w zw. z art. 12 ust. 1 i art. 107 u.o.k.i k. poprzez oddalenie odwołania w sytuacji, gdy decyzja podlegała uchyleniu w zaskarżonej części, ponieważ nakładała karę pieniężną za zwłokę w wykonaniu punktu I.4 decyzji zobowiązującej, pomimo że rozstrzygnięcie zawarte w tym punkcie jest nieprecyzyjne w stopniu uniemożliwiającym ustalenie zakresu obowiązków nałożonych na (...), a przez to jest niewykonalne, co skutkuje: (
w zw. z art. 107 u.o.k.i k. poprzez oddalenie odwołania w sytuacji, gdy decyzja podlegała uchyleniu w zaskarżonej części, ponieważ nakładała karę pieniężną za zwłokę w wykonaniu punktu I.4 decyzji zobowiązującej, pomimo że powód wykonał w terminie zobowiązanie określone w tym punkcie, co zostało potwierdzone przez Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku; 5) art. 217 § 2 i 3 w zw. z art. 227 oraz art. 233 § 1 i art. 278 § 1 k.p.c. poprzez nieuzasadnione pominięcie istotnych okoliczności i dowodów uzasadniających przyjęty przez powoda sposób wykonania punktu I.4 decyzji zobowiązującej; 6) art.
w zw. z art. 107 u.o.k.i k. w zw. z art. 1 ust. 1 u.o.k.i k. oraz art. 9 ust. 1 u.o.k.i k. i art. 102 TFUE poprzez oddalenie odwołania w sytuacji, gdy decyzja podlegała uchyleniu w zaskarżonej części, ponieważ przyjęty przez powoda sposób wykonania punktu I.4 decyzji zobowiązującej nie naruszał zasad prawa ochrony konkurencji, był obiektywnie uzasadniony i zgodny z interesem publicznym oraz stanowił wykonanie tego punktu; 7) art. 217 § 2 i 3 w zw. z art. 227 oraz art. 233 § 1 i art. 278 § 1 k.p.c. poprzez nieuzasadnione pominięcie istotnych okoliczności i dowodów dotyczących pozycji rynkowej powoda oraz naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. polegające na wadliwej ocenie dowodów skutkującej błędnym ustaleniem, jakoby powód posiadał pozycję dominującą na rynku właściwym; 8) art.
w zw. art. 107 u.o.k.i k. w zw. z art. 4 pkt 10 u.o.k.i k, poprzez oddalenie odwołania w sytuacji, gdy decyzja podlegała uchyleniu w zaskarżonej części, ponieważ nakładała karę pieniężną za zwłokę w wykonaniu punktu I.4 decyzji zobowiązującej, pomimo że powód nie posiada pozycji dominującej; 9) art.
w zw. art. 107 u.o.k.i k. poprzez oddalenie odwołania w sytuacji, gdy decyzja podlegała uchyleniu w zaskarżonej części, ponieważ nakładała karę pieniężną za zwłokę w wykonaniu punktu I.4 decyzji zobowiązującej, pomimo że powodowi nie można przypisać winy w zarzucanym niewykonaniu tego punktu; 10) art. 233 § 1 k.p.c. polegające wadliwej ocenie dowodów skutkującej błędnym ustaleniem, jakoby powodowi można przypisać winę w zarzucanym niewykonaniu punktu I.4 decyzji zobowiązującej oraz jakoby zachodziły okoliczności obciążające, uzasadniające podwyższenie wymiaru kary; 11) art.
w zw. art. 107 u.o.k.i k. w zw. z art. 111 u.o.k.i k. poprzez oddalenie odwołania w sytuacji, gdy organ wadliwie ustalił w decyzji wymiar kary pieniężnej, w szczególności poprzez pominięcie przy wymiarze kary okoliczności łagodzących oraz błędne przypisanie okoliczności obciążających; 12) art. 217 § 2 i 3 w zw. z art. 227 oraz art. 233 § 1 i art. 278 § 1 k.p.c. poprzez nieuzasadnione pominięcie istotnych okoliczności i dowodów wskazujących na zmianę okoliczności mających istotny wpływ na wydanie punktu I.4 decyzji zobowiązującej; 13) art.
w zw. z art. 12 ust. 6 w zw. z art. 1 ust. 1 u.o.k.i k. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 83 u.o.k.i k. poprzez oddalenie odwołania w sytuacji, gdy decyzja podlegała uchyleniu w zaskarżonej części, ponieważ organ zaniechał uchylenia punktu I.4 decyzji zobowiązującej, pomimo że nastąpiła zmiana okoliczności mających istotny wpływ na wydanie decyzji zobowiązującej w zakresie tego punktu. Powód w apelacji wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków R. Ś., P. S. i P. P. na okoliczności:
w zw. z art. 107 u.o.k.i k. poprzez oddalenie odwołania w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja nakłada karę pieniężną za zwłokę w wykonaniu punktu I.4 decyzji zobowiązującej, pomimo że powód - jego zdaniem - wykonał w terminie powyższe zobowiązanie. Powód nie był bowiem uprawniony do wprowadzenia klauzul „bierz lub płać” do ofert zmiany umowy składanych w wykonaniu punktu I.4 decyzji zobowiązującej, a w konsekwencji, nieprawdziwe jest jego twierdzenie o wykonaniu w terminie wskazanego wyżej zobowiązania. Nie ma również racji powód zarzucając w apelacji naruszenie art.
w zw. z art. 107 u.o.k.i k. w zw. z art. 1 ust. 1 u.o.k.i k. oraz art. 9 ust. 1 u.o.k.i k. i art. 102 TFUE poprzez oddalenie odwołania w sytuacji, gdy przyjęty przez powoda sposób wykonania punktu I.4 decyzji zobowiązującej nie naruszał zasad prawa ochrony konkurencji, był obiektywnie uzasadniony i zgodny z interesem publicznym. Skoro bowiem powód nie był uprawniony do samowolnej modyfikacji sposobu wykonania decyzji zobowiązującej, to irrelewantna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kwestia, czy ten nieprzewidziany w decyzji sposób naruszał, czy też nie, zasady prawa ochrony konkurencji, a także był on zgodny z interesem publicznym, czy nie. Ja słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 107 u.o.k.i k., przedmiotem badania są dwie okoliczności: po pierwsze - fakt uprzedniego wydania orzeczenia przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub sąd, zaś po drugie - wykazanie, że przedsiębiorca faktycznie nie wykonał danego orzeczenia. W niniejszej sprawie obie te okoliczności występują. Nie ma racji powód formułując zarzuty: naruszenia art.
w zw. art. 107 u.o.k.i k. w zw. z art. 4 pkt 10 u.o.k.i k, poprzez oddalenie odwołania w sytuacji, gdy decyzja nakłada karę pieniężną za zwłokę w wykonaniu punktu I.4 decyzji zobowiązującej, pomimo że powód nie posiada pozycji dominującej, a także naruszenia art. 217 § 2 i 3 w zw. z art. 227 oraz art. 233 § 1 i art. 278 § 1 k.p.c. poprzez nieuzasadnione pominięcie istotnych okoliczności i dowodów dotyczących pozycji rynkowej powoda oraz naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wadliwą ocenę dowodów skutkującą błędnym ustaleniem, jakoby powód posiadał pozycję dominującą na rynku właściwym. Jak trafnie zauważył Sąd Okręgowy, kwestia posiadania przez ukaranego przedsiębiorcę pozycji dominującej w dacie wydania decyzji zobowiązującej jest irrelewantna w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za niewykonanie tej decyzji. Natomiast w razie podniesienia przez przedsiębiorcę zarzutu późniejszej utraty tej pozycji, wymagane jest ustalenie, czy w okresie po wydaniu decyzji zobowiązującej przedsiębiorca nadal tę pozycję posiadał. Ustalenie to determinuje bowiem wymiar kary, która powinna być liczona do dnia, w którym przedsiębiorca przestał zajmować pozycję dominującą, względnie, wpływa na niemożność orzeczenia kary w sytuacji, gdy do utraty tej pozycji doszło już po wydaniu decyzji zobowiązującej, lecz przed datą, od której podlega ona wykonaniu. Jednakże ciężar dowodu w tym zakresie obciąża przedsiębiorcę. Tymczasem powód w niniejszej sprawie nie przedstawił dowodów na tę okoliczność, a tym samym nie obalił domniemania prawnego wynikającego z art. 4 pkt 10 u.o.k.i k. Nie przedstawił również kontr-dowodów wobec wniosków wynikających z powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sprawozdań Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki za lata 2014 i 2015. W związku z powyższą kwestią powód w apelacji zgłosił wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków: R. Ś., P. S. i P. P., na okoliczność „że powód nie posiada i nie posiadał w 2014 r. pozycji, która umożliwiałaby mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie powodowi możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów”. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, dowody te są nieprzydatne dla dokonania istotnych ustaleń w sprawie, albowiem: po pierwsze - teza dowodowa wskazuje na zamiar wykazania braku pozycji dominującej powoda zarówno w dacie wydania decyzji zobowiązującej, jak i w okresie późniejszym, a nie zmian w zakresie tej pozycji już po nałożeniu zobowiązania na powoda, a po drugie - zbadanie kwestii istnienia pozycji dominującej powoda na rynku właściwym w zakreślonym czasie wymagałoby skorzystania z wiadomości specjalnych, a nie z zeznań świadków. Zaś powód wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lub instytutu naukowego zgłosił wyłącznie na okoliczność „wpływu, jaki na działalność i stabilność finansową powoda, krajowe rynki gazu, sytuację sektora gazowego, ciągłość dostaw paliwa gazowego do odbiorców, oraz ogólnie stan konkurencji na rynku właściwym mogłaby mieć rezygnacja przez powoda z mechanizmu zabezpieczającego i wprowadzenie pełnej elastyczności w zakresie odbiorów realizowanych przez odbiorców powoda”. Chodzi więc o próbę dowodzenia twierdzenia, że przyjęty przez powoda sposób wykonania punktu I.4 decyzji zobowiązującej nie naruszał zasad prawa ochrony konkurencji, był obiektywnie uzasadniony i zgodny z interesem publicznym - które to okoliczności w niniejszej sprawie są irrelewantne. Z tej samej przyczyny Sąd Apelacyjny pominął także pozostałe wnioski dowodowe zgłoszone w apelacji. Nietrafne są również zarzuty: naruszenia art.
w zw. art. 107 u.o.k.i k. poprzez oddalenie odwołania w sytuacji, gdy decyzja nakłada karę pieniężną za zwłokę w wykonaniu punktu I.4 decyzji zobowiązującej, pomimo że powodowi nie można przypisać winy w zarzucanym niewykonaniu, a także naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wadliwą ocenę dowodów skutkującą błędnym ustaleniem, jakoby powodowi można przypisać winę w zarzucanym niewykonaniu punktu I.4 decyzji zobowiązującej. W ocenie Sądu odwoławczego w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że zachowaniu powoda należy przypisać umyślność, o której świadczy jego świadomość co do sposobu prawidłowego wykonania decyzji zobowiązującej i niedopuszczalności modyfikacji zobowiązania przez wprowadzenie lub modyfikację klauzul „bierz lub płać”, a także profesjonalny charakter prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Powód bowiem sam zaproponował organowi antymonopolowemu treść zobowiązania, a następnie prowadził z tym organem polemikę co do dopuszczalnych sposobów wykonania przyszłej decyzji. Pomimo uzyskania negatywnej odpowiedzi co do dopuszczalności wprowadzenia do ofert zmiany umów klauzul „bierz lub płać” i wydania decyzji zobowiązującej nie przewidującej takiej możliwości, powód nie zaskarżył decyzji zobowiązującej, natomiast wykonał tę decyzję w sposób niezgodny z jej treścią, lecz zapewniający pozostawienie częściowej ochrony jego interesów finansowych. W tej sytuacji działanie powoda należy zakwalifikować jako umyślne naruszenie zobowiązania wynikającego z decyzji. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art.
w zw. art. 107 u.o.k.i k. w zw. z art. 111 u.o.k.i k. poprzez oddalenie odwołania w sytuacji, gdy - zdaniem powoda - organ wadliwie ustalił w decyzji wymiar kary pieniężnej, w szczególności poprzez pominięcie okoliczności łagodzących oraz błędne przypisanie okoliczności obciążających. Według Sądu Apelacyjnego, prawidłowy jest okres 490 dni, za który została na powoda nałożona kara pieniężna. Nie ma bowiem racji skarżący twierdząc, że karę można było na niego nałożyć najwcześniej od dnia doręczenia mu postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie nałożenia tej kary, ponieważ dopiero wówczas dowiedział się, iż wadliwie wykonał punkt I.4 decyzji zobowiązującej. Powód powinien bowiem mieć świadomość, jak prawidłowo należy wykonać tę decyzję już w chwili jej doręczenia i powinien ją wykonać prawidłowo w terminie określonym w punkcie II.2 decyzji. Dlatego zasadne było liczenie kary za każdy dzień zwłoki od dnia 23 maja 2014 r. do 25 września 2015 r. Jedynie na marginesie wskazać należy, że nietrafne jest twierdzenie powoda, iż ewentualna kara mogłaby zostać na niego nałożona dopiero po formalnym rozstrzygnięciu przez organ antymonopolowy podnoszonych przez niego zarzutów i odniesieniu się do jego argumentacji, skoro taki tryb nie jest przewidziany w obowiązującym prawie. Z okoliczności sprawy wynika natomiast, że powód po doręczeniu mu decyzji nie miał podstaw do przekonania, iż wykonuje decyzję zobowiązującą w sposób prawidłowy. Nietrafne jest również zapatrywanie powoda, że wadliwe było przyjęcie za okoliczność obciążającą faktu długotrwałego pozostawania w zwłoce w wykonaniu decyzji zobowiązującej, skoro okoliczność ta jest uwzględniona w samym mechanizmie nakładania kary za każdy dzień zwłoki. Ma rację Sąd pierwszej instancji wskazując, że czym innym są przesłanki wymiaru kary, a czym innym jest mechanizm jej obliczania, przy czym żaden przepis prawa nie wyłączył stosowania przesłanki czasu trwania naruszenia przy karach pieniężnych nakładanych przez organ antymonopolowy na przedsiębiorców na podstawie art. 107 u.o.k.i k. Niesłusznie przyjmuje też skarżący, że recydywę wyklucza wydanie decyzji w sprawie naruszenia praktyk ograniczających konkurencję, a następnie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w związku z częściowym niewykonaniem decyzji zobowiązującej. Obie te decyzje związane są bowiem z dopuszczeniem się przez powoda czynów naruszających zasady konkurencji. Ponadto wprawdzie już po wydaniu zaskarżonej decyzji, uchylona została powołana w jej uzasadnieniu decyzja w sprawie naruszenia praktyk ograniczających konkurencję, lecz w odpowiedzi na apelację organ antymonopolowy wskazał kolejną decyzję, która stanowi podstawę do przyjęcia recydywy powoda. Ponadto - według Sądu Apelacyjnego - Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zachowanie powoda stanowiło naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w stopniu znacznym. Nie jest trafny pogląd powoda, że naruszenie ustawy, którego dopuścił się, wynikało z konieczności ochrony innego ważnego interesu publicznego, niż konieczność wykonania decyzji administracyjnej. Powód interesu tego upatruje w konieczności zapewnienia stabilności dostaw paliwa gazowego, a tym samym ochrony bezpieczeństwa energetycznego państwa. Nie negując ważności wskazanego wyżej interesu, wskazać należy, że powód wybrał wadliwy sposób jego ochrony. Zamiast kwestionować zakres nałożonych na niego obowiązków skarżąc decyzję zobowiązującą, powód postanowił jej częściowo nie wykonać, dokonując wyboru sposobu realizacji obowiązków niezgodnego z jej treścią. Dlatego zachowanie powoda stanowiło naruszenie ustawy w stopniu znacznym, a motywy jego działania nie mogą być także uznane za okoliczność łagodzącą. Jako przesłanki łagodzącej nie można traktować również współpracy powoda z organem antymonopolowym w toku postępowania o nałożenie kary pieniężnej, które miało polegać na terminowym przedstawianiu informacji. Jest to bowiem ustawowy obowiązek każdego przedsiębiorcy w toku postępowania administracyjnego, a zachowanie powoda nie wykraczało poza tą powinność. Przesłanką łagodzącą jest natomiast fakt wykonania przez powoda znacznej części decyzji, przy czym ma rację Sad Okręgowy wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że przesłanka ta została uwzględniona przy wymiarze kary w sposób proporcjonalny. Nie można zaś poszczególnym obowiązkom przewidzianym w decyzji zobowiązującej przypisywać jednakowej wagi, a w konsekwencji nie jest zasadne ustalanie wysokości kary za niewykonanie tej decyzji przez samo podzielenie stawki przez liczbę niewykonanych punktów orzeczenia. Z kolei wysoki przychód powoda w niniejszej sprawie nie został uwzględniony jako przesłanka obciążająca, a jedynie organ antymonopolowy uwzględnił go, aby orzeczona kara była adekwatna do możliwości finansowych powoda. Wadliwe są też zarzuty: naruszenia art. 217 § 2 i 3 w zw. z art. 227 oraz art. 233 § 1 i art. 278 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie istotnych okoliczności i dowodów wskazujących na zmianę okoliczności mających istotny wpływ na wydanie punktu I.4 decyzji zobowiązującej, a także naruszenia art.
w zw. z art. 12 ust. 6 w zw. z art. 1 ust. 1 u.o.k.i k. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 83 u.o.k.i k. poprzez oddalenie odwołania w sytuacji, gdy organ zaniechał uchylenia punktu I.4 decyzji zobowiązującej, pomimo że nastąpiła zmiana okoliczności mających istotny wpływ na jej wydanie. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 12 ust. 5-7 u.o.k.i k., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów może z urzędu uchylić decyzję zobowiązującą, w przypadku, gdy: została ona wydana w oparciu o nieprawdziwe, niekompletne lub wprowadzające w błąd informacje lub dokumenty, lub przedsiębiorca nie wykonuje nałożonych w niej zobowiązań lub obowiązków. Ponadto może on - za zgodą przedsiębiorcy - z urzędu uchylić decyzję, w przypadku, gdy nastąpiła zmiana okoliczności mających istotny wpływ na wydanie decyzji. W przypadku uchylenia decyzji Prezes Urzędu orzeka co do istoty sprawy. Decyzja organu antymonopolowego w przedmiocie uchylenia decyzji zobowiązującej ma charakter uznaniowy i jest wydawana w odrębnym postępowaniu, a nie w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej za niewykonanie zobowiązania wynikającego z takiej decyzji. Kwestia ta nie może więc podlegać kontroli sądowej w ramach przedmiotowej sprawy. Podstawą orzeczenia Sądu Apelacyjnego był art. 385 k.p.c. O kosztach procesu orzeczono na zasadzie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 108 § 1 k.p.c.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.