Sygn. akt VI ACa 566/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA– Irena Piotrowska (spr.) Sędzia SA– Małgorzata Kuracka Sędzia SO (del.) – Małgorzata Borkowska Protokolant: – st. sekr. sąd. Ewelina Murawska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. w W. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o nałożenie kary pieniężnej na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt XVII AmE 49/10 I zmienia zaskarżony wyrok w całości w ten sposób, że nadaje mu następującą treść: 1. zmienia punkt 2 decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 31 grudnia 2009 r. nr (...) w ten sposób, że odstępuje od nałożenia kary pieniężnej przedsiębiorcy (...) Sp. z o.o. w W.; 2. w pozostałej części odwołanie oddala; 3. koszty postępowania między stronami wzajemnie znosi; II oddala apelację w pozostałej części; III koszty postępowania apelacyjnego między stronami wzajemnie znosi. Sygn. akt VI ACa 566/13 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Regulacji Energetyki( dalej Prezes Urzędu) -na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 56 ust. 2, ust. 3, i ust. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. ze zm. oraz na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej orzekł, że: 1. Przedsiębiorca - (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., Al. (...), naruszył warunek 2.2.3. koncesji na obrót paliwami ciekłymi udzielonej temu Przedsiębiorcy decyzją z dnia 24 października 2001 r., znak: (...), zmienioną decyzją z dnia 10 sierpnia 2007 r. (znak (...)), poprzez: - wprowadzenie do obrotu w dniu 6 maja 2008 r., przez stację paliw znajdującą się w miejscowości R., (...)-(...) S., benzyny bezołowiowej 95 nie spełniającej wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2005 r. Nr 216, poz. 1825 z późn. zm.), - wprowadzenie do obrotu w dniu 4 lipca 2008 r., przez stację paliw znajdującą się w miejscowości R., (...)-(...) S., oleju napędowego nie spełniającego wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2005 r. Nr 216, poz. 1825 z późn.zm). W punkcie drugim tej decyzji Prezes Urzędu wymierzył (...) Sp. z o.o. w W. karę pieniężną w wysokości 14.000,00 zł , co stanowi 0,36 % jego przychodów z działalności objętej koncesją na obrót paliwami ciekłymi osiągniętego w 2008 r. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła (...) Sp. z o.o. w W. zaskarżając ją w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła błąd w poczynionych ustaleniach przyjętych za podstawę wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie naruszenia obowiązku koncesyjnego numer 2.2.3 i wymierzeniu z tego tytułu kary pieniężnej W odpowiedzi na odwołanie Prezes Urzędu podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie odwołania. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchylił zaskarżoną decyzję. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano na następujące ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną. Powódka prowadzi działalności gospodarczą w zakresie obrotu paliwami ciekłymi na podstawie koncesji udzielonej decyzją Prezesa Urzędu nr (...) z dnia 24 października 2001r. Bezsporne pomiędzy stronami jest, że badanie próbki benzyny bezołowiowej 95 przeprowadzone w dniu 6 maja 2008 r. na prowadzonej przez powódkę stacji paliw w R. wykazało niezgodność badanych parametrów w rozumieniu rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych ze względu na prężność pary - powinno być 61,8 kPa z uwzględnieniem marginesu tolerancji a było 63,8 kPa .Badanie próbki oleju napędowego przeprowadzone w dniu 4 lipca 2008 r. na prowadzonej przez powódkę stacji paliw w R. wykazało niezgodność w zakresie badanych parametrów w rozumieniu rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, ze względu na zaniżoną temperaturę zapłonu gdzie powinno być 52,9 0 C a było poniżej 40 0 C . Powódka w okresie od 6 maja do 30 lipca 2008 r. zaopatrywała stację paliw położoną w R. w paliwo pochodzące od (...) . Do zakupionych paliw powódka otrzymała odpisy świadectw jakości wykonane przez laboratorium dostawcy (...) . Powódka w 2008 r. osiągnęła przychód z działalności koncesjonowanej w wysokości 3.892.255,82 zł . Przed Sądem Rejonowym w Garwolinie w postępowaniu karnym przeciwko Z. M. (prezesowi zarządu powódki) biegła B. K. stwierdziła, że najczęściej do zwiększenia prężności par na początku sezonu letniego dochodzi w tzw. procesie logistycznym w na skutek zmieszania benzyny z okresu letniego z benzyną z okresu przejściowego. Podała, że przekroczenie parametru prężności par było stosunkowo niewielkie i biorąc pod uwagę temperatury początku okresu letniego, przekroczenie to nie spowodowało powstania „korków parowych", ani nie zagrażało bezpieczeństwu użytkowania pojazdu (..). Natomiast zbyt niska temperatura zapłonu oleju napędowego świadczy o domieszce lekkich frakcji jak np. benzyna. Domieszki takie zdarzają się na skutek transportu oleju napędowego w cysternach po benzynie. Biegła stwierdziła, że obniżona znacznie wartość temperatury zapłonu oleju napędowego szczególnie w okresie letnim (...) nie ma bezpośredniego wpływu na pracę silnika. Sąd Rejonowy w Garwolinie II Wydział Karny w wyroku z dnia 23 września 2011 r. przyjął , że czyny ten stanowią wypadek mniejszej wagi, wyczerpują dyspozycję art. 31 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 roku o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2006 r. N 169 poz. 1200 ze zm.) i na podstawie art. 66 § 1 i § 2 k.k. oraz art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne wobec Z. M. w sprawach o te czyny, warunkowo umarzył na okres 1 (jednego) roku tytułem próby. Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach , jako Sąd II instancji zmienił rozstrzygnięcie przez pominięcie w opisie czynów przypisanych oskarżonej Z. M. słów tj.: „przyjmując, iż czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi" i uznał, że czyny te wyczerpują dyspozycję art. 31 ust. 5 w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw „Dz. U. z 2006 r. Nr 169 poz. 1200 ze zm.". W pozostałej części wyrok został utrzymany w mocy. W ocenie Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Podniesiono , że stosownie do treści art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo energetyczne karze pieniężnej podlega ten, kto nie przestrzega obowiązków wynikających z koncesji. Wskazano , że warunek 2.2.3. koncesji przyznanej powódce na obrót paliwami ciekłymi brzmi następująco: „ Koncesjonariuszowi nie wolno czynić przedmiotem obrotu paliw ciekłych określonych w niniejszej koncesji, których parametry jakościowe są niezgodne z parametrami wynikającymi z zawartych umów lub z norm określonych obowiązującymi przepisami". Wyjaśniając, czy w rozumieniu art. 56 ust. 1 pkt 12 Prawa energetycznego obowiązki wynikające z koncesji dotyczą obowiązków których źródłem jest naruszenie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, czy też obowiązki nałożone w koncesji powinny stanowić samoistne źródło ich obowiązywania jako szczególny obowiązek ponad to, co wynika z norm przepisów prawa powszechnego odwołano się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 października 20ll r. sygn. akt III SK 18/11 .Sąd Najwyższy opowiedział się tam za samoistnością źródła nałożonego obowiązku wymagającą jego konkretyzacji w sposób bardziej szczegółowy, niż można to wyinterpretować z obowiązujących w danej dziedzinie uregulowań, które wynikać ma bezpośrednio z koncesji aby w dalszej kolejności móc zastosować przepis art. 56 ust. 1 pkt 2 Prawa energetycznego. Dalej podano ,że wszystkie przepisy art. 56 ust. 1 pkt 1-33 Prawa energetycznego, są szczególnym rodzajem deliktu administracyjnego, którego popełnienie skutkuje nałożeniem kary pieniężnej i byłoby zbędne ich typizowanie, gdyby każde z tych zachowań można kwalifikować jako „nieprzestrzeganie obowiązków wynikających z koncesji", której postanowienia zobowiązują koncesjonariusza do respektowania przepisów Prawa energetycznego, bądź innych przepisów prawa. Uznano, że , pozwany błędnie interpretował ten przepis co doprowadziło do jego naruszenia przez zastosowanie w sytuacji, w której powódce zarzucono naruszenie przepisów aktu wykonawczego tj. rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. Nr 216, poz. 1825 ze zm.) wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego tj. art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (Dz. U. Nr 34, poz. 293 i Nr 173 poz. 1808), a nie bardziej szczegółowego obowiązku wynikającego z samej koncesji dla indywidualnego koncesjonariusza. Niezależnie od powyższego zauważono, że wprowadzenie do obrotu paliwa niespełniającego wymagań jakościowych w zakresie prężności par (jej przekroczenie o 2 jednostki) oraz temperatury zapłonu oleju napędowego (zaniżona do 40 0 C) nie miało negatywnego wpływu na użytkowników samochodów. Uznano , że wprowadzone do obrotu paliwo było wynikiem zmieszania paliw przewidzianych dla różnych pór roku, tym bardziej że próbka kontrolna pochodziła z daty 6 maja. Dla tej daty obowiązywała prężność pary maksymalnie do 60 kPa, a do 30 kwietnia maksymalnie do 90 kPa . Wskazano, że obniżenie temperatury oleju napędowego powstało na skutek przewożenia w tej samej cysternie oleju napędowego co benzyna zaś nie ma wymogów prawnych zobowiązujących przedsiębiorców do przewożenia paliwa w odrębnych cysternach dla benzyny i oleju napędowego. Podano , że powódka wykazała się należytą starannością w prowadzeniu działalności koncesjonowanej, paliwo zakupuje stale od tego samego producenta (...), co świadczy o tym iż starała się dbać o dobrą jakość paliwa. Zaznaczono , że w postępowaniu karnym Sąd warunkowo umorzył postępowanie wobec prezesa zarządu powódki, co do tych samych czynów, których dotyczy niniejszy proces. Sąd karny odstąpił od nałożenia na nią kary. Uznano, że karanie powódki w niniejszej sprawie świadczyłoby o niespójności systemu prawnego w dokonywaniu oceny w zakresie tych samych czynów. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano art. 37 ust. 1 pkt 5 i art. 56 ust. 1 pkt 12 Prawa energetycznego oraz art. 479 53 § 2 k.p.c. Apelację od tego wyroku wniósł pozwany zaskarżając go w całości i podnosząc następujące zarzuty: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 229 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i poczynienie ustaleń stojących w rażącej sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, polegające na:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.