wskazanej powyżej ustawy z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze, gdyż w dniu 11 maja 2011r. grupa członków pozwanej Spółdzielni, których prawa i obowiązki majątkowe związane były z wyodrębnioną organizacyjnie jednostką i częścią majątku tejże (tj. z budynkiem położonym przy (...)) podjęła większością głosów uchwałę o podziale Spółdzielni i utworzeniu nowej Spółdzielni Mieszkaniowej (...) (uchwała nr (...), k. 11 – 15). Dalsze podejmowane przez strony czynności były konsekwencją przepisów ustawy i skutecznie doprowadziły do powstania nowej jednostki – Spółdzielni Mieszkaniowej (...) i wpisania tego podmiotu do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 15 lutego 2012r. (k. – 331). W ramach tych czynności pozwana podjęła uchwałę nr (...) z dnia 21 lipca 2011r. w sprawie podziału pozwanej i utworzenia z jej majątku nowej Spółdzielni Mieszkaniowej o nazwie (...) (k. 22 – 24) oraz będącą przedmiotem niniejszego postępowania uchwałę nr (...) z dnia 17 listopada 2011r. w sprawie przyjęcia planu podziału Spółdzielni (k. 31 – 33). Niewątpliwie zatem pozwana podjęła uchwałę o podziale spółdzielni. Tymczasem jak wynika z treści art.
Prawo spółdzielcze z objętym pozwem roszczeniem reprezentanci członków mającej powstać spółdzielni mogą wystąpić do sądu tylko w dwóch przypadkach: niepodjęcia przez walne zgromadzenie dotychczasowej spółdzielni uchwały o podziale lub w razie podjęcia uchwały odmawiającej podziału. Drugi przypadek w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Wskazać w tym miejscu trzeba, że Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie nie podziela poglądu wyrażonego przez inny skład tego Sądu w uzasadnieniu postanowienia z dnia 6 lipca 2012r., sygn. akt I ACz 467/12, którym oddalono zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego oddalającego zarzut braku zdolności sądowej powodowego zarządu. Z treści uzasadnienia tego postanowienia wynikają dwa istotne wnioski: że zarząd posiada w niniejszej sprawie zdolność sądową (z tym stanowiskiem zgodzić się trzeba) oraz że „niepodjęcie uchwały o podziale” oznacza także niepodjęcie jej w tej części, której treść objęta została żądaniem pozwu w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu Apelacyjnego, który przy ferowaniu wyroku nie jest związany poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wpadkowego postanowienia tegoż Sądu, nie można uznać, by pojęcie niepodjęcia uchwały przez dzieloną spółdzielnię obejmowało również przypadki, w których uchwałę podjęto, ale zabrakło w niej jakichkolwiek postanowień postulowanych przez mającą powstać spółdzielnię. Za uchwałę „niepodjętą” można bowiem uznać jedynie taką, która w swojej treści nie zawiera obligatoryjnych jej elementów, o których mowa w art. 108 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze, który to przepis z mocy art.
tej ustawy stosuje się do uchwał podejmowanych w trybie art.
. Czyli tych elementów, które uniemożliwiają zarejestrowanie nowopowstałej spółdzielni. Z uwagi jednak na fakt, że uchwała o podziale zawierała istotne elementy umożliwiające rejestrację nowej Spółdzielni Mieszkaniowej (...), co zresztą nastąpiło w dniu 15 lutego 2012r., uznać należy, że pozwana podjęła uchwałę o podziale w rozumieniu art.
Z tych też przyczyn powodowy zarząd nie posiadał roszczenia przysługującego z mocy tego przepisu, tj. o wystąpienie do sądu o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę walnego zgromadzenia o podziale. Przepisy art. 108a i art.
ustawy Prawo spółdzielcze są przepisami szczególnymi w stosunku do ogólnych zasad podziału spółdzielni z art. 108 ustawy. Opisanych w nich szczegółowo procedur nie można stosować zamiennie, bądź korzystać z zawartego w jednych z nich przepisów przy procedurze opisanej w drugim z nich. Ochrona sądowa w przypadku, w którym członkowie mającej powstać w wyniku podziału spółdzielni, sami podejmują uchwałę o podziale dotychczasowej spółdzielni, nie może iść tak daleko jak w przypadku postępowania opisanego w art. 108a ustawy Prawo spółdzielcze, w którym członkowie nowopowstałej jednostki mają zdecydowanie mniejszy wpływ na treść podjętej przez dotychczasową spółdzielnię uchwały o podziale. Powód skorzystał z postępowania określonego w art.
ustawy z dnia 16 września 1982r. ze wszelkimi tego konsekwencjami. Wbrew twierdzeniom powoda nie można w drodze analogii wywodzić roszczenia z art. 108a § 4 ustawy, wobec kazuistycznej regulacji zawartej w omawianych przepisach, wykluczających istnienie w tym zakresie luki prawnej. Odmienny tryb procedury podziałowej zawarty w art. 108a oraz
Prawa Spółdzielczego wpływa bowiem właśnie na odmienny, w obu tych wypadkach, zakres uprawnień do wystąpienia z roszczeniem o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale. Należy też mieć na uwadze, że członkowie nowopowstałej spółdzielni wydzielonej w trybie art.
Prawa spółdzielczego mogą dochodzić ochrony swych praw – w razie gdy uchwała o podziale narusza ich istotne interesy – w trybie art. 42 Prawa spółdzielczego. Ta okoliczność także przemawia przeciwko stosowaniu analogii. Wobec uznania, że powodowi nie przysługuje roszczenie materialnoprawne, które wywodził z art.
108a § 4 ustawy z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze, powództwo powinno zostać oddalone, co posługując się odmienną argumentacją, prawidłowo uczynił Sąd pierwszej instancji. Natomiast gdyby nawet założyć, jakkolwiek w ocenie Sądu Apelacyjnego z przyczyn omówionych brak ku temu podstaw, że powodowi opisane powyżej roszczenie przysługiwało, to okoliczności sprawy wskazują, że i tak nie zasługiwałoby na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 108a § 4 ustawy Prawo spółdzielcze przesłanką uwzględnienia powództwa o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni jest naruszenie istotnych interesów członków uchwałą już podjętą. Tymczasem jak wynika z akt sprawy uchwała nr (...) z dnia 17 listopada 2011r. w sprawie przyjęcia planu podziału nie narusza praw członków nowopowstałej Spółdzielni Mieszkaniowej (...). W swojej zasadniczej części uwzględnia ona bowiem projekt uchwały o podziale zaproponowany przez członków mającej zostać wydzielonej Spółdzielni (k. 19 – 21). Wprawdzie projekt ten został odrzucony przez walne zgromadzenie członków pozwanej w dniu 21 lipca 2011r. (k. 25 – 28), niemniej jednak zadecydowały o tym względy natury merytorycznej (nieprawidłowe określenie daty podziału, daty sporządzenia sprawozdania finansowego oraz objęcie podziałem wkładów lokatorskich, które z uwagi na strukturę własnościową lokali w nowopowstałej Spółdzielni, nie występowały) oraz rachunkowej (błędne przyjęcie przez członków żądających podziału rozliczeń za eksploatację budynku) – zeznania A. B., k. 400 – 402. Członkowie nowopowstałej Spółdzielni sami zainicjowali procedurę podziałową, podjęli uchwałę o podziale, aktywnie uczestniczyli w dalszych podejmowanych przez pozwaną działaniach, w ich zatem gestii należało szczegółowe i prawidłowe przygotowanie uchwały o podziale i elementach dalszych uchwał w tej materii. Pozwana nie naruszyła interesów majątkowych (bo o takie w istocie chodzi powodowemu zarządowi) członków Spółdzielni Mieszkaniowej (...). Rozliczenia pomiędzy obydwoma podmiotami wynikały z przejrzystej zasady, tj. proporcjonalnie do powierzchni przejmowanych przez Spółdzielnię Mieszkaniową (...) budynków, zaproponowanej zresztą przez samych członków tej Spółdzielni (k. 19 – 21), na jej podstawie przekazano powodowi proporcjonalną część składników majątkowych (aktywów) – wkładów budowlanych, udziałów wniesionych przez członków, funduszu remontowego, postanowiono również o zasadach rozliczenia eksploatacji wydzielonego budynku, opłat za media i innych świadczeń oraz zadłużenia i nadpłat członków (k. 31 – 33). Uszczegółowienie tej zasady w kwestionowanej uchwale polegało na wskazaniu, że wycena składników majątkowych następuje według wartości księgowej, którego to zapisu nie można uznać za krzywdzący (k. – 419). Wbrew twierdzeniom powoda pozwana rozliczyła również nadwyżkę finansową za rok 2011r., o czym wyrzeczono wprost w punkcie (...)uchwały walnego zgromadzenia członków pozwanej z dnia 24 maja 2012r. (k. – 347). Uchwała ta zapadała już po wpisie nowej Spółdzielni do Krajowego Rejestru Sądowego i daje podstawę do uznania, że intencją pozwanej było rzetelne i zgodne z zasadami rachunkowości przekazanie stosowanego mienia nowopowstałej jednostce organizacyjnej. Okoliczności te nie mogły zatem prowadzić do stwierdzenia istnienia rażącego (istotnego) naruszenia interesów członków Spółdzielni Mieszkaniowej (...) i również przy przyjęciu przysługiwania powodowi objętego pozwem roszczenia, powództwo podlegałoby oddaleniu. Z tych wszystkich względów apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, o czym z mocy art. 385 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono po myśli art. 98 § 1 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc i art. 391 § 1 kpc.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.