Przywołany przepis wskazuje bowiem, że: „Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.”. Przewidziana w tym przepisie opłata nie została indywidulanie z pozwaną uzgodniona. Domniemanie zaistnienia tej okoliczności określa art.
zdanie drugie, który wskazuje, że za nieuzgodnione indywidualnie postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu należy w szczególności uznać te postanowienia umowy, które zostały przejęte z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Niewątpliwe zaś cały druk umowy, a w szczególności jej druga strona w całości stanowiła wzorzec umowy zaoferowany pozwanej przez powodową spółkę. Jednocześnie omawiany zapis umowny w niewątpliwy sposób kształtował określoną w nim sytuację konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, takimi jak uczciwość i rzetelność kontraktowa, a nadto w sposób rażący naruszał interesy pozwanej, gdyż tylko ją obarczał obowiązkiem poniesienia przewidzianej w tym zapisie opłaty. Z uwagi na powyższe regulację odnoszącą się do obowiązku uiszczenia przez pozwaną przedmiotowej opłaty Sąd ocenił jako prowadząca w istocie rzeczy do zapewnienia powodowi nieuzasadnionych korzyści, a nadto naruszającą interesy ekonomiczne konsumenta w rażący sposób. Gdyby bowiem powód, choćby i przez 2 lata nie wykonywał na rzecz pozwanej wynikającego z umowy obowiązku sprzedaży energii (gdyż nie podjąłby czynności w celu wypowiedzenia umowy z dotychczasowym sprzedawcą) nie byłby zobowiązany do uiszczenia na rzecz pozwanej takiego rodzaju opłaty. Był to więc klasyczny przykład klauzuli abuzywnej, który został wprost wymieniony w art. 385 3 pkt. 16 kc. W przepisie tym zostało bowiem określone, że w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności: nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy. Uznając więc omówione postanowienie umowne za niedozwolone i wyeliminowując je z praktyki Sąd miał na względzie, iż w sprawie niniejszej zostały łącznie spełnione wszystkie przesłanki ku temu konieczne: umowa została zawarta z konsumentem (co w niniejszej sprawie było oczywiste), kwestionowane postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie z pozwaną, a jednocześnie postanowienie to kształtowało jej prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jej interesy oraz nie dotyczyły sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron. W tym miejscu podkreślić należy, iż orzecznictwo europejskie stoi na stanowisku, że Sąd powinien z urzędu uwzględnić abuzywność klauzuli umownej. W orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C- 397/11, w pkt. 27 i 28 Trybunał podniósł, że „z chwilą, w której sąd krajowy dysponuje niezbędnymi w tym celu elementami stanu prawnego i faktycznego, powinien z urzędu ocenić nieuczciwy charakter danego warunku umownego objętego zakresem zastosowania dyrektywy 93/13 EWG w sprawach nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, i czyniąc tak, powinien usuwać brak równowagi istniejącej między konsumentem a przedsiębiorcą” ( podobnie (...) w sprawie C 618-10 pkt. 42-44. (źródło http:// curia.europa.eu). Nadto w pkt. 2 i 3 wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 maja 2013 r. (C-397/11) Trybunał ten jednoznacznie stwierdził, że: i. artykuł 6 ust. 1 Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że sąd krajowy, który stwierdza nieuczciwy charakter warunku umownego, ma obowiązek, po pierwsze, wyciągnięcia wszystkich konsekwencji wynikających na podstawie prawa krajowego z takiego stwierdzenia bez oczekiwania na wniosek konsumenta w tym zakresie w celu zapewnienia, iż konsument nie będzie związany takim warunkiem, oraz po drugie, oceny co do zasady na podstawie obiektywnych kryteriów, czy dana umowa może dalej istnieć bez takiego warunku. ii. dyrektywę 93/13 należy interpretować w ten sposób, że sąd krajowy, który z urzędu stwierdza nieuczciwy charakter warunku umownego, powinien w miarę możliwości zastosować krajowe przepisy proceduralne w taki sposób, aby wyciągnąć wszystkie konsekwencje, które na podstawie prawa krajowego wynikają ze stwierdzenia nieuczciwego charakteru danego warunku, w celu zapewnienia, że konsument nie będzie nim związany. Innymi słowy Sąd krajowy powinien wykorzystać wszystkie możliwe środki, aby z urzędu uwzględnić niedozwolony charakter postanowienia umownego, nawet jeśli konsument tego aspektu nie podniósł na żadnym etapie procesu. W świetle powyższych rozważań, w oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny, za nieuzasadnione Sąd uznał także żądanie zapłaty przez pozwaną na rzecz powoda kwot wynikających z faktur wystawionych przez powoda, a opisanych, jako dotyczących miesiąca czerwca i lipca 2015 r. Zdaniem Sądu, powód bowiem w ogóle nie wykazał by faktycznie w tym okresie dokonał na rzecz pozwanej sprzedaży energii elektrycznej ani jej wartości. W szczególności powód w żaden sposób nie uzasadnił sposobu ustalenia wskazanej w tej fakturze ilości MWh energii elektrycznej w ilości 0,124 w czerwcu 2015 r. i 0,241 w lipcu 2015 r., mimo iż z faktury dystrybucyjnej wystawionej pozwanej przez spółkę (...) za okres od 30 kwietnia 2015 r. do 1 lipca 2015 r. wynikało, że w tym czasie dwóch miesięcy pozwana zużyła łącznie 240 kWh, jednak bez wskazania, jaka część tego zużycia przypadła na maj, a jaka na czerwiec 2015 r. Natomiast z faktury wystawionej przez E.-Operator za okres od 1 lipca 2015 r. do 1 września 2015 r. wynikało, że w tym czasie pozwana zużyła 245 kWh (vide: k. 69v), a więc wielkość praktycznie tożsamą do tej, którą powód wskazał w rachunku za sam lipiec 2015 r. Nadto Sąd miał na uwadze, że wydruki przedstawionych faktur pochodziły od powoda i to on, wobec zanegowania przez pozwaną żądania pozwu, winien był wykazać, że dane w nich zamieszczone są prawdziwe. Wskazania podanej przez powoda w omawianych wydrukach były zaś dodatkowo o tyle niewiarygodne, że przecież sam powód w kierowanym do pozwanej piśmie z dnia 19 czerwca 2015 r. poinformował ją, że w związku z otrzymanym od (...) S.A. powiadomieniem o rozwiązaniu umowy dystrybucyjnej z dniem 30 czerwca 2015 r. umowa zawarta przez powoda z pozwaną w dniu 8 grudnia 2014 r. na sprzedaż energii elektrycznej została rozwiązana z dniem zakończenia umowy dystrybucyjnej. Brak było tym samym, nawet w świetle twierdzeń samego powoda, podstaw do przyjęcia by faktycznie świadczył on sprzedaż energii na rzecz pozwanej w lipcu 2015 r. Orzeczenie zawarte w pkt. 1 wyroku zostało wydane z uwzględnieniem brzemienia art. 6 kc oraz art.
c. Z uwagi na oddalenie żądania pozwu w zakresie wyżej wymienionych należności nie zostały uwzględnione także żądane należności odsetkowe, które pozostawały względem nich świadczeniem ubocznym. Jako strona spór przegrywająca powód został obciążony powstałymi w sprawie kosztami procesu, w tym też tymi, które dotychczas zostały wyłożone tymczasowo przez Skarb Państwa. Stąd też w pkt. II wyroku powód został zobowiązany do zapłaty na rzecz Skarbu Państwa – tutejszego Sądu kwoty 168 zł, która została przyznana przesłuchanemu w sprawie świadkowi prawomocnym postanowieniem z dnia 12 czerwca 2018 r. SSR Marzanna Stefaniuk - Muczyńska ZARZĄDZENIE 1. odnotować w repertorium C i w kontrolce uzasadnień; 2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda; 3. postanowienie z dnia 12.06.2018 r. (k. 89) prawomocne od dnia 17.07.2018 r. – odnotować i skierować do wypłaty. G., dnia 05.10.2018 r.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.