Sygn. akt VIII Ua 64/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 29 marca 2018 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi po rozpoznaniu sprawy X U 1284/17 z wniosku E. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych III Oddziałowi w W. z udziałem zainteresowanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zasiłek chorobowy na skutek odwołania od decyzji z 20 lutego 2018 r. numer sprawy (...) zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, iż podstawę wymiaru zasiłku chorobowego E. S. miesięcznie w okresie od 22 sierpnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. stanowi kwota 2260,66 zł brutto (po pomniejszeniu o kwotę składek na ubezpieczenie społeczne), a w okresie od 1 stycznia 2017 r. kwota 2390,09 zł brutto (po pomniejszeniu o kwotę składek na ubezpieczenie społeczne). Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: Wnioskodawczyni E. S. jest zatrudniona w T- (...) Spółce Akcyjnej w W. na podstawie umowy o pracę od 1 lutego 2008 r. na stanowisku młodszego konsultanta do spraw H. w pełnym wymiarze czasu pracy. W umowie o pracę na czas nieokreślony obowiązującej od 1 grudnia 2008 r. przewidziano dla wnioskodawczyni wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 1800 zł oraz premie zgodnie z Regulaminem wynagradzania. Ubezpieczona nie świadczyła pracy od marca 2012 r., kiedy to rozpoczęła korzystanie ze zwolnienia lekarskiego przypadającego w trakcie drugiej ciąży. Po urodzeniu dziecka i wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego rozpoczęła korzystanie z urlopu wychowawczego. Z urlopu wychowawczego wnioskodawczyni korzystała od 8 kwietnia 2014r. do 19 lipca 2016r. Po zakończeniu urlopu wychowawczego wnioskodawczyni do pracy nie przystąpiła tylko przedłożyła od 20 lipca 2016 r. zaświadczenia lekarskie o niezdolności do pracy przypadającej w trakcie ciąży. Zwolnienia lekarskie wnioskodawczyni kontynuowała do 18 stycznia 2017 r., to jest dnia urodzenia trzeciego dziecka. Za okres od 20 lipca 2016 r. do 21 sierpnia 2016 r. pracodawca dokonał wypłaty wynagrodzenia za czas choroby. Od 22 sierpnia 2016 r. zostało ustalone prawo wnioskodawczyni do zasiłku chorobowego. Przed urlopem wychowawczym wnioskodawczyni oprócz płacy zasadniczej otrzymywała premie sprzedażowe (premia za aneksy CS, premia za usługi dodane CS, premia za aktywację CS) oraz premie za wyniki. Wypłaty tych składników nie zaprzestano – nadal obowiązują u płatnika. Wypłacana wnioskodawczyni premia sprzedażowa zależała od ilości sprzedanych produktów, natomiast premia wynikowa była za wyniki jakościowe i ilościowe. Wysokość uzyskiwanej premii zależała tylko od pracy wnioskodawczyni. Ubezpieczona w okresie pracy otrzymywała premię w każdym miesiącu. Nie było miesiąca, aby premii nie otrzymała, przy czym wysokość premii w każdym miesiącu była inna. W okresie od lutego 2011 r. do stycznia 2012 r. wynagrodzenie wnioskodawczyni w każdym miesiącu było w innej wysokości. Poszczególne składniki zmienne (premie) były przyznawane w różnych wysokościach. Zgodnie z obowiązującym u płatnika Regulaminem wynagradzania pracownikom zatrudnionym w działach obsługi klienta przysługuje premia motywacyjna w ramach której przysługują określone w regulaminie części składowe (np. premia z tytułu transakcji, premia z tytułu realizacji celów, premia z tytułu utrzymania ciągłości realizacji zadań). Premia motywacyjna stanowi ruchomy, zmienny składnik wynagrodzenia, którego wysokość zależy od efektów (rezultatów) pracy, stanowi uzupełniający element podstawowego systemu płac. W przypadku pracowników działu obsługi klienta zatrudnionych m.in. na stanowisku młodszego konsultanta do spraw H. obowiązuje system wynagrodzeń hotline, którego istotą jest zróżnicowane wysokości osiąganych przez konsultantów wynagrodzeń od uzyskanych wyników. Przyznanie premii i jej wysokość zależy od osiągniętych wyników ilościowych i jakościowych. Podstawa wymiaru świadczeń wnioskodawczyni z uwzględnieniem wynagrodzenia zasadniczego i kwoty przeciętnej miesięcznej wysokości zmiennych składników wynagrodzenia wypłaconych pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, to jest w lipcu 2016 r., wynosiła 2260,66 zł brutto (po pomniejszeniu o kwotę składek na ubezpieczenie społeczne). Na kwotę tą złożyło się: - wynagrodzenie zasadnicze – obowiązujące w 2016 r. wynagrodzenie minimalne 1850 zł (1850 zł – 13,71% = 1596,37 zł); - przeciętna wysokość miesięcznych zmiennych składników w kwocie 769,83 zł (769,83 zł – 13,71% = 664,29 zł) 1596,37 zł + 664,29 zł = 2260 zł. Powyższych ustaleń Sąd Rejonowy dokonał na podstawie niekwestionowanych przez strony dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego i załączonych do akt sprawy, oraz zeznań wnioskodawczyni. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji uznał, że odwołanie wnioskodawczyni zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Rejonowy wskazał, że w przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadzała się do kwestii wiązanej z wysokością należnego ubezpieczonej zasiłku chorobowego, a konkretnie jakie wynagrodzenie należy przyjąć za podstawę wymiaru zasiłku chorobowego. Sąd I instancji wyjaśnił, że co do zasady zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. Nr 60, poz. 636 ze zm.), podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Za wynagrodzenie uważa się przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe (art. 3 pkt 3 ustawy zasiłkowej). Według Sądu Rejonowego w sytuacji, gdy niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, a zatem gdy niemożliwe jest zastosowanie ogólnych reguł z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy, sposób ustalania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego reguluje art. 37. Sąd I instancji wskazał też, że zgodnie z art. 37 ust. 1 jako podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przyjmuje się w takiej sytuacji wynagrodzenie, które ubezpieczony będący pracownikiem osiągnąłby, gdyby pracował pełny miesiąc kalendarzowy. Następnie Sąd Rejonowy wyjaśnił, że dla ustalenia hipotetycznego wynagrodzenia, które zostałoby w takim okresie osiągnięte, art. 37 ust. 2 nakazuje uwzględniać przede wszystkim wynagrodzenie miesięczne określone w umowie o pracę lub w innym akcie, na podstawie którego powstał stosunek pracy, jeżeli wynagrodzenie przysługuje w stałej miesięcznej wysokości (pkt. 1 ust. 2 art. 37), ale także wynagrodzenie miesięczne obliczone przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego za przepracowane dni robocze przez liczbę dni przepracowanych i pomnożenie przez liczbę dni, które ubezpieczony będący pracownikiem był obowiązany przepracować w tym miesiącu, jeżeli przepracował choćby 1 dzień (pkt. 2 ust. 2 art. 37), wreszcie – jeżeli ubezpieczony będący pracownikiem nie osiągnął żadnego wynagrodzenia – kwotę zmiennych składników wynagrodzenia w przeciętnej miesięcznej wysokości, wypłaconą za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku pracy u pracodawcy, u którego przysługuje zasiłek chorobowy (pkt. 3 ust. 2 art. 37). Sąd I instancji argumentował, że regulacja art. 37 ust. 2 pkt 3 dotyczy ustalania wysokości składników zmiennych, w sytuacji gdy ubezpieczony będący pracownikiem nie osiągnął w danym miesiącu żadnego wynagrodzenia. Zgodnie z tym przepisem podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wówczas kwota zmiennych składników wynagrodzenia w przeciętnej miesięcznej wysokości, wypłacona za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku pracy u pracodawcy, u którego przysługuje zasiłek chorobowy. Sąd Rejonowy stwierdził, że skoro w rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni w okresie 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, nie przepracowała ani jednego dnia, ani nie osiągnęła żadnego wynagrodzenia, przeto do sytuacji faktycznej ubezpieczonej zastosowania nie znajdzie art. 36 ustawy zasiłkowej, tylko art. 37 tej ustawy. Sąd I instancji argumentował, że w sprawie ustalono, że w umowie o pracę wnioskodawczyni poza wynagrodzeniem zasadniczym przyznano premie regulaminowe, których celem – co wynika wprost z zapisów regulaminu wygadzania – było zróżnicowane wysokości osiąganych przez pracowników wynagrodzeń od uzyskanych wyników pracy. Zdaniem Sądu Rejonowego w sprawie istotne jest, że premia, na którą składały się części składowe, nie była określona jako stały procent wynagrodzenia podstawowego, lecz stanowiła składnik zmienny. Wysokość premii, indywidualnie wypracowywanych przez pracowników, zależała od osiągniętych wyników sprzedażowych, ilościowych i jakościowych. Sąd I instancji podkreślił, że bez wątpienia, czego dowodem jest zestawienie uzyskiwanych przez ubezpieczoną wynagrodzeń, premia stanowiła zmienny, uzależniony od efektów i wyników pracy, składnik wynagrodzenia powodujący, że miesięczne wynagrodzenie uzyskiwane przez wnioskodawczynię nigdy nie było w tej samej, stałej wysokości. Sąd Rejonowy uznał, że skoro ubezpieczonej nie przysługiwało wynagrodzenie w stałej miesięcznej wysokości - do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia zastosowanie powinien znaleźć art. 37 ust. 2 pkt. 3 ustawy, czyli podstawę stanowi kwota zmiennych składników wynagrodzenia w przeciętnej miesięcznej wysokości, wypłacona za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku pracy u pracodawcy, u którego przysługuje zasiłek chorobowy. Sąd I instancji wskazał, że organ rentowy, w wykonania zobowiązania sądu, dokonał wyliczenia podstawy wymiaru świadczeń dla ubezpieczonej z uwzględnieniem wynagrodzenia zasadniczego i kwoty przeciętnej miesięcznej wysokości zmiennych składników wynagrodzenia wypłaconych pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, czyli w lipcu 2016 r. Podstawa ta według wyliczeń ZUS wyniosła 2260,66 zł brutto (po pomniejszeniu o kwotę składek na ubezpieczenie społeczne) przy przyjęciu obowiązującego w 2016 r. wynagrodzenia minimalnego 1850 zł oraz przeciętnej wysokości miesięcznych zmiennych składników w kwocie 769,83 zł. Sąd I instancji zaznaczył, że skarżona decyzja ustala poza podstawą wymiaru zasiłku chorobowego w okresie od 22 sierpnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. także podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za okres od 1 stycznia 2017 r. Przy przyjęciu tej samej przeciętnej wysokości miesięcznych zmiennych składników w kwocie 769,83 zł (769,83 zł – 13,71% =664,29zł) oraz obowiązującego w 2017 r. wynagrodzenia minimalnego w wysokości 2000 zł (2000 zł – 13,71% = 1725,80 zł) podstawa wymiaru zasiłku chorobowego wyniosła 2390,09 zł. W konsekwencji Sąd Rejonowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że podstawę wymiaru zasiłku chorobowego E. S. miesięcznie w okresie od 22 sierpnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. stanowi kwota 2260,66 zł brutto (po pomniejszeniu o kwotę składek na ubezpieczenie społeczne), a w okresie od 1 stycznia 2017 r. kwota 2390,09 zł brutto (po pomniejszeniu o kwotę składek na ubezpieczenie społeczne). Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy, będąc reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zaskarżając kwestionowane orzeczenie w całości, któremu zarzucił: 1.naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że ubezpieczonej nie przysługiwało stałe wynagrodzenie, pomimo że zgodnie z umową o pracę otrzymywała zasadnicze wynagrodzenie w stałej kwocie oraz premię uzależnioną od wyników/ efektów pracy; 2. naruszenie prawa materialnego, tj.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.