Sygn. akt VIII GCo 172/18 POSTANOWIENIE Dnia 31 sierpnia 2018 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie, Wydział VIII Gospodarczy, w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Robert Bury po rozpoznaniu na posie

§ 1k.p.c.

udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Stosownie do art.

§ 2k.p.c.

interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. 2. Norma art.

§ 1k.p.c.

nie odwołuje się do roszczenia w znaczeniu materialnoprawnym, lecz do przedmiotu procesu cywilnego, więc do prawdopodobieństwa wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego powództwo. Przedmiotem procesu cywilnego jest roszczenie w znaczeniu materialnoprawnym, udzielenie zabezpieczenia następuje, kiedy istnieje prawdopodobieństwo wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego powództwo. Nie w każdej sytuacji, kiedy jest prawdopodobne roszczenie w znaczeniu materialnoprawnym, może nastąpić udzielenie ochrony prawnej. Wydanie podlegającego wykonaniu orzeczenia stwierdzającego istnienie roszczenia, więc urzeczywistnienie normy prawa materialnego, uzależnione jest od przesłanek merytorycznych, w literaturze postępowania cywilnego przywoływanych jako przesłanki zasadności powództwa, do których należy między innymi istnienie interesu prawnego w uzyskaniu ochrony prawnej (inne to legitymacja procesowa, zgodność z zasadami współżycia społecznego, zaskarżalność). Interes prawny jest merytoryczną przesłanką każdego orzeczenia sądu, w tym w odniesieniu do powództwa o zasądzenie, ponieważ powództwo to mieści w sobie żądanie ustalenia istnienia stosunku prawnego, także w zakresie wysokości. W wypadku roszczenia o ustalenie ustawa procesowa wprost wskazuje na istnienie interesu prawnego (art. 189 k.p.c.). Interes prawny jest materialnoprawną przesłanką każdego z powództw o świadczenie, inaczej, jest potrzebą w uzyskaniu ochrony prawnej. W konsekwencji, udzielenie zabezpieczenia jest możliwe, kiedy roszczenie w znaczeniu materialnoprawnym jest prawdopodobne i kiedy prawdopodobny jest interes prawny w uzyskaniu orzeczenia stwierdzającego istnienie tego roszczenia (wyroku zasądzającego).

1. Istnienie pozasądowego tytułu egzekucyjnego obejmującego roszczenie, które jednocześnie stanowi przedmiot procesu cywilnego z powództwa wierzyciela z tytułu egzekucyjnego co do zasady decyduje o braku interesu prawnego. Proces cywilny obejmuje celowe działania stron i sądu ukierunkowane na udzielenie ochrony prawnej roszczeniom przez powstanie tytułu egzekucyjnego. Wszczynanie postępowania cywilnego, kiedy istnieje już pozasądowy tytuł egzekucyjny, jest w zasadzie niecelowe. Brak merytorycznej przesłanki interesu prawnego skutkuje oddaleniem powództwa. Nie można jednak wykluczyć takiej sytuacji, kiedy powód wykaże istnienie interesu prawego w powództwie o zasądzenie sumy, która już jest objęta pozasądowym tytułem egzekucyjnym. Możliwość wykazania interesu prawnego w dochodzeniu roszczenia objętego już tytułem egzekucyjnym została wskazana przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 stycznia 1997 roku (III CZP 123/96) na tle stosunku listy wierzytelności w postępowaniu układowym do interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o należność ujętą na tej liście. Wyciąg z listy wierzytelności, łącznie z wypisem prawomocnego postanowienia zatwierdzającego układ, był tytułem egzekucyjnym przeciwko dłużnikowi (art. 69 § 1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 roku - Prawo o postępowaniu układowym).
2. W wypadku tytułu egzekucyjnego w postaci aktu notarialnego, o jakim mowa w art. 777 § 1 pkt 4 albo 5 k.p.c. braku interesu prawnego w wytoczeniu powództwa w zasadzie istnieje do chwili prawomocnego oddalenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności. W tej sytuacji potrzeba udzielenia ochrony prawnej roszczeniu materialnoprawnemu w drodze orzeczenia sądu staje się oczywista. Możliwość skorzystania przez wierzyciela z istniejącego tytułu egzekucyjnego zostanie zweryfikowana postanowieniem sądu o nadaniu klauzuli wykonalności, jednak do tej chwili nie ma potrzeby wszczynania procesu cywilnego celem udzielenia ochrony prawnej.
3. Jak wskazano, kwestia istnienia tytułu egzekucyjnego w postaci aktu notarialnego, jak i innych tytułów egzekucyjnych, a priori nie wyłącza możliwości wytoczenia powództwa o to samo roszczenie, konieczne jest jednak wykazanie interesu prawnego w uzyskaniu wyroku zasądzającego. Przy udzieleniu zabezpieczenia wystarczające jest uprawdopodobnienie roszczenia, więc interesu prawnego w uzyskaniu wyroku zasądzającego, mimo istnienia tytułu egzekucyjnego. Mogło to nastąpić przez uprawdopodobnienie niezasadności wniosku o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu albo objęcie tytułem egzekucyjnym części roszczenia albo części majątku dłużnika. Uprawnieni nie wykazali konieczności udzielenia ochrony roszczeniu przez wszczęcie procesu cywilnego, twierdzenie o kilkumiesięcznym postępowaniu klauzulowym nie zostało uprawdopodobnione. Przy braku prawdopodobieństwa interesu prawnego w uzyskaniu wyroku zasądzającego świadczenie, roszczenie w rozumieniu art.

§ 1k.p.c.

nie jest prawdopodobne, co decyduje o niezasadności wniosku o udzielenie zabezpieczenia. SSO Robert Bury Sygn. akt VIII GCo 172/18 ZARZĄDZENIE

1. (...)
2. (...) - (...) - (...) - (...) (...)
3. (...) (...) (...) (...) KARTA KWALIFIKACYJNA ORZECZENIA (...) (...) (...) (...) (...) (...) ………………………………………………………………………………