Sygn. akt III Ca 788/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Gabriela Sobcz
§1
kc zaistniały w sprawie uzasadnione podstawy do uznania, że postanowienie umowy dotyczące ubezpieczenia stanowi niedozwolone postanowienie umowne, jest ono bowiem niejednoznaczne i pozostawia poza wyraźną decyzją konsumenta kwestię wyboru osoby ubezpieczyciela, wysokość sumy ubezpieczenia oraz zakres umowy. Można też wskazać, że nawet poza świadomością pozwanego jako kontrahenta pozostawała osoba ubezpieczyciela, jak też wysokość składki ubezpieczeniowej. W ocenie sądu odwoławczego postanowienie umowy wskazujące jedynie wysokość „kosztów finansowania składki ubezpieczeniowej”, nie może być uznane bez wątpliwości za równoważne z określeniem wysokości „składki ubezpieczeniowej”. Sąd okręgowy zwraca uwagę, że nie można jednocześnie zastosować w sprawie art. 58 kc i. (...) §1 kc odnośnie jednego postanowienia umownego. w ocenie Sądu II instancji – okoliczności niniejszej sprawy w sposób pełniejszy podpadają pod określenie analizowanego postanowienia umownego jako klauzuli abuzywnej. Z tych powodów mimo niepodzielenia stanowiska sądu rejonowego co do tego, że w sprawie niniejszej znajduje zastosowanie art. 58 kc, sąd odwoławczy podziela wniosek tego sądu co do tego, że postanowienie umowy pożyczki dotyczące ubezpieczenia nie jest dla pozwanego wiążące (art.
§1kc).
Zgodnie bowiem z tym przepisem, postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Skoro powód posługiwał się przy zawarciu umowy formularzem, a jak wskazano – postanowienia umowy o ubezpieczeniu nie zostały z pozwanym uzgodnione indywidualnie, ani nie zostały określone w umowie w sposób jednoznaczny, zatem zostały spełnione wszystkie przesłanki z art.
§1kc umożliwiające jego zastosowanie.
Zatem zasadnie Sąd obliczając wysokość należnej powodowi kwoty wskazał na to, że należy ją ustalić przyjmując jako pierwotną wysokość udzielonej pożyczki jako 28750zł. Ponieważ dokonane przez sąd rejonowy rozliczenie nie było dla sądu okręgowego czytelne, sąd odwoławczy dokonał własnych wyliczeń celem kontroli zasadności zasądzonego roszczenia oraz zakresu oddalonego powództwa co do wysokości. Wyliczenie to ujęto w tabelce znajdującej się na następnej stronie uzasadnienia: . Kwota należ-ności głównej ( zł)
(1)Data wpłaty raty wg umowy
(2)Wysokość raty (zł)
(3)Ilość dni dla ustal odse-tek umow-nych
(4)Wysokość odsetek umow- nych 8,24% p.a.
(5)Kwota na należność główną w racie
(6)Kwota fakt. wpłaty i data
(7)Kwota zaległości należności głównej / i ilość dni zaległości
(8)Odsetki karne od kapitału wymagalne-go 14% w skali roku
(9)Kwota zaległych odsetek umownych
(10)Wysokość należności głównej po odjęciu wpłaty (zł) lub należności zaległej dla wyliczenia odsetek umownych (...) 16.06.16 800,75zł 48 315,87 zł 484,88zł 800,75zł -13.06.16 0 28265,12 zł (...),12 16.07.16 800,75zł 30 194,09zł 606,66zł 800,75zł - 25.07.16 606,66 zł / 9 dni 2,12zł 27658,46 zł (...),46 16.08.16 800,75zł 30 189,92 zł 610,83zł 800,75zł -29.08.16 610,83 zł /12 dni 2,85 zł 27047,63zł (...),63 16.09.16 800,75zł 30 185,73zł 615,02zł 800 zł - 24.09.16 615,02/8 dni 1,91 zł 0,75zł 26432,61zł (...),61 16.10.16 800,75zł 30 181,50zł 619,25 zł 800zł -10.10.16 0 0 0,75 zł 25813,36 zł (...),36 16.11.16 800,75 zł 30 177,25zł 623,50 zł 0 623,50 zł/ do wypowiedzenia tj.142 dni 34,43zł 177,25 zł 25189,86zł (...),86 16.12.16 800,75 zł 30 172,97zł 627,78zł 0 627,78zł /do wypowiedzenia tj. 113 dni 27,59zł 172,97 (...),08 (...),08 17.01.17 800,75zł 30 168,66zł 632,09zł 0 632,09zł/do wypowiedzenia tj.82 dni 20,16zł 168,66zł (...),99 (...),99 17.02.17 800,75 zł 30 164,32 zł 636,43zł 0 636,43 zł/ do wypowiedzenia tj. 48 dni 11,88 zł 164,32 zł 23293,56 zł (...),56 17.03.17 800,75 zł 30 159,95 640,80 0 640,80zł/do wypow. tj. 22 dni 5,48 zł 159,95 zł 22652,76 zł 22652,76 zł - - 22 do daty wyp. 114,07 zł 114,07 zł Przy wyliczeniu odsetek przyjęto zgodnie z umową, że miesiąc liczy 30 dni (§1 pkt 4 umowy). Oświadczenie o wypowiedzeniu doręczono pozwanemu 9.03.17, zatem nastąpiło ono ze skutkiem na 8.04.2017r. Tę datę przyjęto jako datę wypowiedzenia przy dokonywaniu wyliczeń. Uznano, że obliczenie odsetek umownych jak i przyjęcie sposobu rozliczenia wpłat wynikających z umowy można zastosować jedynie do dnia wypowiedzenia. Na ten dzień kwota zaległego kapitału wynosiła 25813,36 zł, niezapłacone odsetki umowne wynosiły 958,72 zł( suma kwot z kolumny 10), odsetki od kapitału przeterminowane na dzień wypowiedzenia wynosiły 106,42 zł ( suma z kolumny 9). Dalsze maksymalne odsetki za opóźnienie w wysokości 14% należało liczyć od kwoty 25813,36 zł za okres od 9.04.2017r. do 11.05.2017r. tj. za 33 dni – tj. kwota 331,27 zł Wpłaty z dnia 11 maja 2017r. : (...),99+ 821,61zł= 8309,60 zł zaliczono na: odsetki zaległe –umowne oraz karne ( wymienione powyżej należne na ten dzień 958,72 zł + 106,42 zł + 331,27 zł) oraz na należność główną (kwotę 6913,19 zł)– zgodnie z art. 451 kc. A zatem pozostało do zapłaty należność główna 18900,17 zł , odsetki karne od tej kwoty za okres od 12.05.2017 do 24.05.2017r. tj. za 13 dni – 95,55 zł. W tych okolicznościach orzeczono o zmianie zaskarżonego wyroku, zasądzając na rzecz powoda kwotę wynikającą z powyższego wyliczenia. Od kwoty kapitału naliczono odsetki maksymalne za opóźnienie, bowiem takie odsetki za opóźnienie strony uzgodniły w umowie. Odnosząc się na koniec do treści uzasadnienia apelacji sąd odwoławczy zważył, że podnoszenie w apelacji kwestii zwrotu części składki przez ubezpieczyciela nie zostało poparte żadnymi dokumentami, a ponadto na tym etapie jest spóźnione zgodnie z art. 381kpc. Brak dokładnego określenia przez powoda okoliczności faktycznych sprawy przed Sądem I instancji nie może obciążać pozwanego. Powód jako profesjonalista winien już przed Sądem I instancji przedstawiać rzetelnie i jednoznacznie swe stanowisko i dowody na jego poparcie (art. 6 kc). Konsekwencje braku takiego wykazania obciążają powoda jako stronę dochodzącą swego roszczenia. Zatem zgodnie z przedstawioną przez powoda tabelą k. 27 uznano wszystkie wpłaty za dokonane przez pozwanego lub jego imieniem z rachunku D. K.. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji- orzeczenie o zmianie wyroku oparto na art. 386§1kpc. Zmieniono też rozstrzygnięcie o kosztach procesu – opierając go na art.100 kpc przy uwzględnieniu, że powód wygrał w 64,44%. Dalej idącą apelację powoda jako niezasadną oddalono na podstawie art. 385kpc. Wobec tego, że powód w postępowaniu odwoławczym wygrał jedynie w 5 %, uznano, że zasadnym będzie zastosowanie odnośnie kosztów postępowania odwoławczego postanowienia art. 100 kpc w zw. z art. 391§1kpc, poprzez obciążenie powoda całością kosztów postępowania odwoławczego. W konsekwencji oddalono wniosek powoda o zasądzenie tych kosztów. SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk SSO Henryk Brzyżkiewicz