.) Sędziowie: SSO Sylwana Wirth SSO Tomasz Wysocki Protokolant: Martyna Skuza przy udziale Grzegorza Howorskiego Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2018 r. sprawy 1. D. K. syna J. i L. z domu S. urodzonego (...) w B. oskarżonego z art. 297 § 1 kk, art. 297 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, art. 263 § 2 kk 2. P. P. syna W. i H. z domu U. urodzonego (...) w K. oskarżonego z art. 297 § 1 kk 3. B. B. córki L. i J. z domu P. urodzonej (...) w Z. oskarżonej z art. 297 § 1 kk na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora oraz obrońcę oskarżonego P. P. od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 26 października 2017 r. sygnatura akt VI K 341/14 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody w pkt XV jego części dyspozytywnej; II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. G. z Kancelarii Adwokackiej w K. 604,52 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonej B. B. z urzędu w postępowaniu odwoławczym; IV. wydatki związane z postępowaniem odwoławczym zalicza na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt IV Ka 157/18 UZASADNIENIE Prokurator Okręgowy w Świdnicy oskarżył : I. D. K. o to, że: I. w dniu 13 grudnia 2007 roku w K. w celu uzyskania dla siebie pożyczki gotówkowej w kwocie 52 402, 34 zł przedłożył uprawnionemu pracownikowi banku (...) SA, w K. nieprawdziwe oświadczenie o osiąganych dochodach poprzez ich zawyżenie, z tytuły prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą (...) z siedzibą w K., które to oświadczenie miało istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działał na szkodę banku (...) SA,- to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. II.w dniu 5 czerwca 2009 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z B. B. w celu uzyskania dla siebie kredytu gotówkowego na cele konsumpcyjne w kwocie 130 000 zł przedłożył uprawnionemu pracownikowi banku (...) Oddział we W. podrobione przez siebie, w celu użycia za autentyczne, zaświadczenie o zatrudnionemu i osiąganych przez B. B. dochodach w firmie (...) sp. z o.o. z siedzibą w N. poprzez podrobienie podpisu B. B. oraz podpisu R. S. jako osoby wystawiającej przedmiotowej zaświadczenie, który to dokument miał istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działał na szkodę banku (...) SA,- to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. III. w dniu 26 sierpnia 2009 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z B. B. w celu uzyskania dla siebie kredytu gotówkowego na cele konsumpcyjne w kwocie 147 450 zł przedłożył uprawnionemu pracownikowi banku (...) Oddział we W. nieprawdziwe zaświadczenie o zatrudnieniu i osiąganych dochodach w firmie,, (...) sp. z o.o. z siedzibą w N., a który to dokument miał istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działał na szkodę banku (...),- to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. IV. w dniu 15 grudnia 2009 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z R. B. i P. P. w celu uzyskania dla P. P. kredytu gotówkowego w kwocie 130 000 zł wystawił, w celu użycia za autentyczne, poręczycielowi kredytu gotówkowego R. B. nieprawdziwe zaświadczenie o. zatrudnieniu i osiąganych dochodach w firmie (...) oraz podrobił treść zaświadczenia o zatrudnieniu i osiąganych dochodach przez P. P. z tytułu zatrudnienia w firmie (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. poprzez podrobienie podpisu rzekomego wystawcy zaświadczenia Z. L., które zostały przedłożone uprawnionemu pracownikowi banku (...) Oddział we W., a dokumenty te miały istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działał na szkodę (...) Oddział we W.,- to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. V. w dniu 21 września 2010 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z P. P. w celu uzyskania dla P. P. kredytu gotówkowego w kwocie 40 431,27 zł wystawił mu nieprawdziwe zaświadczenie o zatrudnieniu i osiąganych dochodach w firmie (...)." sp. z o.o. z siedzibą w D., które zostało przedłożone uprawnionemu pracownikowi banku (...) sp. akcyjna z siedzibą w G., a który to dokument miał istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działał na szkodę banku (...) sp. akcyjna z siedzibą w G.,- to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. VI. w dniu 28 września 2010 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z P. P. w celu uzyskania dla P. P. kredytu gotówkowego w kwocie 49 500 zł wystawił mu nieprawdziwe zaświadczenie o zatrudnieniu i osiąganych dochodach w firmie (...)." sp. z o.o. z siedzibą w D. oraz miesięczne raporty za czerwiec, lipiec, sierpień 2010 roku zawierające zestawienia rzekomo pobranych i przekazanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Inspektorat w K. składek ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego z tytułu zatrudnienia, które przedłożono uprawnionemu pracownikowi banku (...) SA z siedzibą w W., a które to dokumenty miał istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działał na szkodę banku (...) SA z siedzibą w W., - tj. o czyn z art 297 § 1 k.k. VII. w dniu 29 września 2010 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z P. P. w celu uzyskania dla P. P. pożyczki konsumenckiej na cele mieszkaniowe w kwocie 45 000 zł wystawił mu nieprawdziwe zaświadczenie o zatrudnieniu i osiąganych dochodach w firmie (...)." sp. z o.o. z siedzibą w D. oraz miesięczne raporty za czerwiec, lipiec, sierpień 2010 roku zawierające zestawienia rzekomo pobranych i przekazanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Inspektorat w K. składek ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego z tytułu zatrudnienia, które przedłożono uprawnionemu pracownikowi Spółdzielczej (...) z siedzibą we W., a które to dokumenty miał istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działał na szkodę Spółdzielczej (...) z siedzibą we W.,- to jest o czyn z art. 297 § 1 k,k. VIII. w dniu 20 października 2010 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z B. B. w celu uzyskania dla firmy (...)." spółka z o.o. z siedzibą w D. kredytu inwestycyjnego z przeznaczeniem na zakup nieruchomości w kwocie 2 162 000 zł i kredytu inwestycyjnego na sfinansowanie zakupu wyposażenia pensjonatu w kwocie 588 444 zł oraz kredytu obrotowego z przeznaczeniem na sfinansowanie podatku od towarów i usług w kwocie 653 244 zł przedłożył uprawnionemu pracownikowi banku (...) Oddział we W. nieprawdziwe zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. Inspektorat w K. z dnia 8 listopada 2010 roku o nie zaleganiu w opłacaniu składek przez firmę (...) sp. z o.o. z siedzibą w D. , nieprawdziwą decyzję o numerze (...) z dnia 12 listopada 2007 roku wydaną z poważenia Starosty (...) zatwierdzająca projekt zamienny budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę oraz nieprawdziwą umowę o zatrudnieniu i zaświadczenie o zatrudnieniu i osiąganych dochodach w firmie (...) s.r.o." z siedzibą w B. oraz nieprawdziwe zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. Inspektorat w K. o nie zaleganiu przez B. B. w opłacaniu składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą (...), które to dokumenty miały istotne znaczenia dla uzyskania wymienionych wsparć finansowych, czym działał na szkodę banku (...) SA,- to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. IX. w dniu 17 lutego 2011 roku w K. posiadał bez wymaganego zezwolenia amunicje w postaci 3 rewolwerowych nabojów gazowych kalibru 9 mm produkcji niemieckiej ,- to jest o czyn z art. 263 § 2 k.k. II. P. P. o to, że: X. w dniu 26 sierpnia 2009 roku działając wspólnie i w porozumieniu z A. M. i R. B. w celu uzyskania dla A. M. kredytu gotówkowego w kwocie 203 700 zł przedłożył jako poręczyciel kredytu uprawnionemu pracownikowi banku (...) Oddział we W. podrobione przez R. B. zaświadczenie o zatrudnieniu i osiąganych dochodach w firmie (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. poprzez sfałszowanie podpisu rzekomego wystawcy zaświadczenia Z. L., a który to dokument miały istotne znaczenia dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działał na szkodę banku (...) SA,- to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. XI. w dniu 15 grudnia 2009 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z R. B. i D. K. w celu uzyskania dla siebie kredytu gotówkowego w kwocie 130 000 zł przedłożył uprawnionemu pracownikowi banku (...) Oddział we W. podrobione poprzez sfałszowanie przez D. K. podpisu rzekomego wystawcy dokumentu Z. L. zaświadczenie o osiąganych dochodach z tytułu zatrudnienia w firmie (...) sp. z o.o. z siedziba w O., jak i podrobiony przez R. B. podpis osoby, której zaświadczenie dotyczyło, a który to dokument miał istotne znaczenia dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, - to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. XII.w dniu 21 września 2010 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z D. K. w celu uzyskania dla siebie kredytu gotówkowego w kwocie 40 431,27 zł przedłożył uprawnionemu pracownikowi banku (...) Sp. Akcyjna z siedzibą w G. nieprawdziwe zaświadczenie o zatrudnieniu i osiąganych dochodach w firmie (...)." sp. z o.o. z siedzibą w D., a który to dokument miał istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działał na szkodę banku (...) sp. akcyjna z siedzibą w G.,- to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. XIII. w dniu 28 września 2010 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z D. K. w celu uzyskania dla siebie kredytu gotówkowego w kwocie 49 500 zł przedłożył uprawnionemu pracownikowi banku (...) SA z siedzibą w W. nieprawdziwe zaświadczenie o zatrudnieniu i osiąganych dochodach w firmie (...)." sp. z o.o. z siedzibą w D. oraz miesięczne raporty za czerwiec, lipiec, sierpień 2010 roku zawierające zestawienia rzekomo pobranych i przekazanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Inspektorat w K. składek ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego z tytułu zatrudnienia, a które to dokumenty miał istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działał na szkodę banku (...) SA z siedzibą w SA z siedzibą w W., - to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. XIV. w dniu 29 września 2010 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z D. K. w celu uzyskania dla siebie pożyczki konsumenckiej na cele mieszkaniowe w kwocie 45 000 zł przedłożył uprawnionemu pracownikowi Spółdzielczej (...) z siedzibą we W. nieprawdziwe zaświadczenie o zatrudnieniu i osiąganych dochodach w firmie (...)." sp. z o.o. z siedzibą w D. oraz miesięczne raporty za czerwiec, lipiec, sierpień 2010 roku zawierające zestawienia rzekomo pobranych i przekazanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Inspektorat w K. składek ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego z tytułu zatrudnienia, a które to dokumenty miał istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działał na szkodę Spółdzielczej (...) z siedzibą we W.,- to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. III. B. B. o to, że: XV. w dniu 22 listopada 2006 roku we W. w celu uzyskania dla siebie kredytu w kwocie 79 537,57 zł przedłożyła uprawnionemu pracownikowi banku (...) SA z siedzibą we W. nierzetelne, pisemne oświadczenie polegające na podaniu nieprawdziwych danych o osiąganych średnich dochodach w okresie od 1 sierpnia do 31 października 2006 roku w prowadzonym przez siebie podmiocie gospodarczym (...), które to oświadczenie miało istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działała na szkodę (...) Bank SA z siedzibą we W., - to jest o czyn z art. 297 § 1 XVI. w dniu 26 listopada 2008 roku w K. w celu uzyskania dla siebie pożyczki w kwocie 8522,99 zł przedłożyła uprawnionemu pracownikowi banku (...) SA z siedzibą we W. nierzetelne pisemne oświadczenie polegające na podaniu nieprawdziwych danych o zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę w „ (...) „ na czas nieokreślony od 3 stycznia 2005 roku i osiąganych tam dochodach, które to oświadczenie miało istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działała na szkodę (...) Bank SA z siedzibą we W., - to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. XVII. w dniu 17 marca 2009 roku w K. w celu uzyskania dla siebie od (...) Bank SA z siedzibą we W. elektronicznego instrumentu płatniczego w postaci karty kredytowej z limitem kredytowym do kwoty 1576 zł, przedłożyła uprawnionemu pracownikowi tego banku nierzetelne pisemne oświadczenie polegające na podaniu nieprawdziwych danych o zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę w „ (...) „ na czas nieokreślony od 3 stycznia 2005 roku i osiąganych tam dochodach, które to oświadczenie miało istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego elektronicznego instrumentu płatniczego, czym działała na szkodę (...) Bank SA z siedzibą we W., - to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. XVIII. w dniu 5 czerwca 2009 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z D. K. w celu uzyskania dla D. K. kredytu gotówkowego na cele konsumpcyjne w kwocie 130 000 zł przedłożyła uprawnionemu pracownikowi banku (...) Oddział we W. podrobione przez D. K. zaświadczenie o zatrudnieniu i osiąganych dochodach w firmie (...) sp. z o.o. z siedzibą w N. poprzez podrobienie podpisu oraz podpisu R. S. jako osoby wystawiającej przedmiotowej zaświadczenie, który to dokument miał istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działała na szkodę banku (...) SA,- to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. XIX. w dniu 26 sierpnia 2009 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z D. K. w celu uzyskania dla niego kredytu gotówkowego na cele konsumpcyjne w kwocie 147 450 zł przedłożyła jako poręczyciel uprawnionemu pracownikowi banku (...) Oddział we W. nieprawdziwe zaświadczenie o zatrudnieniu i osiąganych dochodach w firmie,, (...) sp. z o.o. z siedzibą w N., a który to dokument miał istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, czym działała na szkodę banku (...) SA- to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. XX. w dniu 20 października 2010 roku we W. działając wspólnie i w porozumieniu z D. K. w celu uzyskania dla firmy (...)." spółka z o.o. z siedzibą w D. kredytu inwestycyjnego z przeznaczeniem na zakup nieruchomości w kwocie 2 162 000 zł i kredytu inwestycyjnego na sfinansowanie zakupu wyposażenia pensjonatu w kwocie 588 444 zł oraz kredytu obrotowego z przeznaczeniem na sfinansowanie podatku od towarów i usług w kwocie 653 244 zl przedłożył uprawnionemu pracownikowi banku (...) Oddział we W. nieprawdziwe zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. Inspektorat w K. z dnia 8 listopada 2010 roku o nie zaleganiu w opłacaniu składek przez firmę (...) sp. z o.o. z siedzibą w D. ; nieprawdziwą decyzję o numerze (...) z dnia 12 listopada 2007 roku wydaną z poważenia Starosty (...) zatwierdzająca projekt zamienny budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę oraz nieprawdziwą umowę o zatrudnieniu i zaświadczenie o zatrudnieniu i osiąganych dochodach w firmie (...) s.r.o." z siedzibą w B. oraz nieprawdziwe zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. Inspektorat w K. o nie zaleganiu w opłacaniu składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą (...), które to dokumenty miały istotne znaczenia dla uzyskania wymienionych wsparć finansowych, czym działała na szkodę banku (...) SA,- to jest o czyn z art. 297 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Kłodzku wyrokiem z dnia 26 października 2017r. sygn. akt VI K 341 /14: I. oskarżonego D. K. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt I części wstępnej wyroku tj. czynu z art. 297 § 1 kk i za to na podstawie art. 297 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; II. oskarżonego D. K. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt II części wstępnej wyroku tj. czynu z art. 297 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to na podstawie art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; III. oskarżonego D. K. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt III części wstępnej wyroku tj. czynu z art. 297 § 1 kk i za to na podstawie art. 297 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; IV. oskarżonego D. K. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt IV części wstępnej wyroku tj. czynu z art. 297 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to na podstawie art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; V. oskarżonego D. K. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w pkt V, VI, VII, VIII części wstępnej wyroku tj. czynów z art. 297 § 1 kk za czyny te na podstawie art. 297 § 1 kk w zw. 91 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności; VI. oskarżonego D. K. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt IX części wstępnej wyroku tj. czynu z art. 263 § 2 kk i za to na podstawie art. 263 § 2 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; VII. oskarżonego P. P. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w pkt X, XI części wstępnej wyroku tj. czynów z art. 297 § 1 kk i za to na podstawie art. 297 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; VIII. oskarżonego P. P. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w pkt XII, XIII, XIV części wstępnej wyroku tj. czynów z art. 297 § 1 kk i za to na podstawie art. 297 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; IX. oskarżoną B. B. uznał za winną popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w pkt XV części wstępnej wyroku tj. czynu z art. 297 § 1 kk i za to na podstawie art. 297 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierzył jej karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; X. oskarżoną B. B. uznał za winną popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w pkt XVI części wstępnej wyroku tj. czynu z art. 297 § 1 kk i za to na podstawie art. 297 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierzył jej karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; XI. oskarżoną B. B. uznał za winną popełnienia zarzucanych jej czynów opisanych w pkt XVII, XVIII, XIX, XX części wstępnej wyroku tj. czynów z art. 297§1 kk i za to na podstawie art. 297 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierzył jej karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności; XII. na podstawie art. 85 kk i 86 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk za zbiegające się przestępstwa wymierzył oskarżonym D. K., P. P. i B. B. kary łączne po 2 (dwa) lata pozbawienia wolności; XIII. na podstawie art. 69 § 1 kk i art. 70 § 2 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wykonanie orzeczonych kar pozbawienia wolności warunkowo oskarżonym D. K., P. P. zawiesił tytułem próby na okres lat 5 (pięciu); XIV. na podstawie art. 69 § 1 kk i art. 70 § 2 kkw z w. z art. 4 § 1 kk wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo oskarżonej B. B. zawiesił tytułem próby na okres lat 4 (czterech); XV. na podstawie art. 46 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk orzekł wobec oskarżonych obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę: - kwoty 2.439.450 zł solidarnie przez oskarżonych D. K. i B. B. na rzecz pokrzywdzonego (...) SA; - kwoty 79.537,57 złotych przez oskarżoną B. B. na rzecz pokrzywdzonego (...) Bank SA; - kwoty 130.000 złotych solidarnie przez oskarżonych D. K. i P. P. na rzecz pokrzywdzonego (...) SA; - kwoty 203.700 złotych przez oskarżonego P. P. na rzecz pokrzywdzonego (...) SA - kwoty 47.420,73 złotych solidarnie przez oskarżonego P. P. i D. K. na rzecz (...) SA; XVI. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. P. G. kwotę 2376,36 złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonej B. B.; XVII. zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa po 1/3 tytułem wydatków poniesionych w sprawie zwalniając ich od obowiązku uiszczania opłaty. Z wyrokiem tym w całości nie pogodzili się oskarżyciel publiczny oraz oskarżony P. P.. Apelujący prokurator powołując się na przepisy art. 427§1 i 2 kpk oraz art. 439§1 pkt 4 kpk i art. 43 8 pkt 3 kpk wyrokowi temu zarzucił: I. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 439§1 pkt 4 kpk w zw. z art. 25§1 pkt 2 kpk polegające na orzeczeniu przez Sąd Rejonowy w Kłodzku w sprawie o sygn. akt VI K 341/ 14 p-ko D. K. i innym pomimo właściwości rzeczowej Sądu Okręgowego w Świdnicy z uwagi na znaczną wartość wyrządzonej przestępstwem szkody, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść polegający na nieujęciu znamion czynu z art. 286 §1 kk w przyjętej kwalifikacji prawnej czynów w pkt I - V i VII - XI części dyspozytywnej wyroku pomimo ustaleń co do działania oskarżonych w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez wprowadzenie w błąd za pośrednictwem nieprawdziwych dokumentów co do zamiaru spłaty zaciągniętych zobowiązań kredytowych i doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem co wyczerpywało znamiona przestępstwa oszustwa, a nadto obligowało do wymierzenia kar na podstawie art. 286§1 kk i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania Apelujący imieniem oskarżonego P. P. obrońca zaskarżył wyrok całości w punktach odnoszących się do P. P. co do winy i wyrokowi temu na podstawie art. 438 pkt 2, 3 i 4 kpk zarzucił: 1. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to:

1. a)art. 49 § 1 kpk w zw. z art. 415 § 1 kpk poprzez uznanie, że (...) S.A. w W. jest pokrzywdzonym przestępstwami przypisanymi oskarżonemu P. P. i że w konsekwencji istnieją podstawy do orzeczenia wobec oskarżonego obowiązków naprawienia szkody wobec tego banku, podczas gdy: bank ten jeszcze w toku postępowania przygotowawczego zbył wierzytelności wobec P. P. na rzecz podmiotów trzecich, - bank ten nie wnioskował o nałożenie na oskarżonego P. P. obowiązku naprawienia szkody, lecz wniosek taki złożył jedynie co do oskarżonego D. K., których to okoliczności Sąd nie uwzględnił i w efekcie niesłusznie zastosował wobec P. P. obowiązek naprawienia szkody,
2. b)art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk wyrażającą się w dokonaniu dowolnej oceny dowodów w postaci pism (...) S.A. do Sądu z 15 kwietnia 2016 r. (k. 6875) oraz z 12 kwietnia 2016 r. (k. 6861) poprzez przywołanie ich w uzasadnieniu, jednak bez oceny ich zawartości, podczas gdy z treści tych dokumentów wynika, że (...) S.A. sprzedało wierzytelności wobec P. P. innym podmiotom, co sprzeciwiało się nałożeniu na P. P. obowiązku naprawienia szkody na rzecz (...) SA,
3. c)art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk wyrażającą się w dokonaniu błędnej oceny dowodów i nieuwzględnieniu tego, że: - oskarżony P. P. spłacał zaciągnięte kredytu i pożyczki do czasu zastosowania w niniejszej sprawie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania w odniesieniu do zarzutów, które następnie się nie potwierdziły, - oskarżony nie ma możliwości majątkowych, by spłacić zobowiązania wobec banków wraz z uprawomocnieniem się wyroku w niniejszej sprawie,
4. d)art. 624 § 1 kpk poprzez niezwolnienie oskarżonego P. P. w całości od kosztów sądowych, podczas gdy przemawiały za tym względy słuszności, w tym w szczególności to, że większość wydatków w sprawie poniesiono w związku z treścią pierwotnie stawianych oskarżonym zarzutów, które się nie potwierdziły i co do których postępowanie umorzono, co przemawiało za przyjęciem, że względy słuszności prowadzą zwolnienia oskarżonego z kosztów w całości,
5. d)art. 424 § 1 pkt 1 kpk poprzez zbiorcze wymienienie dowodów bez wskazania, jakie okoliczności na ich podstawie Sąd ustalił, 2. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku i mający wpływ na jego treść, a polegający na:
6. a)braku ustaleń co do tego, na co zostały przeznaczone środki pieniężne z kredytu zaciągniętego przez A. M. oraz do kiedy kredyt ten był spłacany,
7. b)braku ustaleń co do tego, że wierzytelność z tytułu kredytu bankowego udzielonego A. M., a wskazaną w punkcie X części wstępnej wyroku bank (...) S.A. zbył na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności z 11 października 2012 r. na rzecz (...) S.A. w K., przez co brak było podstaw do zastosowania obowiązku naprawienia szkody w wysokości 203.700zł na rzecz (...).S.A., który nie jest już wierzycielem z tytułu tej umowy,
8. c)braku ustaleń co do tego, że wierzytelność z tytułu kredytu bankowego udzielonego oskarżonemu P. P., a wskazaną w punkcie XI części wstępnej wyroku bank (...) S.A. zbył na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności z 25 czerwca 2013 r. na rzecz (...) W., przez co brak było podstaw do zastosowania obowiązku naprawienia szkody w wysokości 130.000zł na rzecz (...).S.A., który nie jest już wierzycielem z tytułu tej umowy,
9. d)braku ustaleń co do możliwości wykonania przez oskarżonego P. P. obowiązku naprawienia szkody i poniesienia wydatków w sprawie, 3. rażącą niewspółmierność środka karnego obowiązku naprawienia szkody w punkcie XV tiret 3, 4 i 5 poprzez nieuwzględnienie przy zastosowaniu tych środków dyrektyw wymiaru kary, a zwłaszcza stopnia winy oskarżonego P. P., któremu nie towarzyszył zamiar wyłudzenia kredytów, dokonywanie spłat znacznych kwot przez oskarżonego po zaciągnięciu kredytów i braku możliwości wykonania nałożonych obowiązków wraz z uprawomocnieniem się wyroku, jego uprzedniej niekaralności oraz braku wniosku o nałożenie obowiązku naprawienia szkody, co prowadzi do wniosku, że nałożone obowiązki naprawienia szkody są rażąco surowe i nie było podstaw do ich stosowania, rażącą niewspółmierność kar jednostkowych wymierzonych oskarżonemu P. P. oraz kary łącznej, które powinny zostać obniżone, w celu spełnienia postulatu wewnętrznej sprawiedliwości wyroku, i które to nie uwzględniają w dostatecznym stopniu przyczyn zaprzestania spłaty zaciągniętych kredytów i pożyczki, wysokości dotychczas spłaconych kwot, braku zamiaru wyłudzenia oraz uprzedniej niekaralności oskarżonego, co powinno było prowadzić do orzeczenia kar zdecydowanie niższych oraz za zastosowaniem krótszego okresu zawieszenia wykonania kary, Na podstawie powyższych zarzutów apelujący wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku:
10. a)w punkcie VII poprzez obniżenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności do 7 miesięcy pozbawienia wolności - z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata, w przypadku kary orzeczonej w punkcie Viii do kary 8 miesięcy pozbawienia wolności, w punkcie VIII, poprzez obniżenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności do 8 miesięcy pozbawienia wolności - z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata,
11. b)w punkcie XII poprzez obniżenie wymiaru kary łącznej wymierzonej oskarżonemu P. P. do 8 miesięcy pozbawienia wolności,
12. c)w punkcie XIII poprzez skrócenie okresu warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej wymierzonej oskarżonemu P. P. do 3 lat,
13. d)w punkcie XV tiret 3, 4 i 5 poprzez ich uchylenie,
14. e)w punkcie XVII poprzez zwolnienie oskarżonego P. P. z wydatków i zaliczenie ich na rachunek Skarbu Państwa, względnie o: 2. uchylenie zaskarżonego wyroku w stosunku do oskarżonego P. P. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kłodzku do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje; Jeden z wniosków apelacji obrońcy oskarżonego P. P. okazał się trafny i przez to podlega uwzględnieniu, zaś apelacja prokuratora okazała się całkowicie bezzasadna, niemniej jej wniesienie na niekorzyść oskarżonych D. K. i B. B. przyczyniło się do zmiany wyroku na ich korzyść ( art. 440 kpk) . Ad apelacji prokuratora. Apelujący nie przedstawił żadnych rzeczowych i przekonujących argumentów, które przemawiałyby za wnioskowanym kasatoryjnym orzeczeniem odwoławczym, tj. by zaskarżony wyrok należałoby uchylić i sprawę przekazać sądowi I instancji do ponownego jej rozpoznania. Wbrew oczekiwaniom tego apelującego stwierdzić zdecydowanie należy, iż Sąd Rejonowy poczynił w sprawie jedynie słuszne ustalenia faktyczne, bo oparte o prawidłowo przeprowadzone i ocenione dowody, co musiało prowadzić do wydania wyroku skazującego oskarżonych, uwzgledniającego w całości zakres podmiotowy i przedmiotowy aktu oskarżenia. W niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek podstawy faktyczne i prawne dla uznania zarzutu apelacji obrazy przepisów art. 439 § 1 pkt. 4) kpk w zw. z art.25 § 1 pkt.2 kpk, co miałoby wynikać – zdaniem apelującego - z błędnych ustaleń faktycznych polegających cyt.”na nieujęciu znamion ustawowych czynu z art. 286 § 1 kk w przyjętej kwalifikacji prawnej czynów w pkt. I-V i VII-XI części dyspozytywnej wyroku pomimo ustaleń co do działania oskarżonych w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez wprowadzenie w błąd za pośrednictwem nieprawdziwych dokumentów…”. Sąd I instancji procedował w oparciu o skargę prokuratora, wyłącznie w jej przedmiotowych granicach, nie złamał więc zasady skargowości z art. 14 § 1 kpk. W toku trwającego ponad 3 lata postępowania przygotowawczego prokurator postawił oskarżonym wyłącznie zarzuty popełnienia oszustw kredytowych z art. 297 § 1 kk i z art. 297 § 1 kk i z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk ( vide k. 5525,5693,5703, 6047,6065, 6069 akt), w takim też zakresie wniósł akt oskarżenia, co determinowało właściwość rzeczową sądu rejonowego w rozumieniu art. 24 § 1 kpk i art. 25§ 1 pkt. 2) kpk. Postawione oskarżonym przez prokuratora zarzuty nie zawierają ustawowych znamion art. 286 § 1 kk, zaś w przypadku czynów VIII i XX stawianych oskarżonym D. K., B. B. i czynu X stawianego oskarżonemu P. P., dotyczących kredytów w kwotach przekraczających 200.000 zł ( zatem mienia znacznej wartości) nie zawierają opisu znamion z art. 294 §1kk, więc takich, które stanowiłyby podstawę dla przyjęcia właściwości rzeczowej sądu okręgowego w rozumieniu art. 25§ 1 pkt 2) kpk. Wydaje się koniecznym dodać, że ramach czynności końcowych postępowania przygotowawczego Prokurator Okręgowy pismem z dnia 12.05.2014r. powiadamiał Prokuraturę Rejonową Wrocław Fabryczna we Wrocławiu, że jego zdaniem doszło do udzielenia przedmiotowych kredytów wskutek nie przestrzegania procedur przez pracowników Banku (...) SA we W. i mogło w związku z tym dojść do popełnienia przez nich szkody w obrocie gospodarczym z art.296 § 1 kk na terenie działania Prokuratury Wrocław – Fabryczna ( k. 6234 ). W przedstawionych okolicznościach procesowych argumentowanie apelującego że cyt.” Zarzuty zawarte w akcie oskarżenia zostały sformułowane przez prokuratora w sposób wadliwy i uchybienie to zostało niestety powielone przez Sąd Rejonowy w Kłodzku” budzi co najmniej zdziwienie. Podczas toczącego się ponad 3 lata postępowania pierwszoinstancyjnego prokurator popierał wniesione oskarżenie, a stan dowodów nie uległ zmianie na niekorzyść oskarżonych, tj. by Sąd I instancji był zobligowany weryfikować swą właściwość rzeczową w kontekście zaistnienia w zarzucanych czynach VIII i XX oraz X stawianych oskarżonym D. K. i B. B. oraz P. P. okoliczności faktycznych, potwierdzających działanie także w ramach ustawowych znamion z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk. Prokurator w apelacji o takich okolicznościach nawet nie wspomina, nie mówiąc już o analizie konkretnych dowodów na nie wskazujących. Ogólnikowo podniesiony fakt niespłacenia cyt. ”większości z niespłaconych kredytów” jest przecież niewystarczający, wszak do przypisania przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 kk koniecznym jest niewątpliwe i jednoznaczne wykazanie, iż sprawca w chwili zawierania umowy kredytowej działał z zamiarem wyłudzenia mienia, tj. nie zamierzał kredytu spłacić ( tak np. w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23.08.2013r. II AKa 262/13 cyt. „ Dla przypisania sprawstwa przestępstwa wyczerpującego kumulatywnie znamiona określone w przepisach art. 297 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. niezbędne jest wykazanie, że w chwili przedkładania pracownikowi banku w celu uzyskania kredytu przerobionego, podrobionego, poświadczającego nieprawdę albo nierzetelnego dokumentu, sprawca nie tylko zamierzał uzyskać kredyt, ale już miał z góry powzięty zamiar jego niespłacenia w przyszłości. Wszak, gdyby założyć, że każdy kto przedkłada takie dokumenty (a tym bardziej uzyskuje w sposób określony przepisem art. 297 § 1 k.k. kredyt) jednocześnie, "automatycznie" odpowiada za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. i nie zachodzi przy tym konieczność ustalenia po jego stronie zamiaru niespłacenia tego kredytu, to ustawodawca zbędnie wprowadziłby do kodeksu karnego obok przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. także przestępstwo z art. 297 § 1 k.k.” KZS 2014/2/78, Prok.i Pr.-wkł. 2014/10/31 LEX nr 1366070. A przecież sąd nie poczynił takowych ustaleń co do strony podmiotowej działania D. K., B. B. i P. P. w odniesieniu do omawianych czynów VIII, XX i X. Takiego powodu nie stanowi także błędne nałożenie na oskarżonych obowiązku naprawienia szkody, co zostanie omówione w dalszej części motywów. W kontekście zarzutów i wniosku apelacyjnego prokuratora nie sposób także nie zauważyć niewielkiej aktywności, wręcz pasywności prokuratora w toku rozprawy przed Sądem I instancji, prokurator w istocie nie dążył do wykazania okoliczności faktycznych potwierdzających zamiar oszustwa oskarżonych D. K., B. B. i P. P. znamionujący przestępstwo z art. 286 § 1kk. Po zamknięciu przewodu sądowego podczas głosów stron w dniu 28.06.2016r. prokurator ( nota bene jednocześnie autor omawianej apelacji) wnioskował o uznanie oskarżonych za winnych popełnienia zarzucanych ( podkr. SO) im czynów, nie żądał przyjęcia kwalifikacji prawnej także z art. 286 § 1 kk – vide k.6934 akt. Po wznowieniu przewodu sądowego podczas ponownych głosów stron ten sam prokurator wnioskował tak jak w dniu 28.06.2016r. ( k. 7017 akt ). W powyższych okolicznościach apelacja prokuratora jest nie tylko bezpodstawna i zadziwiająca, ale stanowi także wyraz braku lojalności procesowej wobec oskarżonych, poddanych już długotrwałemu bo aż 6 - letniemu procesowi karnemu, jak i Sądu meriti. Ad apelacji obrońcy oskarżonego P. P.. Słusznie apelujący zakwestionował co do istoty orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody wobec oskarżonego na rzecz (...) SA ( pkt. XV dyspozycji wyroku) , ale uchylenie tego obowiązku zarówno co do P. P. jak i pozostałych oskarżonych D. K. i B. B. znajduje inne uzasadnienie i podstawę prawną niż podawane przez apelującego. Pomijając fakt dokonanej przez występujące w sprawie banki cesji wszystkich niespłaconych wierzytelności przez oskarżonych ( który już sam z siebie wyklucza te banki jako pokrzywdzonych, na rzecz których należałoby zasądzić ów obowiązek w razie skazania np. za czyn z art. 286 § 1 kk, bo przecież oskarżeni nie są już ich dłużnikami), to zdecydowanie należy wskazać, iż w przypadku skazania za czyny o znamionach wyłącznie oszustwa kredytowego z art. 297 § 1 kk nie ma podstaw prawnych do orzekania o obowiązku naprawienia szkody od oskarżonych. Uszło uwadze stron jak i Sądu Rejonowego, że owo przestępstwo jest formalnym, bezskutkowym, a do wypełnienia jego znamion dochodzi już tylko przez przedstawienie przez sprawcę w toku ubiegania się o np. kredyt ( jak w niniejszej sprawie) dokumentów fałszywych, poświadczających nieprawdę, nierzetelnych, albo nierzetelnych pisemnych oświadczeń istotnych dla uzyskania kredytu. Nie występuje tu więc szkoda materialna, do której naprawienia należałby zobowiązać sprawcę. Taka językowa wykładnia przepisu art. 297 § 1 kk jest nader oczywista. Została utrwalona w komentarzach literatury przedmiotu, np. w komentarzu do art. 297 Kodeksu karnego autorstwa Jacka Giezka ( baza danych LEX cyt.” Przestępstwo określone w art. 297 § 1 jest przestępstwem formalnym (bezskutkowym), co powoduje, że w przypadku stwierdzenia jego popełnienia nie można mówić o wystąpieniu jakiejkolwiek szkody, która mogłaby zostać następnie naprawiona przez sprawcę [wyrok SN z dnia 5 maja 2011 r., IV KK 57/11, LEX nr 848168; por także wyrok SA w Łodzi z dnia 26 lipca 2000 r., II AKa 93/00, Prok. i Pr.-wkł. 2002, nr 1, poz. 24; O. Górniok (w:) O. Górniok [i in.], Kodeks karny..., t. 2, s. 443; P. Kardas (w:) Kodeks karny..., red. A. Zoll, t. 3, s. 619]. Dokonanie tego przestępstwa następuje w chwili, gdy sprawca przedłoży fałszywe lub stwierdzające nieprawdę dokumenty bądź nierzetelne oświadczenie, niezależnie od tego, czy i jaki skutek zachowanie takie wywołało [por. wyrok SN z dnia 17 października 2006 r. WA 28/06, OSNwSK 2006, nr 1, poz. 1964]. Nie jest w szczególności konieczne uzyskanie wsparcia finansowego, a tym bardziej - aby tak jak przy oszustwie "klasycznym" - udzielenie takiego wsparcia okazało się niekorzystnym rozporządzeniem. Przykładowo zatem fakt, że sprawca, który przy wykorzystaniu nierzetelnego dokumentu lub oświadczenia uzyskał kredyt, a następnie spłacał go zgodnie z treścią zawartej umowy, nie ma wpływu na realizację znamion, do której doszło niezależnie od tego, jak zachowywać się będzie sprawca już po uzyskaniu kredytu.” Kolejny komentator literatury przedmiotu Marek Kulik w Komentarzu aktualizowanym do art.297 Kodeksu karnego wskazuje analogicznie cyt. teza 17 . „Omawiany występek ma charakter formalny. Oznacza to, że dla jego bytu nie ma znaczenia, czy nastąpiło uzyskanie wsparcia, instrumentu finansowego, czy zamówienia (wyrok SA w Łodzi z 26.07.2000 r., II AKa 93/00, Prok. i Pr.-wkł. 2002/1, poz. 24; Górniok [w:] Górniok i in., t. 2, s. 443; por. też Makowski, Przestępstwo, s. 86; Kardas [w:] Zoll III, s. 646)”. Baza danych LEX. W powszechnie aprobowanym wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2011 r. IV KK 57/11 wskazano cyt.” Przestępstwo określone w art. 297 § 1 k.k. jest przestępstwem formalnym (bez skutkowym), co powoduje, że w przypadku stwierdzenia jego popełnienia nie można mówić o wystąpieniu jakiejkolwiek szkody, która mogłaby zostać następnie naprawiona przez sprawcę. Ogólnym przedmiotem ochrony tego przepisu jest prawidłowość funkcjonowania obrotu gospodarczego, w szczególności indywidualne interesy uczestników tego obrotu, jak i ponadindywidualne interesy gospodarcze społeczeństwa, związane z prawidłowym jego funkcjonowaniem, szczególnym przedmiotem ochrony jest zaś w przypadku omawianego przestępstwa prawidłowość, rzetelność i uczciwość obrotu finansowego. Trudno w tej sytuacji wskazać konkretnego pokrzywdzonego, którego mogłoby dotyczyć pojednanie, albo też uzgodnienie z nim sposobu naprawienia szkody. LEX nr 848168, Prok.i Pr.-wkł. 2011/11/13. Z przytoczonych powodów uchylono omawiane rozstrzygnięcie o obowiązku naprawienia szkody, przy czym wobec oskarżonych B. B. i D. K. niezależnie od granic zaskarżenia wyroku przez prokuratora jako orzeczenia rażąco niesprawiedliwego ( art. 440 kpk). Pozostałe zarzuty i wnioski tej apelacji nie podlegają uwzględnieniu. Oskarżony dopuścił się łącznie 5-ciu czynów z art. 297 § 1 kk, o wysokim stopniu społecznej szkodliwości, zatem nie może oczekiwać – wobec wymierzenia kar jednostkowych w granicach dolnego progu ustawowego zagrożenia i łącznej pozbawienia wolności w ramach głębokiej absorpcji, dalszego złagodzenia sankcji karnych, w tym i skrócenia okresu próby. Zmniejszenie określonych wyrokiem kar znamionowałyby wręcz nadmierną niewspółmiernie łagodność w rozumieniu art. 438 pkt. 4 kpk. Oskarżony P. P. jest osobą jeszcze młodą i zdrową, pracuje zarobkowo za granicą ( vide wywiad środowiskowy k.7006-7007 akt) zatem nie ma podstaw do zwalniania go od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, co postuluje apelujący. Oczywistym jest także, iż w ramach zasądzonych wyrokiem 1/3 wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa obciążenie oskarżonego może nastąpić tylko w odniesieniu do wydatków dotyczących czynów, za które ów oskarżony został skazany, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w postanowieniu o ustaleniu kosztów procesu. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonej B. B. w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie § 4 ust. 1 i 3 w zw. z § 17 ust. 2 pkt 4) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2016.1714).