O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd I instancji orzekła na podstawie art. 481 § 1 k.c., art.482§1 kc w zw. z art. 300 k.p. Na podstawie art.355 §1 kpc Sąd I instancji umorzył postępowanie w zakresie cofniętego powództwa. Sąd stwierdzi, że cofniecie pozwu przez powoda nie narusza jego słusznego interesu oraz przepisów prawa, bowiem było skutkiem wyliczeń zawartych w opinii biegłego z zakresu wynagrodzeń. Na podstawie art. 100 kpc Sąd I instancji dokonał stosunkowego rozdzielnia kosztów. Powód wygrał sprawę w 63% i w takim zakresie strona przeciwna jest zobowiązana zwrócić mu koszty zastępstwa procesowego określone w §2 pkt. 5 w zw. z §9 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokacki (Dz.U. 2015. 1800 ze zm). O kosztach sądowych Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Na podstawie art.477 2 kpc Sąd I instancji nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności do wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Apelację od powyższego wyroku wywiodła pozwana. Powyższe orzeczenie zaskarżyła w części w zakresie pkt 1 wyroku, tj. w części zasądzającej na rzecz powoda wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych:
z art.
kodeksu pracy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustaleniu wysokości przysługującego dodatku 50% tj. dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w godzinach innych niż nocne, godziny wypadające w niedziele i święta (niebędącymi zgodnie z obowiązującym pracownika rozkładem czasu pracy dniami pracy), jak i godziny wypadające w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, w sposób niezgodny z dyspozycją w/w przepisu, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia do ponad dwukrotnego naliczenia dodatku w wysokości 50% godzinowej stawki wynagrodzenia zasadniczego wynikającego z kategorii osobistego zaszeregowania. Ponadto na podstawie art. 381 w zw. z 382 kpc, pozwana wniosła o dopuszczenie dowodu ze sporządzonego przez służby księgowe pozwanej „zestawienia kwestionowanych kwot z 16 października 2018r.- dla ustalenia jego treści, w szczególności dla ustalenia, wysokości wynagrodzenia powoda tytułem pracy w godzinach nadliczbowych obliczonych przy uwzględnieniu zarzutów apelacyjnych pozwanej. Pozwana wniosła o:
k.p. Podstawę obliczania dodatku stanowi wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną (art.
Wynagrodzenie będące podstawą obliczania dodatku nie obejmuje dodatku funkcyjnego ustalanego proporcjonalnie do wynagrodzenia zasadniczego (wyrok SN z 23.05.2012 r., I PK 175/11, OSNP 2013/11–12, poz. 126). Jeżeli stawka osobistego zaszeregowania nie została wyodrębniona, podstawą obliczania dodatku jest 60% wynagrodzenia. Wynagrodzenie takie jest obliczane zgodnie z zasadami obowiązującymi przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego, co wynika z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy. Obejmuje ono, co do zasady, ustalone przez strony wynagrodzenie zasadnicze, pomijając dodatki. Biegła sądowa w opinii, dodatek wyliczyła na takich samych zasadach jak wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, tj z uwzględnieniem wszystkich dodatkowych składników wynagrodzenia o charakterze stałym. Prawidłowe wyliczenie dodatku jest następujące: Październik 2013 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.150 zł : 184 = 11,68 zł 11,68 zł : 60 = 0,19 zł 0,19 zł x 2.089 (liczba minut w dni powszednie) = 396,91 zł x 50 % = 198,45 zł Listopad 2013 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.150 zł : 152 =14,14 zł 14,14 zł : 60 = 0,23 zł 0,23 x 1.948 = 448,04 zł x 50 %= 224,02 zł Grudzień 2013 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.150 zł : 160 = 13,43 zł 13,43 zł : 60 = 0,22 zł 0,22 x 1.457 = 320,54 zł x 50 % = 160,27 zł Styczeń 2014 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.150 : 168 = 12,79 zł 12,79 zł : 60= 0,21 zł 0,21 zł x 1.474 = 309,54 x 50 %= 154,77 zł Luty 2014 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.150 zł : 160 = 13,44 zł 13,44 zł : 60 = 0,22 0,22 zł x 830= 182,60 x 50 % = 91,30 zł Marzec 2014 Wynagrodzenie podstawowe 2.150 zł :168 = 12,80 zł 12,80 zł : 60 = 0,21 zł 0,21 x 720 = 151,20 zł x 50 % = 75,60 zł Kwiecień 2014 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.150 zł : 168 = 12,80 zł 12,80 zł : 60 = 0,21 0,21 zł x 1.320 = 277,20 zł x 50 % = 138,60 zł Maj 2014 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.150 : 160 = 13,44 zł 13,44 zł : 60 = 0,22 zł 0,22 zł x 1.566 = 344,52 zł x 50 % = 172,26 zł Czerwiec 2014 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.150 :160 = 13,44 13,44 zł : 60 = 0,22 zł 0,22 zł x 1.280 = 281,60 zł x 50 % = 140,80 zł Lipiec 2014 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.150 :184 = 11,68 zł 11,68 zł : 60 = 0,19 zł 0,19 zł x 961 = 182,59 zł x 50 %= 91,30 zł Sierpień 2014 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.350 :160 = 14,69 zł 14,69 zł : 60 = 0,24 0,24 x 2.445 = 568,80 zł x 50 % = 284,40 zł Wrzesień 2014 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.350 : 176 = 13,35 zł 13,35 zł : 60 = 0,22 zł 0,22 zł x 1.544 = 339,68 zł x 50 % = 169,84 zł Październik 2014 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.350 : 184 = 12,77 12,77 zł : 60 = 0,21 0,21 zł x 1.713 = 359,73 zł x 50 % = 179,87 zł Listopad 2014 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.350 zł : 144 = 16,31 zł 16,31 zł : 60 = 0,27 zł 0,27 zł x 2.376 = 641,52 zł x 50 % = 320,76 zł Grudzień 2014 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.350 zł : 168 = 13,99 zł 13,99 zł : 60 = 0,23 zł 0,23 zł x 1.693 = 389,40 x 50 % = 194,70 zł Styczeń 2015 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.350 : 160 = 14,69 zł 14,69 zł : 60 = 0,24 zł 0,24 zł x 1.324 = 317,76 zł x 50 % = 158,88 zł Luty 2015 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.350 :160 = 14,69 zł 14,69 zł : 60 = 0,24 zł 0,24 zł x 1.140 = 273,60 zł x 50 % = 136,80 zł Marzec 2015 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.350 : 176 = 13,35 zł 13,35 zł : 60 = 0,22 0,22 x 775= 170,50 x 50 % = 85,25 zł Kwiecień 2015 r. Wynagrodzenie podstawowe 2.014,29 zł : 168 = 11,99 zł 11,99 zł : 60 = 0,19 zł 0,19 zł x 513 = 97,47 x 50 %= 48,73 zł Łączna kwota należnego dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych wynosi 3.026,60 zł. Należne powodowi wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych wraz z dodatkiem wyliczonym na zasadach przedstawionych powyżej wynosi: - 1.170,76 zł za miesiąc październik 2013 r. - 1.321,59 zł za miesiąc listopad 2013 r. - 959,72 zł za miesiąc grudzień 2013 r. - 925,04 zł za miesiąc styczeń 2014 r. - 528,13 zł za miesiąc luty 2014 r., - 451,85 zł za miesiąc marzec 2014 r - 842,47 zł za miesiąc kwiecień 2014 r. - 1.031,52 zł za miesiąc maj 2014 r. - 843,13 zł za miesiąc czerwiec 2014 r. - 549,82 zł za miesiąc lipiec 2014 r. - 1.720,84 zł za miesiąc sierpień 2014 r. - 1.011,66 zł za miesiąc wrzesień 2014 r. - 1.073,22 zł za miesiąc październik 2014 r. - 1.904,07zł za miesiąc listopad 2014 r. - 1.161,71 zł za miesiąc grudzień 2014 r. - 952,94 zł za miesiąc styczeń 2015 r. - 820,50 zł za miesiąc luty 2015 r. - 507,79 zł za miesiąc marzec 2015 r. - 305,01 zł za miesiąc kwiecień 2015 r Łącznie za powyższy okres powinna być zasądzona kwota 18.081,77 zł tytułem niezapłaconego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Mając powyższe na uwadze Sąd drugiej instancji, na mocy art. 386 § 1 k.p.c., zmienił zaskarżony wyrok zasądzając, w oparciu o art.
k.p., na rzecz powoda tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych przedstawione w powyższych wyliczeniach kwoty – łącznie 18.081,77 zł. Stosownie do treści art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p. orzeczono o odsetkach ustawowych. W pozostałym zakresie zarzuty apelacji okazały się nieuzasadnione. Sąd pierwszej instancji poczynił prawidłowe ustalenia odnośnie stanu faktycznego i dokonał prawidłowej oceny prawnej. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oceniając jako prawidłowe ustalenia faktyczne i rozważania prawne dokonane przez Sąd pierwszej Instancji, uznał je za własne, co oznacza, iż zbędnym jest ich szczegółowe powtarzanie w uzasadnieniu wyroku Sądu Odwoławczego. Prawidłowo Sąd I instancji ustalił, że w spornym okresie powód świadczył pracę w godzinach nadliczbowych, a czas pracy powoda obrazują wydruki z systemu rejestrującego czas pracy - w skrócie (...), od momentu odbicia karty przy wejściu na teren kopalni do momentu odbicia karty przy wyjściu z terenu kopalni. Strona pozwana w toku procesu w żaden sposób nie wykazała by powód po wejściu na tern zakładu pracy nie wykonywał pracy. Sąd I instancji natomiast wbrew zarzutom apelacji szczegółowo ustalił jakie czynności związane z pracą powód musiał wykonać po przyjściu do pracy, a przed zjazdem oraz po wyjeździe a przed wyjściem z pracy. Ciężar zaprzeczenia faktom z których powód wywodził swoje roszczenie spoczywał na stronie pozwanej. Należy podkreślić, że na pracodawcy spoczywa obowiązek ewidencjonowania czasu pracy pracowników i jeśli pracodawca powziął wątpliwości co do rzeczywistego czasu pracy powoda, powinien podjąć działania zmierzające do jego skorygowania. Nie można zgodzić się ze strona pozwaną, że nie wystąpiły szczególne potrzeby pracodawcy uzasadniające wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych. To organizacja pracy u strony pozwanej wymuszała świadczenie pracy ponad normatywny czas pracy. Z zebranego przez Sąd I instancji materiału dowodowego wynika, że wszyscy pracownicy dozoru średniego i wyższego nie byli w stanie wykonać powierzonych normalnych obowiązków służbowych w ciągu 7,5 godziny, a praca w godzinach nadliczbowych stanowiła stały element organizowania pracy przez pracodawcę. Powód nie mógł tak zorganizować swojej pracy, aby wykonać swoje obowiązki w normatywnym czasie pracy. Przede wszystkim przed zjazdem, powód miał obowiązek ustalić jakie roboty zostały wykonane na poprzedniej zmianie, po to by we właściwy sposób zorganizować pracę podległych pracowników. W tym celu musiał zapoznać się z odpowiednia dokumentacją. Wymienione czynności musiały być wykonane przed zjazdem. Po wyjeździe powód przekazywał informacje o tym co się wydarzyło na jego zmianie pracownikom dozoru, a w okresie w którym zajmował stanowisko nadsztygara, musiał odebrać raporty od wszystkich sztygarów, przekazać je następcy. Zatem nawet jeśli powód w tym okresie nie miał obowiązku codziennego zjeżdżania na dół, nie mógł opuścić miejsca pracy wcześniej, przed wyjazdem podległych pracowników. Wprawdzie powód nie otrzymał bezpośredniego polecenia pracy w nadgodzinach, ale taka była praktyka przyjęta na kopalni i zachowanie powoda było akceptowane przez jego przełożonych. Zdaniem Sądu Okręgowego w stosunkach pracowniczych nie należy decydującego znaczenia przypisywać zachowaniu wymogów formalnych związanych z udzieleniem polecenia pracy w godzinach nadliczbowych, skoro pracodawca każdego dnia akceptował wykonywanie tej pracy, nadto wymuszała takie postępowanie powoda organizacja pracy w zakładzie. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 listopada 2009r., II PK 51/09, OSNP 2011/11-12/150 „Uznaniu za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.) pracy, którą pracodawca zlecił pracownikowi i godził się na jej wykonywanie po normalnych godzinach pracy, nie przeszkadza niezachowanie reguł porządkowych wynikających z regulaminu pracy, uzależniającego podjęcie takiej pracy od pisemnego polecenia przełożonych pracownika lub wymagającego późniejszej akceptacji jej wykonania.” W ocenie Sądu Okręgowego polecenie pracy w godzinach nadliczbowych powód otrzymał poprzez ustalenie przez pozwaną zakresu obowiązków i organizację pracy osób dozoru. Wbrew zarzutom apelacji, Sąd I instancji nie naruszył art. 130 § 3 kp. Podkreślić należy, że zarzuty pozwanej w tym zakresie są bardzo ogólne i ograniczają się do zacytowania art. 130 § 3 kp. Pozwana nie wskazała w jakim zakresie w których miesiącach biegła nieprawidłowo miała rozliczyć czas pracy powoda, nie przedstawiła własnych wyliczeń. Ponadto wyrok został zaskarżony w części która obejmuje kwotę dotyczącą nieprawidłowego wyliczenia dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych i nieprawidłowego zdaniem pozwanej wyliczenie wynagrodzenia z pominięciem, że powód otrzymał wynagrodzenie jak za 8 godzin. Nie można zgodzić się ze stroną pozowaną, że wypłata powodowi wynagrodzenia jak za 8 godzin, uzasadniała naliczenie ewentualnego wynagrodzenia za prace w godzinach nadliczbowych powyżej 8 godzin. Pozwana miała obowiązek wypłacać powodowi wynagrodzenie jak za 8 godzin pracy, bowiem powód pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, a norma dobowa obowiązująca powoda - 7,5 godziny dotyczyła czasu pracy i nie mogła obniżać wynagrodzenia powoda. Skrócenie czasu pracy powoda wynikało z zatrudnienia w warunkach szczególnie uciążliwych i szkodliwych. Przyjęcie, że powodowi należało się wynagrodzenie za 7,5 godziny oznaczałoby, że powód byłby gorzej traktowany niż pracownicy pracujący w innych systemach czasu pracy i poniósłby konsekwencje finansowe za obniżenie normy dobowej. Brak zatem podstaw do przyjęcia, że wynagrodzenie za pół godziny stanowiło zapłatę za czynności wykonywane ponad obowiązującą pracownika dobową normę czasu pracy. Na mocy przepisu art. 386 § 1 k.p.c. zmieniono również rozstrzygniecie o kosztach sądowych Powód ostatecznie wygrał proces w 51 % i w tym stosunku Sąd obciążył pozwaną obowiązkiem zwrotu kosztów sądowych - art. 100 k.p.c., art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2015r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j.: Dz.U. z 2018r., poz. 300). Na koszty sądowe złożyła się opłata sądowa od pozwu od obowiązku uiszczenia której powód był zwolniony w wysokości 911,86 zł (35.759 x 5 % x 51 %) oraz wydatki związane z opinia biegłego w wysokości 711,14 % (1.394,39 x 51 %). W pozostałym zakresie na mocy art. 385 k.p.c. oddalono apelację jako bezzasadną. O kosztach zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne Sąd orzekł w pkt IV w oparciu o zasadę wyrażoną w art. 100 k.p.c. znosząc wzajemnie koszty zastępstwa procesowego, mając na uwadze fakt, że pozwana apelację przegrała w 47 % %. (wpz 9.613 zł, skorygowano wyrok o kwotę 4.501 zł, co daje 47 %) Zatem obie strony są w zbliżonym stopniu przegrywającym i wygrywającym i wysokość kosztów zastępstwa procesowego każdej z nich jest porównywalna. (-) SSR del Magdalena Kimel (spr) (-) SSO Małgorzata Andrzejewska (-) SSO Patrycja Bogacińska- Piątek Sędzia Przewodniczący Sędzia
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.