Sygn. akt VIII Pa 139/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 13.04.2018 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy sygn. akt X P 1377/17 z powództwa K. B. przeciwko Powiatowemu Urzędowi Pracy Ł. – Wschód w Ł. o uznanie rozwiązania umowy o pracę za bezskuteczne w pkt I przywrócił K. B. do pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy Ł. – Wschód w Ł. na poprzednich warunkach pracy i płacy; w pkt II zasądził od pozwanego Powiatowego Urzędu Pracy Ł. – Wschód w Ł. na rzecz powoda K. B. 28314 zł brutto tytułem wynagrodzenia za okres pozostawania powoda bez pracy; w pkt III nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie pkt II. co do kwoty 7020 zł brutto; w pkt IV umorzył postępowanie w zakresie roszczenia o odsetki od wynagrodzenia za okres pozostawania przez powoda bez pracy; w pkt V zasądził od pozwanego Powiatowego Urzędu Pracy Ł. – Wschód w Ł. na rzecz powoda K. B. 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego powoda; w pkt VI obciążył i nakazał pobrać od Powiatowego Urzędu Pracy Ł. – Wschód w Ł. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi 1081 zł tytułem kosztów sądowych od których uiszczenia powód był ustawowo zwolniony. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na gruncie następujących okoliczności faktycznych: Powód K. B. od 7.02.2003r. zajmował stanowisko Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy Ł. – Wschód w Ł.. K. B. uczestniczył w działalności Klubu Sportowego Budowlani – Ł. od czerwca 2012 r. W tym okresie został powołany na członka zarządu w.w. Klubu Sportowego. Członkostwo powoda w zarządzie Klubu Sportowego ustało z dniem 16.11.2017 r. Funkcję członka zarządu powyższego Klubu Sportowego (...) pełnił społecznie, nie uzyskiwał z tego tytułu żadnego wynagrodzenia, ani zwrotu kosztów związanych z działalnością w Klubie Sportowym. Do Zarządu Klubu Sportowego Budowlani – Ł. powód wstąpił by móc pełniej wspierać Klub w realizacji jego podstawowego celu tj. propagowanie sportu wśród młodzieży trudnej celem odwiedzenia jej od zachowań nagannych oraz propagowanie rozwoju kultury fizycznej wśród młodzieży. Nie bycie członkiem zarządu Klubu utrudniałoby działanie powoda w ramach realizacji powyższych celów. Powód będąc członkiem zarządu Klubu Sportowego Budowlani – Ł. nigdy nie podejmował żadnych decyzji o charakterze gospodarczym. Do składania oświadczeń woli w imieniu Klubu Sportowego Budowlani – Ł., w tym również do podejmowania decyzji o charakterze gospodarczym, upoważniony był jedynie Prezes Klubu i Wiceprezes Klubu łącznie lub Prezes lub Wiceprezes łącznie z pełnomocnikiem Zarządu. Propozycje poszczególnych decyzji były omawiane na posiedzeniach Zarządu, jednakże ostateczne decyzje podejmowały osoby wyżej wymienione. Podział czynności w ramach Zarządu Klubu Sportowego był dokonany ustnie. Wynikało z niego, iż sprawami gospodarczymi Klubu zajmują się osoby „funkcyjne”, uprawnione do składania oświadczeń woli w imieniu klubu. To osoby „funkcyjne” podejmowały decyzje w przedmiocie zawierania umów sponsoringu z podmiotami gospodarczymi lub też w kwestiach związanych z wynajęciem powierzchni dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. K. B. w ramach pełnienia funkcji członka Zarządu pomagał w organizacji imprez, prowadził rozmowy celem uzyskania pomocy dla Klubu Sportowego. Czynności te polegały na osobistym zaangażowaniu w kontaktach międzyludzkich. Część imprez organizowanych przez Klub Sportowy Budowlani – Ł. była biletowana, jednakże decyzje w tym zakresie podejmowały osoby uprawnione do składania oświadczeń woli w imieniu Klubu Sportowego lub osoby przez nie wyznaczone. Powód nigdy nie zajmował się takimi kwestiami. K. B. uczestniczył w posiedzeniach Zarządu Klubu Sportowego Budowlani – Ł., podpisywał listę obecności, uczestniczył w głosowaniach Zarządu, podpisywał sprawozdania z działalności Klubu, jednakże czynił to mechanicznie, tak jak pozostali członkowie Zarządu działając w przeświadczeniu, że decyzje w sprawach gospodarczych podejmują osoby uprawnione do składania oświadczeń woli w imieniu Klubu Sportowego, jego zaś czynności nie mają charakteru wykonywania działalności gospodarczej. W przekonaniu prawidłowości swojego działania i nie naruszania przepisów ustawy antykorupcyjnej utwierdzało powoda uczestnictwo prawników w posiedzeniach Zarządu Klubu Sportowego oraz fakt bycia kontrolowanym przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego i brak jakichkolwiek zastrzeżeń co do prawidłowości jego postępowania. Powód nie pełnił funkcji Prezesa Zarządu, Wiceprezesa Zarządu, nie był również pełnomocnikiem Zarządu. K. B. brakuje 21 miesięcy do uzyskania uprawnień do przejścia na emeryturę. Jednomiesięczne wynagrodzenie powoda liczone według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynosi 7020 zł brutto. Sąd I instancji wyjaśnił, że stan faktyczny został ustalony na podstawie złożonych w sprawie dokumentów, których prawdziwość nie była przez żadną ze stron kwestionowana oraz zeznań świadka i zeznań powoda. Zdaniem Sądu Rejonowego powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Sąd I instancji przytoczywszy treść art. 56 § 1 k.p., art. 1, 2 i 4 ustawy antykorupcyjnej, argumentował, że działalność powoda nie wypełniała dyspozycji art. 4 pkt 6 ustawy antykorupcyjnej tj. pełnienie przez niego funkcji Członka Zarządu Klubu Sportowego Budowlani – Ł. nie było prowadzeniem działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzaniem taką działalnością lub bycie przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Sąd Rejonowy podkreślił, że powód nie był przedstawicielem ani pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności, akcentując, że nie było to też prowadzenie działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami. Zdaniem Sądu I instancji rozważenia wymagało jedynie, czy działanie powoda wypełniało element dyspozycji ww. przepisu w postaci zarządzania działalnością gospodarczą. W ocenie Sądu Rejonowego odpowiedź na to pytanie jest negatywna. Sąd I instancji wskazał, że powód jako członek Zarządu Klubu Sportowego nie był uprawniony do składania oświadczeń woli w imieniu Klubu Sportowego, co należy uznać za brak czynności związanych z zarządzaniem działalnością gospodarczą Klubu, a jego działalność miała charakter społeczny, ukierunkowany na pomoc w realizacji zadań statutowych Klubu w postaci szerzenia kultury fizycznej i propagowaniu sportu wśród młodzieży trudnej. Sąd Rejonowy zaznaczył, że ze Statutu Klubu Sportowego jasno wynikało, że powód nie był w żaden sposób uprawniony do podejmowania czynności z zakresu działalności gospodarczej, gdyż nie pełnił on funkcji Prezesa ani Wiceprezesa, a także nie był pełnomocnikiem Zarządu. Następnie Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z art. 52 §1 pkt 1 k.p. pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia przez niego podstawowych obowiązków pracowniczych. By przypisać pracownikowi winę musi dojść do naruszenia przez niego podstawowych obowiązków, przy czym naruszenie to musi być spowodowane przez pracownika świadomie, w sposób przez niego zawiniony, oraz stwarzać zagrożenie dla interesów pracodawcy. Interesu pracodawcy nie można przy tym sprowadzać do szkód majątkowych oraz interesu materialnego. Pojęcie to obejmuje także elementy niematerialne, jak np. dyscyplina pracy czy poszanowanie przez pracowników majątku pracodawcy . Ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.) ma miejsce wówczas, gdy w związku z zachowaniem (działaniem lub zaniechaniem) pracownika naruszającym podstawowe obowiązki można mu przypisać winę umyślną lub rażące niedbalstwo . Warunkiem rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. jest zatem, oprócz bezprawności działania, rozumianej jako zachowanie się pracownika naruszające jego obowiązki objęte treścią stosunku pracy, także stosunek psychiczny sprawcy do skutków swojego postępowania określony wolą i możliwością przewidywania (świadomością). Sąd Rejonowy wyjaśnił, że rażące niedbalstwo, mieszczące się – obok winy umyślnej – w pojęciu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych można określić jako rodzaj ciężkiej winy nieumyślnej, której nasilenie wyraża się w całkowitym ignorowaniu przez pracownika następstw swojego działania, chociaż rodzaj wykonywanych obowiązków lub zajmowane stanowisko nakazują szczególną przezorność i ostrożność w działaniu . Sąd I instancji podał, że zgodnie z art. 5 ust 1 ustawy antykorupcyjnej naruszenie zakazów, o których mowa w art. 4, przez osoby: 1) wymienione w art. 2 pkt 1-4 stanowi przewinienie służbowe, które podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej lub stanowi podstawę do rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika; 2) wymienione w art. 2 pkt 5 i 7-10 stanowi podstawę do odwołania ze stanowiska; 3) pełniące funkcję wójta (burmistrza, prezydenta miasta) powoduje wygaśnięcie ich mandatu. Zgodnie z ust. 2. art. 5 jeżeli zakazy, o których mowa w art. 4, narusza osoba, o której mowa w art. 2 pkt 6-6c, z wyłączeniem wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 3-5, odwołuje ją albo rozwiązuje z nią umowę o pracę, najpóźniej po upływie miesiąca od dnia, w którym uzyskał informację o przyczynie odwołania albo rozwiązania umowy o pracę. Art. 5 ust. 6 ustawy antykorupcyjnej stanowi, że odwołanie i rozwiązanie umowy o pracę w trybie określonym w ust. 2-5 jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Sądu meriti wskazał, że sformułowanie zawarte w art. 5 ust 6 ustawy antykorupcyjnej, że odwołanie i rozwiązanie umowy o pracę w trybie określonym w ust. 2-5 jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 K.p. nakazuje przyjmować, że dla oceny zasadności rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika koniecznym jest spełnienie przesłanek zawinienia wymienionych w art. 52 k.p., argumentując, że w przeciwnym wypadku oznaczałoby to pełną arbitralność w rozwiązywaniu umów o pracę bez brania pod uwagę okoliczności związanych z zachowaniem konkretnego pracownika, świadomości dopuszczania się naruszeń oraz kontekstu sytuacyjnego z tym związanego. Sąd I instancji podkreślił, że rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę w trybie art. 52 k.p. jest najcięższą możliwą sankcją jaka może dotknąć pracownika na gruncie stosunku zatrudnienia, dlatego też musi być ona stosowana z rozwagą, przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnego stanu faktycznego. Zdaniem Sądu Rejonowego nawet, gdyby przyjąć, że K. B. swoim postępowaniem naruszył zakaz o którym mowa w art. 4 pkt 6 ustawy antykorupcyjnej, to mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy należało przyjąć, że jego zachowanie nie nosiło znamion winy umyślnej ani rażącego niedbalstwa. Sąd I instancji uznał, że działanie powoda należałoby uznać za całkowicie niezawinione, argumentując, że powód działał w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie będąc osobą uprawnioną do składania oświadczeń woli w imieniu Klubu Sportowego nie prowadzi działalności gospodarczej ani nie uczestniczy w jej zarządzaniu. Był w tym przekonaniu utwierdzany przez prawników uczestniczących w posiedzeniach Zarządu Klubu. Również procedura sprawdzająca przeprowadzona wobec niego przez (...) nie wskazała na jakiekolwiek uchybienia. Sąd Rejonowy podkreślił, że powód był przekonany, że skoro zasiada w Zarządzie Klubu społecznie i nie podejmuje żadnych decyzji związanych z zarządzaniem Klubem i działalnością gospodarczą, to swym postępowaniem nie narusza rygorów ustawy antykorupcyjnej. Przekonanie to w ocenie Sądu I instancji musi być uznane za usprawiedliwione okolicznościami i dlatego nie może na gruncie przedmiotowej sprawy być mowy o świadomym i zawinionym naruszeniu przez K. B. jego podstawowych obowiązków pracowniczych, ani też powodowi nie można przypisać całkowitego ignorowania następstw jego działania. Wykonywane obowiązki pracownicze i zajmowane stanowisko sugerowały szczególną ostrożność i przezorność, którą winien posiadać powód, którą w ocenie Sądu Rejonowego powód wykazał. Według Sądu Rejonowego nie sposób bowiem wymagać, że prowadząc działalność społeczną, nawet zasiadając w zarządzie Klubu, gdzie jednak nie było się osobą uprawnioną do składania oświadczeń woli w imieniu Klubu, K. B. powinien przypuszczać, że swoim postępowaniem narusza przepisy, znanej mu co do treści, ustawy antykorupcyjnej. W konkluzji Sąd I instancji uznał, że po stronie powoda nie może być mowy o winie umyślnej lub rażącym niedbalstwie warunkującym rozwiązanie z nim stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Sąd Rejonowy zaakcentował, że obowiązek udowodnienia wskazanej przyczyny rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika obciąża pracodawcę ). W ocenie Sądu I instancji pracodawca nie zadośćuczynił powinności wykazania przyczyny zwolnienia dyscyplinarnego bowiem nie przedstawiono żadnych środków dowodowych mających wykazać, że powód z pełną świadomością uczestniczył z zarządzaniu działalnością gospodarczą. Ograniczono się jedynie do twierdzenia, że skoro zajmował kierownicze stanowisko w administracji, to winien być świadom naruszeń. Sąd Rejonowy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie niekwestionowane było podjęcie przez pracodawcę czynności związanej z rozwiązaniem z powodem umowy o pracę bez wypowiedzenia w przepisanym ustawowo terminie. W efekcie powyższych rozważań Sąd Rejonowy przywrócił K. B. do pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy Ł. – Wschód w Ł. na poprzednich warunkach pracy i płacy, orzekając jak w punkcie I. sentencji wyroku. Na podstawie art. 57 § 2 k.p. w zw. z art. 39 k.p. wobec tego, że K. B. brakuje jedynie 21 miesięcy do osiągnięcia prawa do przejścia na emeryturę, Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powoda od pozwanego wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy w kwocie 28314 zł brutto, co nastąpiło w oparciu o zaświadczenie o wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia powoda za pracę. Sąd I instancji wyjaśnił, że z powodem rozwiązano umowę o pracę w dn. 11.12.2017r. (a zatem bez pracy pozostawał od 12.12.2017r.), orzeczenie zaś zapadło 13.04.2018r., zatem powodowi należało się wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy za 4 miesiące i 1 dzień, o czym orzeczono w punkcie II. sentencji wyroku. O rygorze natychmiastowej wykonalności w punkcie III. sentencji wyroku Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 477 2 §1 k.p.c. z uwagi treść zaświadczenia o wynagrodzeniu powoda złożonego przez stronę pozwaną, z którego wynika, że średnie miesięczne wynagrodzenie K. B. liczone wg zasad ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy wynosi 7 020 zł brutto. Sąd I instancji wyjaśnił, że pełnomocnik powoda na rozprawie 13.04.2018r. cofnął pozew w zakresie roszczenia odsetkowego tj. zasądzenia na rzecz powoda odsetek ustawowych od wynagrodzenia należnego powodowi za okres pozostawania bez pracy, w związku z czym w punkcie IV. sentencji wyroku postępowanie w tym zakresie zostało umorzone. O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu określoną w art. 98 k.p.c., na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika powoda, którego wysokość ustalono na podstawie § 9 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu Sąd Rejonowy w pkt. V. wyroku zasądził od pozwanego Powiatowego Urzędu Pracy Ł. – Wschód w Ł. na rzecz powoda K. B. 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego powoda. O kosztach sądowych w postaci nieuiszczonej przez powoda opłaty od pozwu Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 roku, poz. 623) w zw. z art. 98 k.p.c. Sąd I instancji obciążył stronę pozwaną tymi kosztami w całości. Opłata od pozwu wynosiła 1081 zł, którą to kwotę Sąd Rejonowy nakazał pobrać od strony pozwanej w punkcie VI. wyroku. Od powyższego wyroku apelację wywiódł pozwany, będąc reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zaskarżając go w części, tj. w zakresie pkt II wyroku co do kwoty 28314 zł oraz w zakresie punktów V i VI w których Sąd meritii rozstrzygnął o kosztach procesu. Zaskarżonemu wyrokowi apelant zarzucił:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.