Sygn. akt VIII P 16/14 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 19 maja 2014 roku skierowanym przeciwko M. M. (1) prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą (...) pełnomocnik P. W. oraz M. K. (1) wniósł o: 1.zas
§ 2, 3 i 5 k.p.
w związku z § 16 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U.167) oraz w zw. z § 9 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U.236.1991, ze zm.) - w zakresie, w jakim znajdują zastosowanie do kierowców wykonujących przewozy w transporcie międzynarodowym, zostały uznane za niezgodne z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzenie niezgodności wskazanego przepisu z Konstytucją nie oznacza jednak – w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę - że w stosunku do pracownika będącego kierowcą w transporcie międzynarodowym nie stosuje się powszechnie obowiązujących przepisów dotyczących należności przysługujących im z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju. Nadal bowiem obowiązuje przepis art.2 pkt 7 powołanej ustawy o czasie pracy kierowców, który definiuje pojęcie podróży służbowej jako każde zadanie służbowe polegające na wykonywaniu, na polecenie pracodawcy: a) przewozu drogowego poza miejscowość, o której mowa w pkt 4 lit. a, lub b) wyjazdu poza miejscowość, o której mowa w pkt 4 lit. a, w celu wykonania przewozu drogowego. Nie ma zatem podstaw do traktowania kierowców w transporcie międzynarodowym gorzej niż innych pracowników odbywających podróże służbowe. Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisu art.21a cytowanej ustawy powoduje tylko, że przepis ten nie może być bezpośrednią podstawą roszczeń kierowców o diety , czy też ryczałty za noclegi , stosowaną kaskadowo poprzez przepis art.
§ 2, 3 i 5 k.p.
w związku z przepisami rozporządzeń wykonawczych. W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę w tej sytuacji należy stosować wprost do tej grupy zawodowej przepisy Kodeksu pracy, jako przepisy ogólne mające odniesienie do wszystkich pracowników, w stosunku do których nie unormowano w sposób szczególny zasad wypłaty należności z tytułu podróży służbowych. Przeciwne rozumienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w braku takich szczególnych przepisów, stawiałoby kierowców w sytuacji gorszej niż innych pracowników odbywających podróże służbowe. Sięgnąć więc – w ocenie Sądu - należy w tym przypadku wprost do przepisu art.
§ 1
, 3, 4 i 5 k.p., zgodnie z którym pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju. Rozporządzenie powinno w szczególności określać wysokość diet, z uwzględnieniem czasu trwania podróży, a w przypadku podróży poza granicami kraju - walutę, w jakiej będzie ustalana dieta i limit na nocleg w poszczególnych państwach, a także warunki zwrotu kosztów przejazdów, noclegów i innych wydatków. Warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej pracownikowi zatrudnionemu u innego pracodawcy niż wymieniony w § 2 określa się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu wynagradzania. Postanowienia układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub umowy o pracę nie mogą ustalać diety za dobę podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju w wysokości niższej niż dieta z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju określona dla pracownika, o którym mowa w § 2. W przypadku, gdy układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub umowa o pracę nie zawiera postanowień, o których mowa w § 3, pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów podróży służbowej odpowiednio według przepisów, o których mowa w § 2 – a więc w zależności od rodzaju odbywanej podróży – w kraju lub poza granicami kraju. Oznacza to, że przepisy wykonawcze – także w stosunku do kierowców - ustalają minimalny standard wszystkich świadczeń z tytułu podróży służbowych (diet, zwrotu kosztów przejazdu, noclegów i innych wydatków), które w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę mogą być uregulowane korzystniej dla pracownika. W razie braku takich regulacji lub uregulowania mniej korzystnego dla pracownika, zastosowane będą miały przepisy wykonawcze. (tak SN w uzasadnieniu do wyroku z dnia 4 września 2014 r. I PK 7/14, Lex nr 1515145) Uznać zatem należy, że kierowcy – pracownikowi przysługuje zwrot kosztów noclegu według zasad ustalonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art.
§ 2
k.p., chyba, że korzystniejsze dla niego zasady zostały ustalone w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę. (tak SN w uzasadnieniu do w uchwały SN z dnia 12 czerwca 2014 r., II PZP 1/14, OSNP). Ustalenia Sądu dokonane w rozpoznawanej sprawie wykazały , że zarówno P. W., jak i M. K.
(1)byli zatrudnieni u pozwanej jako kierowcy samochodów ciężarowych marki R. oraz D. , przede wszystkim w transporcie międzynarodowym (m.in. jeździli do Belgii oraz Holandii) i co do zasady jeździli wspólnie ,w jedynym aucie , zmieniając się w trasie , a za świadczoną pracę otrzymywali jedynie wynagrodzenie określone w treści umów o pracę. Co jednak istotne, umowy o pracę zawarte przez powodów ze stroną pozwaną nie przewidywały w swej treści jako składnika wynagrodzenia diet, a także ryczałtów za noclegi, a nadto, w zakresie tym nie istniały u pozwanej regulaminy wynagradzania, czy też wewnętrzne przepisy dotyczące wyliczania należności z tytułu podróży służbowych. Uznać zatem należy, że brak unormowania przez pozwaną ww. kwestii spowodował, że w stosunku do powodów w tym zakresie stosować należało powszechnie obowiązujące przepisy. W ocenie Sądu roszczenia P. W. oraz M. K.
(1)należało zatem rozpatrywać na gruncie rozporządzenia dotyczącego odbywania podróży służbowej poza granicami kraju, w świetle art.18 § 2 kp i art. 9 § 2 kp. W okresie spornym obowiązywało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. Nr 236 poz. 1991 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. z 2013 r. poz. 167) Zgodnie z § 9 ust. 1,2 i 4 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2002 r. oraz § 16 ust. 1, 2 i 4 za nocleg przysługiwał pracownikowi zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem hotelowym, w granicach ustalonego na ten cel limitu określonego w załączniku do właściwego rozporządzenia. W razie nieprzedłożenia rachunku za nocleg, pracownikowi przysługiwał ryczałt w wysokości 25% limitu, o którym mowa w ust. 1. Ryczałt ten nie przysługiwał za czas przejazdu. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosowało się, jeżeli pracodawca lub strona zagraniczna zapewniała pracownikowi bezpłatny nocleg. Kwestię dobowych odpoczynków reguluje natomiast art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r., poz. 1155), zgodnie z którym w każdej dobie kierowcy przysługuje prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Dobowy odpoczynek, z wyłączeniem odpoczynku kierowców o których mowa w rozdziale 4a, może być wykorzystany w pojeździe, jeżeli pojazd znajduje się na postoju i jest wyposażony w miejsce do spania. Powołany przepis jest zgodny z art. 8 ust. 2 i 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, który stanowi, że w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Powołanie się zaś przez pozwaną na powszechnie stosowaną praktykę nocowania przez kierowców w kabinie pojazdu, nie pozostaje w sprzeczności z przepisami powołanymi wyżej wskazanym rozporządzeniem (wyrok SN z dnia 10 września 2013 roku, sygn. akt. I PK 71/13, LEX nr 1427710).Co więcej , według aktualnego orzecznictwa Sądu Najwyższego zapewnienie powodowi noclegu w kabinie samochodu ciężarowego nie oznacza zapewnienia bezpłatnego noclegu w rozumieniu powołanych przepisów. Zapewnienie przez pracodawcę pracownikowi – kierowcy wykonującemu przewozy w międzynarodowym transporcie drogowym - odpowiedniego miejsca do spania w kabinie samochodu wyposażonej w odpowiednie urządzenia pozwala na wykorzystanie przez kierowcę w samochodzie dobowego (dziennego) odpoczynku, natomiast nie oznacza zapewnienia mu przez pracodawcę bezpłatnego noclegu, a taki stan rzeczy uprawnia pracownika do otrzymania od pracodawcy zwrotu kosztów noclegu co najmniej na warunkach i w wysokości określonych w treści rozporządzenia .(tak SN w uchwale z dnia 7 października 2014 roku, I PZP 3/14 wraz z uzasadnieniem – opublikowane na stronie internetowej Sądu Najwyższego oraz w uchwale SN z dnia 12 czerwca 2014 roku, II PZP 1/14, OSNP 2014/12/164). Reasumując samo przyjęcie, że pracodawca nie zapewnia bezpłatnego noclegu przesądza o zasadności roszczenia o ryczałt za noclegi. Wskazać tu należy, iż w przypadku ryczałtu bez znaczenia jest, czy i w jakiej wysokości pracownik poniósł koszty noclegu. Ryczałt przysługuje nawet wtedy, gdy kosztów tych faktycznie pracownik nie poniósł. Ryczałt nie przysługuje tylko wtedy, gdy pracodawca zapewnił pracownikowi bezpłatny nocleg – w warunkach hotelu (motelu), a nie w dostosowanej do spania kabinie pojazdu. W razie zatem nieprzedstawienia rachunku za hotel (motel) kierowcy przysługuje co najmniej ryczałt w wysokości 25 % limitu ustalonego w przepisach wydanych na podstawie art.
§ 2
k.p., z czym w sprzeczności nie pozostaje możliwość „zaoszczędzenia” przez pracownika wydatków i zwiększenia w ten sposób dochodu uzyskiwanego z tytułu zatrudnienia. Zatem nawet, gdy kierowca nie pokrywa faktycznie kosztów noclegu, ponieważ korzysta w tym celu z kabiny pojazdu i w związku z tym nie przedstawia rachunku za hotel, należy mu się ryczałt (tak SN w uzasadnieniu do uchwały z dnia 7 października 2014 r). W okresie spornym do dnia 28 lutego 2013 roku stawka ryczałtu wynikała z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. Nr 236 poz. 1991 ze zm.) tj. w wysokości 25 % limitu o którym mowa w § 9 ust.
- Wysokość 25 % limitu dla Niemiec wyniosła 25,75 euro za nocleg, dla Belgii 40 euro za nocleg, dla Austrii 25 euro za nocleg , dla Holandii 30 euro za nocleg , dla W. 26,25 euro za nocleg , dla Litwy 20 euro za nocleg , dla Łotwy 27,50 euro za nocleg , dla Estonii 22,50 euro za nocleg. W okresie spornym do dnia 28 lutego 2013 roku stawka diet wynikała z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. Nr 236 poz. 1991 ze zm.) i wynosiła : dla Niemiec 42 euro , Belgii 45 euro , Austrii 45 euro , Holandii 42 euro , W. 42 euro , Litwy 33 euro , Łotwy 48 euro , Estonii 39 euro. W okresie spornym od dnia 1 marca 2013 roku stawka ryczałtu wynikała z Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. poz. 167 ze zm.) tj. w wysokości 25 % limitu o którym mowa w § 16 ust.
- Wysokość 25 % limitu dla Niemiec wyniosła 37,50 euro za nocleg, dla Belgii 40 euro za nocleg, dla Austrii 32,50 euro za nocleg , dla Holandii 32,50 euro za nocleg , dla W. 43,50 euro za nocleg , dla Litwy 32,50 euro za nocleg , dla Łotwy 33 euro za nocleg , dla Estonii 25 euro za nocleg. W okresie spornym od dnia 1 marca 2013 roku stawka diet wynikała z Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. poz. 167 ze zm.) i wynosiła : dla Niemiec 49 euro , Belgii 48 euro , Austrii 52 euro , Holandii 50 euro , W. 48 euro , Litwy 39 euro , Łotwy 57 euro , Estonii 41 euro. W spornym okresie wysokość 25 % limitu dla Polski wyniosła 34,5 zł ( przy kwocie diety wynoszącej 23 zł) , a od dnia 1 marca 2013 roku 45 zł ( przy kwocie diety wynoszącej 30 zł). Zgodnie z § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju rozliczenie kosztów podróży winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia zakończenia podróży służbowej. Tożsamy zapis zawiera § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. Mając powyższe na względzie i wobec faktu ,że powodowie nie otrzymywali diet oraz ryczałtów za noclegi, należnych im w stawce wynikającej z powszechnie obowiązujących przepisów , Sąd uwzględnił w powództwo w zakresie żądanych kwot diet i ryczałtów za noclegi. Odnosząc się zaś do kwestii roszczeń powodów o zasądzenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wskazać należy ,że Sąd czynił rozważania w oparciu o art. 152 § 1 kp stanowiącym, że pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, co więcej pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu. Zaś art. 171 kp wskazuje, że w przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. Wobec zatem jednoznacznej treści protokołu kontroli przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Pracy wskazującej na ilość niewykorzystanego przez powodów urlopu ( w przypadku P. W. było to 18 dni , a w przypadku M. K.
(1)było to 23 dni) , Sąd w oparciu o powyższe przepisy uznał w tym zakresie powództwo za zasadne. Zasądzone zaś kwoty (diet i ryczałtów za noclegi oraz ekwiwalentów za niewykorzystany urlop wypoczynkowy) wynikają z wniosków opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości. Zasądzając należności z tytułu diet i ryczałtów Sąd oparł się na pierwszej opinii sporządzonej przez biegłego z zakresu księgowości. Zasadzone w wyroku kwoty na rzecz każdego z powodów są wynikiem zsumowania należności w ujęciu miesięcznym, biorąc pod uwagę datę zakończonej podróży służbowej ( co wymagało dokonania przez sąd sumowania należności za dany miesiąc) oraz wyliczenia należnej różnicy w ujęciu miesięcznym . W pozostałym zakresie powództwo zostało przez Sąd oddalone, jako nieuzasadnione. W ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego , a w szczególności z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości wynika ,że powodowie z całą pewnością nie pracowali w godzinach nadliczbowych. Z dokonanych przez biegłego wyliczeń wynika bowiem ,że pozwana wypłacała powodom wynagrodzenie jedynie na podstawie umów o pracę , a nie na podstawie ewidencji czasu pracy wynikającego z danych tachografu - kart kierowcy. Co jednak istotne , wysokość wypłacanego powodom wynagrodzenia przekraczała z całą pewnością kwotę , jaka wynikałaby z ilości faktycznie przepracowanych przez nich godzin. W oparciu o takie ustalenia i faktu ,że powodowie nie wypracowywali obowiązujących ich norm czasu pracy nie sposób uznać ,że pracowali oni w nadgodzinach. Odnosząc się do zgłoszonego przez stroną pozwaną zarzutu przedawnienia co do roszczeń za okres od stycznia do kwietnia 2011 r. , uznać należy że jest on niezasadny. Zgodnie z brzmieniem art.291 § 1 k.p. roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W myśl przepisu art.292 k.p. roszczenia przedawnionego nie można dochodzić, chyba że ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, zrzeka się korzystania z przedawnienia; zrzeczenie dokonane przed upływem przedawnienia jest nieważne. Zgodnie zaś z brzmieniem przepisu art.295 k.p. bieg przedawnienia przerywa się: 1)przez każdą czynność przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów lub egzekwowania roszczeń przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, 2)przez uznanie roszczenia. Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Jeżeli przerwa biegu przedawnienia nastąpiła wskutek jednej z przyczyn przewidzianych w § 1 pkt 1, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie wszczęte w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, nie zostanie zakończone. Termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy biegnie od dnia ich wymagalności, czyli od daty, gdy uprawniony mógł żądać spełnienia świadczenia (zob. wyrok SN z dnia 25 marca 1981 r., I PRN 6/81, LEX nr 14578; postanowienie SN z dnia 17 lutego 1982 r., III PZP 3/81, OSNCP 1983, nr 1, poz. 8). Jeżeli termin spełnienia świadczenia jest określony wprost w ustawie, układzie zbiorowym pracy, regulaminie, umowie o pracę itp., dniem wymagalności roszczenia jest dzień wskazany w takim akcie jako termin wykonania zobowiązania (np. zapłaty wynagrodzenia - art. 85 k.p.). Roszczenie pracownika o wynagrodzenie staje się wymagalne w dniu, w którym powinna nastąpić jego wypłata. Roszczenie pracownika o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych staje się wymagalne (art. 291 § 1) w dniu, w którym powinno nastąpić rozliczenie czasu pracy po upływie przyjętego okresu rozliczeniowego (por. wyrok SN z dnia 20 sierpnia 2008 r., I PK 35/08, OSNP 2010, nr 1-2, poz. 8). U strony pozwanej nie obowiązywały w spornym okresie czasu żadne wewnątrzzakładowe akty prawne , które ustalałyby odmienny okres rozliczeniowy niż wynikający z przepisów prawa pracy dotyczący terminu wypłaty wynagrodzeń . Zatem termin wypłaty dodatkowych składników wynagrodzenia w tym ryczałtów za noclegi i diet powinien być do dziesiątego dnia następnego miesiąca. Niewątpliwie pełnomocnik pozwanej zasadnie podnosi ,że roszczenie o zapłatę ryczałtów i diet za miesiące od stycznia do kwietnia 2011 roku zostało złożone po upływie 3 letniego terminu wskazanego w treści przepisu art. 291§1 k.p. Nie mniej jednak w ocenie Sądu uwzględnienie zarzutu przedawnienia w realiach rozpoznawanej sprawy byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Podnieść należy ,że jak wynika z zeznań powodów, którym Sąd dał wiarę w całości pracodawca nie prowadził w swojej firmie rzetelnej dokumentacji pracowniczej . Powodowie wielokrotnie upominali się o wypłatę należnych im ryczałtów i diet ale byli zwodzeni, obiecywano im realizację świadczeń z tego tytułu w bliżej nieokreślonej przyszłości. Ponadto jak podnosili obaj powodowie ryzyko utraty pracy w ich sytuacjach osobistych skutecznie powstrzymywało ich przed podjęciem kroków w celu wyegzekwowania świadczeń . Na skutek konfliktu z pracodawcą spowodowanego niepłaceniem całości należnych świadczeń obaj powodowie zostali zwolnieni w trybie dyscyplinarnym. Treść zeznań świadka M. , nie potwierdzonych w żaden sposób w pozostałym materiale dowodowym utwierdza Sad w przekonaniu ,że kwestia niezapłacenie diet i ryczałtów leży u podstaw głębokiego konfliktu pracowników z pracodawcą o niepłacenie tej części wynagrodzeń. Podnieść należy ,że orzekając w sprawie każdorazowo Sąd bierze pod uwagę czy podniesiony zarzut przedawnienia nie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego oceniając realia konkretnej rozpoznawanej sprawy. Zarzut przedawnienia nie może bowiem prowadzić do nadużycia prawa strony , która go zgłasza. Ponadto Sąd bierze pod uwagę inne okoliczności mające miejsce w konkretnej sprawie np. postawę dłużnika , który swoim postępowaniem może wprowadzać w błąd osoby , którym świadczenie przysługuje obiecując jego realizację. Należy mieć na względzie ,że w sprawach ze stosunku pracy , pracownik co do zasady jest słabszą stroną tego stosunku a konflikt z pracodawcą może zakończyć się dla niego utratą miejsca pracy a tym samym pozbawić go możliwości zarobkowania i utrzymania siebie i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie uwzględnił zarzutu przedawnienia zgłoszonego przez pełnomocnika pozwanej. W zakresie żądania zasądzenia odsetek Sąd zważył, iż stosownie do przepisu art.481 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p., stanowiącego – zgodnie z dyspozycją art. 359 § 1 k.c. – formalne, ustawowe źródło odsetek, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Istotne jest więc ustalenie momentu, w którym dłużnik opóźnił się ze spełnieniem świadczenia. Zgodnie z art. 476 K.c. dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. W niniejszej sprawie, zobowiązanie pozwanej do zapłaty diet i ryczałtów za noclegi miało charakter terminowy i stawało się wymagalne zgodnie z 13 pkt 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. z 2002 r., nr 236, poz. 1991 ze zm.) oraz § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. poz. 167 ze zm.) po upływie 14 dni do dnia zakończenia podróży służbowej. Pełnomocnik powodów wskazywał jednak , że wnosi o ich zapłatę z odsetkami od 11 dnia następnego miesiąca, tak jak płatne było wynagrodzenie zasadnicze za dany miesiąc. Na podstawie art. 100 k.p.c Sąd obciążył pozwaną kosztami zastępstwa procesowego oraz kwotą 3.000 zł ( w stosunku do każdego z powodów) tytułem zwrotu uiszczonej w części opłaty od pozwu. Powództwo P. W. zostało uwzględnione w 75 % (z żądanych 107.806,19 zł, zasądzono łącznie 89.518,39 zł) , a powództwo M. K.
(1)zostało uwzględnione w 70% ( z żądanych 111.351,95 zł zasądzono łącznie 78.050,35 zł). Powodowie byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, dlatego ponieśli w tym zakresie koszty zastępstwa procesowego. Ich wysokość wynika z treści § 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( w wersji obowiązującej zgodnie z Dz.U. 2013 poz. 461 z dnia 16 kwietnia 2013 roku ) tj. rozporządzenia obowiązującego w dacie wniesienia pozwu. Biorąc pod uwagę procent wygrania sprawy, powodowi P. W. należny jest zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2.025 zł , a powodowi M. K.
(1)należny jest zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 1.890 zł. Jednocześnie w oparciu o powyższe , Sąd zasądził na rzecz pozwanej M. M.
(1)od powoda P. W. kwotę 675 zł oraz od powoda M. K.
(1)kwotę 810 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od oddalonej części powództwa. O kosztach sądowych, obejmujących koszt opinii biegłych, Sąd orzekł zgodnie z przyjętą zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów, biorąc pod uwagę ustalony procent wygrania sprawy. Mając powyższe na względzie, Sąd nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 6602,36 zł złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych , w pozostałym zakresie przejmując na rachunek Skarbu Państwa kasy Sądu Okręgowego w Łodzi. Rozstrzygnięcie o rygorze natychmiastowej wykonalności znajduje podstawę prawną w art. 477 2 § 1 k.p.c. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron. 4.10.2018 S.B.