I Ns 271/16

(1), U. L.

(1), K. A.

(1), M. S.

(1), A. S., E. B.

(1)o stwierdzenie nabycia spadku po K. W. postanawia: 1. stwierdzić, że spadek po K. W. z domu S. córce F. i I. z domu S. zmarłej dnia (...) roku w W., ostatnio zwykle przebywającej w M., na podstawie ustawy nabyły wprost: - dzieci jej i S. W. tj. U. L.

(2)z domu W., K. A.

(2)z domu W., M. S.

(2)z domu W. i W. W.

(1)po 1/5 (jednej piątej) części oraz - dzieci jej zmarłego syna A. W. i D. tj. E. B.

(2)z domu W. i P. D.

(2)z domu W. po 1/10 (jednej dziesiątej) części, z tym, że wchodzący w skład spadku udział w gospodarstwie rolnym położonym w M. o pow. (...) ha, dla którego Sąd Rejonowy w W.prowadzi księgę wieczystą nr (...), nabyły wprost dzieci jej i S. tj. M. S.

(2)z domu W. i W. W.

(1)po ½ (jednej drugiej) części,

1. ustalić, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. SSR Hanna Woźniak ZARZĄDZENIE
2. (...)
3. (...) Sędzia: H. W. Sygn. akt I Ns 271/16 UZASADNIENIE M. W. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po swojej babce K. W. zmarłej (...). Wnioskodawczyni wskazała, że w skład spadku po K. W. wchodzi gospodarstwo rolne o pow. (...) ha położone w M., dla którego Sąd Rejonowy w W.prowadzi księgę wieczystą nr (...). Sąd ustalił, co następuje: K. W. z domu S. córka F. i I. zmarła dnia (...) roku w W., zaś przed śmiercią stale przebywała w M.. W chwili śmierci była wdową. Była ona jeden raz zamężna. Będąc mężatką, urodziła więcej niż pięcioro dzieci, jednak jedynie pięcioro jej potomków dożyło wieku dorosłego i doczekało się własnych zstępnych. Są to: U. L.

(1), K. A.

(1), M. S.

(1)oraz A. W. i W. W.

(1). W dacie śmierci K. W. nie żył już jej syn A., który pozostawił po sobie zstępnych: E. B.

(2)- obecnie B. i P. D.

(2)- obecnie D.. W. W.

(1)zmarł (...) roku. Dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych spadkodawczyni nie miała. Testamentu nie pozostawiła. Nikt ze spadkobierców nie złożył oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (dowód: zeznania wnioskodawczyni i uczestników – nagranie z rozpraw: w dniu 08 listopada 2016r. od 00:05:03 do 00:26:00, w dniu 17 lutego 2017r. od 00:02:52 do 01:20:02, odpisy aktów stanu cywilnego – k. 4-10 i 12-18 oraz k.31-40, 52 akt I Ns(...) tut. Sądu). W skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne o pow. (...) ha położone w M., dla którego Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą nr (...). K. W. co najmniej kilka miesięcy przed śmiercią poważnie chorowała, m.in. straciła wzrok, wymagała stałej opieki, którą świadczyła osobiście jej córka M. S.

(1)wspólnie z nią zamieszkująca. M. S.

(1)kilka lat wcześniej przejęła także faktyczne zarządzanie gospodarstwem matki oraz wykonywała w nim niektóre prace polowe (np. sadzenie i zbiór ziemniaków). Płaciła podatki i składki za ubezpieczenie tego gospodarstwa, dawała pieniądze na ziarno na siew oraz opłacała opryski. Wynajmowała także sprzęt od sąsiadów i płaciła za ten najem. Decydowała o remontach budynku mieszkalnego i finansowała je, gdy dotyczyły części zajmowanej przez jej rodzinę. Wyrażała zgodę na zamieszkanie innych członków rodziny w tej nieruchomości. W zarządzaniu gospodarstwem i w jego prowadzeniu pomagał jej brat W., który wprawdzie pracował na etacie poza rolnictwem, ale mieszkał zaledwie 2 kilometry od gospodarstwa matki. W. W.

(1)w chwili śmierci matki był głównym wykonawcą większości prac polowych w spadkowym gospodarstwie. Również on wynajmował sprzęt od sąsiadów, a później odrabiał własną pracą wartość tego najmu. Przyjeżdżał tak często, jak wymagało tego niewielkie gospodarstwo matki. Gospodarstwo nie przynosiło plonów w takiej wysokości, by można było je sprzedawać. Część płodów rolnych zużywała M. S.

(1)na potrzeby rodziny, a część plonów zużywał W. W.

(1)na potrzeby prowadzonej przez siebie niewielkiej hodowli trzody. W chwili śmierci K. W. nikt z pozostałych spadkobierców, w tym dzieci zmarłego przed spadkodawczynią jej syna A. tj. E. B.

(1)i P. D.

(1), nie posiadał wykształcenia rolniczego, nie był małoletni w chwili śmierci spadkodawczyni ani nie pracował przy produkcji rolnej (dowód: zeznania wnioskodawczyni i uczestników – nagranie z rozpraw: w dniu 08 listopada 2016r. od 00:05:03 do 00:26:00, w dniu 17 lutego 2017r. od 00:02:52 do 01:20:02, zeznania świadków: R. S. i C. S. – nagranie z rozprawy w dniu 28 grudnia 2016r. od 00:02:48 do 00:33:54, wydruk treści kw (...) – k.14-16 akt (...) tut. Sądu). W tutejszym Sądzie pod sygnatura akt(...) (...) z wniosku M. S.

(1)toczy się postępowanie o zasiedzenie nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne o pow. (...) ha położone w M., dla którego Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą nr (...) – postępowanie aktualnie jest zawieszone (fakt znany sądowi z urzędu). Sąd zważył, co następuje: Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i stron słuchanych w sprawie albowiem co do zasady zeznania te są z sobą zbieżne. Ponadto zapewnienie spadkowe złożone przez M. W. znajduje potwierdzenie w załączonych do akt niniejszej sprawy oraz sprawy (...) dokumentach, a jego prawdziwość została potwierdzona także przez obecnych na rozprawie uczestników. Sąd dal wiarę treści dokumentów powołanych jako dowody albowiem zostały one sporządzone przez uprawniony organ, a ich autentyczność nie była w toku postępowania kwestionowana. Z zeznań stron i świadków wynika ponad wszelką wątpliwość, że w chwili śmierci K. W. jej niewielkie gospodarstwo rolne było uprawiane wspólnie przez W. W.

(1)i M. S.

(1), przy czym większość prac polowych wykonywał W. W.

(1)(M. S.

(1)jedynie niektóre prace – przy sadzeniu i zbiorze ziemniaków), decyzje co do rodzaju upraw podejmowali wspólnie, natomiast M. S.

(1)zajmowała się w całości opłacaniem podatków, ubezpieczenia, podejmowała decyzje o remontach budynku mieszkalnego i wyrażała zgodę na zamieszkanie w tym budynku i częściowe korzystanie z ziemi przez innych członków rodziny. Trzeba tu podkreślić, że niewielki areał gospodarstwa matki nie wymagał od M. S.

(1)stałej, bezpośredniej pracy w polu czy przy zwierzętach gospodarskich. Dla funkcjonowania gospodarstwa wystarczało, że M. S.

(1)czuwała nad całością jego spraw, angażując się w prace polowe w razie potrzeby. W myśl art.1059 pkt 1 kc w brzmieniu obowiązującym w dniu otwarcia spadku w niniejszej sprawie spadkobiercy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli w chwili otwarcia spadku stale pracują bezpośrednio przy produkcji rolnej. Bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego doprecyzowało treść tego przepisu. I tak w postanowieniu z dnia 22 czerwca 2005r. III CSK 597/04 Legalis nr 123627 Sąd Najwyższy stwierdził, że przesłanka stałej pracy w gospodarstwie spadkowym zostaje spełniona, jeżeli spadkobierca od szeregu lat wykonywał sukcesywnie, w miarę potrzeby gospodarczej prace polowe. Stała praca przy produkcji rolnej to każda praca wykonywana w gospodarstwie rolnym w ramach rodzinnego podziału czynności ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2000r.III CKN 575/98 niepubl.). Podzielając poglądy wyrażone wyżej przez Sąd Najwyższy, sąd orzekający doszedł do przekonania, że M. S.

(1)spełniła kryterium stałej pracy w spadkowym gospodarstwie, wykonując konkretne prace polowe według uzgodnionego z bratem W. W.

(1)podziału czynności oraz zarządzając tym gospodarstwem. Nie można także tracić z pola widzenia, że stan zdrowia jej matki tuż przed śmiercią wymagał od M. S.

(1)przede wszystkim osobistej troski i zaangażowania w opiekę nad K. W.. Przesłankę stałej pracy w spadkowym gospodarstwie wypełnił także W. W.

(1), który co prawda pracował na etacie poza rolnictwem, ale zawsze, gdy wymagało tego niewielkie gospodarstwo matki, przyjeżdżał i wykonywał niezbędne prace polowe, wypożyczał potrzebny sprzęt, a potem „odrabiał” sąsiadom wartość tych usług. Stanowisko sądu orzekającego w kwestii spełnienia przez W. W.

(1)przesłanki stałej pracy w spadkowym gospodarstwie znajduje też oparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( por. orzeczenia: z dnia 12 maja 2004r. III CK 10/03 Legalis nr 123620, z dnia 06 sierpnia 2014r. I CSK 579/13 Legalis nr 1079914, czy z dnia 07 października 2003r. IV CK 60/02 Legalis nr 123632). Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w pkt. 1 postanowienia. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art.520§1 kpc. SSR Hanna Woźniak ZARZĄDZENIE 1. (...), 2. (...) Sędzia: