← Polska

I AGa 18/18

Sygn. akt I AGa 18/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2018 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Walentyna Łukomska-Drzymała S

§ 12ust.

5 wyżej wymienionej umowy ustalenie, iż konieczny jest jednoczesny udział wszystkich członków komisji odbiorowej w całokształcie czynności odbiorowych, gdy tymczasem żaden zapis umowy, ani specyfikacji technicznej nie prowadzi do takiego wniosku, ani nie zawiera wprost takiego obowiązku; b.

§ 12ust.

6 wyżej wymienionej umowy ustalenie, iż konieczne jest sporządzenie i podpisanie protokołu z czynności prowadzonych w ramach odbioru końcowego przez wszystkich członków komisji odbiorowej gdy tymczasem żaden zapis umowy, ani specyfikacji technicznej nie prowadzi do takiego wniosku, ani nie zawiera wprost takiego obowiązku; c.

§ 15ust.

1 pkt 1 lit. „b” wyżej wymienionej umowy ustalenie kar umownych za zwłokę w usunięciu wad stwierdzonych podczas odbioru końcowego w ten sposób, iż naliczenie wyżej wymienionych kar umownych możliwe jest jedynie w sytuacji zakończenia czynności odbiorowych, a odstąpienie przez powódkę w dowolnym momencie tych czynności powoduje utratę uprawnienia pozwanego do skorzystania z tych postanowień umownych; d.

§ 15ust.

1 pkt 1 lit. „b” wyżej wymienionej umowy ustalenie kar umownych za zwłokę w usunięciu wad stwierdzonych podczas odbioru końcowego w ten sposób, iż naliczenie wyżej wymienionych kar umownych możliwe jest jedynie w sytuacji wyznaczenia terminu na usunięcie wad stwierdzonych podczas odbioru końcowego w czasie trwania prac odbiorowych. Pozwany wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm prawem przepisanych obowiązujących za obie instancje. Powód wnosił o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Apelacja jest bezzasadna. Na samym wstępie wskazać należy, że kara umowna jest sankcją za nienależyte wykonanie świadczenia przez stronę umowy. Zasady jej naliczenia określają suwerennie strony, zawierając w treści umowy szczegółowe zapisy dotyczące podstaw i warunków jej naliczenia. Ponieważ naliczenie kar umownych jest z jednej strony uproszczoną formą odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy, a jednocześnie ich zastrzeżenie w umowie nie wyklucza dochodzenia przez strony umowy odszkodowania na podstawie przepisów ogólnych [art. 471 i n. kc], postanowienia umowy w zakresie dotyczącym kar umownych winny być wykładane ściśle. Skoro zatem pozwany (...) powołując się na zapisy umowy -(...) Oczywistym jest zatem, że w pierwszej kolejności winien udowodnić sporządzenie protokołu końcowego odbioru robót w dniach (...)zgodnie ze wskazywaną przez niego podstawą faktyczną roszczenia. Sąd Apelacyjny w całości podziela ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące czynności dokonywanych przez strony umowy w okresie od (...)i w całości podziela ocenę Sądu Okręgowego, że protokół końcowego odbioru robót, którego sporządzenie strony przewidziały w umowie, sporządzony został dopiero w dniu (...) Jedynie bowiem ten dokument spełnia przesłanki zastrzeżone przez strony umowy dla protokołu końcowego odbioru robót. Skoro zaś w dokumencie tym strony stwierdziły brak wad odebranych robót, to uznać należy, że strona pozwana nie miała prawa do naliczenia powodowi kar umownych z tytułu – opóźnienia w usunięciu wad stwierdzonych w protokole końcowego odbioru robót, (...) Z przytoczonych zapisów wynika bowiem możliwość naliczenia kar umownych za opóźnienie w usunięciu wad tylko wówczas, gdy zostaną one opisane w protokole końcowego odbioru robót, co z oczywistych względów warunkuje możliwość ich naliczenia o ile zostanie sporządzony protokół końcowego odbioru robót, w którym zostaną stwierdzone wady wykonanych robót. Nie są uzasadnione zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 233 § 1 kpc, a w konsekwencji dokonania wadliwych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. Samo zgłoszenie przez powodową (...) gotowości do dokonania odbioru końcowego i wyznaczenie jego terminu, nie przesądza, że we wskazanym dniu doszło do odbioru końcowego spełniającego warunki przewidziane w umowie. Pozwany był bowiem uprawniony do naliczenia kar umownych tylko pod warunkiem sporządzenia protokołu odbioru końcowego, wskazania w nim wad i terminu ich usunięcia. Dlatego wiązanie przez pozwanego prawa do naliczenia kar umownych wyłącznie z czynnościami faktycznymi, które miałyby służyć sporządzeniu protokołu końcowego, takimi jak zgłoszenie gotowości odbioru, wyznaczenie komisji, przystąpienie do czynności faktycznych odbioru, itp., jest sprzeczne z zapisami umowy i należy je traktować wyłącznie w kategorii nieporozumienia. Nie jest prawdą, że dokument datowany na dzień 5 czerwca 2013r. może być odczytywany jako protokół końcowego odbioru robót. Już sam brak podpisów któregokolwiek z członków komisji dokonującej czynności dyskwalifikuje ten dokument jako protokołu odbioru końcowego. Uznać bowiem należy, że nie jest to dokument pochodzący od Komisji Odbioru, a jedynie od podpisanego pod dokumentem S. C.. Również załącznik, w którym miały być wyszczególnione wady, a który miałby być w zamierzeniu pozwanego dokumentem uzupełniającym protokół, nie został podpisany przez członków Komisji [ k. 158 i 160]. Nadto należy podkreślić, że ani dokument z dnia (...)ani wykaz nie wskazują terminu do usunięcia wad, który zgodnie z(...)winien być wskazany w protokole końcowego odbioru robót. Skoro zaś zgodnie z(...) Stanowiły bowiem one początkową datę, od której strona umowy byłaby uprawniona do naliczenia kar umownych. Gdyby zatem nawet protokół końcowego odbioru robót był sporządzony i stwierdzał wadliwość robót, ale nie wskazywałby dat usunięcia wad, to i tak brak byłoby podstaw do naliczenia kar umownych za opóźnienie w ich usunięciu, gdyż brak byłoby podstaw do ustalenia daty początkowej, od której pozwany mógłby naliczać kary umowne za opóźnienie w usunięciu wad. Fakt, że czynności odbioru końcowego nie zostały dokończone ze względów zawinionych – jak sugeruje apelacja – przez powodową S.

(1), co uniemożliwiło sporządzenie protokołu odbioru końcowego również nie jest uzasadniony. Po pierwsze dlatego , że z zeznań świadków wynika, że do przerwania czynności w dniu(...) doszło na skutek obrażenia przedstawiciela (...) przez reprezentanta(...) poprzez nazwanie go (...) Co usprawiedliwiało odstąpienie S. (...) od czynności odbioru. Po drugie dlatego, że nic nie stało na przeszkodzie aby przyczyny niedokończenia czynności odbioru przez powodową S.
(1)zostały opisane w protokole i stanowiły podstawę do zarzucenia S.
(2)bezzasadnego odstąpienia od czynności. Po trzecie dlatego, że dokument datowany na dzień(...)zawiera braki formalne opisane wyżej, które nie pozwalają na uznanie go - w rozumieniu postanowień umowy, za protokół końcowego odbioru robót, bez względu na to co było przyczyną niedokończenia czynności odbioru w dniu(...) W tych okolicznościach sprawy w pełni uzasadniona jest ocena Sądu Okręgowego, że wszelkie ustalenia i czynności dokonywane przez strony pomiędzy (...)dokonywane były w ramach realizacji umowy i nie stanowiły wykonywania czynności wynikających z protokołu końcowego, który miałby być sporządzony w dniu (...)Umowa była wykowywana przez powoda do dnia odbioru końcowego robót, czyli (...)Czynności podjęte w dniu(...). i sporządzenie protokołu z tych czynności potwierdza fakt występowania wad i ich usuwania po (...), jednakże nie zmienia oceny, że dokonanie czynności końcowego odbioru w rozumieniu postanowień umowy, miało miejsce dopiero (...) Z tego względu dokonanie czynności (...) nie może być uznane za podstawę do naliczenia kar umownych z tytułu zwłoki w usunięciu wad stwierdzonych protokołem odbioru końcowego. Jak wskazuje się w treści dokumentu z dnia (...) [ k.153] do czynności odbioru w tym dniu(...)Powyższe stwierdzenie dodatkowo potwierdza, że termin usunięcia wad opisanych w załączniku do protokołu z (...) , nie został określony w (...)Skoro zaś wskazanie terminu usunięcia wad w protokole końcowego odbioru robót było warunkiem koniecznym naliczenia kar umownych za zwłokę w ich usunięciu, termin usunięcia wad nie mógł być skutecznie wskazany w żadnym innym piśmie. Fakt ten dyskwalifikuje zasadność naliczenia kar umownych przez pozwany Szpital. Reasumując w ocenie Sądu Apelacyjnego prawidłowa jest ocena Sądu Okręgowego, że do sporządzenia protokołu końcowego odbioru robót doszło w dniu (...)że w protokole tym stwierdzono odbiór robót bez wad. Tym samym za bezzasadne należy uznać naliczenia przez pozwany Szpital kar umownych za opóźnienie w usunięciu wad stwierdzonych w protokole końcowego odbioru robót i ich potrącenie z należnością powoda. Brak jest zatem podstaw do zarzucania Sądowi Okręgowemu naruszenia przepisów prawa o potrąceniu, skoro w okolicznościach sprawy nie było podstaw do dokonania potrącenia. Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 kpc apelację pozwanego oddalił i na podstawie art. 98 § 1 i 3 kc w zw. z art. 108 § 1 kpc zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty procesu w postępowaniu apelacyjnym.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.