Sygn. akt IV U 1467/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2017 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Marzena Górczyńska-Bebłot Protokolant: starszy sekretarz sądowy Oliwia Rajewska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 roku w Częstochowie sprawy J. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o zwrot nienależnie opłaconych składek na skutek odwołania J. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 14 października 2016 roku Nr (...)-RKS/ (...) 1. oddala odwołanie; 2. odstępuje od obciążenia odwołującego J. M. kosztami zastępstwa procesowego pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C.. Sygn. akt IV U 1467/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 14 października 2016 roku nr (...)-RKS/ (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił zwrotu J. M. nienależnie opłaconych składek z powodu niestwierdzenia nadpłaty. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 9 ust. 4c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, fakt nieosiągania przychodów z działalności gospodarczej nie daje podstaw do zwolnienia z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym i obowiązku opłacania składek na te ubezpieczenia. Wobec powyższego, po ponownej weryfikacji stanu faktycznego na postawie złożonych przez ubezpieczonego dokumentów, na dzień wydania decyzji nie stwierdzono nadpłaty na koncie płatnika składek, która mogłaby zostać zwrócona. Wręcz przeciwnie, według rozliczenia na dzień 14 października 2016 roku, na koncie płatnika figuruje zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za miesiące od listopada 2013 roku do stycznia 2014 roku w łącznej kwocie 356,28 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. M., podnosząc że się z nią nie zgadza. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od odwołującego na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Od dnia 12 lipca 1990 roku, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy W. nr 456, J. M., urodzony w dniu (...), prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą (...) Usługi (...), przy czym od dnia 29 grudnia 2015 roku działalność ta pozostaje zawieszona. W istotnym dla sprawy okresie od 15 kwietnia 2013 roku do 6 stycznia 2014 roku z tytułu prowadzenia powyższej działalności J. M. był zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego i nie zgłaszał w tym czasie formalnego zawieszenia tej działalności (w dniu 15 kwietnia 2013 roku odwołujący wznowił zawieszoną działalność i ponownie ją zawiesił w dniu 7 stycznia 2014 roku). Tuż przed podjęciem działalności gospodarczej ubezpieczony zakupił specjalistyczne urządzenie do ocieplania stropów i podłóg bez zastosowania styropianu, a jedynie na bazie cementu, do którego transportu niezbędny był mu samochód. W okresie od 15 kwietnia 2013 roku do 6 stycznia 2014 roku w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ubezpieczony: - w kwietniu 2013 roku zakupił samochód za kwotę 63.653,00 zł; - w maju 2013 roku zakupił sklejkę antypoślizgową za kwotę 243,90 zł; - w czerwcu 2013 roku uiścił rachunek za telefon w kwocie 144,50 zł, zamontował hak holowniczy w samochodzie uiszczając za tę usługę 869,92 zł, zakupił wkładkę zaczepu za kwotę 13,01 zł oraz części samochodowe za kwotę 134,17 zł, a także sprzedał towary za kwotę 200,00 zł; - w lipcu 2013 roku zakupił liny, nakrętki i śruby za kwotę 73,29 zł, zakupił nakrętki i śruby za kwotę 21,83 zł, uiścił rachunek za telefon w kwocie 144,50 zł, zakupił cement za kwotę 432,52 zł, zakupił pompę za kwotę 243,90 zł, zakupił nakrętki i śruby za kwotę 52,10 zł oraz sprzedał usługi za kwotę 200,00 zł; - we wrześniu 2013 roku zakupił cement za kwotę 2.162,58 zł, zakupił pompę do wody za kwotę 73,15 zł oraz pręt walcowany za kwotę 6.061,65 zł; - w październiku 2013 roku zakupił cement za kwotę 172,13 zł; - w listopadzie 2013 roku zakupił papę za kwotę 280,50 zł; - w grudniu 2013 roku sprzedał samochód za kwotę 62.800,00 zł oraz zapłacił 4.500,00 zł za reklamę. W sierpniu 2013 roku i styczniu 2014 roku ubezpieczony nie odnotował żadnych zdarzeń w księdze przychodów i rozchodów. Obecnie odwołujący nie pamięta, jakie towary i usługi sprzedawał w czerwcu i lipcu 2013 roku, zaś wskazane powyżej materiały kupował z myślą o wykorzystaniu ich w ramach prowadzonej działalności. W całym okresie od 15 kwietnia 2013 roku do 6 stycznia 2014 roku J. M. był gotów do wykonywania usług w ramach prowadzonej działalności i z tą myślą w grudniu 2013 roku wydał na reklamę swojej działalności kwotę 4.500,00 zł, mimo że równocześnie sprzedał zakupiony w kwietniu 2013 roku samochód. Równolegle ubezpieczony cały czas posiadał zarejestrowany na firmę telefon, z którego korzystał i opłacał z tego tytułu abonament, przy czym nie potrafi obecnie wyjaśnić, dlaczego koszty z tego tytułu zostały wykazane jedynie w niektórych miesiącach. (v. oświadczenie odwołującego z dnia 28 stycznia 2016 roku oraz kopie z księgi przychodów i rozchodów za okres od kwietnia do grudnia 2013 roku k. 14-25, historia wpisów do (...) oraz kolejne wpisy k. 39-47, zaświadczenie Wójta Gminy W. z dnia 23 lutego 2017 roku k. 48, wnioski o wpisy do (...) k. 49-53, wyjaśnienia ubezpieczonego k. 66verte-67) W roku podatkowym 2013 ubezpieczony osiągnął dochód w kwocie 10.750,56 zł (przy przychodach w kwocie 73.550,56 zł), zaś w roku podatkowym 2014 osiągnął dochód w kwocie 10.964,22 zł. (v. zaświadczenia o dochodach k. 37-38) W okresie od 15 kwietnia 2013 roku do 6 stycznia 2014 roku J. M. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy w minimalnej wysokości oraz nie był długotrwale niezdolny do wykonywania czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w szczególności nie przebywał w tym czasie w szpitalu (najbliższe czasowo pobyty w szpitalu miały miejsce w dniach 9-10 maja 2006 roku i 14-15 kwietnia 2015 roku), choć leczył się (...). (v. akta rentowe, dokumentacja medyczka k. 54, 58-63) Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od kwietnia 2013 roku do stycznia 2014 roku J. M. nie uiszczał należnych składek na ubezpieczenia społeczne, podobnie jak nie uiszczał z tego tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wezwaniem z dnia 21 marca 2014 roku nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wezwał ubezpieczonego do zapłaty należności z tytułu nieopłaconych składek za okres od kwietnia 2013 roku do stycznia 2014 roku w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39, w łącznej kwocie 9.225,38 zł tym: - na ubezpieczenie społeczne w kwocie 6.012,75 zł, w tym należność główna 5.726,75 zł i odsetki 286,00 zł; - na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 2.744,97 zł, w tym należność główna 2.625,97 zł i odsetki 119,00 zł; - na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 467,66 zł – całość należność główna. W dniu 3 kwietnia 2014 roku odwołujący złożył wniosek o prolongatę spłat w/w należności, który organ rentowy potraktował jako wniosek o rozłożenie zaległości na raty. W dniu 29 maja 2014 roku J. M. zawarł z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddziałem w C. umowę nr (...) o rozłożenie na raty należności z tytułu składek, na podstawie której należności z tytułu składek w ogólnej kwocie 9.099,83 zł zostały rozłożone na raty, w tym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne na 40 rat, zaś należności z tytułu składek na Fundusz Pracy na 23 raty, określone w stanowiących załączniki nr 1, 2 i 3 do układu ratalnego harmonogramach spłaty. W dniu 22 stycznia 2016 roku ubezpieczony złożył wniosek o ponowne wyliczenie kwoty zaległości składkowych, albowiem w latach 2013-2014 nie osiągał dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, pobierał rentę inwalidzką w wysokości niższej niż 50% przeciętnego wynagrodzenia oraz posiadał ukończone 60 lat życia. Rozpoznając powyższy wniosek organ rentowy ustalił, że w miesiącach od kwietnia do listopada 2013 roku oraz w styczniu 2014 roku wysokość przychodów osiąganych przez ubezpieczonego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekraczała miesięcznie wysokości 50% najniższej emerytury, zaś wysokość pobieranej przez niego renty z tytułu niezdolności do pracy nie przekraczała kwoty minimalnego wynagrodzenia. Na tej podstawie organ rentowy dokonał weryfikacji zadłużenia składkowego odwołującego objętego układem ratalnym z dnia 29 maja 2014 roku oraz zaliczył wpłaty na poczet zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy na poczet zaległych składek na ubezpieczenia społeczne. Z powyższego rozliczenia wynika, że na dzień 25 sierpnia 2016 roku na koncie płatnika figurowała niedopłata w kwocie 490,28 zł (należność główna) za okres od października 2013 roku do stycznia 2014 roku. Zgodnie z kolejnym rozliczeniem na dzień 14 października 2016 roku na koncie płatnika figurowało zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za miesiące od listopada 2013 roku do stycznia 2014 roku w łącznej kwocie 356,28 zł. Wynikające z układu ratalnego należności na zalegle składki na ubezpieczenia społeczne ubezpieczony regulował do grudnia 2016 roku, mimo że zgodnie z zawartym układem ratalnym winien regulować je do września 2017 roku. (v. akta rentowe, dokumentacja dotycząca układu ratalnego wraz z rozliczeniem konta płatnika, pismo procesowe ZUS z dnia 29 września 2017 roku k. 86) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz. 1778 ze zm.) – dalej ustawa systemowa, do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio: art. 12, art. 26, art. 29 § 1 i 2, art. 33-33b, art. 38a, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 § 1, art. 61 § 1, art. 62 § 1, 3 i 5, art. 62b § 1 pkt 2 i § 3, art. 72 § 1 pkt 1 i 4 i § 2, art. 73 § 1 pkt 1 i 5, art. 77b § 1 i 2, art. 91, art. 93, art. 93a-93c, art. 93e, art. 94, art. 97 § 1, art. 98 § 1 i § 2 pkt 1, 2, 5 i 7, art. 100, art. 101, art. 105 § 1 i 2, art. 106 § 1 i 2, art. 107 § 1, 1a, § 2 pkt 2 i 4 i § 3, art. 108 § 1, 3 i 4, art. 109 § 1 w zakresie art. 29, art. 109 § 2 pkt 1, art. 110 § 1, § 2 pkt 2 i § 3, art. 111 § 1-4 i § 5 pkt 1, art. 112 § 1-5, art. 112b, art. 112c, art. 113, art. 114, art. 115-117, art. 118 § 1 oraz art. 119 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa. W myśl przepisu art. 72 § 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz. 201 ze zm.), za nadpłatę uważa się kwotę: 1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku; 2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej; 3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej; 4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Na równi z nadpłatą traktuje się kwotę stanowiącą różnicę określoną zgodnie z art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, wykazaną w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, lub wynikającą z decyzji (§ 1a). Na równi z nadpłatą traktuje się kwotę przysługującą podatnikowi na podstawie art. 26ea ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz kwotę przysługującą podatnikowi na podstawie art. 18da ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych, wykazaną w zeznaniu lub wynikającą z decyzji (§ 1b). Na równi z nadpłatą traktuje się: 1) część wpłaty, która została zaliczona na poczet odsetek za zwłokę, jeżeli wpłata ta dotyczyła zaległości podatkowej; 2) nienależnie zapłacone:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.