← Polska

II C 855/15

Sygn. akt II C 855/15 UZASADNIENIE Powód P. Z., w pozwie z dnia 29 czerwca 2009 r., skierowanym przeciwko (...) S.A. z siedzibą w S., wniósł o zasądzenie 80.000 zł tytułem odszkodowania. /pozew, k. 2-

§ 3k.c.

w razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jeżeli jednak szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (art.

§ 3k.c.).

Do ustalenia popełnienia zbrodni lub występku – jako przyczyny szkody – nie jest konieczne uprzednie skazanie sprawcy. Sąd cywilny dokonuje w tym względzie własnych ustaleń dotyczących podmiotowych i przedmiotowych znamion przestępstwa według zasad prawa karnego. W rozpatrywanej sprawie J. K.

(2)dopuścił się występku stypizowanego w art. 177 § 1 k.k. Znamiona tego przestępstwa są następujące: sprawca naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym; inna osoba odniosła obrażenia ciała w postaci naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwającego dłużej niż 7 dni (art. 157 § 1 k.k.). Pomiędzy naruszeniem zasad bezpieczeństwa a wypadkiem musi zachodzić związek przyczynowy. Strona podmiotowa przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. kształtuje się zaś w ten sposób, że naruszenie zasad bezpieczeństwa może nastąpić nieumyślnie lub umyślnie, natomiast spowodowanie wypadku musi być nieumyślne. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. z daty zdarzenia Dz.U. z 2005 r., nr 108, poz. 908) kierujący pojazdem, zbliżając się do skrzyżowania, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność. Kierujący włączając się do ruchu z drogi podporządkowanej ma także obowiązek ustąpić pierwszeństwa przejazdu pojazdom znajdującym się na drodze z pierwszeństwem. W niniejszej sprawie nie mogło budzić wątpliwości, że J. K.
(2)naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Nie zachował bowiem szczególnej ostrożności i nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu powodowi prawidłowo poruszającemu się skuterem. Spowodował zderzenie, w wyniku którego pokrzywdzony doznał naruszenia czynności narządu ciała na okres przekraczający 7 dni. Nic w zgromadzonym materiale dowodowym nie pozwoliło na przyjęcie, by J. K.
(2)umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, a tym bardziej, by umyślnie doprowadził do wypadku. W rezultacie Sąd przyjął, że zarówno w zakresie naruszenia zasad bezpieczeństwa, jak i spowodowania wypadku, J. K.
(2)nie mając zamiaru popełnienia czynu zabronionego popełnił go jednak na skutek niezachowania wymaganej ostrożności, mimo że możliwość jego popełnienia mógł przewidzieć. Jego zachowanie miało więc charakter nieumyślny w stopniu niedbalstwa (art. 9 § 2 k.k.). J. K.
(2)jest osobą dorosłą, brak informacji by leczył się psychiatrycznie neurologicznie lub odwykowo. W toku postępowania nie ujawniły się okoliczności mogące wskazywać na to, że w chwili czynu nie mógł rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swym postępowaniem. Przypisanie mu winy jest więc możliwe. Sąd uznał, że sprawca swym postępowaniem naruszył istotne dobra chronione prawnie jakimi są: zdrowie człowieka oraz bezpieczeństwo w ruchu lądowym, czym wyrządził jednak obiektywnie niewielką szkodę. Reguły ostrożności w ruchu lądowym naruszył nieznacznie i nieumyślnie. W świetle art. 115 § 2 k.k. należy więc ocenić społeczną szkodliwość czynu, którego dopuścił się J. K.
(2)jako nieznaczną, ale z pewnością wyższą niż znikomą. Z powyższego wynika, że czyn sprawcy był czynem zabronionym pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, jego szkodliwość społeczna była wyższa niż znikoma, a sprawcy można przypisać winę w czasie czynu (art. 1 k.k.). Wobec tego należało uznać za spełnioną hipotezę art.

§ 3k.c.

i przyjąć 20-letni termin przedawnienia dochodzonych w sprawie roszczeń. Oznaczało to, że podniesiony zarzut przedawnienia był niezasadny (termin przedawnienia upływa z dniem 24 czerwca 2030 r.), a powództwo zasadniczo podlegało uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Chodzi tu o krzywdę ujmowaną jako cierpienia fizyczne, ból i inne dolegliwości oraz cierpienia psychiczne, ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi, następstwami uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Zadośćuczynienie obejmuje cierpienia zarówno już doznane, jaki i te, które wystąpią w przyszłości. Ma więc ono charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego. Przepisy kodeksu nie zawierają żadnych kryteriów, jakie należy uwzględniać przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego. Określone one zostały natomiast w judykaturze. Kierując się tymi wskazaniami Sąd Apelacyjny w Łodzi, w wyroku z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I ACa 1306/13, Lex nr 1458935, stwierdził, że określając wysokość zadośćuczynienia, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczność mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, a zwłaszcza stopień i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych (pobyt w szpitalu, bolesność zabiegów, dokonywane operacji, leczenie sanatoryjne itp.), trwałość skutków czynu niedozwolonego (kalectwo, oszpecenie, bezradność życiową, poczucie nieprzydatności), prognozy na przyszłość (polepszenie lub pogorszenie stanu zdrowia), wiek poszkodowanego (zwykle większą krzywdą jest kalectwo dla osoby młodszej), niemożność wykonywania ulubionego zawodu, uprawienia sportu, pracy twórczej, artystycznej, zawarcia związku małżeńskiego, posiadania dzieci, utratę kontaktów towarzyskich, możliwości atrakcyjnych wyjazdów, wycieczek, chodzenia do teatru, kina, na plażę itp. W ocenie Sądu żądanie zadośćuczynienia w kwocie 80.000 zł było zbyt wygórowane. P. Z. niewątpliwie doznał cierpień w wyniku wypadku, zwłaszcza bezpośrednio po dwóch przebytych zabiegach artroskopii i w chwilach przyjmowania zastrzyków w staw kolanowy. Po zabiegach potrzebował pomocy osób trzecich. Musiał przyjmować leki przeciwbólowe, przeznaczać czas na poddanie się leczeniu, w tym dwie hospitalizacje. Doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu polegającego na ograniczeniu wydolnej lokomocji. Obecnie musi unikać sportów związanych z bieganiem lub skakaniem, ograniczyć pracę w ogrodzie. Rokowanie na przyszłość nie jest dobre – doznany uraz będzie wpływał negatywnie na proces zwyrodnieniowy lewego stawu kolanowego. Z drugiej jednak strony trwały uszczerbek na zdrowiu P. Z. jest niewielki (3%). W okresie leczenia ból nie uniemożliwiał mu funkcjonowania. Przybierał na sile jedynie w okresach zabiegów i zastrzyków. Choć w wyniku wypadku pojawiły się pewne ograniczenia, to nie wyłączyły one powoda z życia towarzyskiego, rodzinnego lub zawodowego. Nie pracował on fizycznie, lecz umysłowo. Nie korzystał nawet przez dłuższy czas ze zwolnienia lekarskiego. Niemożność uprawiania wyczynowych sportów nie jest zaś dla niego niczym nowym, skoro w związku z wcześniejszym urazem prawego stawu kolanowego i tak musiał być ostrożny w wyborze podejmowanych aktywności. Obecnie cierpienia fizyczne pojawiają się okazjonalnie, zwłaszcza wtedy gdy powód nie przestrzega zaleceń dotyczących nieobciążania stawu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że kwota 9.000 złotych tytułem zadośćuczynienia stanowiła wymierną rekompensatę doznanych przez powoda krzywd. Uwzględniając uprzednie wypłacenie przez pozwanego z tego tytułu kwoty 2.500 zł należało zasądzić od niego dodatkowo 6.500 zł. Jednocześnie w pozostałej części żądanie to podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 444 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Złożyły się na nie uzasadnione i pozostające w związku z wypadkiem koszty zakupu leków w wysokości 1.623 zł. Nadto Sąd uwzględnił nakład pracy osób trzecich w postaci opieki nad chorym. Kierując się stanowiskiem biegłego za uzasadniony uznał wymiar 2 godzin opieki dziennie przez miesiąc w 2011 r. i przez miesiąc w 2017 r. Przyjmując w tym zakresie, zgodnie z żądaniem pozwu, wysokość przeciętnej stawki za usługi opiekuńcze ustalonej według (...) Komitetu Pomocy (...) Sąd zasądził z tego tytułu kwotę 1.230 zł (30 × 2 × 9,50 zł + 30 × 2 × 11 zł). O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c., który stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zważyć należy, że roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia lub odszkodowania ma charakter bezterminowy. Zgodnie zatem z art. 455 k.c. powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika (por. wyrok SN z 18 września 1970 r., II PR 257/70, OSNC 1971/6/103). Mając powyższe na uwadze, Sąd zasądził odsetki ustawowe od przyznanej kwoty zadośćuczynienia od dnia 2 września 2015 r. Ze względu na zmianę brzmienia art. 481 k.c. ustaloną ustawą z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1830), Sąd zasądził odsetki ustawowe za okres do dnia 31 grudnia 2015 r., zaś począwszy od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty Sąd zobowiązał pozwanego do zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie. Odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty odszkodowania przyznano za okres od dnia 25 września 2018 r. O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepis art. 100 k.p.c. przy zastosowaniu art. 102 k.p.c. Ponieważ powód wygrał sprawę do kwoty 9.353 zł przy żądaniu pozwu na kwotę 82.853 zł powinien ponieść koszty postępowania w 88,71 %. Biorąc jednak pod uwagę jego sytuację rodzinną i majątkową wynikającą z załączonego do pozwu oświadczenia (k. 4-8), a w szczególności porównując wysokość jego dochodów z wysokością spoczywających nań zobowiązań alimentacyjnych, należało uznać, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek uzasadniający nieobciążanie powoda kosztami postępowania w żadnej części. Nieuiszczone koszty sądowe w sprawie wyniosły 4.142,65 zł tytułem opłaty. Zgodnie z art. 113 ust. 1 u.k.s.c. takimi kosztami sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją ku temu podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. W niniejszej sprawie będzie to zatem zasada wyrażona w art. 100 zd. 1 k.p.c., co oznacza, że na pozwanym ciąży obowiązek zapłaty 11,29% nieuiszczonych kosztów sądowych. W związku z powyższym, Sąd obciążył pozwanego kwotą 467,70 zł płatną na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Łodzi. Na podstawie art. 113 ust. 4 u.k.s.c. Sąd odstąpił od obciążenia powoda nieuiszczonymi kosztami w wysokości 3.674,95 zł. Biorąc pod uwagę okoliczności tożsame do wskazanych wyżej Sąd uznał, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa w tym przepisie. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) w zw. z § 2 ust. 1 i 3 w zw. z § 6 pkt 6 w zw. z § 21 a contrario rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) Sąd przyznał adwokat A. K. od Skarbu Państwa kwotę 4.428 zł (w tym podatek od towarów i usług) tytułem kosztów w nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Adwokat złożyła wymagany w tym zakresie wniosek. Nie było konieczności wykazywania bezskuteczności egzekucji kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jako że przeciwnik strony reprezentowanej przez A. K. nie został obciążony kosztami procesu. Zasądzając odpowiednią kwotę Sąd wziął pod uwagę, w szczególności stopień zawiłości sprawy i nakład pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.