← Polska

I AGa 28/18

Sygn. akt I AGa 28/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2018 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Małgorzata Kaźmierczak /spr./ Sędziowi

§ 1k.c.

gwarancji zapłaty za roboty budowlane, zwanej dalej "gwarancją zapłaty", inwestor udziela wykonawcy (generalnemu wykonawcy) w celu zabezpieczenia terminowej zapłaty umówionego wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych. Przytoczony przepis nie zawiera żadnych warunków, od których uzależnia żądanie wykonawcy udzielenia gwarancji zapłaty poza istnieniem ważnego zobowiązania pomiędzy wykonawcą a inwestorem . Przede wszystkim powołany przepis nie przewiduje, aby koniecznym było pozostawanie przez inwestora w zwłoce z zapłatą na rzecz wykonawcy jakiejkolwiek należności. Z chwilą zgłoszenia inwestorowi przez wykonawcę żądania, o którym mowa w art.

§ 1

k.c., powstaje na podstawie tego przepisu, będące korelatem opisanego uprawnienia wykonawcy, zobowiązanie inwestora do zapewnienia udzielenia gwarancji zapłaty (art.

§ 2

k.c.), którego niewykonanie pociąga za sobą powstanie uprawnienia kształtującego wykonawcy do odstąpienia od umowy z winy inwestora ze skutkiem na dzień odstąpienia. Skorzystanie przez poprzednika powoda z uprawnienia żądania gwarancji zapłaty przysługującego mu z mocy obowiązujących przepisów kodeksu cywilnego nie może być uznane za nadużycie prawa. Pozwany nadużycia prawa przez spółkę (...) Sp. z o.o. upatrywał w tym, że sam po raz pierwszy realizował przedsięwzięcie budowlane i nie posiadał w tym zakresie stosownego doświadczenia, wskazywał, że pomiędzy stronami nie było dysproporcji, a pozycja wykonawcy była wręcz silniejsza niż pozycja inwestora. W ocenie pozwanego po stronie (...) Sp. z o.o. nie mogła powstać obawa co do możliwości i terminowości zapłaty wynagrodzenia za prace budowlane wykonane na podstawie umowy, bowiem finansowanie inwestycji było zagwarantowane w oparciu o umowę kredytu, o której (...) Sp. z o.o. miała pełną wiedzę. Argumenty pozwanego w tej kwestii nie zasługują na uwzględnienie. (...) Sp. z o.o. prowadził działalność gospodarczą, która z zasady nakierowana jest na osiąganie zysków. Powszechnie znane są problemy w branży budowlanej, polegające niewypłacaniu, bądź wypłacaniu ze znacznym opóźnieniem wynagrodzenia za ostatnie etapy prac. Z okoliczności sprawy wynika, że (...) sp. z o.o. domagając się ustanowienia gwarancji zapłaty dążył do zabezpieczenia własnych interesów. Z zeznań świadka E. R., którego zeznania w apelacji przytoczono w wybiórczy sposób, wynikało ,że główną przyczyną odstąpienia od umowy był brak zapłaty ( k 1432), natomiast z zeznań świadków : J. P. i E. S.

(1)wynikało, że między stronami pod koniec roku 2012r powstał spór co do wielkości wykonywanych prac – tzw. przerobu. W tych okolicznościach wiarygodnym jest ,że motywem , którym kierował się wykonawca żądając gwarancji zapłaty była obawa, że nie uzyska zapłaty, a nie dążenie do „agresywnego przejęcia inwestycji”. Podnoszona przez pozwanego w apelacji okoliczność finansowania inwestycji z kredytu bankowego nie mogła także dowodzić nadużycia prawa podmiotowego co do żądania udzielenia gwarancji zapłaty i wobec jej nieuzyskania odstąpienia od umowy. Apelujący pomija, że kredyt bankowy nie stanowił dla wykonawcy realnego zabezpieczenia jego interesu, skoro z zeznań świadka M. K. wynikało, że każdorazowo transza kredytu była wypłacana na polecenie pozwanego, a zatem wykonawca nie miał wpływu na składane przez pozwanego polecenia wypłaty środków z kredytu. W świetle powyższego, motywów spółki (...) Sp. z o.o., dążącej do zabezpieczenia przysługujących jej roszczeń nie można uznać za nieetyczne, skoro jej działanie było racjonalnym postępowaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nakierowanej przecież na osiąganie ekonomicznych rezultatów. Niezasadne są również twierdzenia, że (...) nadużyła prawa podmiotowego żądając gwarancji zapłaty w sytuacji braku zaległości płatniczych ze strony pozwanego. Art.

k.c. nie wymaga, by po stronie inwestora wystąpiły jakiekolwiek zaległości w płatności, bądź by , inwestor był uprawniony do odmowy gwarancji z tego względu, że przed żądaniem gwarancji zapłaty część roszczeń wykonawcy została zabezpieczona w inny sposób np. kredytem bankowym. Istotą uzyskania gwarancji zapłaty jest ochrona roszczeń wykonawcy o wynagrodzenie przez przyznanie mu prawa do uzyskania zabezpieczenia, a nie prawa do domagania się od inwestora działań zmierzających do ustanowienia zabezpieczenia. Niemające związku z niniejszym postępowaniem są zarzuty pozwanego co do ewentualnego sformułowania treści gwarancji, której miał udzielić ,skoro pozwany nie podjął żadnych działań zmierzających do jej udzielenia. Zarzut niewłaściwego wykonania robót budowlanych przez (...) Sp. z o.o. także nie mógł przemawiać za zastosowaniem w rozpoznawanej sprawie art. 5 k.c. Pozwany mógł bowiem realizować własne uprawnienia chroniące jego interes, a związane z jak twierdzi, z nienależytym wykonaniem umowy. Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, że pozwany nie wskazał zasad współżycia społecznego, z którymi sprzeczne miało być zachowanie poprzednika prawnego powoda. Pozwany mimo, że powoływał się na nadużycie prawa przez spółkę (...) Sp. z o.o. okoliczności tej nie wykazał. W istocie z treści apelacji wynika, że apelujący zmierzał do wykazania, iż udzielenia gwarancji zapłaty winno być uzależnione od spełnienia dodatkowych przesłanek jak stan zagrożenia niewypłacalnością czy opóźnienie w zapłacie wynagrodzenia przez inwestora ,co jest niedopuszczalne w świetle treści art. 649 2 §1k.p.c. Mając na uwadze, że zarzuty podniesione przez pozwanego w apelacji okazały się nieuzasadnione, a Sąd Apelacyjny nie dostrzegł uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu, apelacja podlegała z mocy art. 385k.p.c. oddaleniu. W punkcie 2 wyroku Sąd Apelacyjny na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., zgodnie z odpowiedzialnością za wynik procesu, orzekł kosztach zastępstwa procesowego po stronie powodowej, obciążając nimi pozwanego w całości. Wynagrodzenie pełnomocnika powoda Sąd ustalił na podstawie § 2 pkt. 7 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.( Dz . U. 2015.1804 ze zm). SSA Jan Futro SSA Małgorzata Kaźmierczak SSA Mikołaj Tomaszewski

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.