i jego świetle ocenił treść zawartej umowy pod kątem, czy zawiera ona klauzule abuzywne. Doszedł do przekonania, że pozwany nie miał wpływu na treść umowy pożyczki, co wynika z faktu posłużenia się przez pożyczkodawcę formularzami, których powszechnie używa. wskazał, że powód nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność tego, że indywidualnie ustalał z pozwanym postanowienia umowy. Wskazał, że umowa zawiera określenia „kwota udzielonej pożyczki” kwotę 16.608 zł i równocześnie „całkowita kwota pożyczki” opiewające na różne sumy ( odpowiednio 16608 zł i 6000zł ). Jako „całkowitą kwotę do zapłaty” wskazano 17.856 zł. Pozwanemu wypłacono zaś kwotę 6.000 zł. Ustawa zaś z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim posługuje się pojęciami: całkowity koszt kredytu i całkowita kwota kredytu. Całkowity koszt kredytu obejmuje wszelkie elementy kosztów, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z określoną umową o kredyt konsumencki. Definicja ta nie obejmuje kapitału kredytu, który konsument ma zapłacić na rzecz kredytodawcy. Kwota wszystkich środków pieniężnych, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt konsumencki to całkowita kwota kredytu. Tylko kwota 6.000 zł faktycznie przekazana pozwanemu stanowiła przedmiot pożyczki. Całkowity koszt kredytu określono w umowie poprawnie, jednak powód niezasadnie wliczył wartość opłat do kwoty pożyczki podając jako „kwotę udzielonej pożyczki” sumę 16.608 zł i w tym zakresie nie wskazując poprawnie całkowitej kwoty kredytu. W ocenie Sądu Rejonowego zestawienie obok siebie tych dwóch wartości wprowadza konsumenta w błąd co do realnej wysokości świadczenia pożyczkodawcy. Sąd rejonowy zauważył, że koszt ubezpieczenia (9.516 zł) znacząco przewyższa jej wartość. Wskazał, że sama możliwość ubezpieczenia umowy jest dozwolona i została przewidziana w umowie o kredycie konsumenckim. Jednak wskazał, że ustalenie kosztu ubezpieczenia w takiej wysokości stanowi niedopuszczalne przerzucenie na pożyczkobiorcę ryzyka. . Jest działaniem nieuczciwym i sprzecznym z dobrymi obyczajami. Już z tego względu Sąd rejonowy przyjął, iż zapisy umowy w tej części stanowią niedozwoloną klauzulę umowną, więc nie są dla pozwanej wiążące. Przede wszystkim jednak zauważył, iż powód miał obowiązek zgłosić pozwaną ubezpieczycielowi i zapłacić składkę – w celu powstania odpowiedzialności ubezpieczyciela. Mimo zakwestionowania przez pozwanego w zarzutach zasadności poniesienia kosztów ubezpieczenia, powód nie wykazał, aby wywiązał się z powyższych obowiązków, nie wynika też z zaoferowanych przez powoda dowodów co konkretnie składało się na koszty ubezpieczenia i ile miała wynosić składka. Ubezpieczyciel, do którego Sąd na wniosek pozwanego zwrócił się o przedłożenie polisy do umowy ubezpieczenia zawartej z K. J. w związku z umową pożyczki z dnia 3.12.2015 r. oraz umowy grupowego ubezpieczenia na życie pożyczkobiorców zawartej przez niego z powodem nie udzielił odpowiedzi w zakreślonym terminie. Nadesłana korespondencja, która wpłynęła już po wydaniu wyroku w sprawie, nie zawierała potrzebnych danych. Tym samym w ocenie sądu I instancji powód nie wykazał, aby był uprawniony do domagania się od pozwanego uiszczenia kosztów ubezpieczenia. Co do opłaty przygotowawczej, sąd rejonowy doszedł do przekonania, że postanowień umowy w tym zakresie nie można uznać za niedozwolone, gdyż nie naruszają w sposób rażący interesów pozwanego jako konsumenta. Nie występuje znaczna dysproporcja tego świadczenia w porównaniu do kwoty wypłaconej pożyczki. Brak było w ocenie sądu rejonowego podstaw do uznania postanowień w zakresie wynagrodzenia umownego za klauzule niedozwolone. Wynagrodzenie to liczone było od kwoty faktycznie wypłaconej pożyczki, nie było rażąco wygórowane. Z opisanych powodów sąd rejonowy uznał, że pozwany powinien zwrócić powodowi 6.000 zł – zwrot kapitału, 1.092 zł – opłata przygotowawcza, 1.248 zł – wynagrodzenie umowne, łącznie kwotę 8.340 zł. Przy 48 ratach przewidzianych w umowie pożyczki, jedna rata powinna wynosić zatem 174 zł. Oznacza to, iż w dniu 22 lutego 2017 roku, kiedy powód wypowiedział pozwanemu umowę, pozwany nie miał wymagalnych zaległości z tytułu umowy pożyczki, a wręcz posiadał nadpłatę. Do tego dnia zgodnie z kalendarzem spłat obowiązany był uiścić 14 rat na łączną kwotę 2.436 zł, a zapłacił tytułem pożyczki do tego momentu łącznie 4.464 zł. Wypowiedzenie dokonane przez powoda nie miało więc podstaw faktycznych i było nieskuteczne. Wskazał, że nieuprawnione było zatem obciążenie pozwanego kosztami windykacji przewidzianymi w punkcie 11.2.b umowy. Na marginesie wskazać należy, że powód nie wykazał, jakie były faktycznie przez niego poniesione koszty windykacji, a kwota ustalona na podstawie pkt 11.2.b umowy nie mogła ich przewyższać. Nieuzasadnione również było naliczanie umownych odsetek maksymalnych z tytułu opóźnienia, skoro płatności nie były opóźnione. Na dzień wypełnienia weksla pozwany nie posiadał wymagalnego zadłużenia wobec powoda. Weksel in blanco został wypełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem, zobowiązanie wekslowe pozwanego zatem nie powstało. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 496 k.p.c. uchylono nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym i powództwo oddalono w całości. O kosztach postępowania sąd rejonowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Apelację od tego wyroku wniósł powód. zarzucił mu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że strona powodowa nie była uprawniona do wypowiedzenia umowy pożyczki. Zarzucił naruszenie art.
kc poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że powodowi nie są należne koszty składki ubezpieczeniowej i naruszenie art. 353 1kc poprzez ingerencję przez sąd I instancji w treść stosunku umownego pomiędzy stronami w ten sposób, że Sąd działając bez podstawy prawnej dokonał ustalenia nowej wartości raty z tytułu umowy pożyczki i w oparciu o to stwierdził, że brak było przesłanek do wypowiedzenia przez powoda umowy pożyczki. Stawiając te zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez utrzymanie nakazu zapłaty w mocy, uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji z pozostawieniem mu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego. w uzasadnieniu podniesiono, że pozwany zawarł umowę w ramach swobody kontraktowej, również w zakresie przystąpienia na ubezpieczenia. zakres ubezpieczenia był szeroki. w ocenie powoda postanowienie dotyczące ubezpieczenia nie ma charakteru klauzuli abuzywnej. Skarżący wskazał, że Sąd pominął fakt, że nawet kapitał pożyczki nie został spłacony przez pozwanego. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które sąd odwoławczy podziela. Zarzut w apelacji dotyczący nieprawidłowych ustaleń opiera się na zakwestionowaniu wniosku o braku podstaw do wypowiedzenia umowy pożyczki. Zgodnie z treścią zawartej umowy podstawą jej wypowiedzenia było niezapłacenie w terminie pełnych rat pożyczki za co najmniej dwa okresy płatności i uprzednie wezwanie pożyczkobiorcy do ich uiszczenia przez pożyczkodawcę. W ocenie sądu odwoławczego, takie podstawy nie wystąpiły. W tym miejscu wskazać należy, że zasadnie sąd rejonowy uznał postanowienie umowne dotyczące ubezpieczenia za niedozwoloną klauzulę umowną (art.
Nie jest to główne świadczenie stron umowy i nie zostało indywidualnie uzgodnione. Zasadnie sąd I instancji uznał, że zastrzeżenie składki ubezpieczeniowej w wysokości wyższej niż udzielona faktycznie pożyczka( całkowita kwota pożyczki), która miałaby zabezpieczać spłatę i które określa jako sumę ubezpieczenia kwotę pożyczki pozostającą do zapłaty narusza dobre obyczaje oraz rażąco narusza interesy konsumenta. Sprowadza się bowiem do tego, że w interesie pożyczkodawcy pożyczkobiorca jest obciążony obowiązkiem zapłaty składki ubezpieczeniowej, stanowiącej kwotowo większość jego zobowiązania, choć jego zamiarem przy zawieraniu umowy nie było zawarcie umowy ubezpieczenia a umowy pożyczki. Dodatkowo dokumenty przesłane przez ubezpieczyciela wskazują, że w istocie część składki ubezpieczeniowej stanowi wynagrodzenie dla pożyczkodawcy za zawarcie umowy (§8). Opierając się na zasadach doświadczenia życiowego uznać należy za prawdopodobne, że stanowi ono znaczną część składki. Ubezpieczyciel ani powód kwoty tej nie ujawnili w postępowaniu, jednak niewątpliwie stanowić ona miała kolejne wynagrodzenie powoda z tytułu zawartej z pozwanym umowy pożyczki. Powód nie wykazał przy tym, że zawarł umowę ubezpieczenia dotyczącą pozwanego i że opłacił należną składkę. (art.6 kc)Okoliczności tej nie potwierdził też ubezpieczyciel w przesłanym piśmie i dokumentacji (k. 109-121). Zaistniały z tych przyczyn na podstawie wskazanych przesłanek podstawy do uznania zgodnie z art.
Jako taka na podstawie wskazanego przepisu nie wiąże konsumenta. Badając w dalszym ciągu, czy zaistniały podstawy do wypowiedzenia umowy sąd okregowy zauważa, że jakkolwiek trafnie skarżący zarzucił, że sąd rejonowy nie miał kompetencji do ingerencji w wysokość rat ustalonych w umowie, to jednak trafność tego zarzutu nie wpływa na zasadność wniosku sądu rejonowego o braku podstaw do wypowiedzenia umowy. Na podstawie przedstawionego przez obie strony dokumentu w postaci kalendarza spłat do umowy sąd okręgowy ustalił, że począwszy co do 3 raty ( częściowo- tj. co do kwoty 24 zł), a w całości co do rat od 4 do 28, a ponadto w części co do raty 29 (tj co do kwoty 192 zł) kalendarzem spłat objęte zostało ubezpieczenie pożyczki. Jak już wskazano, postanowienie o obciążeniu pozwanego składką ubezpieczeniową stanowi niedozwoloną klauzulę umowną, a zatem jest nie wiąże pozwanego. Skoro klauzula abuzywna skutkuje tym, że określone postanowienie nie wiąże, to pozwany nie był obowiązany do spłaty rat obejmujących ubezpieczenie. Ustalone w kalendarzu raty od 4 do 28 uznać należy za wynoszące 0 zł, zaś raty 4 i 29 jako odpowiednio niższe. Pozwany spłacił 4.464 zl w okresie do grudnia 2016r. tj. 12 rat po 372 zł. Zatem licząc, że raty od 4 do 28 w całości dotyczyły ubezpieczenia, to po dacie płatności raty 28 przypadającej 4 kwietnia 2018r. pozwany miał nadpłacone kolejne 9 rat, to jest od raty 29 do 37 a także część raty 38. Rata 37 ma zgodnie z kalendarzem spłat termin płatności 4 stycznia 2019r. Stan z dnia zamknięcia rozprawy, uwzględniany przy orzekaniu w niniejszej sprawie (art. 316 §1kpc), był taki, że termin płatności niepokrytych wpłatami pozwanego rat nie nastąpił. Tym samym pozwany nie miał na moment zamknięcia rozprawy żadnych zaległości, jakie mogłyby zostać zasądzone z tytułu ocenianej umowy pożyczki. Podzielić należy przy tym wywód sądu rejonowego, że w niniejszej sprawie wobec zgłoszenia przez pozwanego zarzutu wypełnienia weksla niezgodnie z deklaracją wekslową, sprawa podlegała badaniu w zakresie stosunku podstawowego, gdyż przedstawione przez pozwanego argumenty oraz przedłożona dokumentacja potwierdzają, że pozwany wykazał nieprawidłowość wypełnienia weksla. W tych okolicznościach powództwo w istocie jako niezasadne podlegało oddaleniu, a zatem zaskarżone rozstrzygnięcie sądu rejonowego jest w pełni prawidłowe. Żaden z zarzutów apelacji nie odniósł tym samym skutku, a apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385kpc. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono po myśli art. 98§1 i3 kpc w zw. z §10 ust.1 pkt 1 w zw. z §2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie( Dz. U. poz.1800ze zm Dz. U.z 2016 poz.1668). zasądzono na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego w tym postępowaniu. SSO Marcin Rak SSO Gabriela Sobczyk SSO Leszek Dąbek
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.