Sygnatura akt III U 686/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Konin, dnia 20 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w Koninie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia – SO Elżbieta Majewska Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Alina Darul przy udziale po rozpoznaniu w dniu 08 listopada 2018 r. w Koninie sprawy J. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. o emeryturę górniczą na skutek odwołania J. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia 10.08.2018r. znak: (...)
(1)kp z (...) W tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę górniczą określoną w art. 50 c ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , na stanowiskach według rozporządzenia MP i PS dnia 23.12.1994 r. : - od 01.01.1993 r. do nadal - maszynista kolei górniczej na odkrywce i jego pomocnik - zał. Nr 2 pkt 9 . Pozostałe okresy pracy w Kopalni - brak. Ponadto wnioskodawca dołączył także zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na druku ZUS Rp-7 i kartę zasiłkową . Pismem z dnia 13.06.2018 r. organ rentowy zwrócił się do pracodawcy ubezpieczonego o dodatkowe wyjaśnienia, nadesłanie dokumentacji potwierdzającej zatrudnienie na danym stanowisku, przesłanie charakterystyki stanowiska pracy oraz wyjaśnienie skrótów oddziałów . W odpowiedzi na pismo pracodawca wnioskodawcy wyjaśnił, że świadectwo wykonywania pracy górniczej zostało wystawione na podstawie dokumentów źródłowych, podano nazwy oddziałów , na których pracował wnioskodawca tj. (...) Oddział (...), (...) - Oddział (...) oraz dołączono kopie angaży i charakterystykę stanowiska pracy. Po zapoznaniu się z dołączonymi dokumentami organ rentowy wydał zaskarżoną decyzje i nie uwzględnił ubezpieczonemu żadnego okresu pracy od 01.01.1993 r. jako pracy górniczej z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu decyzji. Okolicznością sporną w przedmiotowej sprawie było więc to czy ubezpieczony posiada wymagany okres pracy górniczej w wymiarze co najmniej 25 lat, w szczególności, czy wykonywał pracę górniczą w okresie zatrudnienia od dnia 01.01.1993 r. do nadal. W przedmiotowej sprawie Sąd ustalił, że J. W. podjął pracę w (...) K. od dnia 01.01.1993 r. na stanowisku maszynista lokomotywy nieelektrycznej w oddziale (...) Oddział (...) Do obowiązków odwołującego należało kierowanie lokomotywą spalinową po torach kolejowych, przewożenie ludzi, urządzeń i materiałów do utrzymania infrastruktury kolejowej. Lokomotywa, którą kierował odwołujący miała doczepione dwie platformy i na tych platformach był przewożony sprzęt i materiały niezbędne do naprawy torów kolejowych oraz pracownicy zajmujący się utrzymaniem torów. Odwołujący kierował lokomotywą spalinową oraz wykonywał też inne obowiązki związane z utrzymaniem właściwego stanu technicznego torów kolejowych razem z pracownikami brygady. Między innymi ubezpieczony pracował przy czyszczeniu torów, odgarnianiu śniegu , wykonywaniu napraw torów , wymianie szyn i podkładów, wymianie i uzupełnianiu tłucznia oraz prace związane z podbiciem stabilizacyjnym torów. Odwołujący nie kierował składem węglowym i nie przewoził węgla , zajmował się jedynie utrzymaniem torów kolejowych po to by przewóz był stabilny i ciągły. Tory kolejowe rozpoczynają się na załadowni każdej z odkrywek i biegną do elektrowni (...) i (...)Prace przy naprawie i oczyszczaniu torów kolejowych prowadzone były na całym odcinku tras kolejowych , na długości ok. 200 km. Po zmianach organizacyjnych oddział, w którym zatrudniony był wnioskodawca został określony jako Oddział Infrastruktury Kolejowej – (...), a zadaniem tego oddziału było nadal utrzymanie w prawidłowym stanie infrastruktury kolejowej, którą odbywał się transport węgla z załadowni do elektrowni. Od dnia 01.09.2007 r. powierzono wnioskodawcy stanowisko maszynista kolei górniczych , a z dniem 01.05.2009 r. maszynista kolei górniczych na odkrywce w oddziale (...) , jednak zakres jego obowiązków i rodzaj wykonywanych prac nie uległy zmianie i obowiązki te ubezpieczony wykonuje do chwili obecnej. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego, dokumentów z akt osobowych odwołującego oraz na podstawie zeznań ubezpieczonego. W ocenie Sądu treść dokumentów znajdujących się w aktach osobowych nie budziła wątpliwości co do swojej wiarygodności i rzetelności. Z angaży i pism kierowanych do pracownika wynika jednoznacznie jakie stanowiska odwołujący w spornym okresie zajmował oraz w jakim oddziale był zatrudniony. Również zeznania odwołującego zasługiwały na uwzględnienie bowiem były szczere, spójne i znalazły potwierdzenie w dokumentach z akt osobowych. Ubezpieczony przedstawił w swoich zeznaniach na czym konkretnie polegała jego praca , czym się zajmował na powierzonych stanowiskach oraz jakie prace i gdzie wykonywał. Sąd oddalił wniosek pozwanego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny górnictwa gdyż rodzaj i charakter pracy jaką wykonywał odwołujący nie budzi wątpliwości i na podstawie ustalonego stanu faktycznego można ocenić czy praca , jaką odwołujący wykonywał może być zakwalifikowana jako praca górnicza w rozumieniu art. 50 c ustawy , nie są w tym wypadku potrzebne wiadomości specjalne. Zgodnie z treścią art. 50a ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270 – j.t) górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) ukończył 55 lat życia; 2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1; 3) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W ust. 2 powołanego przepisu stwierdza się, że wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat. W przedmiotowej sprawie sporne było to czy odwołujący spełnił przesłanki do nabycia prawa do emerytury górniczej, w szczególności czy legitymuje się okresem pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą wynoszącym co najmniej 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy , o której mowa w art. 50 c ust.
- Definicja pracy górniczej zawarta została w art. 50 c ust. 1 ustawy. Zgodnie z treścią powołanego przepisu art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy za pracę górniczą uważa się zatrudnienie na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego przy ręcznym lub zmechanizowanym urabianiu, ładowaniu oraz przewozie nadkładu i złoża, przy pomiarach w zakresie miernictwa górniczego oraz przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, a także w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw gospodarki złożami kopalin. Na podstawie powyższego przepisu do chwili obecnej nie zostało wydane stosowne rozporządzenie dlatego też , zgodnie z treścią art. 194 ustawy w tym zakresie nadal znajduje zastosowanie rozporządzenie wydane na podstawie delegacji zawartej w poprzednio obowiązujących przepisach tj. rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty (Dz.U. z 1995r. Nr 2 poz.8). W załączniku nr 2 tego rozporządzenia określone są stanowiska, na których zatrudnienie na odkrywce w kopalniach węgla brunatnego ( a także przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących prace górnicze dla kopalń węgla brunatnego) uważa się za pracę górniczą. Wśród tych stanowisk pod pozycją 9 wymieniono stanowisko maszynista kolei górniczej na odkrywce i jego pomocnik. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd zgodnie z którym praca wykonywana na stanowisku wymienionym w wykazie stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty (Dz.U. z 1995 r. Nr 2, poz. 8) stanowi pracę górniczą uprawniającą do emerytury górniczej tylko wówczas, gdy odpowiada rodzajowi pracy określonemu w art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03 lutego 2012 r. I UK 290/11, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 listopada 2012 r. III AUa 2657/11, wyrok Sądu Apelacyjnego w łodzi z dnia 17 stycznia 2018 r. III AUa 248/17). Jak wynika z powyższego do zakwalifikowania danej pracy jako pracy górniczej nie wystarczy ustalenie, że pracownikowi powierzono stanowisko, które jest wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23.12.1994 r. , lecz praca ta musi spełniać kryterium charakteru określonego w art. 50 c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej. W zakresie oceny charakteru pracy ubezpieczonego nie mogą mieć też decydującego znaczenia ani zakładowe wykazy stanowisk, ani protokoły komisji weryfikacyjnej, kwalifikujące określone zatrudnienie, jako pracę górniczą taka możliwość nie została bowiem w przepisach tych przewidziana. Podkreśla się natomiast w orzecznictwie, że przepisy normujące nabywanie prawa do emerytury górniczej muszą być wykładane ściśle. W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że w okresie od dnia 01.01.1993 r. powierzono odwołującemu stanowisko maszynisty lokomotywy nieelektrycznej, a później także maszynista kolei górniczych oraz maszynista kolei górniczych na odkrywce. Praca odwołującego polegała jednak nie na transporcie nadkładu i złoża drogą kolejową a na utrzymaniu stanu dróg kolejowych w celu zapewnienia tego transportu. Odwołujący przewoził sprzęt, materiały oraz pracowników do naprawy torów, oczyszczania torów, rozjazdów, wymiany podkładów, a po przewiezieniu sprzętu i pracowników pracował razem z brygadą przy tych naprawach. W ocenie Sądu tego rodzaju praca nie odpowiada definicji pracy górniczej zawartej w art. 50 c ust. 1 pkt 4 ustawy. Odwołujący bowiem nie pracował przy przewozie nadkładu i złoża ani też przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych. Nie wykonywał także pracy na odkrywce bowiem tory kolejowe , po których przewożony jest węgiel transportem kolejowym przebiegają poza terenem odkrywek i prowadzą do elektrowni , gdzie węgiel jest rozładowywany na estakadach węglowych. Odwołujący pracował jako maszynista lokomotywy w oddziale , który zajmował się utrzymaniem i naprawą torów kolejowych , w celu zapewnienie nieprzerwanych dostaw węgla na potrzeby elektrowni (...) Tego rodzaju praca w ocenie Sądu nie ma charakteru pracy górniczej, o jakiej mowa w art. 50 c ust. 1 pkt 4 ustawy i brak było podstaw do zaliczenia tego spornego okresu do okresu pracy górniczej. Podobne stanowisko zajął także Sąd Apelacyjny w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt III AUa 790/17 stwierdzając , że pojęcia przewożenie nadkładu i złoża , o których mowa w art. 50 c ust. 1 pkt 4 ustawy nie można rozszerzać na czynności transportowe na odkrywce czy w zakresie napraw w kolejnictwie górniczym. Również naprawy i konserwacje wagonów oraz elektrowozów transportujących węgiel na obszarze od załadowni do elektrowni nie sposób uznać za bieżącą konserwację urządzeń wydobywczych. Tym bardziej więc praca przy naprawie , remoncie , czyszczeniu torów kolejowych nie może być zakwalifikowana jako praca przy przewozie nadkładu i złoża ani jako bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń wydobywczych . W konsekwencji Sąd – na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. – oddalił odwołanie jako nieuzasadnione i orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U.
- 1804 ze zm.). SSO Elżbieta Majewska