Klauzulę wykonalności nadano w dniu 03.07.2018 r. pkt I tiret pierwszy na wniosek pełn. wierz. /K. 539/ adw. M. S.. Na zarządzenie Sędziego z up. Kierownika Sekretariatu Starszy Sekretarz Sądowy Magda

§ 2

kc wynika, że zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą może być wyrażona w dwojaki sposób: bierny (pasywny) oraz czynny (aktywny). Wyrażenia zgody (czynny) może przybrać różną formę. Inwestor może wyrażać ją w sposób wyraźny pisemnie bądź ustnie albo poprzez inne zachowanie, które w sposób dostateczny ujawnia jego wolę (art. 60 kc). Przepis art.

§ 2

kc nie uzależnia odpowiedzialności inwestora od przedłożenia mu dokumentacji, jeśli wyraża w sposób czynny zgodę na udział podwykonawcy w realizacji inwestycji. Może on uzyskać wiedzę o umowie pomiędzy wykonawcą a podwykonawcą z dowolnego źródła, zarówno przed jej zawarciem, jak i później. Ustawodawca zakłada, że jeżeli inwestor wyraża zgodę w sposób czynny, to wie, co robi i nie jest już potrzebny żaden mechanizm obronny. Zdaniem Sądu Okręgowego z przeprowadzonego postępowania dowodowego niezbicie wynika, że Gmina R. jako inwestor wyraziła zgodę na zawarcie umowy przez wykonawcę tj. L. W. z podwykonawcą – A. G.; wynika to zarówno z zeznań świadków A. G. i L. G., którzy wskazywali na fakt pozostawania w stałych kontaktach z inwestorem, co potwierdzają załączone do pozwu kierowane do niego pisma podwykonawcy, w szczególności pismo z 28 kwietnia 2010, odebrane w Gminie 10 maja 2010, w którym A. G. wyraźnie wskazuje, iż działa jako podwykonawca pozwanego W.. Ponadto fakt wykonywania robót przez podwykonawcę został potwierdzony wpisami do dziennika budowy, który dawał inwestorowi możliwość stwierdzenia, kto wykonuje prace. Zdaniem Sądu nie było zatem żadnych przeszkód aby inwestor mógł się zapoznać z treścią i zakresem umowy zawartej przez wykonawcę z podwykonawcą. Wskazać przy tym należy, iż w toku całej współpracy, czy następczo – po wykonaniu prac przez A. G., Gmina nigdy nie kwestionowała swojej wiedzy o istnieniu podwykonawcy. Uwzględniając powyższe Sąd uznał odpowiedzialność pozwanej Gminy R.. W związku z tym, że odpowiedzialność inwestora ma charakter odszkodowawczy, Sąd uwzględnił żądanie zasądzenia roszczenia wraz z odsetkami ustawowymi od wezwania pozwanej do zapłaty, zgodnie z którym pozwana miała dokonać zapłaty w terminie trzech dni od jego doręczenia. Pozostawała zatem w opóźnieniu od 3 lutego 2011 i od tego dnia na podstawie art. 481 § 1 kc Sąd zasądził odsetki ustawowe od tej pozwanej. Stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o umowy: cesji z 25 października 2012, inwestora z wykonawcą z 17 kwietnia 2009, wykonawcy z podwykonawcą z 17 kwietnia 2009, protokół przejęcia placu budowy z 18 kwietnia 2009, faktury na k. 28, 55-57, 116, 118-121,161, nadto protokół odbioru robót z 25 sierpnia 2010, wezwania do zapłaty, wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, dziennik budowy, oświadczenie o potrąceniu z dowodem nadania, wyciągi z rachunku bankowego pozwanego, dowody wpłat, umowę z 29 listopada 2008 oraz zeznania świadków A. G., L. G., Z. B., G. B., pozwanego L. W. i reprezentanta Gminy R. R. S.. Zeznania świadków, którym Sąd dał wiarę służyły ustaleniu przebiegu współpracy wykonawcy z podwykonawcą oraz istnieniu wiedzy inwestora w zakresie podmiotu wykonującego roboty. Przy czym zeznania tych świadków korespondowały z dowodami pisemnymi w szczególności dziennikiem budowy, który fakt wykonywania robót przez podwykonawcę potwierdzał. Nieprzydatne dla czynienia ustaleń w zakresie istotnych okoliczności sporu okazały się zeznania reprezentanta pozwanej Gminy, który nie posiadał szczegółowych informacji w zakresie inwestycji, stanowiącej źródło dochodzonego w niniejszym pozwie roszczenia. Pozostałe dowody Sąd przy ustalaniu stanu faktycznego pominął uznając je za nieprzydatne do rozstrzygnięcia istotnych okoliczności sporu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.100 kpc i art. 108 § 1 kpc. Od wyroku tego apelacje wywiedli pozwani. Gmina R. zaskarżając go co do punktów I i III zarzuciła naruszenie: 1. art.

§ 2w związku z art.

60 kc, przez błędną ich wykładnię, skutkującą przyjęciem, że zachowanie Gminy należy poczytywać za wyrażenie zgody na zawarcie przez pozwanego ad. 2 (wykonawcę) umowy o podwykonawstwo robót budowlanych z A. G.;

1. art. 38 kc w związku z art. 46 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym, przez ich niezastosowanie, skutkujące uznaniem, że oświadczenie woli w imieniu Gminy, w szczególności wyrażenie zgody na zawarcie przez pozwanego ad. 2 (wykonawcę) umowy o podwykonawstwo robót budowlanych z A. G., może być złożone przez podmiot, który nie jest z mocy prawa umocowany do składania takich oświadczeń woli, to jest przez inspektor nadzoru budowlanego wyznaczonego przez Gminę, nieposiadającego stosownego pełnomocnictwa - podczas gdy z mocy ustawy umocowany do wyrażenia stosownej zgody jest jedynie Wójt Gminy R., przy kontrasygnacie Skarbnika Gminy;
2. art. 5 kc, poprzez jego niezastosowanie, skutkujące uznaniem, że zasądzenie na rzecz nabywcy spornej wierzytelności (który nabył ją za ok. 8% jej wartości) kwoty wynagrodzenia za roboty budowlane, które to wynagrodzenie zostało w całości uiszczone na rzecz zbywcy spornej wierzytelności, godzi w zasady współżycia społecznego, w szczególności w zasadę pewności obrotu;
3. art. 233 kpc, poprzez dowolną i nieuprawnioną ocenę dowodów, w szczególności zeznań Wójta Gminy R. i świadków oraz treści dziennika budowy, co skutkowało przyjęciem przez Sąd, że pozwana ad. 1 wyraziła zgodę na zawarcie przez pozwanego ad. 2 (wykonawcę) umowy o podwykonawstwo robót budowlanych z A. G., podczas gdy prawidłowa ocena dowodów musiała prowadzić do wniosku, iż pozwana ad.
4. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Gmina wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie co do niej powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej ad. 1 kosztów postępowania w obu instancjach według norm przepisanych. Apelacja zawiera uzasadnienie zarzutów. Pozwany L. W. również zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w części tj. co do punktu I i III, zarzucając naruszenie:
5. art. 233 k.p.c. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, polegającą na przyjęciu wbrew doświadczeniu życiowemu i zasadom logicznego rozumowania, że faktura (...) dotyczy tego samego zakresu i umowy co ujawniona na fakturze o nr (...) podczas gdy faktura (...) dotyczy montażu drzwi, natomiast faktura (...) dotyczy montażu żaluzji, co wskazuje na zupełnie inną podstawę wystawienia tych faktur, a w konsekwencji uznanie, że należność wskazana na fakturze (...) nie nadaje się do potrącenia,
6. art. 233 k.p.c. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów polegająca na przyjęciu wbrew doświadczeniu życiowemu i zasadom logicznego rozumowania, że pozwany nie wykazał istnienia wierzytelności wynikającej z faktury (...) podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków i pozwanego dowodzą, że pozwany wykonywał na rzecz A. G. prace przy remoncie Szpitala w S., przy czym faktura (...) dotyczy tych prac, a w konsekwencji uznanie, że należność wskazana na fakturze (...) nie nadaje się do potrącenia,
7. art. 233 k.p.c. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów polegającą na przyjęciu wbrew doświadczeniu życiowemu i zasadom logicznego rozumowania, że pozwany nie wykazał istnienia wierzytelności wynikającej z faktury (...), podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności przedstawione faktury oraz zeznania pozwanego wskazują, że A. G. nie wykonała części zleconych jej robót i roboty te wykonał pozwany oraz podmiot trzeci, skutkiem czego wystawiona została przez pozwanego na rzecz A. G. faktura (...), a w konsekwencji uznanie, że należność wskazana na fakturze (...) nie nadaje się do potrącenia,
8. art. 324 § 2 k.p.c. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dowodów, na których oparł się Sąd, a także przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co w konsekwencji uniemożliwia pełne ustosunkowanie się do treści zaskarżonego wyroku,
9. art. 227 w zw. z art. 217 § 1 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa, który to wniosek miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem miał być przeprowadzony na okoliczność istnienia wierzytelności pozwanego względem A. G. oraz jej wysokości.
10. art. 498 k.c. poprzez jego niezastosowanie, polegające na uznaniu, że wierzytelności wynikające z faktury (...) nie nadają się do potrącenia, podczas gdy zostały spełnione wszelkie przesłanki do jego dokonania, co powinno obligować Sąd do oddalenia powództwa również, co do kwot wynikających z tych faktur,
11. art. 5 k.c. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd zasad współżycia społecznego przy ocenie niniejszego stanu faktycznego i prawnego, w sytuacji gdy pozwany L. W. posiada nieuregulowane wierzytelności wobec A. G., wynikające również z faktur (...), a których potrącenia nie uwzględnił Sąd powołując się na ich przedawnienie, co - biorąc pod uwagę relację między stronami oraz sytuację stron - stoi w oczywistej sprzeczności z tymi zasadami i nie powinno korzystać ochrony. W oparciu o powyższe zarzuty pozwany L. W. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa przeciwko niemu również w pkt I, zasądzenie na rzecz pozwanego od powoda kosztów postępowania według norm przepisanych za obie instancje; ewentualnie o chylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o pozostawienie temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej, o których zasądzenie pozwany wniósł. W apelacji przedstawiono uzasadnienie zarzutów. Powód wniósł o oddalenie apelacji każdego z pozwanych oraz o zasądzenie od pozwanych solidarnie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacje pozwanych okazały się częściowo skuteczne i doprowadziły do pomniejszenia zasądzonej przez Sąd Okręgowy należności do kwoty 59.932 zł 78 gr. Stanowiło to wynik uznania części zgłoszonych przez pozwanego L. W. do potrącenia wierzytelności za zasadne oraz stwierdzenia przez Sąd Apelacyjny Sąd pierwszej instancji nie ustrzegł się błędów, co do zastosowania przepisów prawa materialnego. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonego orzeczenia oraz zasadnością podniesionych w apelacjach pozwanych zarzutów wskazać należy, że zgodnie z art. 378 § 1 kpc sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Przepis ten reguluje przedmiotowe granice rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji. Zgodnie z tym unormowaniem o przedmiotowym zakresie kognicji sądu drugiej instancji decydują granice apelacji, przez które należy rozumieć granice wniosków i zarzutów apelacji; nie można przy tym pojęcia tego wiązać jedynie z zakresem zaskarżenia, bowiem przywołany § 1 art. 378, wyraźnie rozróżnia granice apelacji (zdanie pierwsze) od granic zaskarżenia (zdanie drugie), mających węższy pojęciowo zakres (zob. także wyrok SN z dnia 22 stycznia 2002 r., V CKN 650/00, Lex, nr 54335). Związanie granicami zaskarżenia oznacza, że sąd drugiej instancji nie może objąć swą kontrolą tej części orzeczenia sądu pierwszej instancji, która nie została zaskarżona. Ustalając pojęcie granic apelacji stwierdzić należy, że co do zasady przepis art. 378 § 1 kpc nie zezwala na dokonywanie oceny poprawności zastosowania przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji z urzędu, poza treścią zarzutów zawartych w apelacji. W zakresie przepisów postępowania Sąd drugiej instancji bierze bowiem pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, oczywiście w granicach zaskarżenia. Sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest natomiast związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego ( por. uchwała SN z 31 stycznia 2008 roku, III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55;wyrok SN z 31 stycznia 2008 roku, II CSK 400/07,LEX nr 371445). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że Sąd Apelacyjny rozpoznając niniejszą sprawę poza rozpatrzeniem podniesionych w apelacjach zarzutów, dokonał weryfikacji prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w świetle przepisów prawa materialnego. Częściowa zmiana zaskarżonego wyroku stanowiła po części wynik uwzględnienia zarzutów pozwanych, a po części przeprowadzonej z urzędu oceny prawidłowości zastosowania przez Sąd Okręgowy przepisów prawa materialnego. Rację przyznać należy skarżącym, że Sąd orzekający w pierwszej instancji błędnie ocenił dowód z dokumentu w postaci faktury nr (...) z 15 kwietnia 2009 (k.118), uznając że dotyczy ona tych samych prac, które zostały objęte fakturą nr (...) z 30 stycznia 2009 (k.119). Tymczasem faktura fakturą nr (...) zawiera odesłanie do umowy z 28 listopada 2008, która to odnosi się do prac wykonanych w S., w obiekcie przy ul. (...) (k.167) i prace te określa jako produkcję i montaż stolarki drzwiowej, natomiast faktura nr (...) z 15 kwietnia 2009, wystawiona została w związku z wykonanymi w S. w Szpitalu żaluzjami do okien - co wprost wynika z tej faktury oraz z zeznań świadka A. G. oraz pozwanego L. W.. Dodać przy tym należy, że Sąd odwoławczy zdecydował się na przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie uzupełniającego przesłuchania pozwanego L. W. oraz świadka A. G., mając na uwadze że proces w niniejszej sprawie w głównej mierze odnosił się do szeregu relacji gospodarczych pomiędzy L. W. a A. G., a przeprowadzenie tych dowodów na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego nie doprowadziło do usunięcia pewnych nieścisłości. Uzupełnienie postępowania dowodowego pozwoliło na stwierdzenie, że A. G. nie kwestionowała faktu wykonania przez pozwanego prac objętych fakturą nr (...) z 15 kwietnia 2009, zakwestionowała jednak wysokość należnego z tego tytułu pozwanemu L. W. wynagrodzenia, stwierdzając, że była zaskoczona widniejąca na fakturze nr (...) należnością, według A. G. umówiła się z pozwanym L. W. na wynagrodzenie o połowę niższe. Zważywszy przy tym, że pozwany nie dysponował żadnym innym dowodem pozwalającym na uznanie jaką kwoty strony tej umowy uzgodniły, poza wystawioną przez siebie fakturą nr (...), Sąd uznał że w realiach tej sprawy istnieje podstawa do przyjęcia, że A. G., co przyznaje, nie uregulowała przysługującej pozwanemu L. W. z tego tytułu należności. Jednak w oparciu o jej zeznani przyjąć należy, że była to kwota 48.578, 85 zł, stanowiąca połowę z należności określonej w fakturze nr (...). Uznając, że pozwany nie udowodnił, że strony tej umowy uzgodniły wyższe, niż przyznane przez A. G. wynagrodzenie, Sąd Apelacyjny za skuteczny uznał zarzut potrącenia przez L. W. z kwotą dochodzoną przez powoda kwoty 48.578, 85 zł, objętej fakturą nr (...). Sąd odwoławczy dostrzegł także, że Sąd orzekający w pierwszej instancji z naruszeniem przepisu art. 502 kc, uznał że zgłoszone przez powoda do potrącenia należności z tytułu zwrotu kaucji zatrzymanej tytułem zabezpieczenia objęte fakturami (...) (k.137) uległy w całości przedawnieniu w momencie kiedy pozwany mógł je potrącić z wierzytelnością A. G. objętej fakturą (...), wymagalną 10 czerwca 2010 roku. Umknęło uwadze Sądu Okręgowego, że zgodnie z zapisami umowy z 31 października 2006 (k-ty 159-160) A. G. miała prawo zatrzymania kaucji w wysokości 10 % wartości każdej z faktur, która to kaucja w 70% miała zostać zwrócona pozwanemu po upływie 60 dni od daty przekazania inwestycji przez zamawiającego inwestorowi, a 30% - po upływie gwarancji, którą strony ustaliły na 36 miesięcy (§ 7 i § umowy). Zważywszy że inwestycja oddana miała być zgodnie z umową 30 kwietnia 2007, to uznać należy, że pozwanemu przysługiwało w stosunku do A. G. roszczenie o zwrot 30% zatrzymanej kaucji, tj. kwoty 9.554, 05 zł, po upływie 30 kwietnia 2010 roku, zatem możliwe było w świetle przepisu art. 502 kc skompensowanie tej należności z częścią kwoty określonej w fakturze (...), wymagalnej 10 czerwca 2010 roku. Zdaniem Sądu odwoławczego, nadto zważywszy, że A. G. z tytułu wynagrodzenia z umowy z 17 kwietnia 2009 (k-ty 19 -25) wystawiła faktury (nr (...)) obejmujące całą umówioną ryczałtowo należność w kwocie 298.900 zł brutto, a z zakresu objętych tą umową prac nie wykonała prac o wartościach podanych w fakturach nr (...) – odpowiednio na kwoty 25.046 zł 69 gr oraz 3.940, 60 zł (k-ty 115 i 116), to również o te kwoty należało pomniejszyć należność A. G. z tytułu wynagrodzenia z umowy z 17 kwietnia
12. W ocenie Sądu drugiej instancji apelacje pozwanych doprowadziły zatem do pomniejszenia należności zasądzonej zaskarżonym wyrokiem o sumę wskazanych wyżej kwot (147052,88 zł – (48.578,85 zł + 25.046, 69 zł + 3.940, 60 zł + 9.554, 05 zł)), co doprowadziło do ustalenia, że A. G. w stosunku do pozwanego L. W. z tytułu nowy z 17 kwietnia 2009 przysługiwała należność w kwocie 59.932, 78 zł, zatem takiej też kwoty mógł się domagać powód jako nabywca wierzytelności A. G. z umowy z 17 kwietnia
13. Zdaniem Sądu Apelacyjnego przy tym brak jest podstaw do uznania skuteczności zarzutów pozwanej Gminy R. odnośnie braku jej odpowiedzialności wynikającej z art.

§ 2kc, za zobowiązania pozwanego L.

W. z umowy z 17 kwietnia 2009, jaka łączyła go z A. G.. Strona pozwana w tym zakresie przedstawiła swój wywód oparty o twierdzeniach zarówno, co do naruszeń prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego, jednak nie zdołała skutecznie obalić przekonującej argumentacji Sądu Okręgowego w tym zakresie, którą Sąd Apelacyjny podziel, a z uwagi na jej obszerne przytoczenie we wstępnej części niniejszego uzasadnienia za niecelowe uznaje ponowne jej prezentowanie. Podkreślić jedynie należy, że już tylko wpisanie A. G. do dziennika budowy, jej korespondencja kierowana bezpośredni do pozwanej Gminy oraz stała jej obecność na terenie realizowanej inwestycji, nie pozostawia wątpliwości nie tylko co do wiedzy i zgody Gminy R. na wykonywanie przez A. G. prac przy tej inwestycji, ale też odnośnie ich zakresu. Bez znaczenia przy tym dla tej kwestii pozostają wskazane przez pozwaną regulacje dotyczące reprezentacji pozwanej Gminy. Podobnie jak zarzut obydwu pozwanych naruszenia art. 5 kc, przy braku wykazania, że pozwani – występujący w obrocie profesjonalnym – winni skorzystać ze szczególnej ochrony, jaką statuuje art. 5 kc wstrzymujący możliwość realizacji przysługującego wierzycielowi prawa, z uwagi na zaistnienie przesłanek określonych w tym unormowaniu. Bezzasadny okazał się też zarzut pozwanego L. W. naruszenia art. 278 kpc oraz art. 227 w zw. z art. 217 § 1 kpc, jako że spór w niniejszej sprawie toczy się o to jakie prace wykonał pozwany L. W., a nie czy w ogóle prace te zostały wykonane, dlatego też brak jest podstaw aby powołać biegłego wnioskowanego przez pozwanego – z zakresu budownictwa. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 kpc zmienił zaskarżony wyrok w części, zmniejszając zasądzone od pozwanych solidarnie na rzecz powoda roszczenie do kwoty 59.932,78 zł; o odsetkach ustawowych za opóźnienie orzekł według tych samych reguł, co przyjęte przez Sąd Okręgowy i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Kontrola instancyjna nie wykazała uchybień przepisom prawa materialnego oraz zarzucanych przez stronę apelującą błędów dotyczących naruszeń procesowych w pozostałej części. Dokonane przez Sąd Okręgowy w pozostałym zakresie ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie znajdują odzwierciedlenie w przytoczonych na ich poparcie dowodach, a ich prawna ocena w kontekście weryfikacji żądania powoda i zarzutów pozwanych zasługuje na aprobatę. Stąd ustalenia te oraz wyprowadzone na ich podstawie wnioski prawne Sąd Apelacyjny podzielił i przyjął za własne, co skutkowała – na podstawie art. 385 kpc - oddaleniem apelacji pozwanych w pozostałej części. Rozstrzygnięcia zarówno o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i apelacyjnego Sąd wydał na podstawie art. 108 § 1 kpc w związku z art. 100 kpc. Małgorzata Gawinek Agnieszka Bednarek-Moraś Ryszard Iwankiewicz