Sygn. akt IV U 448/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2018r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Wojtczuk Protokolant st. sekr. sądowy Marta Żuk po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018r. w Siedlcach na rozprawie odwołania S. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 8 maja 2018 r. (Nr (...)) w sprawie S. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do emerytury pomostowej oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 448/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 8 maja 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2015r. poz. 965 ze zm.) oraz ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015r. poz. 748 ze zm.), odmówił S. P. prawa do emerytury pomostowej, ponieważ nie udowodnił on okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych (decyzja z dnia 08.05.2018r. k. 10 akt emerytalnych). Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczony S. P. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury pomostowej, a także o zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, iż ubezpieczony pracował w (...) Sp. z o.o. w okresie od 12.12.1977 r. do 31.10.2003 r. i w tym okresie od dnia 15.12.1977 r. do 20.04.1978 r. oraz od 15.04.1980 r. do 30.09.2003 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę montera konstrukcji na wysokości, co stanowi pracę w warunkach szczególnych wymienioną w wykazie A, Dziale V, poz. 5 pkt 1 załącznika do zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i (...), na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty (odwołanie k. 2-4 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, bowiem ubezpieczony nie spełnił warunków do nabycia prawa do emerytury pomostowej na podstawie art. 4 ani na podstawie art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych (odpowiedzi organu rentowego na odwołanie k. 6). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony S. P. ur. (...), dnia 9 kwietnia 2018r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o emeryturę pomostową (wniosek k. 1-3 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych dokumentów organ rentowy przyjął za udowodnione 26 lat, 3 miesiące i 14 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 26 lat, 1 miesiąc okresów składkowych oraz 2 miesiące i 14 dni okresów nieskładkowych. Organ rentowy nie uznał ubezpieczonemu żadnego okresu zatrudnienia za pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych i zaskarżoną decyzją z dnia 8 maja 2018 r. odmówił S. P. prawa do emerytury pomostowej (decyzja z 8.05.2018r. k. 10 akt emerytalnych). W okresie od 12 grudnia 1977 r. do 31 października 2003 r. S. P. był zatrudniony w (...) S.A. Oddział (...), a następnie od 01.06.2001 r. w (...) Sp. z o.o. w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie od 24.04.1978 r. do 12.04.1980 r. S. P. odbywał zasadniczą służbę wojskową. We wskazanym okresie zatrudnienia ubezpieczony wykonywał pracę na stanowiskach brygadzista – monter konstrukcji metalowych, a następnie brygadzista – monter konstrukcji aluminiowych (świadectwo pracy k. 4 akt emerytalnych). (...) Sp. z o.o. w W. w upadłości wystawił dnia 5 marca 2004 r. S. P. świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wskazując, że S. P. od 15.12.1977 r. do 20.04.1978 r. i od 15.04.1980 r. do 30.09.2003 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę montera konstrukcji na wysokości wymienioną w wykazie A, dziale V, poz. 5 pkt 1 stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i (...) z dnia 1 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i (...) na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub rent (Dz.Urz. MB i (...) nr 3, poz. 6) ( świadectwo k. 5 akt emerytalnych). Następnie w okresach: od 01.07.2004 r. do 31.08.2004 r., od 03.07.2006 r. do 13.08.2006 r., od 14.08.2006 r. do 27.10.2006 r., od 29.10.2006 r. do 07.11.2006 r., od 2.
- (...). do nadal jest zarejestrowany jako bezrobotny, w tym w okresach od 09.07.2004 r. do 31.08.2004 r. i od 11.07.2006 r. do 13.08.2006 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych (zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy – k. 6 akt emerytalnych). S. P. był również zatrudniony od 14.08.2006 r. do 31.12.2007 r. i od 25.02.2008 r. do 30.04.2008 r. w PHU (...) w P. na stanowisku montera ślusarki aluminiowej (k. 12v). Po 31 grudnia 2008 r. S. P. pracował w H. na kontrakcie przy stolarce aluminiowej tj. przy budowie wieżowców, wstawianiu okien, wykonywaniu elewacji pracując na wysokości (zeznania ubezpieczonego k. 12v). Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Ustalony przez Sąd stan faktyczny jest bezsporny. Sąd zważył, co następuje: Odwołania ubezpieczonego S. P. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1)urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.; 2)ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3)osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4)ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn; 5)przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; 6)po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 7)nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. Do okresu pracy w warunkach szczególnych wlicza się okresy pracy kwalifikowanej osiągnięte zarówno przed dniem 1 stycznia 2009r., jak i po wejściu w życie ustawy o emeryturach pomostowych czyli po 1 stycznia 2009r. Do okresu uprawniającego do emerytury pomostowej osiągniętego przed dniem 1 stycznia 2009 r. wlicza się okresy pracy w szczególnych warunkach oraz w szczególnym charakterze, o których mowa w art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jak również okresy takiej pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Za okresy pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze osiągnięte po wejściu w życie ustawy o emeryturach pomostowych uznaje się wyłącznie te okresy, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy. Zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia lub o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Rodzaje prac w szczególnych warunkach zostały określone w wykazach A i B prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego, oraz wykazach stanowiskowych wydanych na podstawie § 1 ust. 2 i 3 tego rozporządzenia. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Wykaz prac w szczególnych warunkach został określony w załączniku nr 1 do ustawy. Zgodnie z ustawą, czynniki ryzyka, o których była mowa powyżej, są związane m.in. z pracami pod ziemią, pracami na wodzie, pracami pod wodą, pracami w powietrzu, pracami w warunkach gorącego czy zimnego mikroklimatu. Natomiast prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się (art. 3 ust. 3). Wykaz tych prac został określony w załączniku nr 2 do ustawy. Ubezpieczony w dniu 9 kwietnia 2018 r. wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury pomostowej, co skutkowało tym, że organa rentowy rozpoznał żądanie pod kątem w/w przesłanek zawartych w ustawie o emeryturach pomostowych. Osoba ubezpieczona musi bowiem spełnić inne warunki celem uzyskania emerytury pomostowej, a inne w przypadku gdy ubiega się o emeryturę w warunkach szczególnych. W sprawach z ubezpieczeń społecznych treść decyzji wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia Sądu. W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. rozpatrując wniosek S. P. zaskarżoną decyzją odmówił mu prawa do emerytury pomostowej i tylko w takim zakresie podlega ona ocenie sądowej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest prawidłowa, gdyż ubezpieczony nie spełnia wszystkich przesłanek z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, ani z art. 49 tej ustawy. Bezspornie wnioskodawca jest osobą urodzoną po 31 grudnia 1948r., w dniu (...) ukończył 60 lat, a także legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym wynoszącym co najmniej 25 lat. Rozważając kwestię wykazania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze należy wskazać, że praca na stanowisku montera konstrukcji metalowych na wysokości wykonywana przez ubezpieczonego w (...) Sp. z o.o. odpowiada rodzajowo pracy w szczególnych warunkach wymienionej w wykazie A dziale V poz. 5 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. 1983, nr 8, poz.43). Zatem S. P. przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który to przepis zawiera bezpośrednie odesłanie do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. Nie został jednak spełniony warunek wymieniony w punkcie 6 powołanego wyżej przepisu art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, albowiem wnioskodawca po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 w/w ustawy. Załącznik nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych zawiera wykaz prac w szczególnych warunkach, zaś załącznik nr 2 - wykaz prac o szczególnym charakterze. Wykaz prac określonych w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu w postępowaniu sądowym, co oznacza, że cech pracy "o szczególnym charakterze" lub "w szczególnych warunkach" nie mogą posiadać inne prace, choćby sposób ich wykonywania i ich jakość mogła obniżyć się z wiekiem. Załączniki nr 1 i 2, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, nie kwalifikują pracy montera konstrukcji na wysokości jako pracy w warunkach szczególnych czy też o szczególnym charakterze, jak to czynił załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w wykazie A dziale V, poz.
- Dodatkowo należy wskazać, że możliwość uzyskania emerytury pomostowej przez osoby niespełniające warunku z art. 4 pkt 6 przewiduje art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, według którego prawo to przysługuje osobie, która po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, ale w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i
- Powyższe oznacza, że art. 49 w miejsce warunku z art. 4 pkt 6 wprowadza wymóg, aby ubezpieczony spełniał w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2009 r.) warunek posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, które odwołują się do wykazów prac ujętych w załącznikach nr 1 i 2 do w/w ustawy (por. wyrok SA w Lublinie z dnia 13 marca 2014, III AUa 1531/13, LEX nr 1441422). W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca nie spełnia warunku z art. 49, bowiem praca wykonywana przez niego w (...) Spółka z o.o. w okresie od 12.12.1977 r. do 31.10.2003 r. nie została wymieniona w wykazie stanowiącym załącznik do ustawy o emeryturach pomostowych. Określenie "okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3", zawarte w art. 49 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, oznacza okres pracy wskazany w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, bez wliczania do niego okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (por. wyrok SN z dnia 4 września 2012 r. I UK 164/12, LEX nr 1284720; wyrok SA w Lublinie z dnia 9 stycznia 2013 r., III AUa 1050/12, LEX nr 1254418). Osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową, która po dniu 31 grudnia 2008 r. nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do tej emerytury jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować, jako pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych (por. powołane wyżej wyroki SN z dnia 13 marca 2012 r., II UK 164/11 i z dnia 4 września 2012 r., I UP 164/12 oraz wyrok SA w Lublinie z dnia 13 marca 2014, III AUa 1531/13, LEX nr 1441422). Niewątpliwie ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach przed 1 stycznia 1999r. - co potwierdza wystawione przez pracodawcę świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych - jednak jest to praca w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a nie praca w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Całokształt okoliczności sprawy wykazał zatem, że ubezpieczony nie spełnia wszystkich przesłanek do przyznania prawa do emerytury pomostowej, a zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Wobec powyższego, na podstawie art. 477 14 § 1 kpc odwołanie zostało oddalone.