III AUa 765/13

Sygn. akt III AUa 765/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: SSA Bożena Grubba (spr.) Sędziowie: SSA Aleksandra Urban SSA Maciej Piankowski Protokolant: stażysta Agnieszka Makowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2014 r. w Gdańsku sprawy M. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o prawo do emerytury na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt VIII U 1397/12 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 765/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 8 sierpnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił M. L. prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych uznając, iż nie udowodnił żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach. Nadto wskazał, iż ubezpieczony nie udokumentował rozwiązania stosunku pracy. Ubezpieczony odwołał się od powyższej decyzji i wniósł o zaliczenie spornych okresów do jego zatrudnienia w szczególnych warunkach. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w punkcie I zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał M. L. prawo do emerytury począwszy od dnia 1 stycznia 2013r., w punkcie II oddalił odwołanie w pozostałym zakresie i w punkcie III zasądził od pozwanego na rzecz wnioskodawcy 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, iż M. L. urodzony (...), w dniu 9 lipca 2012 r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wniosek o emeryturę. Na dzień złożenia wniosku o emeryturę ubezpieczony wykazał łącznie 30 lat 4 miesiące i 28 dni okresów składkowych i nieskładkowych do dnia 31 grudnia 1998 r. ZUS nie uwzględnił żadnego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, tj. okresów zatrudnienia od 2 sierpnia 1968 r. do 25 kwietnia 1972 r. oraz od 10 kwietnia 1974 r. do 28 marca 1990 r. w Przedsiębiorstwie (...) pozwany organ wskazał, iż wnioskodawca nie rozwiązał stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego praca była wykonywana w dniu złożenia wniosku. W związku z powyższym, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją pozwany odmówił M. L. prawa do emerytury. Sąd ustalił, że ubezpieczony w okresie od 2 sierpnia 1968 r. do 25 kwietnia 1972 r. oraz od 10 kwietnia 1974 r. do 28 marca 1990 r. był zatrudniony na stałe i w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) w G. na stanowisku elektromontera (w okresie od 26 kwietnia 1972 r. do 9 kwietnia 1974 r. odbywał służbę wojskową). Wnioskodawca wykonywał wszystkie czynności związane z montażem linii wysokiego napięcia. Cały czas pracował na wysokościach, na słupach, montując linie energetyczne. Pracował na obszarze całego dawnego województwa (...), czasami jeździł też z brygadą do dawnego województwa (...). Od 1 kwietnia 1990 r. do nadal wnioskodawca jest zatrudniony w Mieszkaniowej Spółdzielni (...) na stanowisku prezesa zarządu. W wykazie A - prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego - stanowiącym załącznik do rozporządzenia w dziale II (W energetyce) wymienione są prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych. Sąd zważył, iż w sprawie bezspornym jest, że M. L. w dniu (...) ukończył 60 lat oraz wykazał łączny okres składkowy i nieskładkowy przekraczający 25 lat (tj. 30 lat, 4 miesiące i 28 dni). Przedmiotem sporu pozostawało, czy nieuwzględnione przez ZUS okresy zatrudnienia mogą zostać uznane za okresy pracy w szczególnych warunkach. Z analizy treści dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie oraz z treści wyjaśnień M. L. wynika, że w okresie od 2 sierpnia 1968 r. do 25 kwietnia 1972 r. oraz od 10 kwietnia 1974 r. do 28 marca 1990 r. ubezpieczony wykonywał prace na wysokości polegające na montażu linii wysokiego napięcia. Sąd podkreślił, że po uwzględnieniu okresów pracy ubezpieczonego na stanowisku elektromontera jako okresu pracy w szczególnych warunkach wnioskodawca legitymuje się koniecznym 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach i spełnia przesłanki do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku. Zajmując stanowisko w przedmiocie zarzutu pozwanego polegającego na uchybieniu ubezpieczonego w zakresie braku rozwiązania stosunku pracy, Sąd wskazał, iż zgodnie z nowym brzmieniem art. 184 ust. 2, z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej tj. z dniem 1 stycznia 2013 r. zrezygnowano z obowiązku rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako przesłanki koniecznej dla nabycia prawa do emerytury, a skoro tak to fakt pozostawania przez wnioskodawcę w stosunku pracy nie miał wpływu na zasadność przyznania mu emerytury. Mając na względzie powyższe, Sąd na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. oraz przepisów art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach od dnia 1 stycznia 2013 r. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 98 i 108 § 1 k.p.c. Apelację od wyroku wywiódł pozwany zaskarżając go w punkcie I i III, zarzucając naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 184 w zw. z art. 32 ust. 1 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z § 2 i § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz naruszenie prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności w sprawie oraz ustalenie stanu faktycznego jedynie na podstawie wyjaśnień wnioskodawcy. Wskazując na powyższe, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie odwołania. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wskazał, iż Sąd I instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie i ograniczył się jedynie do przesłuchania wnioskodawcy oraz analizy dokumentacji dołączonej do złożonego w ZUS wniosku. Zdaniem ZUS, Sąd nie poczynił wystarczających ustaleń odnośnie charakteru wykonywanej przez wnioskodawcę w spornym okresie pracy, co jest niezbędne przy ocenie, czy praca jest wykonywana w warunkach szczególnych. Jednocześnie pozwany zaznaczył, że zaskarżona decyzja z dnia 8 sierpnia 2012 r., została wydana w sposób prawidłowy, zgodnie z ówcześnie obowiązującym stanem prawnym. Stan prawny obowiązujący do dnia 31 grudnia 2012 r. przewidywał, iż jednym z warunków przyznania prawa do emerytury, jest również rozwiązane stosunku pracy przez wnioskodawcę. Jak wynika z akt sprawy, wnioskodawca nie złożył nowego wniosku po dniu 1 stycznia 2013 r., tj. od daty obowiązywania art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w nowym brzmieniu. Zdaniem pozwanego, badanie legalności decyzji i orzekanie o niej jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę z odwołania ubezpieczonego, zobowiązany był zatem oceniać zasadność wydanej decyzji w kontekście jego wniosku. Reasumując, pozwany wskazał, iż w jego ocenie wyniki postępowania dowodowego nie pozwalały na wydanie orzeczenia w takim kształcie, jaki nadał mu Sąd I instancji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zaś w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisu art. 233 k.p.c., nie popełnił on też błędów w rozumowaniu w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej, albowiem prawidłowo zinterpretował i zastosował odpowiednie przepisy prawa. Sąd Apelacyjny zaakceptował w całości ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, traktując je jak własne, nie widząc w związku z tym konieczności ich ponownego przytaczania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 05 listopada 1998 r., sygn. I PKN 339/98, opubl. OSNAPiUS z 1999 r., z. 24, poz. 776). W pierwszej kolejności wskazać należy, że prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze przewidziane jest w art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), zawartym w rozdziale 2 działu II ustawy dotyczącym urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. Przepis ten w ust. 4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Przepisy dotychczasowe to rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 powyższego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Stosownie do treści art. 184 ust. 1 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: