Sygn. akt: KIO 827/18 WYROK z dnia 16 maja 2018 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Dagmara Gałczewska-Romek Członkowie: Danuta Dziubińska Emilia Garbala Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2018 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 kwietnia 2018 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Porr S.A., Porr Bau GmbH, Gülermak Ağir Sanayi Inşaat ve Taahhüt A.Ş., Energopol -Szczecin S.A., ul. Hołubcowa 123, 02-845 Warszawa w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Miasto Świnoujście, w imieniu której postępowanie prowadzi Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie - Oddział w Szczecinie, ul. Wojska Polskiego 1/5, 72-600 Świnoujście, przy udziale wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Astaldi S.p.A., Ghella S.p.A., Via Giulio Vincenzo Bona 65, 00159 Rzym zgłaszających przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego orzeka: 1. oddala odwołanie, 2. kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Porr S.A., Porr Bau GmbH, Gülermak Ağir Sanayi Inşaat ve Taahhüt A.Ş., Energopol -Szczecin S.A., ul. Hołubcowa 123, 02-845 Warszawa i: 2.1 zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Porr S.A., Porr Bau GmbH, Gülermak Ağir Sanayi Inşaat ve Taahhüt A.Ş., Energopol -Szczecin S.A., ul. Hołubcowa 123, 02- 845 Warszawa tytułem wpisu od odwołania, 2.2 zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Porr S.A., Porr Bau GmbH, Gülermak Ağir Sanayi Inşaat ve Taahhüt A.Ş., Energopol - Szczecin S.A., ul. Hołubcowa 123, 02-845 Warszawa na rzecz Gminy Miasta Świnoujście, w imieniu której postępowanie prowadzi Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie - Oddział w Szczecinie, ul. Wojska Polskiego 1/5, 72-600 Świnoujście kwotę 3878,00 zł (słownie: trzy tysiące osiemset siedemdziesiąt osiem złotych zero groszy), stanowiącą koszty wynagrodzenia pełnomocnika oraz koszty dojazdu na rozprawę, zgodnie ze złożoną do akt sprawy fakturą. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1579 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Szczecinie. Przewodniczący: ……………..……….. ………………………. ………………………… Uzasadnienie Zamawiający - Gmina Miasto Świnoujście, w imieniu której postępowanie prowadzi Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na „Usprawnienie połączenia komunikacyjnego pomiędzy wyspami Uznam i Wolin w Świnoujściu - budowa tunelu pod Świną" na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1579 ze zm.) - zwanej dalej Pzp. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 20 kwietnia 2016 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem 2016/S 077-135585. Wartość zamówienia jest większa niż kwoty określone na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp. W dniu 27 kwietnia 2018r. Odwołujący - wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Porr S.A., Porr Bau GmbH, Gülermak Ağir Sanayi Inşaat ve Taahhüt A.Ş., Energopol -Szczecin S.A. (dalej Odwołujący lub konsorcjum Porr) wniosło do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie od: 1. niezgodnej z prawem czynności Zamawiającego polegającej na wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Astaldi S.p.A., Ghella S.p.A. (dalej konsorcjum Astaldi), mimo, że jej treść a także sposób obliczenia ceny nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia, 2. zaniechania przez Zamawiającego podjęcia czynności, do której – zgodnie z Pzp – był zobowiązany, a to zaniechania wezwania konsorcjum Astaldi oraz konsorcjum ToTo S.p.A Costruzioni Generali i ICM S.p.A. (dalej konsorcjum ToTo) do złożenia wyjaśnień treści złożonych ofert, w sytuacji w której – jeśli uwzględnić treść specyfikacji istotnych warunków zamówienia – zachodziły uzasadnione wątpliwości co do przedmiotu oferty konsorcjum Astaldi oraz przedmiotu oferty konsorcjum ToTo w zakresie dokumentów wykonawcy, 3. zaniechania przez Zamawiającego czynności odrzucenia oferty konsorcjum Astaldi oraz konsorcjum ToTo do czego Zamawiający był zobowiązany z uwagi na niezgodność treści przedmiotowych ofert z treścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów ustawy Pzp: 1. art. 89 ust. 1 pkt 2 i 6 Pzp poprzez: a. zaniechanie odrzucenia, a w konsekwencji niezasadny wybór, jako oferty najkorzystniejszej, oferty Konsorcjum Astaldi, pomimo tego, że jej treść nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej jako : „SIWZ”), a to z uwagi na: i. zaniechanie przypisania do poz. 2.2 Wykazu Płatności (pn. Pozostałe Dokumenty Wykonawcy, nieobjęte poz. 2.1, w tym dokumentacja wykonawca i podwykonawca, w tym wartość praw autorskich) opracowań projektowych wchodzących w skład Dokumentów Wykonawcy, które stanowią część dokumentacji wykonawczej i przypisanie ich do poz. 2.1. Wykazu Płatności (pn. Projekt budowlany i inne Dokumenty niezbędne do złożenia wniosku o ZR1D, w tym wartość praw autorskich), co miało miejsce w stosunku do następujących projektów wykonawczych: - Projektu sieci kanalizacyjnej zewnętrznej; - Projektu sieci instalacji deszczowej; - Projektu sieci zewnętrznej instalacji gazowej; - Projektu zewnętrznej sieci wodociągowej; - Projektu sieci energetycznej - Projektu zewnętrznej instalacji kontroli dostępu - Projektu zewnętrznej instalacji telewizji kablowej i Internetu; - Projektu zewnętrznej instalacji monitoringu; - Projektu przyłączy indywidualnych wod.-kan.; ii. zaniechanie przypisania do poz. 2.1. Wykazu Płatności (pn. Projekt budowlany i inne Dokumenty niezbędne do złożenia wniosku o ZRID, w tym wartość praw autorskich) opracowań projektowych wchodzących w skład Dokumentów Wykonawcy, które stanowią część dokumentacji budowlanej w rozumieniu PFU i przypisanie ich do poz. 2.2 Wykazu Płatności (pn. Pozostałe Dokumenty Wykonawcy, nieobjęte poz. 2.1, w tym dokumentacja wykonawca i podwykonawca, w tym wartość praw autorskich), co miało miejsce w stosunku do: - Projektu architektonicznego tunelu wraz z obiektami obsługi; - Projektu konstrukcyjnego tunelu wraz z obiektami obsługi; - Projektu wentylacji mechanicznej tunelu wraz z obiektami obsługi. - Projektu instalacji sanitarnej tunelu wraz z obiektami obsługi - Projektu instalacji energetycznej tunelu wraz z obiektami obsługi. - Projektu instalacji niskoprądowych tunelu wraz z obiektami obsługi. - Projektu instalacji gazowej, iii. objęcie treścią oferty zobowiązania Zamawiającego do dokonywania w ramach zapłaty Dokumenty Wykonawcy zapłaty za świadczenia Konsorcjum, które nie stanowią Dokumentów Wykonawcy w rozumieniu SIWZ, w tym w szczególności za: - Umowy Podwykonawcze. - Harmonogram Rzeczowo-Finansowy. - Przejściowe Świadectwa Płatności. - Przygotowanie materiałów reklamowo informacyjnych tj. projekt graficzny logo przedsięwzięcia, projekt folderów, projekt strony internetowej, projekty inne. iv. zaoferowanie de facto niewiadomego i niedookreślonego (nieprecyzyjnego) w zakresie Dokumentów Wykonawcy przedmiotu świadczenia - zgodnie bowiem z SIWZ (treść pkt 2.1 i 2.2 Wykazu Płatności oraz) Wykonawcy byli zobowiązani do wyceny w pkt 2.2 wszystkich nieobjętych poz. 2.1 Dokumentów Wykonawcy, a zatem nie sposób ustalić, co Konsorcjum Astaldi zaoferowało w pkt 2 Wykazu Płatności, tym bardziej jeśli wziąć pod uwagę definicję Dokumentów Wykonawcy sformułowaną w punkcie 1.1.6.1 Warunków Szczególnych Kontraktu, szczególnie, iż Zamawiający nie wzywał ww. Konsorcjum do wyjaśnień w tym zakresie; b. zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum ToTo, której treść nie odpowiada treści SIWZ, także z uwagi na zaoferowanie niezgodnego z treścią SIWZ przedmiotu zamówienia w zakresie Dokumentów Wykonawcy - zgodnie bowiem z SIWZ (treść pkt 2.1 i 2.2 Wykazu Płatności) Wykonawcy byli zobowiązani do wyceny w pkt 2.2 wszystkich nieobjętych poz. 2.1 dokumentów, a zatem nie sposób ustalić, co Konsorcjum TOTO zaoferowało w pkt 2 Wykazu Płatności, tym bardziej jeśli uwzględnić definicję Dokumentów Wykonawcy sformułowaną w punkcie 1.1.6.1 Warunków Szczególnych Kontraktu i brak wezwania Konsorcjum TOTO do wyjaśnień w tym zakresie; c. brak odrzucenia, a w konsekwencji wybór jako najkorzystniejszej oferty Konsorcjum Astaldi, której treść nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz zawiera błędy w obliczeniu ceny, a to z uwagi na brak przewidzenia przez Konsorcjum Astaldi w swojej ofercie odwodnienia tymczasowego w trakcie budowy tunelu, a także kosztów z tym związanych, co wskazuje na sprzeczność z przedmiotem zamówienia i niezgodność z wiążącymi postanowieniami PFU, a także błąd w obliczeniu ceny (kosztu); ewentualnie: 2. art. 87 ust. 1 Pzp w zw. z art. 7 ust. 3 PZP poprzez: a. zaniechania przez Zamawiającego wezwania Konsorcjum Astaldi oraz Konsorcjum TOTO do wyjaśnień treści złożonej oferty, w sytuacji w której - jeśli uwzględnić treść specyfikacji istotnych warunków zamówienia - zachodziły uzasadnione wątpliwości co do zaoferowanego przez oba Konsorcja przedmiotu zamówienia w zakresie Dokumentów Wykonawcy, w szczególności poz. 2 Wykazu Płatności, co wskazuje na brak rzetelnego przeprowadzenia postępowania, w tym oceny ofert w sposób staranny i rzetelny, a w konsekwencji wybór najkorzystniejszej oferty niezgodnie z przepisami Pzp; 3. art. 7 ust 1 i 3 PZP poprzez: a. przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców, a w konsekwencji wybór oferty niezgodnie z przepisami Pzp z uwagi na ocenę ofert poszczególnych Wykonawców z uwzględnieniem odmiennych limitów cenowych za konkretne pozycje Wykazu Płatności oraz - analogicznie - przyjęcie różnych terminów płatności za Dokumenty Wykonawcy dla poszczególnych Oferentów. Na wypadek, gdyby Izba nie podzieliła wskazanych powyżej uchybień, Odwołujący podniósł zarzut ewentualny naruszenia: 4. art. 93 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 146 ust. 6 PZP poprzez: a. zaniechanie unieważnienia postępowania, a to w sytuacji zaistnienia nieporównywalności ofert z uwagi na odmienny przedmiot ofert poszczególnych Wykonawców, sposób obliczania ceny (przyjęcie różnych limitów dla różnych Wykonawców) oraz termin zapłaty za Dokumentację Wykonawcy (brak w dokumentacji przetargowej terminu zapłaty Konsorcjum Astaldi i Konsorcjum ToTo ceny wskazanej w pkt 2 Wykazu Płatności). Odwołujący wniósł o: 1. nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty konsorcjum Astaldi jako najkorzystniejszej, 2. nakazanie Zamawiającemu wezwania konsorcjum Astaldi oraz konsorcjum ToTo do wyjaśnień w zakresie przedmiotu oferty, 3. nakazanie Zamawiającemu dokonania ponownego badania i oceny ofert, a w konsekwencji tego odrzucenie oferty konsorcjum Astaldi z uwagi na jej niezgodność z treścią SIWZ (oraz konsorcjum ToTo dodatkowo z tego powodu) a następnie ponowny wybór najkorzystniejszej oferty, 4. zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego wedle spisu kosztów, który zostanie przedłożony na rozprawie przez Krajową Izbą Odwoławczą. Alternatywnie, w przypadku uwzględnienia przez Izbę jedynie zarzutu ewentualnego: 5. nakazanie Zamawiającemu unieważnienia postępowania a to z uwagi na nieporównywalność ofert ze względu na okoliczności powyżej wskazane, zgodnie z treścią art. 93 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 146 ust. 6 Pzp. Zamawiający pismem z dnia 11 maja 2018r. złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o odrzucenie odwołania jako wniesionego po terminie oraz dotyczącego tych samych okoliczności, które były przedmiotem rozstrzygnięcia przez Izbę oraz czynności, które Zamawiający wykonał zgodnie z treścią wyroku Sądu ewentualnie wniósł o oddalenie odwołania w całości i obciążenie Odwołującego kosztami postępowania. Do postępowania odwoławczego zgłosiło przystąpienie po stronie Zamawiającego konsorcjum Astaldi, które domagało się odrzucenia odwołania względnie jego oddalenia i stanowisko swoje zawarło w piśmie z dnia 14 maja 2018r. Odwołujący złożył do akt sprawy pismo z dnia 14 maja 2018r., stanowiące polemikę z argumentacją Zamawiającego. Na podstawie dokumentacji akt sprawy oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron i uczestnika postępowania zaprezentowane w trakcie rozprawy, Izba ustaliła i zważyła, co następuje: W dniu 17 kwietnia 2018r. Zamawiający poinformował wykonawców, biorących udział w postępowaniu, iż w wyniku ponownej oceny ofert dokonał wyboru jako najkorzystniejszej oferty konsorcjum Astaldi oraz odrzucenia oferty konsorcjum ToTo z uwagi na jej niezgodność z treścią SIWZ. Czynność ta nastąpiła na skutek wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 7 marca 2018r. Sygn. akt VIII Ga 102/18, którym Sąd zmienił zaskarżony wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 21 grudnia 2017r. Sygn. akt KIO 2576/17 w części uwzględniającej odwołanie złożone przez konsorcjum Astaldi w ten sposób, że oddalił to odwołanie. Odwołanie konsorcjum Porr, będące przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu, opierało się na tym, że konsorcjum Astaldi oraz konsorcjum ToTo błędnie wypełniły dokument „Wykaz Płatności” tj. bez zachowania podanych w tym wykazie limitów ceny. Odwołujące konsorcjum Porr twierdziło, że konsorcjum Astaldi i konsorcjum ToTo wypełniły Wykazy Płatności w sposób niezgodny z SIWZ i zawierający błędy w obliczeniu ceny, stąd ich oferty winny zostać odrzucone. Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając skargi konsorcjum Astaldi oraz konsorcjum ToTo, doszedł do przekonania, że „w sytuacji, gdy sposób sporządzenia formularza „wykazu płatności” zawiera niejednoznaczne, odmiennie odczytane przez poszczególnych wykonawców sformułowania, to aby ustalić, który z wykonawców wypełnił formularz prawidłowo, konieczne jest dokonanie wykładni zapisów tego formularza (…)”. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, z uwagi na obowiązek zachowania zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji, Sąd stanął na stanowisku, że nie ma możliwości odrzucenia którejkolwiek z ofert z powodu wypełnienia w sposób błędny „Wykazu Płatności”, skoro błąd ten został wywołany niejasnością zapisów dokumentacji przygotowanej przez samego Zamawiającego. Mając na uwadze powyższe, Izba uznała za niezasadny wniosek Zamawiającego oraz konsorcjum Astaldi o odrzucenie odwołania w całości, mimo, iż nie wszystkie zarzuty odwołania podlegają merytorycznemu rozpoznaniu. Przedmiotem rozpoznawanego przez Izbę odwołania nie są wyłącznie te same okoliczności, które były przedmiotem rozstrzygnięcia przez Izbę w sprawie innego odwołania dotyczącego tego samego postępowania i wniesionego przez tego samego Odwołującego się. (art. 189 ust.2 pkt 4 Pzp). Zauważyć należy, że przedmiotem aktualnie wniesionego odwołania przez konsorcjum Porr jest błędne wypełnienie przez konsorcjum Astaldi i konsorcjum ToTo Wykazów Płatności polegające na niewłaściwym przypisaniu poszczególnych kosztów świadczeń związanych z realizacją zamówienia do poszczególnych pozycji Wykazu Płatności a także objęcie treścią oferty świadczeń, które nie są objęte przedmiotem zamówienia i zaoferowanie przedmiotu niezgodnego z przedmiotem zamówienia. Mimo, iż sam Wykaz Płatności był przedmiotem orzeczenia zarówno Krajowej Izby Odwoławczej jak i Sądu Okręgowego, to jednak okoliczności sporu i aktualnie stawiane zarzuty są zgoła odmienne i dotyczą innych okoliczności faktycznych. Aktualnie sformułowanych zarzutów dotyczących Wykazów Płatności Odwołujący nie mógł podnosić na wcześniejszym etapie postępowania o udzielenie zamówienia, bowiem, co nie jest sporne, o okolicznościach dających podstawę do złożenia odwołania i formułowania tego rodzaju zarzutów Odwołujący dowiedział się z pisma procesowego złożonego przez konsorcjum Astaldi w toku rozprawy przed Krajową Izbą Odwoławczą dnia 20 grudnia 2018r. Zatem termin na wniesienie odwołania w zakresie zarzutów dotyczących Wykazu Płatności i niewłaściwego przypisania dokumentacji do poszczególnych pozycji tego wykazu należy liczyć od przekazania wykonawcom informacji o ponownym badaniu i ocenie ofert oraz wyborze oferty najkorzystniejszej, która jest czynnością nową w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego i miała miejsce dnia 17 kwietnia 2018r. Z wyżej wskazanych powodów Izba skierowała do rozpoznania na rozprawie: zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i 6 Pzp polegający na zaniechaniu odrzucenia i niezasadnym wyborze konsorcjum Astaldi, mimo, że treść oferty tego wykonawcy nie odpowiada treści SWZ z uwagi na:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.