postanowieniami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz statutu pozwanej uczelni. (...) wydziała ustalała wymaganą liczbę punktów do uzyskania okresowej oceny pozytywnej. Okresową oceną pracy powódki dokonywał kierownik katedry; natomiast odwołanie od oceny negatywnej mógł dokonać albo dziekan wydziału, albo powołana komisja. Sąd I instancji ustalił, że kierownik katedry dokonał okresowej oceny pracy powódki dnia 15 czerwca 2015 roku. Powódka uzyskała ocenę negatywną, z uwagi na niedostateczny jakościowo dorobek naukowy. Powódka nie wniosła odwołania od tej oceny. Dnia 10 czerwca 2016 roku kierownik katedry ponownie dokonał oceny pracy powódki. Powódka uzyskała ocenę negatywną za dorobek naukowy, dydaktyczny i organizacyjny. Kierownik katedry wskazał, że podstawą oceny negatywnej był niedostateczny jakościowo dorobek naukowy. Powódka wniosła odwołanie od oceny negatywnej. Dziekan wydziału prof. J. Ł. przekazał odwołanie do rozpoznania do komisji, w skład której wchodzili: przewodniczący prof. L. B., prof. J. C., prof. M. L.. Sąd I instancji ustalił, że komisja utrzymała negatywną ocenę wystawioną przez kierownika katedry; natomiast dziekan wydziału zatwierdził tę ocenę. Sąd I instancji ustalił, że prof. M. L. nie brała udziału w posiedzeniu komisji, a tylko zapoznała się z dokumentacją odwoławczą i przeprowadziła rozmowę z przewodniczącym komisji prof. L. B.. Sąd I instancji ustalił, że od dnia 27 czerwca 2016 roku powódka była niezdolna do pracy, nabywając prawo do zasiłku chorobowego, następnie do świadczenia rehabilitacyjnego. Pozwana odmówiła powódce udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia. Oświadczeniem woli z dnia 17 listopada 2016 roku pozwana rozwiązała z powódką stosunek pracy z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia ze skutkiem na dzień 28 lutego 2017 roku z powodu otrzymania przez powódkę dwóch kolejnych ocen negatywnych. Sąd I instancji uznał, że roszczenie powódki zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji, odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego podniósł, że przy rozpoznaniu powództwa nauczyciela akademickiego o przywrócenie do pracy obowiązkiem sądu jest kontrola prawidłowości (rzetelności) negatywnej oceny mianowanego nauczyciela akademickiego; uczelnie wyższe nie są bowiem uprawnione do arbitralnych i niepodlegających ocenie sądu poczynań wobec własnych pracowników, pomimo korzystania z szerokiego zakresu autonomii (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 listopada 2016 r., w sprawie II PK 218/15, opublikowany w Legalis nr 1565018; z dnia 28 kwietnia 1997 r., w sprawie I PKN 116/97, opublikowany w OSNAPiUS z 1998 roku, Nr 5, poz. 148). Sąd I instancji wskazał, że sam ustawodawca zakreślił ścisły związek pomiędzy wynikami oceny okresowej a wypowiedzeniem stosunku pracy, stanowiąc w art. 124 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, że dwie kolejne negatywne oceny skutkują obligatoryjnym rozwiązaniem stosunku pracy. Prawidłowość (rzetelność) dokonania negatywnej oceny okresowej, determinuje zgodność z prawem samego aktu wypowiedzenia stosunku pracy, będącego jej konsekwencją. Sąd I instancji podniósł, że pojęcie „kontrola prawidłowości (rzetelności)” obejmuje zarówno płaszczyznę merytoryczną (materialną) oceny okresowej, jak i płaszczyznę formalną (proceduralną) dokonania oceny. Pierwsza płaszczyzna sprowadza się do weryfikacji, czy ocena obejmuje wszystkie osiągnięcia nauczyciela akademickiego za dany okres, oraz czy poszczególnym osiągnięciom przyznano odpowiednią liczbę punktów. Druga płaszczyzna koncentruje się na zagadnieniach proceduralnych, w tym zwłaszcza, czy oceny dokonał uprawniony podmiot, czy objął nią prawidłowy okres, czy rozpoznano środki odwoławcze przysługujące ocenianemu, oraz w jaki sposób to uczyniono. Sąd I instancji podniósł, że o ile druga ocena okresowa została prawidłowo dokonana przez kierownika katedry, o tyle postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone wadliwie. Komisja odwoławcza nie rozpoznała odwołania powódki w pełnym składzie na posiedzeniu, co spowodowało naruszenie istoty kolegialnego podejmowania decyzji. W ocenie Sądu I instancji istota kolegialnego podejmowania decyzji oznacza możliwość wymiany zdań, wypracowania wspólnego stanowiska przez członków komisji na posiedzeniu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w posiedzeniu komisji (w tym jej pracy) nie brała udziału prof. M. L.. W ocenie Sądu I instancji wyrażenie stanowiska przez prof. M. L. w izolacji od pozostałych członków, nie można uznać za udział w pracy komisji. Sąd I instancji dodał, że uzasadnienie decyzji komisji o treści: „komisja nie widzi podstaw do zmiany opinii kierownika jednostki. Jeżeli pracownik wykonywał obowiązki dydaktyczne i organizacyjne, to także powinien wywiązywać się z działalności naukowej” jest enigmatyczne. Sąd I instancji podniósł, że do nauczycieli akademickich nie mają zastosowania art. 38 k.p. oraz art. 41 k.p. Sąd I instancji podzielił przy tym stanowisko Sądu Najwyższego,
którym regulacja ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku – Prawo o szkolnictwie wyższym, dotycząca ustania stosunku pracy mianowanych nauczycieli akademickich jest zupełna (wyrok z dnia 27 lutego 2013 r., w sprawie akt II PK 171/12 oraz K. Żywolewska, [w:] „ Ochrona nauczyciela mianowanego przed wypowiedzeniem – glosa”, MOPR z 2015 roku, Nr 9). W rezultacie, brak jest podstaw, by do wypowiadania tej kategorii pracownikom stosunków pracy nawiązanych na podstawie mianowania, stosować przepisy kodeksowe, dotyczące ochrony trwałości stosunku pracy z art. 38 k.p. i 41 k.p. Sąd I instancji podniósł, że odmowa przyznania powódce urlopu dla poratowania zdrowia nie wpływu na istotę sporu między stronami. Sąd I instancji dodał, że pozwana swoim zachowaniem nie dopuściła się dyskryminacji powódki. Sąd I instancji uznał, że pozwana naruszyła przepisy o rozwiązywaniu stosunków pracy z pracownikiem naukowym w zakresie wadliwie przeprowadzonego postępowania odwoławczego od oceny negatywnej, i na mocy art. 45 k.p. w związku z art. 136 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym orzekł o przywróceniu powódki do pracy na poprzednich warunkach. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd I orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1800 ze. zm.). Apelację wniosła pozwana, domagając się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych. Pozwana zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 45 § 1 k.p. w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Stosunek pracy powódki ustał na mocy art. 124 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym,
którym rektor rozwiązuje za wypowiedzeniem stosunek pracy z nauczycielem akademickim w przypadku otrzymania przez nauczyciela akademickiego dwóch kolejnych ocen negatywnych, o których mowa w art. 132. Istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy pozwana prawidłowo rozwiązała z powódką stosunek pracy, czy przyczyna wypowiedzenia w postaci uzyskania przez powódkę dwóch kolejnych ocen negatywnych była prawdziwa. Prawidłowość (rzetelność) negatywnej oceny mianowanego nauczyciela akademickiego podlega kontroli sądu pracy rozpatrującego powództwo o przywrócenie do pracy. Zatem rolą Sąd I instancji było ustalenie, czy dwie kolejne okresowe oceny negatywne zostały prawidłowo wystawione. Sąd I instancji nie przeprowadził wyczerpująco postępowania dowodowego. Rozstrzygnięcie sporu między stronami jest możliwe po dokładnym i starannym ustaleniu stanu faktycznego oraz prawnego. Sąd Okręgowy, mając na uwadze zarzuty pozwanej, uzupełnił postępowanie dowodowe i dopuścił dowód z zeznań świadków: prof. J. Ł., prof. T. W., prof. M. L., Prof. J. C., prof. L. B. na okoliczność zasad dokonywania oceny okresowej pracowników naukowych, w tym powódki oraz dopuścił dowód z arkusza oceny okresowej powódki z 2015 roku na okoliczność dokonania oceny okresowej powódki w 2015 roku. Sąd Okręgowy ujawnił źródła prawa pracy w postaci statutu pozwanej uczelni w zakresie okresowej oceny pracownika naukowego oraz zarządzenie rektora Nr 86/11/12 z dnia 25 lipca 2012 roku w sprawie okresowej oceny nauczycieli akademickich, uchwałę rady wydziału Nr (...) z dnia 2 czerwca 2015 roku w sprawie zatwierdzenia wymaganej liczby punktów do uzyskania oceny pozytywnej w okresowej ocenie nauczycieli akademickich w 2015 roku.
art. 132 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, w szczególności w zakresie należytego wykonywania obowiązków, o których mowa w art. 111, oraz przestrzegania prawa autorskiego i praw pokrewnych, a także prawa własności przemysłowej. Natomiast art. 132 ust. 2 zdanie pierwsze i trzecie ustawy stanowi, że oceny dokonuje podmiot wskazany w statucie uczelni, nie rzadziej niż raz na dwa lata lub na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej, w której nauczyciel akademicki jest zatrudniony. Kryteria oceny oraz tryb jej dokonywania, z uwzględnieniem możliwości zasięgania opinii ekspertów spoza uczelni, określa statut.
1 statutu wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, w szczególności w zakresie należytego wykonywania obowiązków, o których mowa w ustawie. Natomiast § 98 ust. 2 statutu stanowi, że okresowa ocena nauczycieli akademickich dokonywana jest co dwa lata, […] lub na wniosek kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub kierownika innej jednostki, w której nauczyciel jest zatrudniony.
1 statutu okresowa ocena nauczycieli akademickich zatrudnionych na stanowisku adiunkta posiadającego stopień doktora, […] jest dokonywana przez kierownika wewnętrznej jednostki organizacyjnej wydziału i zawiera między innymi ocenę przydatności ocenianego nauczyciela akademickiego do realizacji celów jednostki, uwzględniając zakres jego obowiązków. Natomiast § 100 ust. 2 stanowi, że podstawą oceny, o której mowa w § 98 ust. 1, adiunkta są przedstawione przez ocenianego w formie pisemnej informacje dotyczące: 1) dorobku naukowego, 2) dorobku dydaktycznego, 3) udziału w pracach organizacyjnych, 4) stopnia zaawansowania rozprawy habilitacyjnej, 5) stażu przemysłowego i stażu naukowego poza uczelnią.
5 statutu wynik oceny w formie pisemnej przedstawiany jest ocenianemu i dziekanowi wraz z uzasadnieniem. Natomiast § 100 ust. 6 statutu stanowi, że od wyników oceny przysługuje ocenianemu prawo odwołania się do dziekana; dziekan może powołać komisję do rozpatrzenia odwołania. Na podstawie art. 66 ust. 2 w związku z art. 132 ustawy rektor pozwanej uczelni wydał zarządzenie (...) z dnia 25 lipca 2012 roku w sprawie okresowej oceny nauczycieli akademickich.
postanowienia zarządzenia okresowa ocena nauczycieli akademickich jest obligatoryjna i ma charakter parametryczny. W terminie ustalonym przez rektora, nauczyciele akademiccy składają arkusz oceny okresowej nauczyciela akademickiego stanowiący załącznik Nr 1 do zarządzenia wraz z wydrukiem z bazy Dorobek, potwierdzającym informacje o dorobku publikacyjnym. Poszczególnym parametrom oceny przypisana jest odpowiednia waga punktowa. (...) podstawowej jednostki lub kierownik jednostki międzywydziałowej ustala wymaganą liczbę punktów do uzyskania oceny pozytywnej. Na podstawie zgromadzonej w/w dokumentacji oceniający (komisja lub kierownik) przyznaje ocenianemu ocenę pozytywną lub negatywną wraz z uzasadnieniem, na formularzu stanowiącym załącznik Nr 2 do zarządzenia. (...) Wydziału (...) Materiałowej i Metalurgii podjęła uchwałę (...) z dnia 2 czerwca 2015 roku w sprawie zatwierdzenia wymaganej liczby punktów do uzyskania oceny pozytywnej w okresowej ocenie nauczycieli akademickich w 2015 roku.
uchwałą pracownicy zatrudnienie na stanowisku adiunkta powinni uzyskać minimum 25 punktów na rok, celem uzyskania oceny pozytywnej. W czerwcu 2013 roku powódka podlegała okresowej ocenie za lata 2011-
art. 132 ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym do okresu, za który dokonywana jest ocena nie wlicza się okresu nieobecności w pracy wynikającej z przebywania na urlopie macierzyńskim, urlopie wychowawczym lub urlopie dla poratowania zdrowia oraz okresu służby wojskowej lub służby zastępczej. Powódka nie spełnia przesłanek z w/w normy prawnej. Dodatkowo, z wykazu absencji chorobowych wynika, że powódka w latach 2013-2014 nie korzystała ze zwolnień lekarskich; natomiast w 2015 roku przebywała przez 17 dni na zwolnieniu lekarskim. W okresach objętych ocenami okresowymi powódka świadczyła pracę na uczelni. Prawidłowo Sąd I instancji uznał, że stosunek pracy powódki nie podlegał ochronie przewidzianej w art. 41 k.p. Należy pamiętać, że do stosunku pracy adiunkta, mianowanego na czas nieokreślony, nie ma zastosowanie zakaz wypowiadania umowy o pracę w okresie usprawiedliwionej nieobecności w pracy – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 września 2011 roku, w sprawie II PK 33/11, opublikowany w OSNP z 2012 roku, Nr 19-20, poz. 241. Sąd I instancji słusznie przyjął, że w przypadku powódki pozwana nie miała obowiązku wyczerpania trybu konsultacji związkowej (art. 38 k.p.) – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2003 roku, w sprawie I PKN 114/03, niepublikowany. Pozwana, rozwiązując z powódką stosunek pracy, nie dopuściła się dyskryminacji pracownika. W postępowaniu sądowym nie wykazano, aby pozwana zatrudniała nauczyciela akademickiego skazanego prawomocnym wyrokiem. Reasumując, postępowanie dowodowe wykazało, że pozwana prawidłowo rozwiązała z powódką stosunek pracy i w związku z tym nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 45 k.p. w związku z art. 136 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Zatem na mocy art. 386 § 1 k.p.c. należało zmienić zaskarżony wyrok w całości i oddalić powództwo. O kosztach procesu orzeczono na mocy art. 98 k.p.c. oraz § 9 ust. 1 pkt 1 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1804 ze zm.). (-) SSO Teresa Kalinka (-) SSO Grzegorz Tyrka (spr.) (-) SSR del. Anna Capik-Pater Sędzia Przewodniczący Sędzia
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.