Sygn. akt KIO 2568/17 KIO 2597/17 KIO 2605/17 WYROK z dnia 20 grudnia 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Jolanta Markowska Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A. w dniu 4 grudnia 2017 r. przez wykonawcę: PHILIPS Polska Sp. z o.o., Aleje Jerozolimskie 195B, 02-222 Warszawa (sygn. akt KIO 2568/17), B. w dniu 8 grudnia 2017 r. przez wykonawcę: PHILIPS Polska Sp. z o.o., Aleje Jerozolimskie 195B, 02-222 Warszawa (sygn. akt KIO 2597/17), C. w dniu 8 grudnia 2017 r. przez wykonawcę: Physio-Control Poland Sales Sp. z o.o., ul. Plac Joachima Lelewela 2, 01-624 Warszawa (sygn. akt KIO 2605/17) w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Lotnicze Pogotowie Ratunkowe, ul. Księżycowa 5, 01-934 Warszawa, przy udziale: A. wykonawcy WhiteMed Sp. z o.o., ul. Chłodna 48/lok. 189, 00-872 Warszawa zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt: KIO 2568/17 oraz KIO 2597/17 po stronie zamawiającego B. wykonawcy Schiller Poland Sp. z o.o., ul. Rolna 157, 02-727 Warszawa zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt: KIO 2605/17 po stronie zamawiającego. orzeka: 1. oddala odwołania, 2. kosztami postępowania obciąża wykonawcę: PHILIPS Polska Sp. z o.o., Aleje Jerozolimskie 195B, 02-222 Warszawa i wykonawcę: Physio-Control Poland Sales Sp. z o.o., ul. Plac Joachima Lelewela 2, 01-624 Warszawa, i: 2.1 zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 45 000 zł 00 gr (słownie: czterdzieści pięć tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez odwołujących, w tym: A. kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę: PHILIPS Polska Sp. z o.o., Aleje Jerozolimskie 195B, 02-222 Warszawa tytułem wpisu od odwołania, B. kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę: PHILIPS Polska Sp. z o.o., Aleje Jerozolimskie 195B, 02-222 Warszawa tytułem wpisu od odwołania, C. kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę: Physio-Control Poland Sales Sp. z o.o., ul. Plac Joachima Lelewela 2, 01-624 Warszawa tytułem wpisu od odwołania. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1579 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie. ……………………………… Sygn. akt KIO 2568/17 Sygn. akt KIO 2597/17 Sygn. akt KIO 2605/17 U z a s a d n i e n i e Zamawiający: Lotnicze Pogotowie Ratunkowe w Warszawie prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na „dostawę urządzeń medycznych dla Lotniczego Pogotowia Ratunkowego – 2 zadania”. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod nr 2017/S 208- 429871 w dniu 28 października 2017 r. Zamawiający w dniu 24 listopada 2017 r. przekazał wykonawcy Philips Polska Sp. z o.o. informację o odrzuceniu oferty złożonej na zadanie nr 2 natomiast w dniu 28 listopada 2017 r. przekazał wykonawcom informację o wyborze oferty najkorzystniejszej w zadaniu nr 1 i zadaniu nr 2. W zadaniu nr 1 została wybrana oferta złożona przez wykonawcę WhiteMed Sp. z o.o. , natomiast w zadaniu nr 2 – oferta złożona przez wykonawcę Schiller Poland sp. z o.o. KIO 2568/17 Wykonawca Philips Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej zwany „Philips”) wniósł odwołanie wobec czynności: 1. odrzucenia oferty Odwołującego w zadaniu nr 2, jako niezgodnej ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia (SIWZ); 2. wyboru najkorzystniejszej oferty. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1579 ze zm.), zwanej dalej „Pzp”: 1. art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 Pzp, poprzez bezpodstawne odrzucenie oferty Philips jako niezgodnej z SIWZ, podczas gdy oferta jest w całości zgodna z treścią SIWZ, nie podlega odrzuceniu i jest najkorzystniejszą ofertą w postępowaniu, zaś Zamawiający, stwierdzając rzekomą niezgodność tej oferty z SIWZ, bezzasadnie, przy braku poszanowania zasad wynikających z art. 7 ust. 1 Pzp, ocenił ofertę Philips odwołując się do wymagań, które nie znalazły odzwierciedlenia w SIWZ. 2. art. 89 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 87 ust. 1 i w zw. z ust. 2 ppkt 3 Pzp, poprzez arbitralne odrzucenie oferty Odwołującego bez wcześniejszego wyczerpania trybu wyjaśnienia treści oferty, 3. art. 91 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 Pzp, poprzez zaniechanie wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej, biorąc pod uwagę kryteria oceny ofert ustalone w postępowaniu. W związku z powyższym Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu w trybie art. 192 ust. 3 pkt. 1 Pzp; 1. unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego; 2. dokonania ponownej oceny ofert z uwzględnieniem oferty Philips; 3. dokonania wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej. Ponadto, Odwołujący wniósł o zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przewidzianych przepisami prawa. W postępowaniu w zadaniu nr 1 oferty złożyło trzech wykonawców: Odwołujący, Trimed Sp. z o.o. oraz WhiteMed Sp. z o.o. W dniu 17 listopada 2017 r. Zamawiający wezwał Odwołującego do wyjaśnienia, czy zaoferowany zestaw zapewnia możliwość wykonywania badania dla obszarów wymienionych w opisie przedmiotu zamówienia, tj. klatka piersiowa, serce, jama brzuszna, miednica oraz na podstawie art. 90 ust. 1a pkt 1, 2 Pzp - do złożenia wyjaśnień w zakresie elementów mających wpływ na wysokość zaoferowanej ceny. Odwołujący pismem z dnia 21 listopada 2017 r. wyjaśnił, że jego oferta w zakresie badania obszarów wymienionych w opisie przedmiotu zamówienia zapewnia możliwość badania klatki piersiowej, serca, jamy brzusznej oraz miednicy. Kolejnym pismem z dnia 21 listopada 2017 r. Philips wyjaśnił elementy mające wpływ na wysokość ceny podając składniki składające się na wysokość zaoferowanej ceny. Zamawiający, zdaniem Odwołującego, naruszył przepisy Pzp, gdyż bezpodstawnie odrzucił ofertę Odwołującego. Gdyby Zamawiający postąpił prawidłowo i dokonał oceny oferty, to byłaby ona najkorzystniejszą ofertą złożoną w postępowaniu. I. Niezasadne odrzucenie oferty Philips jako niezgodnej z treścią SIWZ. Przedmiotem postępowania jest „Zakup wraz z dostawą urządzeń medycznych dla Lotniczego Pogotowia Ratunkowego, 2 zadania”. Zamawiający opisał przedmiot zamówienia w Zał. Nr 2B do SIWZ - Zadanie 2. Philips wypełnił formularz ofertowy stanowiący załącznik nr 1 do SIWZ i oświadczył, zgodnie z brzmieniem pkt 4, że oferowany sprzęt spełnia wszystkie parametry i wymagania określone przez Zamawiającego w Opisie przedmiotu zamówienia- załącznik nr 2A lub/i 2B do SIWZ. Urządzenie medyczne będące przedmiotem zamówienia według Zamawiającego ma służyć w obszarach zastosowań w celach diagnostycznych. Jednym z wymaganych parametrów, określonych przez Zamawiającego w SIWZ, jest „Obszar zastosowania w celach diagnostycznych, m.in.: serce (ocena obecności płynu w osierdziu, ocena kurczliwości, ocena wielkości jam serca)” Zdaniem Odwołującego, uzasadnienie wskazane przez Zamawiającego do odrzucenia oferty Philips nie może być przyjęte ze względu na fakt, iż w SIWZ Zamawiający nie wskazał, że oczekuje głowicy USG dedykowanej do badań serca, a określił, że oczekuje głowicy umożliwiającej zastosowanie w celach diagnostycznych serca, jak również klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy. Ze względu zaś na specyfikę budowy głowic USG, nie ma możliwości wyboru jednej głowicy USG, która byłaby dedykowana do wszystkich wskazanych zastosowań. Odwołujący podkreślił, że w piśmie z dnia 24 listopada 2017 r. o odrzuceniu oferty Zamawiający potwierdził możliwość przeprowadzenia badania w obszarze serca z użyciem głowicy ultrasonograficznej typu Convex, jaką jest Philips Lumify C5-2, zaoferowana przez Odwołującego. Zamawiający wskazał jednak w ww. piśmie dodatkowe kryteria oceny funkcjonalności głowicy ultrasonograficznej, które nie znalazły odzwierciedlenia w SIWZ, a zatem nie powinny być brane pod uwagę. Zaoferowana głowica ultrasonograficzna Lumify C5-2 spełnia również te dodatkowe kryteria oceny i umożliwia przeprowadzanie badań diagnostycznych serca, zgodnie z potrzebami Zamawiającego. Wskazując w argumentacji odrzucenia oferty na głowicę typu phased array (sektor), Zamawiający de facto zmienił treść SIWZ, do czego nie miał prawa po terminie składania ofert. W SIWZ Zamawiający nie zawarł wymogu zaoferowania takiego typu głowicy, przez co dał wybór wykonawcom zaoferowania takiego typu głowicy, który wg wykonawcy najlepiej spełnia wymogi SIWZ. Według deklaracji producenta, zawartej w odpowiedzi na pytania Zamawiającego, Odwołujący stwierdził, że zaoferowana głowica Lumify C5-2 spełnia zawarte w SIWZ wymagania. Zamawiający nie dysponuje żadnymi dokumentami, które podważałyby deklarację producenta, a jedynie przedstawił swoją opinię, co nie może być uznane za powód odrzucenia oferty. Z podobnych względów Zamawiający mógłby odrzucić ofertę firmy Whitemed, ponieważ zaoferowana przez tego wykonawcę głowica nie zawiera trybu do badań miednicy, czyli jednego z kluczowych obszarów, wskazanych w opisie przedmiotu zamówienia. Brak odrzucenia oferty Whitemed stanowi naruszenie zasady równego traktowania wykonawców, o której mowa w art. 7 ust. 1 Pzp. Ponadto, argumentacja Zamawiającego dotycząca odrzucenia oferty Philips nie znajduje potwierdzenia w bieżącej wiedzy i doświadczeniach klinicznych popartych badaniami i publikacjami. Ostatnie doniesienia naukowe przeczą tezie Zamawiającego oraz dowodzą poprawności oferty złożonej przez Philips. Głowica typu Convex jest najczęściej wybieraną głowicą USG do wykorzystania w medycynie ratunkowej ze względu na jej uniwersalne zastosowanie w obszarach wskazanych przez Zamawiającego. Dołączona do odwołania publikacja (Załącznik nr 3) dowodzi, iż głowica typu convex znajduje zastosowanie w medycynie ratunkowej w badaniach serca, gdzie konieczne jest uwidocznienie obecności płynu w worku osierdziowym, oceny kurczliwości oraz wielkości jam serca. Odwołujący załączył także zdjęcia ukazujące płyn w osierdziu, ocenę kurczliwości oraz wielkości jam serca wykonane na oferowanej głowicy typu convex (C5-2), co stanowi zaprzeczenie tezy Zamawiającego o braku możliwości obrazowania serca. Przedstawione zdjęcia stanowią obrazy pacjentów dobranych losowo, bez oznaczanego wskaźnika BMI - co stanowi rzeczywistość pracy w ramach medycyny ratunkowej. Odwołujący wskazał, że u pacjentów z wysokim BMI występują ogólne trudności uzyskania optymalnej jakości obrazowania, co dotyczy każdej z głowic USG, także wybranej przez Zamawiającego głowicy typu Sektor. Kolejnym potwierdzeniem możliwości oceny serca za pomocą głowicy C5-2, jest załączone pismo lekarza: „Głowica C5-2 i jej zastosowanie do badań ultrasonograficznych w medycynie ratunkowej (badania przedszpitalne) (Załącznik nr 2), który stosuje głowicę typu Convex w medycynie ratunkowej, pełniącego funkcję ordynatora Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Powiatowego Centrum Zdrowia Sp. z o.o. NZOZ im. Aleksandra Majkowskiego w Kartuzach oraz dyżurującego w ww. ośrodku w ramach wyjazdowego zespołu ratownictwa medycznego. Przyjmowanie do oceny ofert intencji Zamawiającego czy też oczekiwań, które nie znalazły odzwierciedlenia w SIWZ stanowi rażące naruszenie przepisów Pzp, w tym art 29 ust. 1 Pzp. Odwołujący nie może ponosić negatywnych konsekwencji ewentualnego błędnego opisania wymogów SIWZ. II. Niezasadnie odrzucenie oferty Philips jako zawierającej błąd w obliczeniu ceny Zamawiający odrzucił ofertę Odwołującego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i 6 Pzp w związku z art. 91 ust. 3a Pzp, jako ofertę zawierającą błąd w obliczeniu ceny. Zamawiający stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku towarów i usług (Dz. U. 2004 r. Nr 54 poz. 535 z późn. zm.), ze względu na wartość tabletów Samsung Galaxy Tab S2 8.0 cala, oferowanych przez Odwołującego, przekraczającą kwotę 20 000,00 zł, powstanie po stronie Zamawiającego obowiązek podatkowy. Ze względu na brak stosownej informacji w ofercie Odwołującego oraz wskazanie w formularzu cenowym oferty dwóch stawek podatku VAT (8% i 23%) Zamawiający uznał, że nie jest w stanie stwierdzić, jaka jest rzeczywista cena oferty oraz dokonać ewentualnej poprawy. Odwołujący podniósł, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą KIO, naruszenie obowiązku złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 91 ust. 3a Pzp lub niewłaściwe wypełnienie formularza cenowego informującego o powstaniu po stronie Zamawiającego obowiązku podatkowego, nie powoduje odrzucenia oferty (tak m.in. w wyroku KIO z dnia 10 marca 2017 r. (sygn. akt KIO 339/17). W wyroku KIO z dnia 23 listopada 2015 r. (sygn. akt KIO 2400/15, KIO 2411/15) jednoznacznie wskazano, że zamawiający powinni wyjaśnić w trybie art. 87 ust. 1 Pzp brak lub niewłaściwe wypełnienie przez wykonawców obowiązku informacyjnego o obowiązku podatkowym po stronie zamawiającego, o którym mowa w art. 91 ust. 3a. Złożona przez Philips oferta obejmowała dostawę 30 zestawów ultrasonografów przenośnych wraz z akcesoriami: - Lumify C5-2 Utrasound, - tablet Samsung Galaxy Tab S2 8.0 cala, torba transportowa. Przedmiot dostawy wskazany w ofercie Odwołującego był opodatkowany stawkami podatku VAT, zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług odpowiednio w wysokości 8% (Lumify C5-2 Ultrasound jako wyrób medyczny) i 23% (pozostałe elementy oferty - tablet Samsung i akcesoria). W trakcie postępowania Zamawiający wezwał Philips do złożenia wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny. Na podstawie złożonych wyjaśnień Zamawiający stwierdził, że część towarów była objęta mechanizmem odwrotnego obciążenia dla celów podatku VAT. Zamawiający nie kwestionował wyjaśnień Odwołującego dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny ani, co najistotniejsze, nie zwrócił się do Odwołującego o złożenie wyjaśnień w trybie art. 87 ust. 1 Pzp odnośnie powstania obowiązku podatkowego po stronie Zamawiającego, o którym mowa w art. 91 ust. 3a Pzp. Brak żądania takich wyjaśnień jednoznacznie przesądza, że Zamawiający nie miał żadnych wątpliwości co do elementów cenowych oferty, w tym należnego podatku od towarów i usług od poszczególnych przedmiotów dostawy: Lumify C5-2 Ultrasound jako wyrobu medycznego i pozostałych elementów oferty - tablet Samsung Galaxy Tab S2 8.0 cala i akcesoria. Odwołujący wskazał, że bezpodstawne było odrzucenie oferty sprowadzające się do zarzutu braku możliwości stwierdzenia rzeczywistej ceny oferty. Zgodnie z SIWZ Załącznik nr 2 - Ultrasonograf Przenośny - 30 zestawów, przedmiot zamówienia został określony jako „Ultrasonograf przenośny wraz z akcesoriami” i Zamawiający wymagał podania w ofercie: ceny jednostkowej brutto, ceny całkowitej brutto i stawki podatku VAT. Zamawiający nie przewidział zatem w formularzu cenowym ani nie wymagał przedstawienia poszczególnych elementów przedmiotu zamówienia, jeśli były opodatkowane innymi stawkami podatku VAT, co miało miejsce w przypadku oferty Odwołującego. Niedostosowanie formularza cenowego, uniemożliwiające wskazanie oddzielnych stawek podatku VAT dla poszczególnych elementów składowych przedmiotu zamówienia nie może mieć negatywnego wpływu na treść oferty Odwołującego, w tym skutkować odrzuceniem oferty. Rzeczywista cena oferty została wskazana przez Odwołującego jako cena jednostkowa brutto i cena całkowita brutto, zgodnie z treścią formularza cenowego określonego przez Zamawiającego oraz zgodnie z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa podatkowego, tj. z podaniem dwóch stawek podatku VAT (8% i 23%), które mają zastosowanie do wyrobów medycznych (8% dla Lumify C5-2 Ultrasound) i do pozostałych akcesoriów wchodzących w skład przedmiotu zamówienia (23% dla tabletu Samsung Galaxy Tab S2 8.0 cala i akcesoriów). Wskazanie w formularzu cenowym przez Odwołującego dwóch stawek podatku VAT (8% i 23%) dla oferowanego przedmiotu zamówienia było prawidłowe, a brak rozdzielenia poszczególnych elementów przedmiotu zamówienia (według stawki podatkowej VAT) nie było możliwe w formularzu cenowym. Niemniej jednak podanie przez Odwołującego dwóch stawek podatku VAT (8% i 23%) w formularzu cenowym nie miało wpływu na określoną w ofercie jednostkową i całkowitą cenę brutto przedmiotu zamówienia, bowiem Odwołujący uwzględnił te stawki podatkowe odnośnie poszczególnych części składowych przedmiotu zamówienia. KIO 2597/17 Wykonawca Philips Polska Sp. z o.o. wniósł odwołanie wobec czynności: 1. nieprawidłowej oceny ofert złożonych w postępowaniu, wskutek nieuwzględnienia oferty Philips jako najkorzystniejszej, 2. bezpodstawnego wyboru jako najkorzystniejszej oferty WhiteMed; 3. zaniechania równoczesnego poinformowania Odwołującego o czynności odrzucenia jego oferty i informacji o wyborze oferty WhiteMed. Odwołujący zarzucił naruszenie przez Zamawiającego art. 7 ust. 1 i ust. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ust. 1, art. 92 ust. 1 Pzp oraz wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu: 1. unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego; 2. unieważnienia czynności badania i oceny ofert oraz czynności wyboru oferty WhiteMed; 3. odrzucenia oferty WhiteMed; 4. dokonania ponownego badania i oceny ofert, z uwzględnieniem oferty Odwołującego. I. Zaniechanie odrzucenia oferty WhiteMed, której treść nie odpowiada treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. Przedmiotem Postępowania jest „Zakup wraz z dostawą urządzeń medycznych dla Lotniczego Pogotowia Ratunkowego, 2 zadania". Zamawiający opisał przedmiot zamówienia w zał. Nr 2B do SIWZ - Zadanie 2. Jednym z wymaganych parametrów, określonych w SIWZ, jest „Obszar zastosowania w celach diagnostycznych, m.in.: miednica (obecność wolnego płynu)”. Mając na uwadze powyższe Zamawiający winien odrzucić ofertę firmy Whitemed, ponieważ zaoferowana przez tego wykonawcę głowica nie zawiera trybu do badań miednicy, czyli jednego z kluczowych obszarów, wskazanych przez Zamawiającego w opisie przedmiotu zamówienia. Brak odrzucenia oferty Spółki Whitemed stanowi naruszenie zasady równego traktowania wykonawców, o której mowa w art. 7 ust. 1 Pzp. Nie sposób również twierdzić, aby rozwiązania zaproponowane przez WhiteMed miało charakter równoważny względem oczekiwanych przez Zamawiającego. Przeciwnie, w treści SIWZ zostało wyraźnie określone, jakie badania diagnostyczne powinna posiadać zaoferowana głowica. Oferta Whitemed - dla wykazania zgodności ze specyfikacją - proponuje rozwiązanie inne niż wyraźnie opisane w SIWZ. Nie jest rolą wykonawcy decydowanie za Zamawiającego, jakie są jego potrzeby co do nabywanych urządzeń i jakie parametry powinny one posiadać. Zatem, w postępowaniu wymagane było przedstawienie urządzeń odpowiadających wymogom SIWZ, a nie prezentowanie rozwiązań innych. W takim przypadku należy mówić o ofercie wariantowej, która pozwala osiągnąć ten sam efekt przy zastosowaniu innych rozwiązań niż przewidział Zamawiający, która jest dopuszczalna, ale tylko w przypadku wyraźnej zgody Zamawiającego, która w przypadku tego postępowania nie została wyrażona. Tym samym oferta WhiteMed podlegała obligatoryjnemu odrzuceniu, a zaniechanie tej czynności stanowi naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp. III. Zaniechanie równoczesnego poinformowania Odwołującego o czynności odrzucenia oferty i o wyborze oferty WhiteMed jako najkorzystniejszej. Zamawiający, poprzez zaniechanie poinformowania w jednym czasie Odwołującego o odrzuceniu jego oferty (w dniu 24 listopada 2017 r.) i przesłania informacji o wyborze oferty WhiteMed (w dniu 28 listopada 2017 r.) naruszył art. 7 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 Pzp. Zgodnie z art. 182 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 180 ust. 1 Pzp w niniejszym postępowaniu terminy na wniesienie środków odwoławczych od niezgodnej z ustawą czynności Zamawiającego polegającej na odrzuceniu oferty Odwołującego (objętego odwołaniem z dnia 4 grudnia 2017 r.) oraz od czynności wyboru oferty WhiteMed (objętej niniejszym Odwołaniem) biegną w tym samym czasie. Zamawiający świadomie, bez uzasadnienia rozdzielił te czynności, które są ze sobą nierozerwalnie związane. Brak jednoczesnego dokonania ww. czynności i brak poinformowania o nich wszystkich uczestników postępowania naraził Odwołującego na konieczność złożenia dwóch odrębnych odwołań, których wyniki nierozerwalnie są ze sobą zbieżne i mają na siebie wzajemny wpływ zarówno w zakresie uzasadnienia interesu w ich wniesieniu, jak również kosztów, którymi potencjalnie Odwołujący może być obciążany dwukrotnie. Można domniemywać, że działanie Zamawiającego nie było podyktowane niczym więcej niż strategią prawną, bowiem specyfika niniejszego postępowania nie wymagała rozdzielenia ww. czynności, a co więcej z terminu realizacji udzielonego zamówienia wynika, że Zamawiającemu zależy na szybkiej realizacji dostawy jeszcze w tym roku. KIO 2605/17 Wykonawca Physio-Control Poland Sales sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie ("Physio- Control") wniósł odwołanie wobec: 1. zaniechania wykluczenia wykonawcy SCHILLER Poland sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie ("Schiller") z uwagi na to, że wykonawca przedstawił, co najmniej w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa, informacje wprowadzające w błąd Zamawiającego dotyczące zgodności oferowanego produktu, tj. Easy Pulse z opisem przedmiotu zamówienia opisanym w Załączniku nr 2A do SIWZ Opis przedmiotu zamówienia Zadanie 1, co mogło mieć istotny wpływ na podejmowane przez Zamawiającego decyzje w postępowaniu, tj. wybór oferty Schiller jako oferty najkorzystniejszej - co stanowiło naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 17 Pzp; 2. zaniechania odrzucenia oferty złożonej przez Schiller, której treść nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia, opisanej w Załączniku nr 2A do SIWZ Opis przedmiotu zamówienia Zadanie 1 - co stanowiło naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp; 3. zaniechania udostępnienia Odwołującemu wyjaśnień złożonych przez Schiller w piśmie z 24 listopada 2017 r. w przedmiocie zakresu częstości i głębokości kompresji urządzenia zaoferowanego przez Schiller oraz możliwości automatycznego dopasowania siły ucisku do podatności klatki piersiowej w postaci raportu z przeprowadzonych badań urządzenia Easy Pulse, tj. dokumentów, które zostały dodatkowo przedłożone na potwierdzenie zgodności treści oferty Schiller z treścią specyfikacji - co stanowi naruszenie art. 8 ust. 1 i 3 Pzp w zw. z art. 96 ust. 3 Pzp w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji („uznk”). Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu w trybie art. 192 ust. 3 pkt 1 Pzp: - unieważnienia czynności wyboru oferty Schiller jako oferty najkorzystniejszej; - dokonania ponownej oceny ofert i wykluczenia wykonawcy Schiller z postępowania lub ewentualnie odrzucenie oferty tego wykonawcy; - udostępnienia Odwołującemu wyjaśnień Schiller z dnia 24 listopada 2017 r. w zakresie, w jakim wyjaśnienia te i ewentualne załączniki do nich potwierdzają spełnienie przez produkt Easy Pulse wymogów opisanych w SIWZ; - zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych i zgodnie z fakturą VAT, która zostanie przedstawiona na rozprawie. W ramach zadania nr 1 - Urządzenia do kompresji klatki piersiowej - 26 szt. wpłynęły dwie oferty - oferta Schiller oraz oferta Physio-Control. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia dla tego zadania został określony w Załączniku nr 2A do SIWZ - Opis przedmiotu zamówienia - Zadanie 1, a następnie doprecyzowany i zmieniony odpowiedziami Zamawiającego na pytania wykonawców, zawartymi w piśmie z dnia 8.11.2017 r. W OPZ Zadanie 1 Zamawiający postawił szereg wymogów do spełnienia w odniesieniu do dostarczanego urządzenia do kompresji klatki piersiowej. Na potrzeby niniejszego postępowania odwoławczego, istotne znaczenie będą miały następujące wymogi zawarte w OPZ Zadanie 1: Pkt IV SZCEGÓŁOWE ppkt 7a) OPZ Zadanie 1, tj. szczegółowy wymóg Zamawiającego, by parametry pracy dostarczanego urządzenia w zakresie częstości i głębokości kompresji były zgodne z aktualnymi wytycznymi ERC, AHA; Pkt IV SZCZEGÓŁOWE ppkt 1, tj. szczegółowy wymóg Zamawiającego, by dostarczane urządzenie automatycznie dopasowywało siłę uciśnięć do podatności klatki piersiowej. W Wyjaśnieniach OPZ, na pytanie nr 8 „Czy Zamawiający wymaga dla urządzeń do kompresji klatki piersiowej wykorzystujących ruch posuwisto-zwrotny tłoka (masaż stosujący technikę pompy sercowej) spełnienia wytycznych ERC/AHA z 2015 r. dla tego typu techniki co do głębokości uciśnięć tj. zakresu od 5 do 6 cm? Jest to standard dla urządzeń tego typu. Wszelkie odstępstwa od tych wytycznych skutkują niskiej jakości RKO co zwiększa ryzyko zgonu lub urazu neurologicznego pacjenta.” Zamawiający udzielił odpowiedzi: „Zamawiający w opz w części szczegółowej zawarł informację, że zakres częstości i głębokości kompresji ma być zgodny z aktualnymi wytycznymi ERC, AHA.” W ocenie Odwołującego, mając na uwadze jasny i precyzyjny wymóg postawiony przez Zamawiającego, potwierdzony dodatkowo w wyjaśnieniach OPZ, by dostarczane urządzenia do kompresji klatki piersiowej w zakresie częstości i głębokości uciśnięć (kompresji) były zgodne z obowiązującymi aktualnymi wytycznymi ERC oraz AHA, należy uznać, iż urządzenie oferowane przez Schiller takich wymogów nie spełnia. Ponadto, urządzenie oferowane przez Schiller nie spełnia wymogu automatycznego dopasowywania siły uciśnięć do podatności klatki piersiowej Niezgodność oferty Whitemed z treścią SIWZ w zakresie częstości i głębokości uciśnięć - Wytyczne ERC i AHA oraz wprowadzające w błąd dokumenty. „Wytyczne ERC" to wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji. Treść tych wytycznych dostępna jest m.in. na stronie internetowej Polskiej Rady Resuscytacji. "Wytyczne AHA" to wytyczne Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego, dostępne m.in. na stronie internetowej. Oba ww. dokumenty stanowią poparte wynikami badań wytyczne w zakresie resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO) i stanowią podstawę odniesienia dla najlepszych praktyk w tym zakresie. To m.in. dlatego Zamawiający wymagał w Pkt IV SZCEGÓŁOWE ppkt 7a) OPZ Zadanie 1, by dostarczane urządzenie do kompresji klatki piersiowej było zgodne z tymi wytycznymi w tym właśnie zakresie. Wymogiem Zamawiającego było, aby dostarczane urządzenie było zgodne z aktualnymi wytycznymi ERC z 2015 r. Zgodnie z wytycznymi ERC i AHA, zakres głębokości kompresji został określony od (minimalnego) 5 cm do 6 cm (str. 5 wytycznych AHA z 2015 oraz str. 105 wytycznych ERC z 2015), podczas gdy urządzenie EasyPulse nie generuje ucisków klatki piersiowej w tym zakresie. Z dokumentów, w tym oświadczeń własnych i oświadczeń producenta dołączonych przez Schiller do oferty, wynikają sprzeczne informacje na temat głębokości kompresji urządzenia Easy Pulse, niemniej z żadnego dokumentu dołączonego do oferty Schiller nie wynika możliwość dokonywania kompresji zgodnych z zakresem opisanym w ww. wytycznych, tj. w zakresie od 5 cm do 6 cm, podczas gdy na stronie 5 oferty Schiller znajduje się adnotacja odręczna, że „Niniejszym potwierdzam spełnienie przez oferowany przez nas aparat wszystkich powyższych warunków (...)”y co odnosiło się również do warunku z Pkt IV SZCEGÓŁOWE ppkt 7a) OPZ Zadanie 1. Na dowód spełniania tego warunku Schiller dołączył oświadczenia własne i producenta urządzenia - firmy Schiller AG - którego jest upoważniony reprezentować w Polsce. Omawiany parametr miałyby potwierdzać w ocenie Schiller dokumenty przedstawione do oferty i wymienione w tabelarycznym zestawieniu na str. 68 oferty Schiller, tj. str. 37 i 38 Podręcznika użytkownika, Oświadczenie Schiller AG z dnia 24.04.2017 r punkt 1, oraz oświadczenie wykonawcy i producenta z dnia 10.11.2017 r. (przy czym wydaje się, że daty te zostały podane błędnie, gdyż do oferty zostały dołączone oświadczenia z dat późniejszych, w większym stopniu odnoszące się do tego parametru). Z podręcznika użytkownika urządzenia Easy Pulse, opatrzonego datą wydania na 30.10.2017 r., dołączonego do oferty Schiller wynika, że urządzenie to ma możliwość wykonywania „idealnej" głębokości ucisku od 42 mm do 50 mm. a ciągłość ucisku określona została na 100 ucisków na minutę (str. 38). Z oświadczenia Schiller z 14.11.2017 r. załączonego na str. 74 oferty, wynika, że Schiller sugeruje, iż wytyczne ERC i AHA z 2015 r. nie mają zastosowania do zakresu częstości i głębokości kompresji dla urządzeń mechanicznych, gdyż miałyby jedynie dotyczyć kompresji manualnej. Powyższego nie można uznać za potwierdzenie przez Schiller, iż oferowane urządzenie Easy Pulse spełnia jakikolwiek zakres częstości i głębokości ucisku określony wytycznymi 2015, gdyż oświadczenie to stanowi jedynie próbę wykazania, iż wytyczne ERC i AHA nie zawierają żadnych zakresów dla urządzeń mechanicznych. Skoro Zamawiający - jako profesjonalista - zna wytyczne ERC i AHA oraz posiada wiedzę, że wytyczne te odnoszą się do zakresu częstości i głębokości kompresji na określonym ustalonym poziomie, tj. od minimum 5 cm do 6 cm, to należy uznać, iż ten wymóg został wprowadzony przez Zamawiającego wobec dostarczanych urządzeń, a nie został on zakwestionowany przez żadnego z wykonawców. Z oświadczenia Schiller AG, tj. producenta, który ma największą wiedzę o dostarczanym urządzeniu Easy Pulse, z 8.11.2017 r., dołączonego do oferty na str. 79 i wynika, że producent jest świadomy wymaganego zakresu częstości i głębokości ucisku określonego w wytycznych z 2015 r., a niektóre urządzenia do mechanicznej kompresji klatki piersiowej działają w taki sposób, że nie gwarantują utrzymania zakresu częstości i głębokości wymaganej przez wytyczne ERC oraz AHA z 2015 r. Z tego oświadczenia wynika też, iż Easy Pulse może urządzeniem, które działa inaczej i które może nie gwarantować zakresu wymaganego wytycznymi ERC 2015. Wskazuje na to oryginalna treść oświadczenia Schiller AG w języku angielskim, która w wersji polskiej wskazuje na celowy zabieg dostosowania tłumaczenia, tak by rzekomo miało potwierdzać spełnienie wytycznych. Wynika to z fragmentu tłumaczenia oświadczenia Schiller AG zawartego na str. 80 oferty. Przy czym podkreślony tekst nie stanowi tłumaczenia oryginalnego oświadczenia Schiller AG, a jest jedynie dopiskiem w tłumaczeniu, bez którego tłumaczenie miałoby sugerować, iż urządzenie Easy Pulse rzekomo może zmniejszyć głębokość ucisku, ale do takiej wartości, która jest rekomendowana w Wytycznych ERC 2015. Dopisek w tłumaczeniu może świadczyć o działaniu wprowadzającym Zamawiającego w błąd. Z kolejnego oświadczenia producenta Schiller AG z 8.11.2017 r., tj. również z daty późniejszej niż data wydania Podręcznika użytkownika, załączonego na str. 81 oferty wynika, iż zakres częstości i głębokości kompresji wynosi stałą wartość, która jest niezgodna z wytycznymi ERC i AHA z 2015 r. Żaden z dokumentów przedstawionych przez Schiller nie potwierdza, że urządzenie Easy Pulse może wykonywać uciski na głębokości określonej przez Wytyczne ERC oraz AHA 2015, a przedstawiane w ofercie dokumenty, w szczególności nieprawidłowo przetłumaczone oświadczenia producenta Schiller AG z daty późniejszej niż Podręcznik użytkownika, mogą świadczyć o działaniu wprowadzającym Zamawiającego w błąd co do rzekomego spełniania wytycznych ERC i AHA z 2015 przez oferowane urządzenie. Nawet gdyby uznać, że wyżej opisane działania nie wprowadzały Zamawiającego w błąd, to w ocenie Odwołującego dobitnie wykazują niezgodność oferowanego urządzenia Easy Pulse z wymogami Zamawiającego. Ponadto, urządzenie EasyPulse podczas jego stosowania spoczywa całym swoim ciężarem na klatce piersiowej pacjenta. Urządzenie wraz z akumulatorem waży 3,5 kg. Wytyczne ERC i AHA stanowią, że bardzo ważna jest faza odprężania klatki piersiowej po ucisku i że w żaden sposób nie może być ona poddawana w tym czasie żadnym naciskom, na przykład naciskom leżącego na pacjencie urządzenia. Ponieważ urządzenie EasyPulse spoczywa swoim ciężarem 3,5 kg na klatce piersiowej także w fazie jej odprężania, wywiera na nią nacisk, który jest niezgodny z wymaganiami ERC i AHA. Fakt ten nie pozwala na osiągniecie pełnej fazy odprężenia klatki piersiowej i ma negatywny wpływ na jakość prowadzonej resuscytacji. Niezgodność z wymogiem opisanym w pkt IV.l Załącznika nr 2A do SIWZ, zgodnie z którym urządzenie automatycznie dopasowuje siłę uciśnięć do podatności klatki piersiowej W ocenie Odwołującego w przypadku urządzenia Easy Pulse nie można mówić o spełnieniu tego warunku. Można by mówić o spełnieniu tego warunku gdyby urządzenie EasyPulse dostarczało głębokości ucisku na stałym, określonym poziomie np. 5,3 cm lub innym podobnym. W takim przypadku stałego ucisku w przypadku klatki piersiowej o małej podatności (tj. sztywna klatka) urządzenie musiałoby zwiększyć dostarczaną siłę do takiego poziomu, aby uzyskać ucisk na głębokość 5,3 cm. Ponieważ urządzenie EasyPulse dostarcza głębokości ucisku w zakresie od 4,2 cm do 5 cm to dopasowanie siły do podatności ma bardzo ograniczony charakter (o ile w ogóle istnieje) i odbywa się przez podanie ucisków z mniejszą głębokością dla osób ze sztywną klatką piersiową (mała podatność) w zakresie bliżej dolnej podanej granicy, niezgodnej z wytycznymi ERC i AHA. Zaniechanie odtajnienia dokumentów, które nie mogą stanowić tajemnicy przedsiębiorstwa Zamawiający wezwał wykonawcę Schiller do złożenia wyjaśnień pismem z 23.11.2017 r. Wykonawca odpowiedział na to wezwanie pismem z dnia 24.11.2017 r., które zastrzegł w całości tych jako tajemnicę przedsiębiorstwa, co Zamawiający zaakceptował. Pismo Zamawiającego kierowało do Schiller następujące pytania kluczowe dla niniejszej sprawy: I. Czy faktycznie zakres częstości i głębokości kompresji urządzenia Easy Pulse jest zgodny z aktualnymi wytycznymi ERC, AHA? II. Czy zaproponowane przez wykonawcę urządzenie Easy Pulse zapewnia możliwość automatycznego dopasowania siły ucisku do podatności klatki piersiowej? Zgodnie z uzasadnieniem zastrzeżenia Schiller miał przedstawić wyjaśnienia w przedmiocie zakresu częstości i głębokości kompresji urządzenia Easy Pulse oraz możliwości automatycznego dopasowania siły ucisku do podatności klatki piersiowej w postaci raportu z przeprowadzonych badań urządzenia Easy Pulse. Zdaniem Odwołującego, zastrzeżenie jako tajemnicy przedsiębiorstwa tych informacji, które potwierdzają lub powielają treść lub wymogi SIWZ jest niezasadne (podobnie wyrok KIO z 18 stycznia 2012, KIO 68/12). W ocenie Odwołującego, tajemnicy przedsiębiorstwa nie może stanowić „całość" dokumentów. Nawet gdyby uznać, że zastrzeżenie tych informacji przez Schiller było zasadne, to w przypadku gdyby załączony do wyjaśnień raport został sporządzony przed datami oświadczeń i dokumentów dołączonych do oferty tonie mogą stanowić odpowiedniego dowodu i zaprzeczenia tych oświadczeń i dokumentów. Wykonawca WhiteMed Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt: KIO 2568/17 oraz KIO 2597/17 po stronie zamawiającego. Wykonawca Schiller Poland Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt: KIO 2605/17 po stronie zamawiającego. Zamawiający pismem z dnia 18 grudnia 2017 r. złożył odpowiedź na odwołania. Wniósł o oddalenie wniesionych odwołań w całości jako bezzasadnych. W sprawie o sygn. akt KIO 2568/17 Zamawiający wyjaśnił, że jego stanowisko uzasadniające odrzucenie oferty Odwołującego znajduje potwierdzenie w ogólnodostępnym opisie zawartym w charakterystyce głowicy Lumify C5-2, gdzie producent podaje, że głowica ta jest dedykowana do wykonywania badań w obszarze jamy brzusznej, pęcherzyka żółciowego, płuca i do badania ginekologiczno-położniczego. Głowica ta w pewnym zakresie i w pewnych warunkach pozwala na uwidocznić serce z projekcji jednostkowej, ale tylko u pacjentów o szczupłej budowie ciała i podatnej powłoce jamy brzusznej. Natomiast u pacjentów otyłych oraz przy napiętych powłokach nie ma możliwości oceny serca w ww. projekcji. Ponadto, głowica typu Convex jaką jest Lumify C5-2 uniemożliwia wykonanie badania przez przestrzeń międzyżebrową, ze względu na kształt wiązki obrazowania. Powyższe wynika z treści opisu poszczególnych głowic zawartych w instrukcji użytkowania, w wersji angielskiej User Manual Lumify Ultrasound System (wydanie 453561909131_A/795* APR 2017). Dodatkowo, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 91 ust. 3a Pzp, Odwołujący oświadczył w formularzu ofertowym, że wybór jego oferty nie będzie prowadził do powstania u zamawiającego obowiązku podatkowego zgodnie z przepisami od podatku od towarów i usług. Zamawiający po zapoznaniu się z treścią oferty i późniejszymi wyjaśnieniami złożonymi w zakresie elementów cenotwórczych oferty stwierdził, że zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) ze względu na wartość tabletów Samsung Galaxy Tab S2 8.0 cala, przekraczającą 20 000,00 zł powstaje po stronie Zamawiającego obowiązek podatkowy. Ze względu na brak w ofercie Odwołującego stosownej informacji oraz wskazanie w ofercie dwóch stawek podatkowych 8% i 23% podatku VAT Zamawiający nie jest w stanie stwierdzić, jaka jest rzeczywista cena oferty oraz dokonać ewentualnej poprawy jej treści, z uwagi na fakt, że nie jest to żadna z omyłek wymienionych w art. 87 ust. 2 Pzp. Zamawiający podniósł, że Odwołujący dysponuje w swojej ofercie handlowej zestawem głowic- 1 cardio i jedna convex. Wykonawca TRIMED sp. z o.o. zaoferował uniwersalną głowicę sektorową, która ma stożkowy kształt wiązki charakterystyczny dla głowicy cardio i głęboką jak głowica convex penetrację. Odwołujący zaoferował natomiast tylko jedną głowice z zestawu, co powoduje, że oferta jest niezgodna z treścią SIWZ. Zaoferowanie dwóch głowic znacznie podniosłoby koszt urządzenia, a tym samym cenę oferty. Przywołane przez Odwołującego publikacje zawierają dane sprzed 8 lat i są nieaktualne. W ocenie Zamawiającego, opinia lekarza p. Witkowskiego jest niewiarygodna, natomiast przedstawiony przez Odwołującego consensus ekspertów dotyczy sytuacji, w których nie jest dostępna żadna inna głowica oprócz convex, więc jest to rozwiązanie skrajne. Consensus nie jest już aktualny, zawiera informacje na dzień gdy oferowane dziś głowice nie były jeszcze obecne na rynku. Doc. Dr Darocha i doc. Dr Sobczyk zawarli w sowim kursie oraz książce Critical USG informację, iż głowica typu convex jest „przydatna w badaniach wszystkich obszarów ciała poza sercem, typowo wykorzystywana w badaniach jamy brzusznej i miednicy oraz płuc (micro-convex)”. Powołując się na eksperta Philips Zamawiający wskazał, że sam Odwołujący przyznał, że USG Philips zawiera zestaw głowic dedykowany do danego badania i C5-2 służy do badania woreczka żółciowego/miednicy – w położnictwie, brzucha i płuc. W odniesieniu do odwołania w sprawie o sygn. akt KIO 2597/17 Zamawiający podtrzymał swoje stanowisko w zakresie uzasadnienia do odrzucenia oferty Odwołującego jako niezgodnej z wymaganiami SIWZ, a także w zakresie wyboru oferty WhiteMed jako najkorzystniejszej w zadaniu nr 2. W zakresie zarzutu braku jednoczesnego powiadomienia Odwołującego o odrzuceniu oferty i wyborze oferty najkorzystniejszej Zamawiający wskazał na zmianę treści przepisu art. 92 Pzp w wyniku ostatniej nowelizacji ustawy oraz wyjaśnił, że brak jednoczesności ww. decyzji wynikał bezpośrednio z podjętych przez Zamawiającego czynności badania i oceny ofert. W zakresie odwołania wniesionego przez Physio-Control Poland Sales sp. z o.o. o sygn.. akt KIO 2605/17 Zamawiający wyjaśnił, że w zadaniu nr 1 wybrał ofertę Schiller Poland sp. z o.o. jako najkorzystniejszą. Zamawiający nie podzielił stanowiska Odwołującego, że ww. wykonawca wprowadził w błąd Zamawiającego co do zgodności treści oferty z treścią SIWZ w zakresie właściwości urządzenia Easy Pulse (pkt 7a SIWZ). Zdaniem Zamawiającego, żadne wytyczne nie precyzują głębokości i częstości uciśnięć dla urządzeń mechanicznych, a jedynie dla uciśnięć metodą manualną. Wszystkie urządzenia dostępne na rynku do mechanicznej kompresji klatki piersiowej nie są w stanie osiągnąć precyzyjnie tych wartości, są do nich jedynie zbliżone i osiągają przeważnie ich dolną wartość, co według przytoczonych wytycznych nie jest błędem i nie może dyskwalifikować danego urządzenia. Z tego też powodu Zamawiający zawarł w SIWZ zapis, aby przedmiot zamówienia osiągał wyniki jak najbardziej zbliżone w swoim działaniu do częstości i głębokości osiągalnych manualnie zgodnie z zaleceniami ERC i AHA, które w tym przypadku są takie same. Żadne z zaoferowanych urządzeń: Easy Pulse oraz Lucas 2 nie jest w stanie wygenerować głębokości kompresji klatki piersiowej równej zalecanym wartościom uciśnięć manualnych, według ERC, ale przedstawione dane nie dyskwalifikują żadnego z wykonawców. Wytyczne ERC na stronie 113 tłumaczenia polskiego wskazują, że na podstawie przeprowadzonych badań, po opublikowaniu w 2010 r. poprzednich wytycznych, głębokość uciśnięć klatki piersiowej powinna wynosić około 5 cm (4-5,5
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.