← Polska

III K 95/14

Sygn. akt III K 95/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2018r. Sąd Okręgowy w Białymstoku III Wydział Karny w składzie: Przewodniczący : SSO Wiesław Żywolewski Protokolant Monika Krajewska Przy udziale Prokuratora Marka Suchockiego po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 29.10.2015r, 17.11.2015r., 04.12.2015r., 18.12.2015r., 14.01.2016r., 11.02., 07.03., 06.04., 04.05., 05.10.2016r., 08.09.2017r., 13.10., 17.11., 27.11., 18.12.2017r., 22.01.2018r., 05.02.2018r. 1) M. T.

(1)urodzonego (...) w S. gmina D., syna M. i N. z d. N., 2) M. S.
(1)urodzonego (...) w B., syna P. i R. z d. G., 3) J. K.
(1)urodzonego (...) w O., syna M. i W. z d. B., oskarżonych o to, że: I. W okresie od 10 stycznia 2000 r. do 17 marca 2000 r. w B. i w W. działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej jako współwłaściciele i członkowie Rady Nadzorczej Spółki z o.o. (...) w B. oraz wspólnicy Spółki Cywilnej (...) w B. doprowadzili Bank (...) S.A. II Oddział w B. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci kredytu inwestycyjnego w kwocie 700.000 zł udzielonego Spółce (...) na podstawie umowy nr (...) z dnia 28 stycznia 2000 r. oraz doprowadzili Bank (...) w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci poręczenia tego kredytu do kwoty 350.000 zł ze środków Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych uzyskanego na podstawie umowy nr (...) z dnia 14 lutego 2000 r. za pomocą wprowadzenia w błąd pracowników Banku (...) S.A. II Oddział w B. co do rzeczywistej wartości zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej w B. przy ul. (...) b/n składającej się z działek nr (...) o łącznej powierzchni 2.913 m
(2)stanowiącej własność Spółki Cywilnej (...) poprzez przedłożenie w Banku dokumentu w postaci operatu szacunkowego z dnia 4 lutego 2000 r. dotyczącego tej nieruchomości poświadczającego nieprawdę co do jej wartości rynkowej określonej na kwotę 753.616 zł przy wartości rzeczywistej wynoszącej 525.760 zł, co było okolicznością o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci kredytu, przy czym zarzucanego im czynu dopuścili się w stosunku do mienia znacznej wartości, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. II. W okresie od 8 sierpnia 2000 r. do 5 września 2000 r. w B. działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako współwłaściciele i członkowie Rady Nadzorczej Spółki z o.o. (...) w B. oraz wspólnicy Spółki Cywilnej (...)w B. doprowadzili Bank (...) S.A. II Oddział w B. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci kredytu obrotowego w kwocie 1.000.000 zł udzielonego Spółce (...) na podstawie umowy nr (...) z dnia 11 sierpnia 2000 r. za pomocą wprowadzenia w błąd pracowników Banku (...) S.A. II Oddział w B., co do rzeczywistej wartości zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej w B. przy ul. (...) b/n składającej się z działek o nr (...) o łącznej powierzchni 7.387 m
(2)stanowiącej własność Spółki Cywilnej (...) poprzez przedłożenie w Banku dokumentu w postaci operatu szacunkowego z 10 sierpnia 2000 r. dotyczącego tej nieruchomości poświadczającego nieprawdę co do jej wartości rynkowej określonej na kwotę 2.874.196 zł przy wartości rzeczywistej wynoszącej 634.742 zł, co było okolicznością o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci kredytu przy czym zarzucanego im czynu dopuścili się w stosunku do mienia znacznej wartości, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. III. W dniu 11 sierpnia 2000 r. w B. działając wspólnie i w porozumieniu, będąc obowiązanymi na podstawie Kodeksu handlowego i umowy spółki, jako członkowie Rady Nadzorczej Spółki z o.o. (...) w B. do zajmowania się sprawami majątkowymi tej osoby prawnej, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako wspólnicy Spółki Cywilnej (...) w B., przez nadużycie udzielonych im uprawnień podjęli uchwałę nr (...) o wyrażeniu zgody na zakup nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej w B. przy ul. (...) b/n, składającej się z działek o nr (...) o łącznej powierzchni 7,387 m
(2), stanowiącej własność Spółki Cywilnej (...), za kwotę 1.778.715 zł, podczas gdy wartość rynkowa tej nieruchomości wynosiła 634.742 zł, w następstwie czego w dniu 11.08.2000 r. zawarty został notarialny akt sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, czym wyrządzili Spółce z o.o. (...) szkodę majątkową w wielkich rozmiarach w kwocie 1.143.973 zł, tj. o czyn z art. 296 § 1, 2 i 3 k.k. IV. W okresie od dnia 19.09.2000 r. do dnia 16.01.2001 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, jako wspólnicy Spółki Cywilnej (...) w B. doprowadzili (...) Bank S.A. II Oddział w B. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci kredytów w łącznej kwocie 2.100.000 zł, za pomocą wprowadzenia w błąd pracowników (...) Banku S.A. II Oddział w B., co do rzeczywistej wartości zabezpieczenia hipotecznego na działkach gruntu oznaczonych numerami (...), (...), (...), (...), (...) o łącznej powierzchni 6,0320ha, na których znajduje się Ośrodek (...) położonych w m. B. gm. Z., stanowiących własność Spółki Cywilnej (...) poprzez przedłożenie w Banku dokumentu w postaci operatu szacunkowego z dnia 06.07.2000 r. dotyczącego tej nieruchomości, poświadczającego nieprawdę, co do jej wartości rynkowej określonej na kwotę 2.776.931 zł przy wartości rzeczywistej wynoszącej 680.399 zł, co było okolicznością o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci kredytu i tak: - w okresie od 19.09.2000 r. do 25.09.2000 r. doprowadzili (...) Bank S.A. II Oddział w B. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci kredytu obrotowego w rachunku bieżącym w kwocie 1.400.000 zł, udzielonego Spółce Cywilnej (...) na podstawie umowy nr (...) z dnia 25.09.2000 r. w ramach Umowy o Współpracy nr(...) z dnia 8.06.1999 r. zmienionej Aneksem nr (...) z dnia 18.08.2000 r., - w okresie od dnia 15.01.2001 r. do dnia 16.01.2001 r. doprowadzili (...) Bank S.A. II Oddział w B. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci kredytu dyskontowego w kwocie 700.000 zł, udzielonego Spółce Cywilnej (...) na podstawie umowy nr (...) z dnia 16.01.2001 r. w ramach Umowy o Współpracy nr (...) z dnia 8.06.1999 r. zmienionej Aneksem nr (...) z dnia 18.08.2000 r., przy czym zarzucanego im czynu dopuścili się w stosunku do mienia znacznej wartości tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 294 § 1 k.k. V. W okresie od dnia 11.09.2001 r. do dnia 9.09.2002 r. w B. i w W., działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako członkowie Zarządu Spółki z o.o. (...) w B. doprowadzili Bank (...) I Oddział w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci kredytu denominowanego inwestycyjnego w kwocie 5.720.000 zł udzielonego Spółce (...) na podstawie umowy nr (...) z dnia 01.02.2002 r. i Aneksu nr(...) z dnia 4.09.2002 r. za pomocą wprowadzenia w błąd pracowników Banku (...) I Oddział w W. co do rzeczywistej wartości zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkami ośrodka rekreacyjno-wypoczynkowego położonej w m. B., gm. Z., składającej się z działek o nr (...) o łącznej powierzchni 71.512 m
(2), stanowiącej w dniu zawarcia umowy kredytowej własność sp. z oo. (...) w B. oraz co do autorstwa Biznes Planu B. z listopada 2001 r. i uzupełnienia Biznes Planu B. z lipca 2002 r. poprzez przedłożenie w Banku dokumentów w postaci operatu szacunkowego z dnia 20.11.2001 r. dotyczącego tej nieruchomości, określającego jej wartość odtworzeniową na kwotę 5.850.000 zł przy wartości rynkowej wynoszącej 1.843.452 zł oraz w postaci Biznes Planu B. z listopada 2001 r. i uzupełnienia Biznes Planu B. z lipca 2002 r., jako opracowanych przez firmę konsultingową (...) sp. z o.o. w B., podczas gdy w rzeczywistości wymieniona firma konsultingowa opracowała jedynie taki Biznes Plan w wersji z kwietnia 2001 r., co było okolicznościami o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci kredytu, przy czym zarzucanego im czynu dopuścili się w stosunku do mienia znacznej wartości, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. 4) M. K.
(1)urodzonego (...) w B., syna G. i M. z d. C., oskarżonego o to, że: VI. W dniu 4 lutego 2000 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzielił pomocy M. T.
(1), J. K.
(1)i M. S.
(1)jako właścicielom i członkom Rady Nadzorczej Spółki z o.o. (...) w B. oraz wspólnikom Spółki Cywilnej (...) w B. do doprowadzenia Banku (...) S.A. II Oddział w B. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci kredytu inwestycyjnego w kwocie 700.000 zł udzielonego Spółce (...) na podstawie umowy nr (...) z dnia 28 stycznia 2000 r. w ten sposób, że w sporządzonym na zlecenie Przedsiębiorstwa (...) s.c. w B. z dnia 31.01.2000 r. oszacowaniu wartości nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej przy ul. (...) b/n w B., składającej się z działek o nr (...) o łącznej powierzchni 2.913 m
(2), stanowiącej własność s.c. (...), z przeznaczeniem do ustalenia zabezpieczenia kredytowego, będąc z racji pełnionej funkcji rzeczoznawcy majątkowego osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu w postaci operatu szacunkowego, poświadczył w nim nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne: - stwierdzając, że według aktualnego /na dzień wyceny/ stanu prawnego nieruchomości gruntowej, w księdze wieczystej nr (...)nie ma wpisów w dziale IV Hipoteki, podczas gdy w rzeczywistości nieruchomość ta była obciążona hipotekami kaucyjnymi w kwotach 300.000 zł i 200.000 zł na rzecz Rafinerii (...) SA. w G., - określając wartość rynkową wycenianej nieruchomości według stanu nieruchomości i poziomu cen na dzień 31.01.2000 r. na kwotę 753.616 zł i zawyżając w ten sposób tę wartość o kwotę 227.856 zł, zaś przedmiotowy operat szacunkowy został wykorzystany do uzyskania i uruchomienia tego kredytu, przy czym zarzucanego mu czynu dopuścił się w stosunku do mienia znacznej wartości tj. o czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 i 3 k.k. VII. W dniu 10 sierpnia 2000 r. w B. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą udzielił pomocy M. T.
(1), J. K.
(1)i M. S.
(1)jako właścicielom i członkom Rady Nadzorczej Spółki z o.o. (...) w B. oraz wspólnikom Spółki Cywilnej (...) w B. do doprowadzenia Banku (...) II Oddział w B. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci kredytu obrotowego w kwocie 1.000.000 zł udzielonego Spółce (...) na podstawie umowy nr (...) z dnia 11 sierpnia 2000 r. w ten sposób, że w sporządzonym na zlecenie Przedsiębiorstwa (...) s.c. w B. z dnia 4.08.2000 r. oszacowaniu wartości nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej przy ul. (...)b/n w B., składającej się działek o nr (...) o łącznej powierzchni 7.387 m
(2), stanowiącej własność Spółki Cywilnej (...), z przeznaczeniem do wykorzystania przy zabezpieczeniu kredytu bankowego, będąc z racji pełnionej funkcji rzeczoznawcy majątkowego osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu w postaci operatu szacunkowego, poświadczył w nim nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne: - stwierdzając odnośnie stanu prawnego nieruchomości gruntowej, że w księdze wieczystej nr(...) w dziale IV Hipoteki wpisana jest hipoteka w kwocie 300.000 zł na rzecz (...) Banku S.A. II Oddział w B., podczas gdy w rzeczywistości nieruchomość ta była obciążona hipoteką kaucyjną do kwoty 1.000.000 zł na rzecz (...) Banku S.A. II Oddział w B., - określając wartość rynkową wycenianej nieruchomości według stanu nieruchomości i poziomu cen na dzień 10 sierpnia 2000 r. na kwotę 2.874.196 zł i zawyżając w ten sposób tę wartość o kwotę 2.239.454 zł, zaś przedmiotowy operat szacunkowy został wykorzystany do uzyskania i uruchomienia opisanego wyżej kredytu, przy czym zarzucanego mu czynu dopuścił się w stosunku do mienia znacznej wartości tj. o czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 i 3 k.k. VIII. W dniu 6 lipca 2000 r. w B. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu z A. K. obecnie K. oraz inną ustaloną osobą udzielił pomocy M. T.
(1), J. K.
(1)i M. S.
(1)jako wspólnikom Spółki Cywilnej (...) w B. do doprowadzenia (...) Banku S.A. II Oddział w B. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci kredytu obrotowego w rachunku bieżącym w kwocie 1.400.000 zł udzielonego Spółce (...) na podstawie umowy nr (...) z dnia 25.09.2000 r., w ramach Umowy o Współpracy nr (...) z dnia 8.06.1999 r. zmienionej Aneksem nr (...) z dnia 18.08.2000 r., w ten sposób, że w sporządzonym na zlecenie Przedsiębiorstwa (...) s.c. w B. z dnia 26.06.2000 r. oszacowaniu wartości rynkowej nieruchomości Ośrodka (...) w B. gm. Z. składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami (...), (...), (...),(...), (...) o łącznej powierzchni 6,0320ha, stanowiącej własność Spółki Cywilnej (...) z przeznaczeniem do wykorzystania przy zabezpieczeniu kredytu bankowego, będąc z racji pełnionej funkcji rzeczoznawcy majątkowego osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu w postaci operatu szacunkowego, poświadczył w nim nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne: - stwierdzając, że założone dochody możliwe do uzyskania z nieruchomości oparte zostały na danych rynkowych podczas gdy w rzeczywistości przyjął je na podstawie zestawienia z dnia 5.07.2000 r. sporządzonego przez zlecającego operat, - określając wartość rynkową wycenianej nieruchomości według stanu nieruchomości i poziomu cen na dzień 6.07.2000 r. na kwotę 2.776.931 zł i zawyżając w ten sposób tę wartość o kwotę 2.096.532 zł, zaś przedmiotowy operat szacunkowy został wykorzystany do uzyskania i uruchomienia opisanego wyżej kredytu, przy czym zarzucanego mu czynu dopuścił się w stosunku do mienia znacznej wartości tj. o czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 i 3 k.k. 1. Oskarżonych M. T.
(1), M. S.
(1)i J. K.
(1)uniewinnia od popełnienia czynu opisanego w pkt I i w tym zakresie kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. 2. Oskarżonych M. T.
(1), M. S.
(1)i J. K.
(1)uznaje za winnych popełnienia: - czynu zarzucanego im w pkt. II; - czynu zarzucanego im w pkt. IV przyjmując w ramach tego czynu iż wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości wynosiła 904.061,- złotych; - czynu zarzucanego im w pkt. V przyjmując w ramach tego czynu iż wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości wynosiła 2.320.679,- złotych, i za to na mocy art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w brzmieniu sprzed nowelizacji nadanym ustawą z dnia 5 listopada 2009 r.o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 206, poz. 1589) w zw. z art. 4 § 1 kk skazuje ich za każdy z tych czynów, zaś na mocy art. 294 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 2 i 3 k.k. wymierza oskarżonym kary: - M. T.
(1)karę 4 (czterech) lat i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w wymiarze 300 (trzystu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 150 (stu pięćdziesięciu) złotych; - M. S.
(1)karę 4 (czterech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w wymiarze 280 (dwustu osiemdziesięciu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 150 (stu pięćdziesięciu) złotych; - J. K.
(1)karę 4 (czterech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w wymiarze 280 (dwustu osiemdziesięciu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 150 (stu pięćdziesięciu) złotych. 3. Oskarżonych M. T.
(1), M. S.
(1)i J. K.
(1)uznaje za winnych popełnienia czynu zarzucanego im w pkt. III i za to na mocy art. 296 § 1, 2 i 3 kk w brzmieniu sprzed nowelizacji nadanym ustawą z dnia 5 listopada 2009 r.o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 206, poz. 1589) w zw. z art. 4 § 1 kk skazuje każdego z oskarżonych, zaś na mocy art. 296 § 3 k.k. w zw. z art. 33 § 2 i 3 k.k. wymierza oskarżonym kary: - M. T.
(1)karę 2 (dwóch) lat i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w wymiarze 220 (dwustu dwudziestu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 150 (stu pięćdziesięciu) złotych; - M. S.
(1)karę 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w wymiarze 200 (dwustu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 150 (stu pięćdziesięciu) złotych; - J. K.
(1)karę 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w wymiarze 200 (dwustu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 150 (stu pięćdziesięciu) złotych; 4. Oskarżonego M. K.
(1)w ramach czynu zarzucanego mu w pkt. VI uznaje za winnego tego, że w dniu 4 lutego 2000 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w sporządzonym na zlecenie Przedsiębiorstwa (...) s.c. w B. z dnia 31.01.2000 r. oszacowaniu wartości nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej przy ul. (...) b/n w B., składającej się z działek o nr (...) o łącznej powierzchni 2.913 m
(2), stanowiącej własność s.c. (...), z przeznaczeniem do ustalenia zabezpieczenia kredytowego, będąc z racji pełnionej funkcji rzeczoznawcy majątkowego osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu w postaci operatu szacunkowego, poświadczył w nim nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne: - stwierdzając, że według aktualnego /na dzień wyceny/ stanu prawnego nieruchomości gruntowej, w księdze wieczystej nr (...) nie ma wpisów w dziale IV Hipoteki, podczas gdy w rzeczywistości nieruchomość ta była obciążona hipotekami kaucyjnymi w kwotach 300.000 zł i 200.000 zł na rzecz Rafinerii (...) SA. w G., - określając wartość rynkową wycenianej nieruchomości według stanu nieruchomości i poziomu cen na dzień 31.01.2000 r. na kwotę 753.616 zł i zawyżając w ten sposób tę wartość o kwotę 227.856 zł, tj. popełnienia czynu z art. 271 § 1 i 3 k.k. i za to na mocy art. 271 § 1 i 3 k.k w brzmieniu sprzed nowelizacji nadanym ustawą z dnia 5 listopada 2009 r.o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 206, poz. 1589) w zw. z art. 4 § 1 kk skazuje go, zaś na mocy art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 33 § 2 i 3 k.k. wymierza oskarżonemu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności i grzywnę w wymiarze 100 (stu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 100 (stu) złotych. 5. Oskarżonego M. K.
(1)uznaje za winnego popełnienia czynów zarzucanych mu w pkt. VII i w pkt. VIII przyjmując w ramach tego czynu iż zawyżył on w ten sposób wartość rynkową wycenianej nieruchomości o kwotę 1.872.870,- złotych i za to na mocy art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w brzmieniu sprzed nowelizacji nadanym ustawą z dnia 5 listopada 2009 r.o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 206, poz. 1589) w zw. z art. 4 § 1 kk skazuje go za każdy z tych czynów, zaś na mocy art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 2 i 3 k.k. wymierza oskarżonemu karę: 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności i grzywnę w wymiarze 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 100 (stu) złotych. 6. Na podstawie art. 91 § 2 k.k., art. 86 § 1 i 2 k.k. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 396) wymierza oskarżonym kary łączne: - M. T.
(1)karę 5 (pięciu) lat i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w wymiarze 360 (trzystu sześćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 150 (stu pięćdziesięciu) złotych; - M. S.
(1)karę 4 (czterech) lat i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w wymiarze 320 (trzystu dwudziestu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 150 (stu pięćdziesięciu) złotych; - J. K.
(1)karę karę 4 (czterech) lat i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w wymiarze 320 (trzystu dwudziestu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 150 (stu pięćdziesięciu) złotych; - M. K.
(1)w wymiarze 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności i grzywnę w wymiarze 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 100 (stu) złotych. 7. Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 pkt. 1 k.k. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015r. (Dz. U. z 2015r. poz. 396) wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego M. K.
(1)kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata. 8. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. K. kwotę 3000 zł (trzy tysiące złotych) oraz 23% podatku VAT od wyżej wymienionej kwoty w wysokości 690,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt złotych) - tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemu M. S.
(1). 9. Zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłat kwoty: -od M. T.
(1)11.400 zł (jedenaście tysięcy czterysta złotych); - od M. S.
(1)10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych); - od J. K.
(1)10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych); - od M. K.
(1)3.300 zł (trzy tysiące trzysta złotych) i obciąża oskarżonych pozostałymi kosztami procesu w części, w wysokości po 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) wobec każdego z tych oskarżonych, zaś w pozostałym zakresie zwalnia ich od ponoszenia kosztów sądowych. SSO Wiesław Żywolewski Sygn. akt III K 95/14 UZASADNIENIE Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego i ujawnionego w toku przewodu sądowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pod koniec 1999r. Spółka Cywilna (...) którego wspólnikami byli M. T.
(1), M. S.
(1)i J. K.
(1)posiadała jednocześnie 100 % udziałów w Spółce z o.o. (...). Jednoosobowym członkiem Zarządu tej spółki był J. G.
(1). W Radzie Nadzorczą spółki (...) sp. z o.o. zasiadali M. T.
(1)jako Przewodniczący oraz J. K.
(1)i M. S.
(1). Z kolei Spółka z o.o. (...) posiadała 84% udziałów w spółce (...) sp. z o.o. Przepływ majątku i środków pomiędzy tymi podmiotami gospodarczymi, był zatem jednocześnie przepływem kapitału nierozerwalnie związanym z osobami fizycznymi M. T.
(1), M. S.
(1)i J. K.
(1)jako wspólnikami spółki cywilnej (...). Działalność spółki cywilnej (...) polegała związana była z obrotem materiałami ropopochodnymi, w tym sprzedażą oleju napędowego zakupywanego głównie w rafinerii (...). Spółka ta w 1999 roku inwestowała kwotę ok. 700.000 złotych na rozszerzenie bazy transportowej, które były w znacznej części finansowane 3 i pół letnimi kredytami inwestycyjnymi. Spółka zajmowała się także budową ośrodka rekreacyjnego wB., a termin zakończenia tej inwestycji zaplanowano na drugie półrocze 2000 roku. Do końca 2000 roku budowa budynku była na etapie stanu surowego otwartego. Poza tym (...) s.c. współpracując ze spółką (...) sp z o.o. inwestowała w żwirownie. Na koniec 1999 roku spółka (...) s.c. osiągnęła przychody rzędu 20,9 milionów złotych. Natomiast zysk brutto wyniósł 832 tys. złotych. Spółka (...) s.c. posiadała nierozliczone należności od wspólników spółki w kwocie 1.100.000 złotych, przy majątku trwałym spółki w wysokości 2.800.000 złotych, co powodowało problemy z zachowaniem płynności(k.105-107). Działalność spółki (...) sp. z o.o. polegała na sprzedaży samochodów ciężarowych, ich napraw, przeglądów gwarancyjnych, remontów bieżących sprzedawanych samochodów ciężarowych i osobowych i usług transportowych. Spółka na koniec 1999 roku odnotowywała w większości działów straty w granicach 516 tys. złotych i istniała potrzeba restrukturyzacji spółki. Władze zamierzały doprowadzić do rezygnacji ze sprzedaży samochodów ciężarowych i przekazać do spółki (...) stacji diagnostycznej i sklepu z serwisem, jak też doprowadzić do zmniejszenia zatrudnienia (k.107 v i nast.) Spółka (...) sp. z o.o. zajmowała się m.in. sprzedażą samochodów marki D. w ramach salonu tej marki. Jednak w ramach zależnych spółek miała miejsce nieprawidłowa struktura finansowania majątku trwałego, który pokrywany był kapitałami własnymi. Stało się tak na przykład podczas umorzenia części udziałów jakie posiadała spółka (...) w spółce (...) w kwocie 237.000 złotych, w celu pokrycia części sumy należnej firmie (...) z tytułu sprzedaży stacji diagnostycznej wraz z serwisem i sklepem (...). Tego typu sytuacja miała miejsce także kiedy to wzrost kapitału zakładowego spółki (...) o 175.000 złotych odbył się w drodze wniesienia tych środków do spółki poprzez wspólników. Istniejące powiązania kapitałowe pomiędzy poszczególnymi spółkami powodowały możliwości nieograniczonego przepływu kapitału pomiędzy tymi firmami, co wpływało na ich niską przejrzystość oraz nieprzewidywalnością poczynań. Tego typu powiązania kapitałowe były oceniane w kategoriach tzw. sztucznego „rozdymania” kapitału własnego, w stosunku do realnie zainwestowanych środków. Czyn z punktu I oraz VI. Rada Nadzorcza spółki (...) sp. z o.o. z dniem 31.12.1999r. postanowiła nabyć zorganizowaną część (...) spółki z o.o. tj. serwisu samochodów dostawczych i dostawczych, stacji kontroli pojazdów, sklepu i magazynu części zamiennych. Taka decyzja związana była zaleceniami firmy D., by serwis, diagnostyka i sprzedaż były skumulowane w jednej spółce. W związku z planowaną transakcją doszło do wyceny majątku, który miał być zbyty(k. 87v-105). Sprzedawaną część majątku spółki (...) sp. z o.o. wyceniono, przy zastosowaniu metody wyceny opartej na majątku dotykalnym i zysku osiąganym przez serwis i stację diagnostyczną, na sumę 1.652.461 złotych. Dnia 31.12.1999 roku pomiędzy członkami Zarządów obu spółek zawarto umowę sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa za kwotę 1.612.000 złotych, płatną w dwóch ratach: pierwszą w kwocie 1.000.000 złotych do dnia 15.01.2000 roku i drugą w wysokości 612.000 złotych do dnia 30.04.2000r (k. 109v-111v, k. 116). Aby sfinansować częściowo tę transakcję Zarząd spółki (...) wystąpił w dniu 10.01.2000r. z wnioskiem do Banku (...) S.A. o udzielenie kredytu inwestycyjnego w kwocie 500.000 złotych na okres od 15.01.2000 roku do 20.12.2009 roku. Jako zabezpieczenie kredytu wskazano samochody o łącznej wartości 63.700 złotych (k.39-144 i następne - dokumentacja związana z kredytem). Rada nadzorcza spółki (...) sp. z o.o. M. T.
(1), J. K.
(1)i M. S.
(1)w dniu 11.01.2000r. podjęła uchwałę o wyrażeniu zgody na zaciągnięcie przez zarząd tej spółki kredytu w wysokości 1.300.000 zł w Banku (...) SA (k. 109). Na etapie oceny wniosku kredytowego pracownik Banku (...) SA zaproponował jako realne zabezpieczenie kredytu hipotekę zwykłą na kwotę 700.000 złotych, na nieruchomości położonej w B. przy ulicy (...) b/n składającej się z działek o numerach geodezyjnych (...)- Kw nr (...), poręczenie Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych Banku (...) w W. do kwoty 350.000 złotych, weksel własny in blanco poręczony dodatkowo przez spółkę (...) sp. z o.o. oraz wspólników spółki (...) oraz ich małżonki. Bank (...) SA wskazał na dodatkowy warunek uruchomienia kredytu, którym była konieczność podjęcia uchwały Zgromadzenia wspólników spółki (...) sp. z o.o. o umorzeniu udziałów w celu obniżenia kapitału zakładowego jakie posiadała spółka (...) sp. z o.o. w spółce (...) sp z o.o. na kwotę nie niższą niż 237.000 złotych. Suma ta po umorzeniu udziałów miała być zaliczona na poczet uregulowania należności Spółki (...) sp z o.o. wobec (...) sp. z o.o. wynikającej z umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa z dnia 31.12.1999 roku. W sporządzonym dokumencie - arkuszu analizy transakcji kredytowej inspektor bankowy zauważył, że w spółce (...) sp. z o.o. występuje zapotrzebowanie na zewnętrzne źródła kapitału w celu sfinansowania omawianej transakcji, przy braku takich źródeł kapitału w samej spółce (k. 83v – 85). Jednocześnie doszło do procedury oceny przedstawionego przez wnioskującego o kredyt zabezpieczenia w postaci hipoteki na nieruchomości niezabudowanej przy ulicy (...) wycenionej na 753.600 złotych. Inspektor kredytowy na potrzeby omawianego kredytu wartość nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie skorygował w tym arkuszu na kwotę 452.170 złotych. w połączeniu z poręczeniem Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych - wiarygodnej instytucji finansowej w znacznej części znosiło w jego ocenie ryzyko związane z długą perspektywą czasową transakcji kredytowej. Wnioski takie zostały potwierdzone w opinii bankowego analityka ryzyka w arkuszu analitycznym dla podmiotów prowadzących pełną rachunkowość z 24.01.2000 roku (k. 76v - 82v, 83), gdzie wskazano, że realny udział kapitałów własnych w finansowaniu aktywów stanowił jedynie 6%. W dokumencie sporządzonym w Banku (...) SA zatytułowanym „Raport o kliencie” (k. 79 i nast.) wskazano, że w spółce (...) Rada Nadzorcza stanowi w istocie „super zarząd”, a powiązania kapitałowe pomiędzy firmami (...) i (...) powodują nieograniczony przepływ kapitału pomiędzy firmami, co skutkuje ich niską przejrzystością, brakiem przewidywalności poczynań, sztucznym „rozdymaniem” kapitału własnego w stosunku do realnie zaangażowanych w te podmioty gospodarcze środków. Na potrzeby procedury bankowej związanej z wnioskowanym kredytem wspólnicy spółki cywilnej (...), zawarli w dniu 31.01.2000 roku umowę o dzieło z biegłym sadowym z zakresu budownictwa, kosztorysowania i wyceny nieruchomości Z. U.
(1)na sporządzenie operatu szacunkowego nieruchomości przy ulicy (...) b/n w B., składającej się z działek o nr (...) o łącznej powierzchni 2.913 m
(2), stanowiąca własność firmy (...). Z. U.
(1)nie posiadał w tym czasie uprawnień rzeczoznawcy majątkowego, gdyż utracił je wskutek zmiany przepisów. Z. U.
(1)sporządzający faktycznie ten operat szacunkowy, zwrócił się do M. K.
(1), który posiadał wymagane prawem uprawnienia, aby podpisał się jako współautor pod tak sporządzonym operatem z datą 4 lutego 2000 r. Zamówiony operat został sporządzony w dniu 4.02.2000 roku przez Z. U.
(1)(podpisującego się jako biegły sądowy z zakresu budownictwa) i M. K.
(1)(podpisanego jako rzeczoznawca majątkowy). W operacie wskazano, iż został on sporządzony według stanu i poziomu cen na dzień 31.01.2000 roku, a wartość nieruchomości wyceniono na kwotę 753.616 złotych i stanowi ona wartość rynkową dla aktualnego sposobu wykorzystania przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metody porównywania parami. W operacie zaznaczono, że został on sporządzony do ustalenia zabezpieczenia spłaty pożyczki pod zastaw hipoteczny (k.145-160). Sporządzający operat zapisali w nim, iż nieruchomość nie ma wpisów w dziale IV założonej dla niej księgi wieczystej Kw (...)w zakresie hipoteki (k. 150). Sporządzony operat szacunkowy zawierał nieprawdziwe dane. Wykonujący operat na stronie 6 wpisali, iż że w dziale IV księgi wieczystej nie ma wpisów, podczas gdy w rzeczywistości nieruchomość była obciążona hipoteką. Dla nieruchomości tej urządzona była księga wieczysta nr (...), gdzie w dziale IV na datę sporządzenia operatu wpisane były dwie hipoteki na rzecz Rafinerii (...) SA z siedzibą w G. - na kwotę 300.000 złotych oraz na kwotę 200.000 zł (k. 116v, 135 i nast.) Wykonujący operat szacunkowy Z. U.
(1)i M. K.
(1)określili wartość rynkową wycenianej nieruchomości według stanu nieruchomości i poziomu cen na dzień 31.01.2000 r. nieprawidłowo tj. w zawyżony sposób na kwotę 753.616 zł, zawyżając w ten sposób tę wartość o kwotę 227.856 zł. Spółka (...) z o.o. zawarła umowę z Bankiem(...) (...) o wnioskowany kredyt inwestycyjny w dniu 28 stycznia 2000 roku. Na przedmiotowej nieruchomości gruntowej, w księdze wieczystej nr (...)doszło do ustanowienia hipoteki kaucyjnej w kwocie 700.000 na rzecz banku (...) SA (k. 142 i nast., k. 165). Wnioskiem z dnia 28.01.2000r. spółka (...) wystąpiła do Banku (...) o udzielenie poręczenia w trybie uproszczonym kredytu udzielonego przez Bank (...) SA. W części B tego wniosku wypełnionej przez bank kredytujący znalazło się oświadczenie, że kredytobiorca posiada zdolność kredytową do spłaty tego kredytu z odsetkami w terminach ustalonych w umowie kredytowej. W dniu 14.02.2000r. wniosek ten został zaopiniowany przez Komisję do spraw poręczeń i zapadła decyzja pozytywna odnośnie poręczenia. Pismem z dnia 15.02.2000r. (...) poinformował Bank (...) SA II Oddział w B., że wniosek o udzielenie poręczenia kredytu spółce (...) został rozpatrzony pozytywnie, zaś umowy zostaną sporządzone z datą 14.02.2000r. Umowa poręczenia pomiędzy tymi bankami została podpisana na maksymalną kwotę poręczenia 350.000 zł oraz umowa o udzielnie poręczenia między (...) a spółką (...) reprezentowaną przez J. G.
(1). Pismem z dnia 15.02.2000r. spółka (...) SA poinformowała Sąd Rejonowy w Białymstoku Wydział IX Ksiąg Wieczystych, że zwalnia hipoteki kaucyjne do kwoty 300.000 zł i 200.000 wpisane do KW nr (...), jako zabezpieczenie zobowiązań. Środki wynikające z tej umowy kredytowej zostały przez Bank (k. 45 i nast., k. 117 i nast.) przelane zostały na rachunek Spółki (...). Zostały one przeznaczone przez tę spółkę na spłatę kredytu zaciągniętego przez spółkę w (...) SA. Pismem z dnia 18.07.2002r. (...) SA wypowiedział umowę kredytową z zachowaniem 7-dniowego terminu i wezwał spółkę (...) do zapłaty kwoty 168.293,13 CHF (z racji wcześniejszych aneksów na kredyt w tej walucie), z uwagi na brak realizacji postanowień umowy kredytowej. Wystawiony został bankowy tytuł egzekucyjny. W dniu 17.01.2005r. (...) zrealizował poręczenie na rzecz Banku (...) SA w kwocie 215.405,43 Czyn z punktu II i VII (dot. M. K.
(1)) oraz czyn z pkt. III. W dniu 8 sierpnia 2000 roku spółka (...) sp. z o.o. wystąpiła do Banku (...) S.A. w B. z wnioskiem o udzielenie kredytu w kwocie 1.000.000 złotych na okres 12 miesięcy, proponując jako zabezpieczenie tego kredytu hipotekę na nieruchomości (k.167 i następne). Kredyt obrotowy krótkoterminowy, o który ubiegała się spółka, miał być docelowo przeznaczony na częściowe sfinansowanie zakupu działek o nr (...) o łącznej powierzchni 7.387 m
(2)położonych w B. przy ulicy (...), ujawnionych w księdze wieczystej Kw (...). Spółka musiała finansować się kredytem, z uwagi na ówczesną sytuację finansową spółki tj. brak własnych środków na planowaną transakcję (k. 170). Uchwałą nr(...) z dnia 11.08.2000 roku Rada Nadzorcza spółki (...) tj. M. T.
(1), J. K.
(1)i M. S.
(1)wyraziła zgodę na nabycie tejże nieruchomości za kwotę 1.778.715 złotych i wyraziła zgodę na zaciągniecie w tym celu kredytu w Banku (...) na kwotę 1.000.000 złotych (k. 183, k.10426). W dniu 11.08.2000r. doszło do podpisania aktu notarialnego i nabycia przez (...) sp. z o.o. od (...) s.c. wskazanej nieruchomości położonej przy ul. (...), składającej się z czterech działek o numerach ewidencyjnych (...) o łącznej powierzchni 7.387 m2. Ze strony spółki (...) s.c. działał M. T.
(1), także w imieniu i na rzecz J. K.
(1)i M. S.
(1), zaś spółkę (...) sp. z o. o. reprezentował J. G.
(1). W sporządzonym akcie notarialnym zaznaczono, iż w dziale IV Kw. nr (...) wpisana jest hipoteka kaucyjna do kwoty 1.000.000 zł na rzecz (...) Bank S.A. – i wpis ten został sprawdzony osobiście przez notariusza. Spółka (...) nabyła tę nieruchomość za kwotę 1.778.715 zł płatną w dwóch ratach. Wspólnicy spółki cywilnej (...) osiągnęli korzyści majątkowe tj. przychody ze sprzedaży tej nieruchomości dla spółki (...). I tak: M. T.
(1)i J. K.
(1)osiągnęli przychód w kwocie po 586.975,95 zł, zaś M. S.
(1)osiągnął przychód w kwocie 604.763,10 zł i wspólnicy zadeklarowali takie przychody w deklaracji o przychodach ze sprzedaży nieruchomości objętych zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Jednym z wymogów banku w zakresie kredytowania była przedstawienie przez spółkę (...) operatu szacunkowego przedmiotowej nieruchomości, która miała stanowić zabezpieczenie hipoteczne kredytu. W związku z tym reprezentujący spółkę cywilną Spółka (...) s.c., tj. M. T.
(1)zawarł umowę o dzieło z Z. U.
(1)na wykonanie operatu szacunkowego, w zakresie posiadanej nieruchomości położonej przy ul. (...) b/n w B. o łącznej powierzchni 7.387 m
(2). Operat został sporządzony i podpisany ponownie przez Z. U.
(1)i M. K.
(1)z datą 10 sierpnia 2000 r. Wartość rynkowa tej nieruchomości według stanu i poziomu cen na 10 sierpnia 2000 r. została określona na kwotę 2.874.196 złotych. Dla ustalenia wartości nieruchomości wykorzystano podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Za cel badania wskazano ustalenie ceny kupna- sprzedaży nieruchomości oraz do zabezpieczenia kredytu bankowego. Operat ten zawierał nieprawdziwe danych odnośnie stanu prawnego nieruchomości. Wynikało z niego, że w księdze wieczystej nr (...)wpisana jest hipoteka w kwocie 300.000 na rzecz (...) Banku SA II Oddział w B., podczas gdy w rzeczywistości hipoteka w tej kwocie została wykreślona w dniu 26 października 1999 r. natomiast w dacie sporządzania i podpisania tegoż operatu była tam wpisana hipoteka na rzecz (...) Banku S.A. II Oddział w B. w kwocie wyższej tj. w wysokości 1.000.000 złotych. Hipoteka to została wykreślona w dniu 31.08.2000r. Wykonujący operat szacunkowy Z. U.
(1)i M. K.
(1)określili wartość rynkową wycenianej nieruchomości według stanu nieruchomości i poziomu cen na dzień 10.08.2000 r. nieprawidłowo tj. w zawyżony sposób na kwotę 2.874.196 zł. Zawyżyli w ten sposób wartość tej nieruchomości o kwotę 2.239.454 zł. Spółka (...) s.c. przedstawiła w banku sporządzony operat szacunkowy z dnia 10.08.2000 roku określający wartość rynkową niezabudowanej nieruchomości położonej przy ulicy (...) w B. na kwotę 2.874.196 złotych. W dniu 11 sierpnia 2000 roku doszło do sfinalizowania umowy kredytowej. Bank (...) S.A. II Oddział w B. zawarł umowę o numerze (...) o kredyt obrotowy w rachunku kredytowym w wysokości 1.000.000 złotych ze spółką (...) z o.o. z siedzibą w B. na okres od 17.08.2000r. do 13.08.2001r. Zgodnie z treścią tejże umowy (§ 3) środki kredytowe miały być przeznaczone na finansowanie przez kredytobiorcę zakupu od PW (...) s.c. w B. nieruchomości położonej w B. przy ulicy (...). Prawnym zabezpieczeniem tego kredytu zgodnie z treścią umowy były weksel własny in blanco kredytobiorcy z deklaracja wekslową poręczony osobiście przez M. T.
(1), J. K.
(1), M. S.
(1)i ich małżonki i (...) p. z o.o w B., hipoteka zwykła w kwocie 1.000.000 złotych na rzecz Banku na przedmiotowej nieruchomości, pełnomocnictwo do rachunku kredytobiorcy prowadzonego w Banku. Bank dodatkowo zastrzegł prawo do zażądania dodatkowego zabezpieczenia kredytu w przypadku pogorszenia się kondycji finansowej kredytobiorcy (k.170 – 173 i nast.). Zgodnie z treścią umowy obie transze kredytu zostały przelane na rzecz (...) s.c. Z uwagi na brak spłaty rat kredytowych w dniu 18 lipca 2002 roku Bank wypowiedział umowę kredytową numer (...) i wezwał spółkę (...) do zapłaty kwoty 1.162.179,33 złotych na jego rzecz. M. T.
(1), J. K.
(1)i M. S.
(1)jako jako członkowie Rady Nadzorczej Spółki z o.o. (...) byli obowiązanymi na podstawie Kodeksu handlowego i umowy spółki do zajmowania się sprawami majątkowymi tej osoby prawnej. Uchwałą nr (...) z dnia 11.08.2000 roku Rada Nadzorcza spółki (...) (w osobach M. T.
(1), M. S.
(1)i J. K.
(1)) pojęła decyzję o akceptacji zamiaru nabycia przez Zarząd (...) działek o numerach (...), za kwotę 1.778.715 złotych. Rada Nadzorcza w tej uchwale wyraziła zgodę na zaciągniecie przez zarząd spółki (...) kredytu w kwocie 1.000.000 złotych w Banku (...) S.A. w B. (k.183). Powyższa decyzja wymagała zgody organu spółki w postaci Rady Nadzorczej zgodnie z wymogami umowy spółki z dnia 10.01.2000 roku w sprawie określenia kwoty zobowiązań wymagających zgody Rady Nadzorczej. Pojmując uchwałę nr (...) w dniu 11.08.2000r. o wyrażeniu zgody na zakup tej nieruchomości w B. przy ul. (...) b/n, za kwotę 1.778.715zł nadużyli udzielonych im uprawnień. Wartość rynkowa tej nieruchomości wynosiła 634.742zł, czego członkowie rady nadzorczej mieli świadomość. Tego samego dnia tj. 11.08.2000r. doszło do zawarcia umowy kupna sprzedaży niezabudowanej nieruchomości o łącznej powierzchni 7.387 m2 położonej w B. przy ulicy (...) od spółki cywilnej (...). W czasie podpisywania aktu notarialnego spółkę (...) reprezentowali M. T.
(1)i M. S.
(1), a spółkę (...) Prezes Zarządu J. G.
(1). Nieruchomość ta została nabyta z obciążoną hipoteką kaucyjną w kwocie 1.000.000 złotych na rzecz Banku (...) S.A. Zapłata za nieruchomość została rozłożona na dwie raty tj. 1.000.000 złotych płatną nie później niż do dnia 21.08.2000 roku, w dniu uzyskania zgody na wykreślenie hipoteki i drugą ratę w kwocie 778.715 złotych płatną do dnia 21.08.2001 roku. Termin ten został przedłużony następnie do 14.01.2002 roku.’ W taki sposób spółka (...) sp. z o.o. poniosła szkodę majątkową w kwocie 1.143.973zł, płacąc o tyle wyższą zawyżoną sumę za nieruchomość. Natomiast M. T.
(1), M. S.
(1)i J. K.
(1)jako wspólnicy (...) s.c. w B. odnieśli korzyść majątkową w takiej kwocie. W dokumentach dla celów podatkowych wspólnicy spółki cywilnej: M. T.
(1)i J. K.
(1)wykazali przychód z tej czynności prawnej w kwocie po po 586.975,95 złotych każdy z nich, zaś M. S.
(1)wykazał przychód w kwocie 604.763,10 złotych. Czyn z punktu IV i VIII. Sytuacja finansowa spółki (...) systematycznie się pogarszała. Spółka wymagała zewnętrznego finansowania i poszukiwała w tym celu zewnętrznych źródeł. Sprzedaż nieruchomości przy ul. (...) nie rozwiązała problemów w spółce związanych z utrzymaniem płynności. W dniu 8.06.1999 roku doszło do podpisania umowy nr (...) między (...) Bankiem II Oddział w B. z spółką (...) w zakresie wykonywania czynności bankowych i innych czynności podejmowanych przez banki. Zgodnie z treścią tej umowy bank zobowiązywał się między innymi do finansowania działalności spółki kredytami i pożyczkami, udzielania gwarancji i poręczeń bankowych na zlecenie Klienta. W tej umowie zastrzeżono, że maksymalna kwota zadłużenia z tytułu wszystkich zawartych umów kredytowych, pożyczkowych oraz udzielonych gwarancji i poręczeń nie może przekroczyć kwoty 1.000.000 złotych. Zabezpieczeniem należności z tej umowy była hipoteka kaucyjną do kwoty 1.000.000 złotych na nieruchomości niezabudowanej w B. przy ul. (...) stanowiącej współwłasność wspólników spółki cywilnej (...). W dniu 9.07.1999 roku hipotekę kaucyjną wpisano do księgi wieczystej nieruchomości o numerze (...). W okresie późniejszym umowę tę aneksowano. Aneksem z dnia 18.08.2000 roku podwyższono maksymalną kwotę zadłużenia do kwoty 2.500.000 złotych. Zabezpieczeniem tej należności była hipoteka kaucyjna do kwoty 2.500.000 złotych ustanowiona na nieruchomości o numerze geodezyjnym (...) położonych w B., gmina Z.. Nieruchomość ta stanowiła współwłasność wspólników spółki cywilnej (...). Dla tej nieruchomości została utworzona księga wieczysta o nr (...). Z chwilą wpisu hipoteki na tejże nieruchomości miała był wykreślona wcześniejsza hipoteka na nieruchomości przy ul. (...). W związku ze zmianą zabezpieczenia hipotecznego i treścią umowy o współpracy (...), jak też wobec zamiaru sprzedaży nieruchomości przy ulicy (...), wskazaniem innego zabezpieczenia hipotecznego zaistniała konieczność dokonania wyceny nieruchomości w B.. Ostatecznie hipoteka kaucyjna została wpisana do księgi wieczystej Kw (...)- nieruchomości w B. w dniu 29.08.2000 roku Oświadczeniem z dnia 30.08.2000r. (...) Bank SA zrzekł się zabezpieczenia hipotecznego w wysokości 1.000.000 zł na nieruchomości przy ul. (...) księga wieczysta KW (...). Wcześniej dokonano wyceny ośrodka rekreacyjno- wypoczynkowego w B.. Spółka (...) (tj. reprezentujący ją M. S.
(1)i J. K.
(1)) zawarła w dniu 26.06.2000r. umowę o dzieło z Z. U.
(1)i M. K.
(1). W umowie tej ustalono, że jej celem jest określenie wartości składników majątkowych ośrodka rekreacyjno- wypoczynkowego w miejscowości B. gmina Z.. Z. U.
(1)i M. K.
(1)sporządzili operat szacunkowy, w których określali szacunkową wartość rynkową ośrodka rekreacyjno- wypoczynkowego w miejscowości B. gmina Z. według stanu i poziomu cen na 6.07.2000 roku na kwotę 2.766.931 złotych. W operacie autorzy wskazali, że przedmiotem wyceny były składniki majątkowe nieruchomości ośrodka rekreacyjno- wypoczynkowego w miejscowości B. gmina Z. powiat B. stanowiącego własność Przedsiębiorstwa (...) s.c. z siedzibą w B. ulica (...). Celem wyceny było ustalenie szacunkowej wartości rynkowej powyższej nieruchomości z przeznaczeniem do wykorzystania przy zabezpieczeniu kredytu bankowego. Operat szacunkowy podpisali biegły przysięgły z zakresu budownictwa, kosztorysowania i wyceny nieruchomości –Z. U.
(1), rzeczoznawca majątkowy M. K.
(1)i asystent rzeczoznawcy majątkowego A. K.. Z treści tego operatu wynikało, iż jego autorzy przeprowadzili wizję lokalną nieruchomości w dniach od 26.06.2000r. do 6.07.2000r. w obecności przedstawicieli zamawiającego. W operacie autorzy wskazali, iż w skład wycenianej nieruchomości wchodzi grunt - pięć działek o łącznej powierzchni 6,0320 ha oraz budynek karczmy z salą konferencyjną zlokalizowany na działce o numerze geodezyjnym (...) innych składników majątkowych. Datę budowy budynków wskazano na rok 2000. Autorzy operatu wskazali, że wartość rynkową obliczyli metodą zysków z użyciem techniki dyskontowania przyszłych strumieni pieniężnych w podejściu dochodowym. Sporządzający operat szacunkowy przyjęli, iż ośrodek rekreacyjno- wypoczynkowy będzie wykorzystany zgodnie z przewidywanym sposobem użytkowania oraz możliwym, w przypadku wydzierżawienia sposobem użytkowania i sposobem wykorzystania. Założyli oni prognozowany dochód roczny w latach 2000-2005, który w 2005 roku miał osiągnąć kwotę 900.000 złotych. Tak przyjętą prognozę dochodu uzasadniali uzyskiwaniem takiego dochodu w podobnych lub niewiele różniących się obiektach. W operacie autorzy wskazali, że dochód przyjęto w opcji mniej niż średnio korzystnych warunków jego uzyskiwania. Ponadto autorzy operatu uzasadnili, że rynkową wartość nieruchomości określono przy uwzględnieniu czynników cenotwórczych i szerokiego rozpoznania rynku nieruchomościami. Wskazywali nadto, iż są w posiadaniu bliższych danych dotyczących uwarunkowań popytowo-podażowych rynku lokalnego wykorzystanych do ustalenia stopy dyskontowej i wysokości dochodu. Ponadto w operacie szacunkowym Z. U.
(1)i M. K.
(1)wskazali, iż wartość nieruchomości określili jako wartość dla aktualnego sposobu użytkowania i przewidywanego sposobu wykorzystania. W treści operatu wpisali, iż chwili sporządzania opinii ośrodek jest przygotowywany do uruchomienia przewidywanego na drugą połowę 2000 roku. Sporządzający ten operat M. K.
(1)poświadczył w nim nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne poprzez stwierdzenie, że założone dochody możliwe do uzyskania z nieruchomości oparte zostały na danych rynkowych podczas gdy w rzeczywistości przyjął je na podstawie zestawienia z dnia 5.07.2000 r. sporządzonego przez zlecającego operat. Ponadto określając wartość rynkową wycenianej nieruchomości według stanu nieruchomości i poziomu cen na dzień 6.07.2000 r. na kwotę 2.776.931 zł i zawyżając w ten sposób wartość rynkową wycenianej nieruchomości o kwotę 1.872.870,- złotych. Sporządzony operat szacunkowy został wykorzystany do uzyskania i uruchomienia kredytu. Dokument ten został przedstawiony przez wspólników spółki cywilnej (...) w (...) Banku SA do celów związanych z kredytowaniem. W dniu 21.09.2000 roku spółka ta wystąpiła do wspomnianego banku o udzielenie kredytu w wysokości 2.500.000 złotych. Środki te miały być według spółki przeznaczone na finansowanie bieżącej działalności spółki, sfinansowanie wzrostu zapasów towarów handlowych i wydłużenie okresów kredytowania odbiorców. Kredyt ten miał być udzielony na okres od 22.09.2000r. do dnia 21.09.2001r. Jako zabezpieczenie kredytu spółka wskazała hipotekę kaucyjną na opisywanej nieruchomości we wsi B. w ramach umowy generalnej i weksel gwarancyjny. Inspektor kredytowy banku w skróconej ocenie wniosku kredytowego pomniejszył wartość możliwej do udzielenia kwoty kredytu tj. 1.400.000 złotych. Wskazał, na stratę występująca w spółce, bowiem w okresie od stycznia do lipca 2000r. poziom wyniku finansowego netto był ujemny. Zdaniem inspektora taką sytuację w spółce spowodowały wysokie koszty finansowe, w tym obsługa zaciągniętych przez spółkę kredytów. Wspólnicy spółki cywilnej (...), chcąc poprawić wyniki spółki sprzedali majątek trwały w postaci nieruchomości przy (...) za kwotę 1.778.715 złotych dla spółki (...) sp. z o.o. Dzięki tej transakcji wynik finansowy spółki (...) s.c. już w sierpniu 2000 roku był dodatni i wynosił 1.591.1000 złotych. To sprawiło, że spółka miała zdolność kredytową i umożliwiło skuteczne ubieganie się o kredyt w (...) Banku S.A. W dniu 25.09.2000r. doszło do podpisania umowy kredytowej o odnawialny kredyt krótkoterminowy w rachunku bieżącym, przeznaczony na finansowanie bieżącej działalności spółki. między spółką cywilną (...) a II Oddziałem (...) Banku w B. nr (...) o udzieleniu kredytu obrotowego na kwotę 1.400.000 złotych. Zgodnie z propozycją spółki (...) prawnym zabezpieczeniem kredytu była między innymi hipoteka kaucyjna na nieruchomości wycenionej w operacie szacunkowym z dnia 6.07.2000 roku, co przewidywała umowa o współpracy (...) z dnia 8.06.1999 roku, zmieniona aneksem z dnia 18.08.2000 roku. Od września 2000r. sytuacja finansowa spółki cywilnej (...) była co raz słabsza. Doszło m.in. do wstrzymania dostaw przez Rafinerię (...) z działalności tej spółki za 2000 rok wynosił 5.120 złotych. Spółka (...) była na granicy zachowania płynności finansowej, m.in. z racji dużego zaangażowana w realizację ośrodka w B. i wszelkie środki kierowane były na tę inwestycję. Spółka zaprzestała realizować pozostałych swoje zobowiązania. Na dzień 30.04.2001 roku spółka (...) miała niespłacone zobowiązania krótkoterminowe w kwocie 6.402.437,90 złotych. Tego typu sytuacja spowodowana była m.in. nadmiernie rozbudzonym system inwestycyjnym w budowany ośrodek w B., a jednocześnie przy braku źródeł długoterminowego finansowania. Ponadto rosły zaległości tej spółki wobec ZUS-u. Spółka cywilna (...) zaprzestała regulować zobowiązania kredytowe dotyczące umowy nr (...). Bank wzywał spółkę do zapłaty zaległych należności, lecz bezskutecznie. Doszło do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego wobec następcy spółki prawnego tj. (...) sp. z o.o. Jednocześnie, w krótkim czasie w ciągu dwóch miesięcy, doszło do zmian prawnych w zakresie spółki cywilnej (...). Spółka ta przekształciła się w spółkę jawną, a następnie w spółkę (...) sp. z o.o. Do końca 2001 roku spółka ta ostatecznie utraciła płynność finansową. Zobowiązania krótkoterminowe spółki - w kwocie 8.328.000 złotych znacznie przekroczyły wartość majątku obrotowego spółki, wycenionego na kwotę 359.000 złotych. Z racji coraz trudniejszej sytuacji finansowej wspólnicy spółki (...) zdecydowali się w dniu 15.01.2001r. na złożenie wniosku o kredyt dyskontowy w kwocie 700.000 zł na okres do 10.09.2001r. do (...) Banku II Oddziału w B.. Celem tego kredytowania miało być jednorazowe pokrycie składanych do dyskonta czterech weksli po 175.000 złotych każdy, wystawionych przez spółkę (...). Wnioskując powoływali się przy tym na wcześniejszą umowę o współpracy nr (...). Natomiast jako prawne zabezpieczenie tego kredytu ponownie wskazali nieruchomość w B. wraz z ośrodkiem rekreacyjno- wypoczynkowym w trakcie realizacji. Terminy płatności czterech weksli miały przypadać na daty: 25.07.2001r., 20.08.2001r., 29.08.2001r. i 10.09.2001r. Bank zaakceptował wniosek, mimo, że znał trudną sytuację ekonomiczno finansową spółki, zaliczając spółkę do IV grupy ryzyka tj. ryzyko podwyższone. Natomiast o pozytywnym załatwieniu wniosku kredytowego zadecydowała istnienie zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości w B., ustalone w pierwotnej umowie o współpracy. W dniu 16.01.2001r. doszło do podpisania umowy o kredyt dyskontowy nr (...)pomiędzy spółką (...) a (...) Bankiem II Oddział w B.. Tego samego dnia doszło do przelania na rachunek spółki kwoty kredytu pomniejszonej o prowizję banku i kwotę dyskonta tj. kwoty 611.094,90 złotych. Z racji nie pierwszego weksla w terminie Bank obciążył rachunek spółki (...) kwotą 175.000 złotych. Pozostałe weksle także nie zostały wykupione przez spółkę (...) w wymaganych terminach. Na rachunku bankowym spółki (...) nie było środków finansowych. Bank zmuszony był zwracać się do wspólników spółki (...)z wezwaniami do zapłaty. Nie doszło jednak do spłaty zobowiązań wobec Banku. W dniu 17.09.2001r. Bank zwrócił się do wystawcy weksli czyli spółki (...) o wykup weksli, do czego także nie doszło. Bank kredytujący w dniu 4.10.2001r. wystawił bankowy tytuł egzekucyjny, wskazując że wymagalne zadłużenie w zakresie należności głównej wynosiło 525.000 złotych. W toku postępowania windykacyjnego (...) Bank S. A. II Oddział B. odzyskał należność główną z kredytu obrotowego nr (...) czyli 1.400.000 złotych. Natomiast do 4.09.2003r. nie uregulowano odsetek umownych w kwocie 90.357,73 złotych, odsetek przeterminowanych w kwocie 110.740,80 złotych, prowizji w wysokości 14.000 złotych, kosztów wezwań 420 złotych, odsetek ustawowych od dnia 5.10.2001 roku i z kredytu dyskontowego (...) należność główną w kwocie 525.000 złotych, nie uregulowano na dzień 4.09.2003 roku odsetek przeterminowanych w kwocie 15.434,13 złotych, prowizji 120 złotych, odsetek ustawowych od dnia 5.10.2001r. Czyn z punktu V W całym roku 2001 w spółce (...) finansującej budowę B., stale pogarszała się sytuacja finansowa, doszło do utraty płynności finansowej i stan ten ulegał dalszemu pogorszeniu. Inwestycja w B. była głównie finansowana zobowiązaniami krótkoterminowymi wobec swoich dostawców. Właściciele spółki (...) zostali zmuszeni do poszukiwania nowych źródeł finansowania. W związku z tym w dniu 11.04.2001r. doszło do założenia nowej spółki(...)sp. z o.o. Jedynymi udziałowcami nowopowstałej spółki zostali M. T.
(1), M. S.
(1)i J. K.
(1). Udziałowcy objęli po trzy udziały w kwocie po 1500 złotych, a jednocześnie zostali członkami zarządu spółki. Spółka, która była nowym podmiotem bez zobowiązań i działając bez obciążeń mogła uzyskać kredytowanie z banku, w celu dokończenia budowy w B.. W dniu 12.06.2001 roku M. T.
(1), M. S.
(1)i J. K.
(1), jako członkowie zarządu spółki (...) sp. z o.o. złożyli w Banku (...) I Oddziale w W. wniosek o udzielenie kredytu inwestycyjnego w kwocie 5.700.000 złotych na 8 lat. Środki z tego kredytu miały być przeznaczone na budowę hotelu wraz z wyposażeniem i niezbędną infrastrukturą. W załączonym do wniosku dokumencie - biznesplanie wskazali, iż wartość kosztorysowa inwestycji wynosi 8.110.500 złotych, zaś wartość wykonanych dotychczas robót stanowi kwotę 1.030.000 złotych. Spółka cywilna wskazała na źródła finansowania prowadzonej inwestycji jako 30% ze środków własnych, a wnioskowany kredyt miał stanowić 70 % tej inwestycji. Zabezpieczeniem tego kredytu miała być hipoteka zwykłą na nieruchomości zabudowanej hotelem o wartości obiektu hotelowego 4.522.000 złotych Do wniosku kredytowego spółka (...)załączyła dokument w postaci Biznes Planu opracowanego przez Biuro (...) sp. z o.o. Wszelkie dane tego opracowania, w tym w prognozie zobowiązań długoterminowych, były odzwierciedlone w sposób analogiczny we wniosku kredytowym. Dokument w postaci biznes planu został opracowany przez (...) na zlecenie (...) s.c. zgodnie z umową z dnia 21.03.2001r. dokument ten z miesiąca kwietnia 2001r. w dniu 8.05.2001 roku został odebrany przez M. T.
(1)(k. 2200-2205). Pracownicy banku podczas wstępnej analizy złożonego wniosku kredytowego nie zaakceptowali założeń wskazanych w tym biznes planie. Według banku założenia ekonomiczno- finansowe były zbyt optymistyczne, w szczególności w zakresie zakładanego obłożenia hotelu (70%- str.4 Biznes Planu), w zakresie stałego oprocentowania kredytu (na poziomie 6%- str.63 dokumentu). Według pracowników banku korekta tych założeń była niemożliwa, gdyż spowodowałaby całkowitą nieopłacalność inwestycji Bank zakreślił termin na udzielenie odpowiedzi przez wnioskującego o kredyt i wpłatę prowizji przygotowawczej. W tej sytuacji spółka (...) w dniu 18.07.2001 roku wycofała ten wniosek kredytowy. Wskazać należy, iż spółka (...) już wcześniej wnioskowała o kredytowania inwestycji w B. w (...) Banku, lecz bank ten odmówił finansowania inwestycji. Prace budowlane zostały wstrzymane na rok. Spółka poszukiwała kredytodawcy na sfinansowanie inwestycji w B., nie posiadając środków na dokończenie prac. Spółka (...) sp. z o.o. złożyła ponownie wniosek do I Oddziału Banku (...) w W. w dniu 14.09.2001r. o udzielenie kredytu inwestycyjnego denominowanego w przeliczeniu na franki szwajcarskie z przeznaczeniem na budowę hotelu wraz z wyposażeniem i niezbędną infrastrukturą. Tym razem spółka wnioskowała o kredyt w wysokości 4.810.000 złotych. Spółka jako zabezpieczenie kredytu zaproponowała hipotekę zwykłą na nieruchomości zabudowanej hotelem o wartości obiektu hotelowego 4.660.000 złotych i hipotekę zwykłą na nieruchomości zabudowanej obiektami ośrodka o wartości 2.498.328 złotych. Wraz z wnioskiem kredytowym członkowie zarządu spółki (...) załączyli zmodyfikowany samodzielnie dokument tj. Biznes Plan opracowany wcześniej przez Biuro (...) sp. z o.o. Pracownicy banku nabrali wątpliwości co do złożonej dokumentacji kredytowej, w tym co do treści złożonego biznes planu. W tej sprawie doszło do spotkania w dniu 20.09.2001r. w siedzibie banku z M. T.
(1)W toku spotkania pracownicy banku wskazali, że ze strony spółki konieczne będzie załączenie brakujących dokumentów, w tym wyceny nieruchomości proponowanych jako zabezpieczenie kredytu. Nie został zaakceptowany pomysł M. T.
(1), aby taką wycenę sporządzić później – po ustaleniu ryzyka transakcji i powodzenia projektu inwestycyjnego przez Bank. M. T.
(1)został poinformowany, że do czasu przedstawienia odpowiedniej dokumentacji wniosek spółki nie będzie rozpatrywany. W związku z koniecznością uzupełnienia tej dokumentacji w dniu 15.10.2001r. w B. doszło do inspekcji bezpośrednią, w której uczestniczyli przedstawiciele Banku oraz członkowie Zarządu spółki (...). Dokonano ustaleń, że to spółka (...) dokona oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości, jak też zaktualizowany biznes plan dotyczący zagospodarowania tej nieruchomości, budowy i wykończeniu budynku hotelowego. Bank zobowiązał się do dokonania analizy pod kątem udzielenia kredytu po przedstawieniu kompletu dokumentacji. Realizując wymagania banku spółka (...) w dniu 21.11.2001r. złożyła do I Oddziału (...) w W. operat szacunkowy sporządzony na zlecenie (...) s.c. przez rzeczoznawcę majątkowego M. P.
(1)odnośnie nieruchomości w B.. Rzeczoznawca majątkowy M. P.
(1)w swoim operacie szacunkowym wycenił gruntów na kwotę 364.711 złotych, zaś wartość budynku hotelu na 1.980.500 złotych. Łączną wartość nieruchomości na listopad 2001 ocenił na kwotę 5.850.000 złotych. Rzeczoznawca wskazaną wartość zdefiniował jako prawdopodobną cenę możliwą do uzyskania w wolnorynkowej transakcji sprzedaży tej nieruchomości w listopadzie 2001 roku. We wskazanym operacie szacunkowym grunty oszacowano stosując podejście porównawcze w metodzie cenowo-porównawczej i technice porównywania parami, zaś w odniesieniu do wód, obiektów budynkowych i infrastruktury stosując podejście kosztowe z zastosowaniem metody kosztów otworzenia i techniki elementów scalonych. Zatrudniony na umowę zlecenia przez Bank (...) I Oddział w W. rzeczoznawca majątkowy E. W.
(1)zaopiniował przedstawiony operat szacunkowy i zaproponował przyjąć wartość podaną w operacie szacunkowym jako wyjściową do dalszej procedury kredytowej. Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami, zarząd spółki B. sp z o.o. złożył w dniu 29.11.2001r. do I Oddziału (...) w W. dokument - Biznes Plan B.z listopada 2001 roku. Część tego dokumentu została zmodyfikowana w stosunku do oryginalnej treści sporządzonej przez biuro (...). Wszystkie strony do 33, 47-49, 57-59,66-67 tego dokumentu na dole zaopatrzone opisane były nazwą firmy (...) sp. z o.o., zaś na 4 stronie znajdowała się pieczęć firmowa tej firmy z nieczytelnym podpisem E. W.
(2)oraz pieczęć firmowa B. z podpisami M. T.
(1), M. S.
(1). W przedłożonym dokumencie zmiany zostały naniesione długopisem na piśmie komputerowym co do kwoty wnioskowanego kredytu(k.4), zaś na karcie 9,12 – przeprawiono kwotę szacowanych robót na 4.660 tys. złotych, zaś wartość wykonanych prac na kwotę 1.900. tys. złotych. Z kolei na karcie 32 biznesplanu wskazano, ze pierwszy rok działalności rozpocznie się 1.12.2001 roku. Przedstawiony dokument - biznes plan wprowadził w błąd pracowników Banku (...), co do faktycznego autorstwa tego dokumentu sygnowanego w nagłówku przez firmę (...) sp. z o.o., mimo, że uzupełnienia te były istotne z punktu widzenia oceny zasadności kredytowania i uzyskania kredytu przez spółkę, a wskazane korekty w tym dokumencie zostały nie zostały wykonane przez tę firmę konsultingową. Jednocześnie została złożona aktualizacja wniosku kredytowego - w dniu 11.12.2001r. , w którym wpisano –jak w przedstawionym biznes planie wartość kosztorysową inwestycji jako 8.454.100 złotych, a wartość prac dotychczas wykonanych na 1.900.000 złotych. Złożony wniosek kredytowy bank ocenił pozytywnie. Natomiast przyjęto 65% wartości przedmiotu zabezpieczenia określonej operatem, a nie 75 % określone Zarządzeniem nr (...) Prezesa zarządu (...). W ocenie Banku wycena nieruchomości w znacznej części sporządzona była metodą kosztową, która nie odzwierciedla wartości rynkowej czyli kwotę 5.596.5000 złotych. Dodatkowym warunkiem pozytywnej decyzji kredytowej było podwyższenie kapitału zakładowego w spółce (...). W dniu 26.01.2002r. doszło do nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników tej spółki, podczas którego wspólnicy spółki tj. M. T.
(1), J. K.
(1)i M. S.
(1)podjęli uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego do wysokości 3.484.500 złotych. Doszło do podwyższenia tego kapitału poprzez objęcia ich przez spółkę (...) sp. z o.o. 6.960 udziałów po 500 złotych każdy i pokryte aportem, miedzy innymi działkami w B.. Nadzwyczajne zgromadzenie spółki (...) wdało uchwałę o wyrażeniu zgody na zaciągniecie kredytu inwestycyjnego w Banku (...) w wysokości 4.810.000 złotych oraz na ustanowienie hipotek zabezpieczających ten kredyt. Jednocześnie wspólnicy spółki (...) wyrazili zgodę zarządowi spółki na nabycie od spółki (...) nieruchomości zabudowanej o nr (...), (...)w postaci budynku hotelowego za kwotę 1.900.000 złotych. Tego samego tj. 26.01.2002r. M. T.
(1), J. K.
(1)i M. S.
(1)jako wspólnicy spółki (...) podjęli uchwałę o wyrażeniu zgody na sprzedaż spółce (...) tejże nieruchomości. Ostatecznie w dniu 1.02.2002r. (...) sp. z o.o. podpisała umowę kredytową z (...) w W. o nr (...) o kredyt inwestycyjny w wysokości 4.810.000 złotych. Jako zabezpieczenie ustanowiono hipotekę na nieruchomości zabudowanej budynkami ośrodka o łącznej powierzchni 7,1512 ha. Warunkiem uruchomienia kredytu i wypłaty pierwszej transzy miało być przedstawienie przez kredytobiorcę umowy na wykonanie robót budowlanych w obiekcie hotelowymi, a także przedstawienie oświadczenia (...) Banku II Oddziału w B. o zwolnieniu wcześniej ustanowionej hipoteki na nieruchomości w B.. Aby sfinalizować sprawę wypłaty kredytu, zgodnie z wymaganiami Banku, Spółka (...) sp. z o.o. w dniu 5.02.2002r. zawarła umowę nr (...) ze spółką (...) na realizację budynku hotelowego w B. i firma (...) została wyznaczona generalnym wykonawcą. Zgodnie z treścią podpisanej umowy, zamawiający pozostawił sobie prawo decydowania o wyborze podwykonawcy, wyborze dostawcy materiałów i warunkach ich zakupu. Umowa przewidywała wynagrodzenie dla spółki (...) w kwocie 2.760.000 złotych brutto. Następnie pismem z dnia 19.02.2002r. (...) Bank II Oddział w B. wyraził zgodę na zwolnienie hipoteki ustanowionej na nieruchomości w B. pod warunkiem przekazania na jego rachunek kwoty 1.852.800 złotych jako spłatę zadłużenia spółki (...) wobec tego banku. Wykonując uchwały wspólników spółki (...) odnośnie podwyższenia jej kapitału w dniu 13.02.2002r. M. T.
(1)i M. S.
(1)działający jako członkowie zarządu spółki (...) oraz J. K.
(1)działający jako pełnomocnik spółki (...) zawarli umowę notarialną o przeniesieniu na rzecz spółki (...) własności nieruchomości rolnych w B., Z. i Ł. o łącznej wartości 3.374.600złotych tytułem aportu wniesionego za objęte przez spółkę (...) udziały w podwyższonym kapitale spółki (...). W tym samym dniu spółka (...) sprzedała spółce (...) zabudowaną nieruchomość w B. za kwotę 1.900.000 złotych. Spółka (...) ustanowiła hipotekę zwykłą na właśnie nabytych działkach w B. w kwocie 4.810.000 złotych. W dniu 20.02.2002r. doszło do przekazania przez Bank pierwszej transzy kredytu w kwocie 1.900.000 złotych, którą przelano na konto (...) II Oddział w B., jako spłatę zadłużenia jakie wobec tego banku miała spółka (...). Kolejne transze były uruchomiane po przedłożeniu przez spółkę (...) faktur, za prace wykonane przy budowie hotelu, wystawianych przez spółkę (...). W dniu 8.08.2002 roku spółka (...) wystąpiła do Banku (...) w W. o podwyższenie kredytu denominowanego inwestycyjnego o kwotę 910.000 złotych, wskazując, iż podwyższenie kwoty związanej jest z wzrostem powierzchni użytkowej i podwyższeniem standardu kompleksu B.. Do tego wniosku został dołączony przez zarząd spółki (...) dokument tj. Biznes Plan B. sygnowany datą lipiec 2002 roku – uzupełnienie. Na części dokumentu na poszczególnych stronach była wskazana firma (...) Sp. z o.o. Jednak firma (...) nie wykonała tego biznes planu z lipca 2002r. a jedynie pierwotną wersję z kwietnia
  1. Przedstawiony dokument w postaci biznes planu z lipca 2002r., jak też wcześniejszy z listopada 2001r. wprowadził w błąd pracowników Banku (...), co do faktycznego autorstwa tego dokumentu, wskazującego jako wykonawcę na firmę (...) sp. z o.o., a uzupełnienie tam dokonane nie zostały wykonane przez pracowników tej firmy konsultingowej. Wniosek kredytowy został wstępnie pozytywnie zaopiniowany przez specjalistę M. C. i skierowany pod obrady komitetu kredytowego. W dniu 3.09.2002r. doszło do podjęcia pozytywnej dla spółki decyzji o zwiększeniu kwoty kredytu zgodnie z wnioskiem. Jednocześnie kredytobiorca został zobowiązany do ustanowienia hipoteki w kwocie 910.00 złotych. W dniu 4.09.2002 roku podpisano aneks nr (...) do umowy nr (...), którym podwyższono kwotę kredytu na łączną kwotę do 5.720.000 złotych. Następnie doszło do aneksowania umowy między spółką (...) a generalnym wykonawcą spółką (...) w postaci zwiększenia harmonogramu robót oraz wynagrodzenie za pracę do wysokości 3.120.208 złotych. Sytuacja finansowa w spółce (...) pogarszała się, spółka nie regulowała rat kredytowych na rzecz Banku (...). Bank (...) zdawał sobie sprawę z co raz większych trudności w spółce, faktami zajęć komorniczych, czy nawet zagrożeniem upadłością spółki. W tej sytuacji w dniu 29.10.2003 roku doszło do wypowiedzenia przez bank tej umowy kredytowej. Bank wezwał spółkę do spłaty zadłużenia do dnia 7.11.2003r. Na 18.09.2003 roku spółka (...) posiadała znaczne zadłużenia w ZUS-ie w opłacaniu składek ubezpieczenia społecznego, zdrowotnego i z tytułu nie odprowadzania składek z tytułu Funduszu Pracy. Spółka wykazywała straty w latach 2002, 2003, 2004 i
  2. Wierzyciele tej spółki występowali do Sądu o ogłoszenie upadłości spółki (...), lecz Sąd oddalał wnioski z uwagi na brak majątku dłużnika wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania Następnie (...) prowadził działania windykacyjne przeciwko dłużnikowi spółce (...) sp. z o.o. w celu odzyskania należności z tytułu umowy kredytowej numer (...). Nieruchomość w B. będąca przedmiotem działań windykacyjnych została sprzedana w drodze licytacji i uzyskana w ten sposób należność pokryła wymaganą należność kapitałową (...). Pomimo przyznania kredytu inwestycyjnego przez Banku (...) spółce (...) sp. z o.o., na budowę hotelu w B. wraz z wyposażeniem i infrastrukturą, środki te nie zostały przeznaczone na zapłatę wykonawcom prac i dostawcom towarów na budowie w B.. Ze środków pochodzących z kredytu 3.120.208 złotych przeznaczono na zapłatę wynagrodzenia generalnemu wykonawcy przy budowie budynku hotelowego czyli spółce (...). Kwotę 1.852.800 złotych pochodzącą z kredytu przekazano wcześniej na spłatę zadłużenia spółki (...) wobec Banku (...) S.A. II O/B.. Kolejne transze kredytu były wypłacane na podstawie przedkładanych przez spółkę (...) faktur za roboty wykonane przy budowie w B., lecz środki te nie trafiały do wykonawców, mimo wykonania przez nich określonych prac, czy dostaw. M. T.
(1), M. S.
(1)i J. K.
(1)stanęli pod zarzutem popełnienia oszustwa na szkodę wielu podwykonawców podczas omawianej inwestycji przy budowie ośrodka w B. nie opłacając faktur za usługi i towary w okresie od lutego 2002r. i za taki czyn zostali oni skazani prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 10.06.2009r. w sprawie o sygn. III K 184/07 ma karz pozbawienia wolności i kary grzywny. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznania świadków: H. C. z k. 3550-3553, 5578-5582, 6609-6610, 9199-9201, P. B. k. 5791, 6798v, S. B. k. 4862-4864, 7022v-7023, 9293-9294, C. B. - k. 2585-2588, 2591-2596, 4775-4777, 5096-5097, 5613-5614, 5818-5819, 6570-6571v, 9168-9171, A. D.
(1)k. 2620, 5064-5066, 6599-6599v, 9185-9186), S. E. k. 2596a-2599, 2610, 4653-4656, 5088-5090, 6545-6546v, 9149-9152, A. F.
(1)k. 2621, 5060-5062, 6574, 9176, J. F.
(1)k. 2696-2697, 5080-5081, 5816, 6557v-6558, 9163-9165, J. G.
(1)k. 2633-2635, 4773-4374, 5682v, 6540-6541v, 9138-9142, J. G.
(3)k. 4357-4358, 9242, M. J.
(1)k. 2606-2609, 4778-4780, 5814v, 6573-6573v, 9064-9066, 9174-9175, H. K. k. 5084-5085, 6542-6544, 9143-9147, P. K. k. 2603-2605, 6541v-6542, 9142-3, A. P. k. 4858-44859, 5564-5565, 7020-7020v, 9288-9289, M. P.
(1)k. 3740-3745, 5620-5622, 5857-5859, 6627-6628, 9224-9226, H. P. k. 2626-2629, 6556v-6557, k. 9061-9063, 9161-9162, A. R. k. 2600-2602, 4657-4658, 5092-5093, 5611-5612,6571v, 6572v, 9171-9173, T. R. k. 2698-2701, 5067-5068, 6596-6596v, 9179-9180, E. Ś. k. 2630-2632, 5684-5685, 6086v, 6557, 9162-9163, A. T. k. 2582-2584, 5090a-5091, 5820-5821, 6544-6545, 9147-9149, W. T. k. 2589-2590, 5623-5625, 6597v-6598v, 9182-9184, J. U. k. 5626-5627, 6792v-6793, 9281-9282, E. W.
(1)k. 3515-3519, 4860-4861, 5805-5809, 6610-6611, 9201-9203, C. W. k. 4353-4354, 6628-v, 9227, A. W. k. 2613 – 2615, 5086-5087, 5098-5099, 6598v-6599, 9184-9185, E. W.
(2)k. 3577-3578, 4373-4375, 5082-5083, 6596v-6597v, 9180-9182, H. Z. k. 3503-3506, 4361-4362, 5801-5803, 65554v-6555, 9055-9060, 9157-9158, G. F. k. 3315-3316, 6555v, 9159-9160 oraz k. 11718-9, k. 12878-12879, k. 14742-14743 z akt IIIK 184/07, A. J.
(1)k. 4369-4370, 9288, W. P.
(1)k. 5077-5079, 9259-9260, H. G. k. 5094-5095, W. P.
(2)k. 5615-5617, 6694, 9256-9258, Z. P. k. 5618-5619, 5862-5863, 6792-6792v, 9280-9281, Z. M. k. 7812-7818, W. K. k. 7818-7822, Z. W. (k. 12796-12797v z akt sprawy III K 184/07, k. 4865-4866, k. 9258, 9463-9466), J. D. (k. 3520-3523 , k. 4365-4366 , k. 5566-5568 k. 9191-9193, 9466-7v), M. M.
(2)(k. 4359-4359v (pierwotna numeracja k. 10787v), k. 5570-5572 (pierwotna numeracja k. 12804-12806), k. 6798-6798v (k. 17264-17264v z akt sprawy III K 184/07), k. 9369-9375), B. S. (z k. 9692-9695, k. 12817-12820, k. 16896v poprzednia numeracja akt sygn. III K 184/07, k. 9513-9515), A. B. ( k. 3546-3549 k. 4371-4372, k. 5592-5595, k. 9193, k. 9467v – 9468), A. J.
(2)(k. 4351-4352 (pierwotna numeracja k. 10779-10780), k. 5588-5591 (pierwotna numeracja k. 12822-12826), k. 12822-12826 akt sprawy III K 184/07, k. 9223-9224, 9471-9472v), M. C. (k. 4355-4356, k. 5574-5576, 5811-5813, k. 9250-9251, k. 9354v- 9357), M. B. (k. 9672-9682, k. 12050-12052, k. 13134-13136, k. 14247-14249, k. 16816v-16817 poprzednia numeracja z akt sprawy III K 184/07, 9516-9519), M. L. (k. 3558-3560 (k. 9696-9700 poprzednia numeracja z akt sprawy III K 184/07), k. 4363-4364 (k. 10791-10792 akt sprawy III K 184/07), k. 5073-5075 (k.12102-12105 akt sprawy III K 184/07), k. 5596-5600 (k. 12832-12836 akt sprawy III K 184/07), k. 9234, k. 9556v- 9558v), J. M. (k. 3508-3514 (pierwotna numeracja z akt sprawy III K 184/07: k. 9641-9647), k. 5606-5610 (pierwotna numeracja k. 12842-12846), k. 12842-12846 akt sprawy III K 184/07, k. 13130-13133 z akt sprawy III K 184/07, k. 14240-14243 z akt sprawy III K 184/07, k. 9189-9191, k. 9468 – 9471), M. M.
(3)(k. 3562-3565 (pierwotna numeracja k. 9701-9706), k. 4367-4368 (pierwotna numeracja k. 10795-10796), k. 5601-5605, k. 5748-5754 (pierwotna numeracja k. 14202-14209 – akta o sygn. III K 184/07) oraz z k. 9215-9218, 9472v-73v). W oparciu o dokumentację zgromadzoną w aktach w postaci: wypisu z księgi wieczystej (k. 2482-2492), umowy kredytowej nr (...), pisma banku (k. 38), wniosku kredytowego wraz z dołączonymi dokumentami (k. 39-40, k. 41-42, k. 43-44), wesel in blanco (k. 67-68), harmonogramu spłat kredytu (k. 61i nast.), rekomendacji transakcji kredytowej (k. 73 -75), arkusza analitycznego (...) S.A. (k. 76-78), raportu o kliencie (k. 79-81), opinii analityka (k. 83), aneksu do umowy (...) (k. 62), umowa poręczenia (...) (k. 122-128) oraz aneksu do tej umowy (k. 133), umowa pomiędzy (...) a (...) o świadczenie usług w zakresie kredytowania (k. 328-329), akt notarialnego ustanawiającego hipotekę (k. 142-143), umowy poręczenia pomiędzy (...) a (...) (k. 129-132), umowy kredytowej z 11 sierpnia 2000 r. nr (...) (k. 170-173) wraz z aneksami (k. 215, 216, 246, 268, 269), notatki urzędowej (k. 2217-2226), pisma (...) SA z dnia 10 marca 2003 r. (k. 38), wniosku kredytowego (k. 167-169, 418 i nast.), rekomendacji transakcji kredytowej (k. 176 i nast.) , decyzji dyrektora ds. korporacji (k. 212), oświadczenia (...) Banku o zrzeczeniu się zabezpieczenia hipotecznego na w/w działkach (k. 213), odpisu z księgi wieczystej (k. 218), decyzji dyrektora ds. korporacji z 16.11.2000 r. (k. 219-2200, raportu o kliencie (k. 238-241), umowy przelewu wierzytelności (k. 251-252), uchwały Rady Nadzorczej (...) na prolongatę kredytu (k. 253), wniosku kredytowego o przedłużenie okresu trwania kredytu (k. 275), operatów szacunkowych k. 145-167, 2543-2562, 287-304, 2563-2580), opinii Komisji Arbitrażowej (k 3269 - 3288), informacji dotyczących wpisów w księgach wieczystych (k 218, 280, 305-311, 2232-2233, 2466-2478, 2237, 2482-2492, 6801-6849, 6850-6881), wniosku kredytowy (k. 39-40) z dołączonym bilansem (k. 41-42) i rachunkiem wyników (k. 43-44), harmonogram spłaty kredytu (k. 61 i nast.), rekomendacja transakcji kredytowej (k. 73 -75), arkusz analityczny (...) S.A. (k. 76-78), raport o kliencie (k. 79-81), opinia analityka (k. 83), arkusz analizy transakcji kredytowej (k. 83-85), aneks do umowy (...) (k. 62), umowa Nr (...) o kredyt (k. 45-50) akt notarialny ustanawiający hipotekę (k. 142-143), wniosek kredytowy (k. 167-169, k. 418), umowa nr (...) (k. 170-173), aneksy do umowy kredytowej (k. 215, 216, 246, 268-269), rekomendacja transakcji kredytowej (k. 176 i nast.), decyzja dyrektora ds. korporacji (k. 212), oświadczenie (...) Banku o zrzeczeniu się zabezpieczenia hipotecznego (k. 213), raport o kliencie (k. 238-241). umowy przelewu wierzytelności (k. 251-252), akt notarialny z 11 sierpnia 2000 r. (k. 281-283) umowa sprzedaży działek oraz akt notarialny z 16 sierpnia 2000 r. (k. 284-286), pismo banku (k. 565), wniosek kredytowy (k. 601-604) z 19.09.2000, ocena banku (k.604-606), wniosek na komitet kredytowy (k. 607), decyzja komitetu kredytowego (k. 608), umowa o kredyt obrotowy (k. 609-610), umowa i aneksy (k. 4728-4736), dyspozycja uruchomienia kredytu (k. 611), prośba o przesunięcie spłaty (k. 617, 4575), ocena banku (k. 618-624),wniosek na komitet kredytowy (k. 625), decyzja komitetu kredytowego (k. 626), aneks do umowy (k. 627), plan restrukturyzacyjny (k. 633-i nast.), wniosek na komitet kredytowy (k. 647) oraz opinia (k. 652), pismo (...)banku (k. 653), decyzja komitetu kredytowego (k. 656), plan restrukturazycayjny (k. 657 i nast.), wniosek na komitet kredytowy (k. 658) oraz decyzja (k. 663), wezwanie do zapłaty (k. 664, 665, 666, 667), odpowiedź na wezwania do zapłaty (k. 668), wniosek na komitet kredytowy oraz decyzja i aneks (k. k. 670-673), bankowy tytuł egzekucyjny (k. 787), wniosek o udzielenie kredytu dyskontowego (k. 677-688), wniosek z załącznikami (k. 4541 – 4554), wniosek na komitet kredytowy z 16.01.2001 (k. 689), decyzja dyrektora banku (k. 690), umowa o kredyt dyskontowy (k. 691-692, 4748-4752), wezwanie do zapłaty (k. 699, 701, ), pisma banku dotyczące weksla (k. 700), wniosek na komitet kredytowy wraz z decyzją (k. 702-703), bankowy tytuł egzekucyjny (k. 788), wniosek o wszczęcie egzekucji (k. 793), pismo wierzyciela do komornika (k. 805), umowa o współpracy nr (...) z (...) bankiem (k. 704-707), wniosek na komitet kredytowy (k. 709) z 7.06.2000 – propozycja opiekuna klienta do zobligowania kredytobiorcy do ustanowienia do dnia 20.07.2000 na rzecz banku hipoteki kaucyjnej na nieruchomości położonej we wsi B. oraz do wykonania wyceny tej nieruchomości, aneks z 18.08.2000 r. (k. 714), aneks do umowy o współpracy nr (...) (k. 717), operatu szacunkowego (k. 2245-2264, 4387-4407), pisma banku (k. 565), wezwanie do zapłaty (k. 566-567), wniosek kredytowy (k. 601-604, 625) z 19.09.2000 r., ocena banku (k. 604-606, 618-624), wniosek na komitet kredytowy (k. 607, 658,.), decyzja Komitetu kredytowego (k. 608, 626, 656), umowa o kredyt obrotowy (k. 609-610) oraz aneksy (k. 4728-4736), dyspozycja uruchomienia kredytu (k. 611), prośba o przesunięcie spłaty (k. 617, 4575), wniosek na komitet kredytowy (k. 647) oraz opinia (k. 652), pismo kredyt banku (k. 653), operatu szacunkowego (k. 4959, 718, 2245-2264, 4387-4407), wniosek o kredyt z załącznikami (k. 4767-4680), umowa z 1.02.2002 Nr (...) (k. 2328-2330), aneks (k. 2332-2336), operat szacunkowy (k. 3339-3420, 5128, 5133, 5873, 5907), opinia Komisji Arbitrażowej (k. 5107-5124), jak też dokumentację zgromadzoną w aktach sprawy III K 184/07 w tym na kartach: k.9465F, k.182-185, 180v-181, 194-197, k.9465i-9465k, k.12931-12941, k.10275v, k.10334-10336, k.10247v, k.10337-10339, k.10339-10363, k. 5909-5916, k. 5908, k. 5907, k. 5897-5899, k. 10214, k. 10386, 695v, 7877-7889, k. 10636-10637, k. 10636, 11492-11505, k.10540-10541, k.10524-10526, k. 12466, 12479, 12532, k.129, 14397, k.10632, k.10524-10529, k.10427, k.124666, 12479, k.12532, k.10908-10911, k.964, k.11508, k.6516v, k.14921, k.10827-10841, k.11019-11022, 1135-1137, k.11615-11616, k.11028, k. 1196-1200, 1202, k.12668-12699, k.1216-1220, k.11633-11636, k.1226, k.1230, k.11031, 11041-11042, k.11201, 11197A, k.1150-1156, k.2213-2222, 12314-12322, k.11480-11482, k.10079-10160, k.10141, k.5317-5319, k.11488, k.12641-12642, k.7234-7311, k.7312, k.7313, k.7314-7315, k.9469-9622, k. 7329, k.7323-7345, k.5651-5655, k.7475, 7477, k.7475-7476, k.5827-5833, k.7478-7484, k.7512, k.7135-7136, k.7390-7391, 7392, k.7279-7311, k.7397-7401, k.7393, 7396,k.7485, k.2301, k.14087-14090, k.12244-12245, 12285-122860 z akt III K 184/07 (pierwotna numeracja kart) oraz w oparciu o pozostały materiał dowodowy ujawniony w toku przewodu sądowego. Poszczególni oskarżeni złożyli w niniejszej sprawie na poszczególnych etapach postępowania bardzo obszerne i szczegółowe wyjaśnienia. Oskarżony M. T.
(1)na etapie postępowania przygotowawczego nie przyznał do popełnienia zarzucanych mu czynów i złożył wyjaśnienia. Wyjaśnił, że nie był członkiem zarządu spółki (...), kiedy ta spółka zaciągała kredyty. Wskazał, iż do sporządzenia operatów szacunkowych nieruchomości przy ulicy (...) i (...), wybrano rzeczoznawcę majątkowego z listy przedstawionej i akceptowanej przez bank. Jak wskazał oskarżony w jego opinii to rolą banku było sprawdzenie rzetelności sporządzonych wycen. Oskarżony wyjaśniał, że w jego ocenie wartość rynkową można ocenić tylko w czasie transakcji sprzedaży. Zarzucił bankowi, że jeżeli wycena nie odpowiadała rzeczywistemu stanowi rzeczy to bank powinien odmówić udzielenia kredytu. Odnosząc się do zarzutu działania na szkodę spółki (...), oskarżony M. T.
(1)wyjaśnił, że takim działaniem wyrządzałby również szkodę sobie, bowiem był współwłaścicielem tej spółki. M. T.
(1)stwierdził, że w jego ocenie wartość wyliczona przez biegłego J. L.
(1)nie jest wartością prawdziwą, podał przykład podobnej transakcji, gdzie cena sprzedaży była znacznie wyższa. Ponadto podał, że przy określeniu wartości nieruchomości na kwotę prawie 3 miliony złotych ustalono wartość sprzedawanej nieruchomości na kwotę 1.700.000 zł z uwagi a to, że sprzedaż następowała pomiędzy podmiotami powiązanymi kapitałowo. Dodatkowo oskarżony M. T.
(1)wyjaśnił, że nie posiada odpowiedniej wiedzy, aby móc ocenić prawidłowość kwoty wskazanej w operacie szacunkowym. Brak było jego zdaniem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że kwoty wskazane w operatach są zawyżone. Wyjaśnił, iż w 1998 roku w sąsiedztwie działki przy ulicy (...) sprzedano działkę o powierzchni 9.000 m2 za 2.000.000 złotych, zatem wartość nieruchomości przy ulicy (...) wyliczona przez biegłego sądowego w przedmiotowej sprawie jest wartością na pewno nieprawdziwą. Oskarżony M. T.
(1)Podważył rzetelność wyceny nieruchomości przy ul. (...) przez biegłego J. L.
(1)wskazując, że w wycenie porównawczej jest wymieniona transakcja z 1997 lub 1998 roku sprzedaży działki położonej w pobliżu za kwotę około 2.000. 000 złotych. Zasłonił się niepamięcią, co do ilości i rodzaju dokumentów przedstawianych rzeczoznawcy i biegłemu koniecznych do sporządzenia zleconych im przez firmy oskarżonego operatów szacunkowych. Oskarżony wyjaśniał, że nie pamięta czy osobiście uczestniczył w wizjach lokalnych na wycenianych działkach i jakie informacje przekazywał odnośnie ich wykorzystania. To samo dotyczyło zagadnienia wcześniejszej współpracy z M. K.
(1)i Z. U.
(1). Oskarżony M. T.
(1)wypowiedział się odnośnie kredytu nr (...) i (...) wyjaśniając, że na ich zaciągniecie wyraził zgodę zarząd i rada nadzorcza spółki (...), bowiem to był jedyny sposób na sfinansowanie zakupu. Przyznał, że uczestniczył w podpisywaniu umowy poręczenia, wstępnych rozmowach w banku, ale czy prowadził negocjacje tego nie pamiętał. Oskarżony wyjaśnił, iż w procedurze kredytowej do poszczególnych kredytów bank oceniał zdolność kredytową całej grupy kapitałowej. A za nią przemawiały fakty: roczne dochody wspólników po kilkaset tysięcy i obroty spółek po 20-40 milionów złotych. Podejrzany nie umiał wyjaśnić, dlaczego data zawarcia umowy kredytowej nr (...) była wcześniejsza niż data złożenia operatu szacunkowego na nieruchomość przy ulicy (...), stanowiącego o istocie zabezpieczenia hipotecznego do udzielanego kredytu. Oskarżony wyraził przypuszczenie, że umowę kredytową wydrukowano wcześniej, a podpisano faktycznie później po przedstawieniu operatu albo operat dostarczono później i dopiero po jego dostarczeniu uruchomiono kredyt. Odnosząc się do wyceny nieruchomości w B. oskarżony wyjaśnił, iż do wyceny tej również wybrano rzeczoznawcę z listy uznawanej przez Bank. Wyjaśnił, iż kredyty udzielone przez (...) Bank, o ile mu wiadomo, zostały spłacone. Zarzucił, że jeżeli bank uważał zabezpieczenie kredytu za słabe, to mógł zażądać wzmocnienia zabezpieczenia przez ustanowienie innych. Wyjaśnił, że także sporządzenie operatu szacunkowego odnośnie nieruchomości w B. na potrzeby kredytu uzyskanego w (...) zostało zlecone rzeczoznawcy majątkowemu wskazanemu przez bank. Wyjaśnił, że biznes plan z listopada 2001 i jego uzupełnienie z lipca 2002 roku były analizowane przez bank, który niczego nagannego się w nich nie dopatrzył. W odniesieniu do biznesplanu przedłożonego przy procedurze kredytowej oskarżony M. T.
(1)wyjaśnił, że dokument ten by szczegółowo analizowany przez bank. Podał, że biznes plan zamówiony został w firmie (...). Po analizie tego dokumentu bank udzielił informacji, że w takiej wersji biznesplan nie zostanie przyjęty z uwagi na zawyżenie jednego ze wskaźników. W ocenie oskarżonego M. T.
(1)nie istniały żadne formalne przeszkody, aby samodzielnie dokonać poprawek biznesplanie. Zmiany polegały na obniżeniu współczynnika obłożenia z siedemdziesięciu kilku na około 50 %, a więc o 30 % mniej niż w oryginale. Zmiana tego współczynnika spowodowała, że zmieniły się obliczenia dotyczące prognozy bilansu, rachunków wyników zysków i strat, oraz wskaźników przedstawiających efektywność inwestycji. Biznesplan w wersji końcowej, która została przyjęta przez bank do oceny, był zbiorem kart pochodzących od (...) i spółki (...). Oskarżony wyjaśnił, że karty różnią się tym, że karty (...) są z nadrukiem natomiast karty zawierające dokonane zmiany są bez nadruków. Najważniejsze karty przedstawiające prognozy bilansów i rachunków wyników zysków i strat zostały ostemplowane pieczęcią firmową i podpisane przeze oskarżonego M. T.
(1)i M. S.
(1). W toku aktualnego postępowania Sądowego oskarżony M. T.
(1)nadal nie przyznawał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i złożył ponownie wyjaśnienia na rozprawie. Odnosząc się do zmian naniesionych w dokumencie biznesplan przedłożonym do banku wyjaśnił, iż zmiana polegała na obniżeniu uregulowanych wskaźników, na obniżeniu tego biznesplanu, na przyjęciu realnych wskaźników, czyli nie tak bardzo optymistycznych. Nie wypowiedział się, kto naniósł te zmiany w dokumencie - na pewno jakiś pracownik. Wskazał, że pod zmianami, które są w biznesplanie są postawione pieczątki jego i pana S. i to te osoby zaakceptowały te zmiany. Podkreślił, że w ten sposób urealnili biznesplan, a nie zrobili tego w celu wyłudzenia kredytu. Dodał, że na kartach gdzie są zmiany są ich pieczątki z podpisami (k. 8865-8866, k. 9326-9327, k. 9384-9385 – poprzednia numeracja- akt III K 184/07, k. 5185-5187, k. 5210-5212, k. 5644-5646, k. 6223-6224, k. 6506-6507, 6556-6556v, 6570v-6572v, 6597v-6599, k. 6601v-6603, 6557v, 7613-7620, k. 8990v i nast.) Oskarżony M. S.
(1)nie przyznał się do zarzucanych mu czynów, zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego. Skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień (k. 8885-8887, k. 9403-9404, 13012-13014 akt III K 184/07 oraz z k. 5201-5202 5218-5220, 6208-6209, 6507-6507v, 7578). Oskarżony J. K.
(1)nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień (k. 8909-8911, k. 9365-9366 akt III K 184/07 oraz z k. 5194-5195 k. 5204-5206 k. 5660-5661 6216-6217, 6507v-6508, 7578-7579) Oskarżony M. K.
(1)na poszczególnych etapach postępowania nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. W swoich wyjaśnieniach wskazał, że oba operaty szacunkowe dot. nieruchomości przy ulicy (...) i (...) podpisał jako je sporządzający na prośbę swojego znajomego Z. U.
(1). Ten nie miał uprawnień państwowych rzeczoznawcy majątkowego, by samodzielnie sporządzać operaty na potrzeby pozasądowe i dlatego potrzebował „autoryzacji” osoby z uprawnieniami rzeczoznawcy majątkowego. Jak wyjaśnił, zgodził się to zrobić na prośbę Z. U.
(1)gdyż miał do niego zaufanie z racji na pełnioną przez niego wiele lat funkcję biegłego sądowego i ich wcześniejszą współpracę. Wyjaśnił, że żadnych czynności przy sporządzaniu przedmiotowych dokumentów nie wykonywał samodzielnie, czy osobiście. Oskarżony M. K.
(1)stwierdził, że wartość w tych operatach została określona na właściwym poziomie. Zaprzeczył, aby w tych operatach poświadczył nieprawdę bowiem Z. U.
(1)wycenił nieruchomości w oparciu o transakcje sprzedaży nieruchomości z atrakcyjną lokalizacją. A taką atrakcyjną lokalizacją legitymowały się także nieruchomości przy ulicy (...)i (...), bowiem znajdowały się w sąsiedztwie supermarketu (...). Poza tym przejeżdżając niejednokrotnie w pobliżu nieruchomości przy ul. (...), jeszcze przed sporządzeniem operatu widział doły i pagórki, świadczące o dużym zróżnicowaniu ukształtowania tego terenu. Odnośnie wyceny nieruchomości w B., wyjaśniał, iż oparł się na założeniach i uwarunkowaniach przedstawionych mu przez zlecającego operat, które opracowała specjalistyczna firma, uwzględnił jego życzenia, by wskazać szeroki zakres infrastruktury (korty tenisowe, baseny, pole golfowe, boisko do siatkówki), rozbudowę budynków i budowę nowych , które generowałyby roczne dochody na poziome także wskazanym przez zlecającego wykonanie operatu. Dodał, iż operat ten sporządzili wspólnie z Z. U.
(1). Zdaniem oskarżonego jest on sporządzony rzetelnie, bo w 2000 roku jest wykazana strata. Ponadto wartości przyjęte przez niego i Z. U.
(1)są zgodne z wartościami podanymi przez rzeczoznawcę P., który wartość rynkową określił na 817.022 złote, zaś w 2003 roku określił wartość samego hotelu na kwotę 6.230.000 złotych. Odnośnie kwestii nieokreślenia stanu ośrodka na czas sporządzania operatu, oskarżony wskazał, że jest to wartość dla okresu prognozy na 6 lat, bowiem ośrodek nie był skończony i był realizowany w trakcie prognozy. Odniósł się do nieprawidłowo zakreślonej funkcji według planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując, że nie jest ona funkcją sztywną i niezmienianą. Jak wyjaśnił oskarżony w jego operacie dot. nieruchomości w B. określono wartość dla aktualnego i przewidywanego sposobu użytkowania, a nie jak ustaliła Komisja Arbitrażowa alternatywnego sposobu użytkowania. W ocenie tego oskarżonego jego operat dotyczący B. może być porównany z operatami P. i F., a nie J. L.
(1). W toku aktualnego rozpoznania sprawy oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i złożył wyjaśnienia na rozprawie w dniu 29.10.2015r. W wyjaśnieniach wskazał, że z jego strony nie było żadnego działania ani wspólnie ani w porozumieniu z kimkolwiek i nie działał w celu osiągnięcia jakichkolwiek korzyści majątkowych ani sobie, ani komukolwiek innemu. Wyjaśnił, iż nie udzielał jakiejkolwiek pomocy członkom Rady Nadzorczej spółkom PW (...), (...), ani ich członkom, ani innym spółkom, ich członkom, czy pracownikom. Nie udzielałam też żadnej pomocy nikomu do doprowadzenia banków do niekorzystnego rozporządzania mieniem w postaci kredytów i nie przyczynił się do doprowadzania do niekorzystnego rozporządzania mieniem banków poprzez niespłacenie kredytów. Oskarżony wskazał, iż nie miał z tym nic wspólnego. W wyjaśnieniach wskazał, iż nie poświadczył nieprawdy, ponieważ rynkowa wartość nieruchomości w operatach na (...) i K. sporządzonych przez Z. U.
(1), w których na jego zamówienie sprawdzał część merytoryczną była prawdziwa. A on je współautoryzował w tym to zakresie. W jego opinii określona wartość została sporządzona w oparciu o ceny transakcyjne nieruchomości pochodzące z rynku lokalnego i została ona określona na właściwym poziomie. Z kolei wartość rynkowa nieruchomości Ośrodka (...) w miejscowości B., której jest współautorem, została określona w oparciu o sprawdzone dochody rynkowe i została określona na właściwym, całkowicie bezpiecznym poziomie, absolutnie nie zawyżonym. W ocenie oskarżonego potwierdzeniem tego, iż została oparta ona o rynkowe dochody, jest treść operatu pana P., czy pana F.. Oskarżony odniósł się do tych poszczególnych operatów dot. wskazywanych nieruchomości i wyraził opinię, że zostały wykonane prawidłowo. W ocenie oskarżonego jego oskarżenie jest niesłuszne i bezpodstawne. Oskarżony podkreślił, że zapisy w księgach wieczystych dotyczące stanu hipotek nie mają absolutnie żadnego wpływu na wartość nieruchomości. Jak podał, zadaniem operatu jest określenie wartości na właściwym poziomie i to zadanie zostało wypełnione w każdym przypadku, natomiast banki są obowiązane i świadome i w każdym przypadku same uzyskują wiedzę na temat stanu zapisów w księgach wieczystych w zakresie hipotek w momencie przed podpisaniem umowy. Oskarżony zarzucał w swoich wyjaśnieniach nieprawidłowości w operatach sporządzonych przez biegłego L. i błędnie przyjęte przez niego określone wartości ocenianych nieruchomości (k. 3710-3712, k. 5234-5235, 5236-5238, 5671-5672, k. 13003-13006 (akt III K 184/07), k. 6231-6232, k. 6299-6300, 6508-6512v, 6557v, 6571-6571v, 6598-6598v, 6599, 6602, 6609v, k. 7111v-7112v, k. 7579-7581, k. 8986 i nast.). Sąd zważył, co następuje: Podczas kolejnego – trzeciego rozpoznania sprawy przed Sądem I Instancji Sąd skupił się na wytycznych Sądu Apelacyjnego i wskazanych uchybieniach, które miały doprowadzić do właściwych ustaleń faktycznych, procesowych i prawidłowej oceny materiału dowodowego. W zdecydowanej mierze fakty dotyczące działalności oskarżonych (M. T.
(1), M. S.
(1)i J. K.
(1)) w ramach poszczególnych spółek, w tym w spółce cywilnej (...), której byli wspólnikami, w spółce z o.o. (...), gdzie zasiadali w radzie nadzorczej, w powiązanej kapitałowo spółce (...) sp. z o.o., jak też w spółce (...) sp. z o.o. – w której występowali jako udziałowcy i członkowie zarządu tej spółki, były bezsporne i wprost wynikały ze zgromadzonej i jednoznacznej dokumentacji. Także poszczególne działania spółek i ich organów w zakresie poszczególnych umów związanych ze stawianymi oskarżonym zarzutami, transakcjami, wnioskami kredytowymi, były to fakty nie kwestionowane przez strony i znajdujące pełne odzwierciedlenie w dokumentacji, czy też osobowych źródłach dowodowych. W pewnym zakresie kwestionowana była ocena sytuacji finansowej poszczególnych spółek, w których działali oskarżeni. Natomiast materiał dowodowy w tym zakresie także jednoznacznie wskazuje na dynamiczne pogarszanie się sytuacji finansowej spółki cywilnej (...) (później przekształconą w spółkę jawną, a następnie w spółkę (...) sp. z o.o. ). Bezsprzecznie do końca 2001 roku spółka ta ostatecznie utraciła płynność finansową. Zobowiązania krótkoterminowe spółki - w kwocie 8.328.000 złotych znacznie przekroczyły wartość majątku obrotowego spółki, wycenionego na kwotę 359.000 złotych. I z tego faktu wynikała konieczność zdobywania środków finansowych poprzez kredyty bankowe. Aby ocenić jednoznacznie, czy zachowanie poszczególnych oskarżonych w ramach stawianych im zarzutów wyczerpywało znamiona przestępstw należało ocenić wiedzę oskarżonych odnośnie poszczególnych działań i transakcji, ich świadomość co do podejmowanych decyzji, jak też kwestię zamiaru przy podejmowaniu poszczególnych operacji i podczas posługiwania się dokumentami i umowami (w tym np. co do treści operatów szacunkowych, czy treści zmodyfikowanego dokumentu biznes planu). Odnosząc się do treści wyjaśnień oskarżonych, to zasadniczo nie sposób dać wiary wyjaśnieniom wszystkich oskarżonych - M. T.
(1), J. K.
(1)i M. S.
(1), a także M. K.
(1). Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że oskarżeni uczestnicząc w prowadzeniu poszczególnych spółek jako wspólnicy, udziałowcy, członkowie zarządu, czy rady nadzorczej, dopuścili się przypisanych im w wyroku czynów (oprócz czynu I od którego Sąd ich uniewinnił). Sąd krytycznie ocenił wyjaśnienia oskarżonego M. T.
(1)w zakresie jego roli (i współoskarżonych) podczas ubiegania się o poszczególne kredyty, jak też roli podczas zlecenia i powstawania poszczególnych operatów szacunkowych sporządzanych przez rzeczoznawców majątkowych, w tym przez M. K.
(1). Sąd nie zaakceptował też wyjaśnień tego oskarżonego odnośnie jego roli oraz zamiaru w zakresie złożonego podczas procedury kredytowej do banku zmodyfikowanego dokumentu - biznes planu. Zdaniem Sądu wyjaśnienia M. T.
(1)są niewiarygodne. Przecież oskarżony M. T.
(1)(podobnie jak i jego wspólnicy oskarżeni M. S.
(1)i J. K.
(1)) miał pełną świadomość dotyczącą obciążeń hipotecznych i wpisów w księgach wieczystych odnośnie poszczególnych nieruchomości. M. T.
(1)wskazał, ze zamawiając operaty dotyczące nieruchomości przy ul. (...) zwrócili się do K. i U., gdyż wcześnie już wykonywali takie operaty. Odnośnie wyjaśnień oskarżonego M. K.
(1)to można dać im wiarę jedynie w minimalnej części, tj. w zakresie jego twierdzeń odnośnie podpisywania przez niego (czy autoryzowania) operatów szacunkowych sporządzonych w rzeczywistości przez Z. U.
(1). Jednak ten fakt nie wpływa w żaden sposób na możliwość uniknięcia odpowiedzialności karnej przez tego oskarżonego w zakresie merytorycznej treści tych operatów, które sygnował swoim podpisem. Oskarżony ten w swoich wyjaśnieniach próbował przekonywać co do prawidłowości sporządzonych operatów szacunkowych, które podpisywał, jak też kwestionował w całej rozciągłości wszelkie zastrzeżenia wyrażone przez innych biegłych, komisje arbitrażowe, jak też opinie – operaty szacunkowe, które określały inne wartości ocenianych nieruchomości. W tym zakresie nie można się zgodzić z wyjaśnieniami oskarżonego, które zmierzają do obniżenia wiedzy, autorytetu innych specjalistów z zakresu wyceny nieruchomości, gdyż nie są one przekonujące i mają niskie znaczenie merytoryczne, zaś są nastawione w kierunku obrony i uniknięcia odpowiedzialności karnej. Wyjaśnienia tego oskarżonego w dużej mierze kwestionują działanie wspólnie i w porozumieniu z pozostałymi oskarżonymi, w zakresie wprowadzania w błąd banków przy pozyskiwaniu pomocy finansowej (kredytów), lecz również w tym zakresie nie można było dać im wiary, gdyż były sprzeczne z dostępnym w sprawie materiałem dowodowym. Należy je ocenić jako pokrętne nie oddające całokształtu rzeczywistych zdarzeń, do których doszło w związku z poszczególnymi zdarzeniami opisanymi w zarzutach i w wyżej przedstawionym stanie faktycznym. Dodać należy, że z racji śmierci Z. U.
(1)nie było możliwości zweryfikowania linii obrony oskarżonego M. K.
(1)w zakresie jego faktycznego udziału w sporządzaniu operatów sygnowanych także przez Z. U.
(1). Już na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd nie dostrzegł konieczności dalszego badania i prowadzenia postępowania dowodowego, poprzez dopuszczanie kolejnych opinii biegłych rzeczoznawców majątkowych odnośnie nieruchomości położonych w B. przy ul. (...) oraz przy ul.(...) (chodzi o zarzuty z pkt. I, II, III, VI i VII). W tym zakresie postępowanie dowodowe nie wymagało przeprowadzania kolejnych opinii biegłych zmierzających do wydania nowych operatów szacunkowych. Sąd przychylił się zatem do uprzednio sporządzonych przez biegłych opinii uznając je za miarodajne i w pełni przydatne do poczynienia ustaleń faktycznych w niniejszym postępowaniu. Także Sąd Odwoławczy nie dostrzegał w tych opiniach mankamentów skutkujących koniecznością pogłębienia tego materiału dowodowego, w szczególności poprzez sporządzanie kolejnych opinii. Stąd także decyzje procesowe Sadu o nieuwzględnieniu wniosków dowodowych stron w takim zakresie tj. w kierunku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w celu sporządzenia kolejnego operatu szacunkowego odnośnie tychże nieruchomości. Zupełnie inaczej sytuacja przedstawiała się w stosunku do konieczności ponownej wyceny, czy też weryfikacji dotychczasowych opinii biegłych w zakresie nieruchomości położonej w B. (chodzi o zarzuty postawione poszczególnym oskarżonym w pkt. IV, V i VIII). Biorąc pod uwagę treść wytycznych wskazanych przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku podczas ponownego rozpoznania niniejszej sprawy, w celu ustosunkowania się do zarzutów postawionych poszczególnym oskarżonym w akcie oskarżenia, była m.in. konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzająca do zweryfikowania wartości rynkowej nieruchomości w B.. Sąd realizował zatem podczas kolejnego rozpoznania niniejszej sprawy postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia wartości nieruchomości w B.w datach 6 lipca 2000 r. i 20 listopada 2001 r., poprzez uzupełnienie poprzednich opinii przez biegłego J. L.
(1)w odniesieniu do obu sporządzonych operatów, czy też badając prawidłowość sporządzenia przez tego biegłego opinii - operatu przez inny podmiot, spełniający wymogi z art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami . Wobec zachodzących wątpliwości co do prawidłowości sporządzonych opinii przez biegłego J. L.
(1), zgłaszanych przez Komisję Arbitrażową oraz przez Zespół (...) w W. Sąd uznał za konieczne dopuszczenie kolejnej opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości w celu wykonania kolejnych operatów szacunkowych dotyczących nieruchomości położonej w B.. O czym mowa niżej. Przechodząc do rozważań w zakresie kolejnych czynów zarzucanych oskarżonym. W pierwszej kolejności należy odnieść się do wydarzeń pierwszych chronologicznie, związanych z czynami zarzucanymi w punktach I (dot. oskarżonych M. T.
(1), M. S.
(1)i J. K.
(1)) i VI (dot. M. K.
(1)), a dot. kredytu inwestycyjnego w kwocie 700.000 zł udzielonemu Spółce (...) sp. z o.o. na podstawie umowy nr (...) z dnia 28 stycznia 2000 r. przez Bank (...) S.A. II Oddział w B. i posłużeniem się podczas tej procedury bankowej poświadczającym nieprawdę operatem szacunkowym z dnia 4 lutego 2000 r. dot. nieruchomości położonej w B. przy ul. (...) b/n składającej się z działek nr (...) o łącznej powierzchni 2.913 m 2 , podpisanym przez oskarżonego M. K.
(1). Okoliczności związane z zarzutem z pkt. I w dużej mierze były bezsporne i wynikają ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Bezsprzecznie Spółka (...) ubiegła się o kredyt w Banku (...) S.A. II Oddział w B. w wysokości 700.000 zł. Po zgromadzeniu stosownej dokumentacji i procedurze bankowej związanej z rozpatrywanym wnioskiem kredytowym w dniu 28 stycznia 2000 r. doszło do podpisania umowy kredytowej nr (...). Poręczycielem tego kredytu był między innymi Bank (...) w W. - do kwoty 350.000 zł. Kwota ta uzyskana była ze środków Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych uzyskanego na podstawie umowy nr (...) z dnia 14 lutego 2000 r. Bezspornie zabezpieczeniem wskazanej umowy kredytowej była hipoteka na nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej w B. przy ul. (...) b/n składającej się z działek nr (...) o łącznej powierzchni 2.913 m2 stanowiącej własność (...) s.c. Wnioskujący w imieniu spółki (...) posłużyli się w procedurze uzyskania tego kredytu operatem szacunkowym z dnia 4.02. 2000 r. sporządzonym i podpisanym przez Z. U.
(1)i M. K.
(1). Zgodnie z treścią tego operatu wartość nieruchomości została określona na kwotę 753.616 zł. Powyższe wynika ze zgromadzonej dokumentacji, w tym z: wypisu z księgi wieczystej (k. 2482-2492), umowy kredytowej nr (...), pisma banku (k. 38), wniosku kredytowego wraz z dołączonymi dokumentami (k. 39-40, k. 41-42, k. 43-44), wesel in blanco (k. 67-68), harmonogramu spłat kredytu (k. 61i nast.), rekomendacji transakcji kredytowej (k. 73 -75), arkusza analitycznego (...) S.A. (k. 76-78), raportu o kliencie (k. 79-81), opinii analityka (k. 83), aneksu do umowy (...) (k. 62), umowa poręczenia (...) (k. 122-128) oraz aneksu do tej umowy (k. 133), umowa pomiędzy (...) a (...) o świadczenie usług w zakresie kredytowania (k. 328-329), akt notarialnego ustanawiającego hipotekę (k. 142-143), umowy poręczenia pomiędzy (...) a (...) (k. 129-132). Nie ulega wątpliwości, że aby prawidłowo odnieść się do czynów zarzucanych oskarżonym w pkt. I i VI (komparycji wyroku) należy dokonać oceny zachowania poszczególnych oskarżonych i ich ewentualnej odpowiedzialności, w tym w zakresie ich świadomości i wiedzy co poszczególnych wydarzeń, a także zamiaru, co następnie implikuje ocenę co do ich odpowiedzialności karnej. Okoliczności faktyczne związane z ubieganiem się o kredyt inwestycyjny do Banku (...) SA przez spółkę (...) sp. z o.o. oraz wszelkie formalności związane z tym kredytem były zupełnie bezsporne i wynikają z treści zgromadzonej w aktach dokumentacji. Można zwrócić uwagę na relacje czasowe dotyczące dnia podpisania umowy kredytowej oraz datę widniejącą na dokumencie w postaci operatu szacunkowego nieruchomości stanowiącej prawne zabezpieczenie tego kredytu. Przedmiotowa umowa nr (...) o kredyt inwestycyjny podpisana została 28.01.2000r. W treści tej umowy, w §15 tej wskazano jako prawne zabezpieczenie kredytu miedzy innymi hipotekę zwykłą w wysokości 700.000 złotych na nieruchomości położonej w B. przy ulicy (...), oraz ustanowiono § 31 ust. b umowy hipotekę na rzecz Banku (k.10181-10185 akt III K 184/07). Natomiast dokument w postaci operatu szacunkowego nosi datę 4.02.2000r. Czy zatem dokument ten miał istotne znaczenie dla kwestii realizacji ze strony banku umowy kredytowej. W ocenie Sądu niewątpliwie tak i bez przedstawienia operatu szacunkowego dotyczącego tejże nieruchomości nie doszłoby do zrealizowania umowy kredytowej. Czy oskarżeni w zakresie zarzutu z pkt. I zrealizowali swoim działaniem odnośnie opisywanych zdarzeń związanych z tą umową kredytową znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Ocena tego jest związana z kwestią oceny ich świadomości i zamiaru w kontekście poszczególnych wydarzeń związanych z zawarciem umowy, jak też w zakresie zlecenia i sporządzenia operatu szacunkowego dot. nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu. Oczywistym jest, że dokument ten – z dnia 04.02.2000r. miał podstawowe znaczenie z punktu uzyskania korzystnej decyzji kredytowej, gdyż działka ta miała stanowić podstawowe zabezpieczenie (hipoteczne) wnioskowanego kredytu i to niezależnie od tego, że umowa kredytowa podpisania została w dniu 28.01.2000r. Okoliczności dotyczące ubiegania się o kredyt bankowy wskazali wysłuchani w sprawie świadkowie - pracownicy banku udzielającego kredyt. Zeznania tych świadków wskazują też, że dokument w postaci przedstawionego operatu szacunkowego dot. tej nieruchomości był nierozerwalnie związany z zawartą umową kredytową. Świadek M. J.
(1)wskazał, że M. T.
(1)przed zawarciem umowy przedstawił dokument o wartości nieruchomości proponowanej na zabezpieczenie, ale bank wymagał dokumentu aktualnego nie starszego niż pół roku i mogło być tak, że ten aktualny mógł być złożony już po zawarciu umowy kredytowej (k. 2606-2609, 4778-4780, 5814v, 6573-6573v, 9064-9066, 9174-9175). Z kolei członek komitetu kredytowego Oddziału II Banku (...) s.a. w B. A. F.
(1)zeznała, iż podejmując pozytywną decyzję kredytową opierała się na dokumentach sporządzonych przez opiekuna klienta (czyli M. J.
(1)) i rekomendacji analityka ryzyka tj. A. D.
(1). Świadek nie potrafiła określić jakie dokumenty spółka (...) złożyła przed podjęciem decyzji kredytowej, a jakie później. Świadek stanowczo zeznała, że przedstawiony przez spółkę operat z dnia 4.02.2000r. służył do podjęcia decyzji o przyznaniu kredytu (k. 2621, 5060-5062, 6574, 9176). Z kolei świadek A. D.
(1)podała, że nie pamiętała na jakiej podstawie oceniła wartość nieruchomości na ulicy (...), skoro operat został datowany już po podpisaniu umowy kredytowej. Świadek nie potrafiła określić kto i kiedy przedłożył operat szacunkowy dotyczący nieruchomości przy ulicy (...). Jednocześnie w ocenie świadka operat został wykorzystany do uzyskania przez spółkę (...) wnioskowanego kredytu (k. 2620, 5064-5066, 6599-6599v, 9185-9186). Zajmująca stanowisko menadżera klienta w Banku (...) S.A. J. F.
(1)podała, iż spółka (...) była stałym klientem Banku i sprawozdania finansowe tej firmy były znane bankowi wcześniej. Dlatego też procedura kredytowa była szybsza. W ocenie świadka określenie zdolności kredytowej tego kredytobiorcy trwało 3 dni (k. 2696-2697, 5080-5081, 5816, 6557v-6558, 9163-9165). Świadek M. L. z banku poręczającego tj. (...) w swoich zeznaniach wskazał, że w trybie uproszczonym udzielania poręczenia, tak jak w przypadku kredytu nr (...) nie dokonuje się analizy finansowej, lecz tylko formalno- prawnej. Podał, że jedynie bank kredytujący zaświadcza, ze klient ma zdolność kredytową, w związku z czym operaty szacunkowe nie miały wpływu na podjęcie decyzji w trybie uproszczonym. Natomiast J. G.
(1), członek Zarządu spółki (...) nie potrafił wyjaśnić dlaczego operat szacunkowy dotyczący nieruchomości przy ulicy (...) nosi datę późniejszą niż umowa kredytowa. Świadek nie potrafił podać istotnych szczegółów. Nie wiedział, czy przedłożony operat został wykorzystany do uzyskania czy do uruchomienia kredytu. Świadek nie potrafił powiedzieć szczegółów odnośnie sposobu ustalenia wartości nieruchomości, czy też kto zlecał dokonanie wyceny. Z relacji tego świadka wynika, że negocjacje w Banku prowadził M. T.
(1). Według zeznań świadka, wykonywał on polecenia członków Rady Nadzorczej. Jak wynika z jego relacji to M. T.
(1)wskazywał mu kiedy ma stawić się w Banku i podpisać umowę kredytową. Świadek, jak podał, nie znał nawet jakichkolwiek warunków kredytowych i podpisywał je formalnie jako osoba reprezentująca Spółkę (k. 2633-2635, 4773-4374, 5682v, 6540-6541v, 9138-9142). Świadek H. P. zajmująca stanowisko głównej księgowej w spółce (...) nie miała wiedzy odnośnie procedury ubiegania się o przedmiotowy kredyt. Wskazała jedynie, że w zakresie kredytów nr (...) i (...) sporządzała dokumentację finansowo- księgową wymaganą przez Bank kredytujący, lecz nie przedkładała operatów szacunkowych do Banku (k. 2626-2629, 6556v-6557, k. 9061-9063, 9161-9162). W ocenie Sądu, mając na uwadze relacje powyższych świadków, do jednych z warunków zawarcia umowy z dnia 28.01.2000r. o kredyt inwestycyjny nr (...), należało sporządzenie operatu szacunkowego nieruchomości przy ul. (...) przez uprawnioną osobę (akceptowaną przez Bank) i dostarczenie takiego operatu Bankowi. Brak wypełnienia tego warunku spowodowałby odmowę wypłaty (uruchomienia) środków kredytowych. Nie ma przy tym znaczenia, że data sporządzenia operatu to 4 lutego 2000 r., czyli jest to data późniejsza niż zawarcie umowy kredytowej. Nie może budzić wątpliwości, że dokument w postaci operatu szacunkowego z dnia 4.02.2000r., który wykazywał wartość nieruchomości będącej przedmiotem zabezpieczenia, miał podstawowe znaczenie dla banku kredytującego dla uzyskania wsparcia kredytowego. Świadczy o tym także dokumentacja sporządzona w banku, w postaci analizy transakcji kredytowej sporządzonej przez M. J.
(1), opinii analityka rynku z dnia 24 stycznia 2000 r. A. D.
(1), o czym wspominali wskazani świadkowie. Dowody te wskazują na istnienie wcześniejszej wyceny nieruchomości niż sporządzony ostatecznie operat z dnia 4.02.2000r. Wskazać też należy na zbieżność wartości dotyczącej nieruchomości, co dodatkowo świadczy o tym, że wcześniej ta wartość była już szacunkowo w jakiś sposób określona, a operat szacunkowy powielał taką wartość. Zatem zeznania zeznań świadków M. J.
(1), A. D.
(1)i A. F.
(1), wskazują, że to zabezpieczenie hipoteczne warunkowało udzielenie kredytu. Zatem operat szacunkowy i wdrożona w nim wartość współgrał z zabezpieczeniem wskazanym w umowie bankowej. Logiczne jest rozumowanie, kolejne czynności warunkowały wypłatę środków wskazanych w umowie kredytowej. Były to zatem przedstawienie operatu określającego wartość nieruchomości w takiej a nie innej wysokości, jak też prawne ustanowienie hipoteki. Jeszcze raz należy podkreślić, że treść dokumentu analiza transakcji kredytowej, sama umowa kredytowa i wskazane w niej prawne zabezpieczenia kredytu koresponduje z wartością wyceny nieruchomości przy ul. (...) wycenionej na kwotę 753.616zł. Taka sekwencja zdarzeń nie mogła być przypadkowa. Niemniej jednak zbieżność tych kwot nie zmienia sytuacji związanej z chronologią zdarzeń tj. datą podpisania umowy kredytowej (28.01.2000r), a późniejszą datą sporządzenia operatu szacunkowego (04.02.2000r). Punktem wyjścia do oceny tego czynu oraz działania, wiedzy i świadomości oskarżonych co popełnienia przestępstwa, jest kwestia sporządzenia na zlecenie spółki cywilnej (...) umowy z dnia 31.01.2000 roku o dzieło z biegłym sądowym Z. U.
(1)na sporządzenie operatu szacunkowego nieruchomości przy ulicy (...) b/n w B.. Bezsprzecznie współautorem sporządzonego operatu szacunkowego był M. K.
(1), który także podpisał się pod sporządzonym operatem. Operat został sporządzony w dniu 4.02.2000 roku przez Z. U.
(1)(podpisującego się jako biegły sądowy z zakresu budownictwa) i M. K.
(1)(podpisanego jako rzeczoznawca majątkowy). Już w tym miejscu należy zaznaczyć, iż Z. U.
(1)zmarł w dniu 14.03.2004 roku (k.6460 akt III K 184/07), zatem nie było możliwości ustalenia jego relacji i wersji odnośnie sporządzonych przez niego operatów szacunkowych omawianych w sprawie. Natomiast Sąd nie przychylił się do wersji prezentowanej przez oskarżonego M. K.
(1)o rzekomym jedynie autoryzowaniu przez niego operatów, których autorem był Z. U.
(1)(w odniesieniu do nieruchomości przy ul. (...) i (...)). Skoro M. K.
(1)podpisywał się pod tymi dokumentami to jednoznacznie należy go uznać za współautora podpisanych operatów w równym stopniu do Z. U.
(1). Faktem jest, iż Z. U.
(1)i M. K.
(1)łączyła długoletnia znajomość zawodowa. Faktem jest, iżZ. U.
(1)utracił uprawnienia zawodowe rzeczoznawcy majątkowego i wykonywał jedynie funkcję biegłego sądowego, co wynika także z zeznań świadka J. U. (k. 5626-5627, 6792v-6793, 9281-9282). Jednakże nie zmienia to powyższych ustaleń. Nawet o ile to Z. U.
(1)zwrócił się do oskarżonego M. K.
(1)z prośbą o złożenie podpisu pod opracowanym przez niego operatem, to taki podpis automatycznie oznaczał, że M. K.
(1)był w równym stopniu współautorem operatu szacunkowego i w pełni odpowiadał za jego treść w całej rozciągłości. Zatem musiał z treścią zapoznać się i dokonywać ich weryfikacji. W sporządzonym operacie wskazano, iż został on sporządzony według stanu i poziomu cen na dzień 31.01.2000 roku, a wartość nieruchomości wyceniono na kwotę 753.616 złotych i stanowi ona wartość rynkową dla aktualnego sposobu wykorzystania przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metody porównywania parami. W operacie zaznaczono, że został on sporządzony do ustalenia zabezpieczenia spłaty pożyczki pod zastaw hipoteczny (k.145-160 – operat szacunkowy). Odnosząc się zatem do nieprawidłowości przy sporządzeniu tego dokumentu przez oskarżonego M. K.
(1), który podpisał się pod tym dokumentem, a zatem z pewnością był współautorem tego operatu i odpowiadał w całości za jego treść. Nie ulega wątpliwości, że w dokumencie tym doszło do poświadczenia nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie prawne. Po pierwsze w dokumencie figurował zapis, że według aktualnego (na dzień wyceny) stanu prawnego nieruchomości gruntowej, w księdze wieczystej nr (...)nie ma wpisów w dziale IV Hipoteki, podczas gdy w rzeczywistości nieruchomość ta była obciążona hipotekami kaucyjnymi w kwotach 300.000 zł i 200.000 zł na rzecz Rafinerii (...) SA. w G.. Po drugie kolejne poświadczenie nieprawdy polegało na określeniu wartości rynkowej wycenianej nieruchomości według stanu nieruchomości i poziomu cen na dzień 31.01.2000 r. na kwotę 753.616 zł i w taki sposób doszło do zawyżenia tej wartości o kwotę 227.856 zł. Nie ulega wątpliwości, że zapis naniesiony w operacie przez jego autorów – w tym M. K.
(1)był nieprawdziwy, co do treści, że we wskazanej księdze wieczystej nie ma wpisów w dziale IV Hipoteki. Hipoteka tej nieruchomości była obciążona (k. 116v), co nie może być skutecznie kwestionowane. Przy sporządzaniu operatu szacunkowego rzeczoznawca majątkowy miał obowiązek kwestię tę bezwzględnie odnotować, co miało istotne znaczenie dla wyceny nieruchomości oraz w procesie kredytowym. Odnosząc się natomiast do kwestii nieprawidłowości przy wycenie wartości nieruchomości w sporządzonym operacie szacunkowym przez M. K.
(1)i Z. U.
(1). Operat ten (a także kolejny dotyczący nieruchomości przy ul. (...)) został oceniony przez Komisję Arbitrażową przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych. Ocena dokonana przez Komisję Arbitrażową jednoznacznie wskazuje, że operat szacunkowy, pod którym podpisał się oskarżony M. K.
(1)nie może stanowić podstaw ustalenia wartości nieruchomości, z uwagi na poczynione odstępstwa od przepisów prawa i standardów zawodowych. Ustalenia te dotyczą obu operatów wykonanych wspólnie przez Z. U.
(1)i M. K.
(1)(aczkolwiek szerzej o operacie dot. nieruchomości przy ul. (...) jeszcze w rozważaniach Doty. Czynów II i VII poniżej). W dokonanej ocenie Komisja Arbitrażowa opisała poszczególne nieprawidłowości w tych operatach. Komisja Arbitrażowa oceniając operat szacunkowy przyjmuje określone kryteria tej oceny wyróżniając: - błąd dyskwalifikujący, którego wystąpienie powoduje, że operat nie może stanowić podstawy podjęcia decyzji administracyjnej lub nie powinien być wykorzystywany w obrocie cywilno – prawnym, - błąd istotny – jego wystąpienie powoduje konieczność wniesienia uzupełnień i poprawek jako warunku koniecznego, aby operat mógł stanowić podstawę podjęcia decyzji administracyjnej lub być wykorzystany w obrocie cywilno – prawnym - uchybienie – będące w istocie uwagą o nieprawidłowości nie mającej wpływu na określoną wartość i nie przesądzającej o odrzuceniu operatu jako podstawy podjęcia decyzji administracyjnej lub wykorzystaniu w obrocie cywilno – prawnym (k. 3284). Odnośnie nieruchomości przy ul. (...) pomijając błędy polegające na wydaniu opinii przez osobę nieuprawnioną (Z. U.
(1)), co Komisja zakwalifikowała jako błąd dyskwalifikujący, co ma jednakże mniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie i błąd istotny polegający na pominięci wpisu w księdze wieczystej, co było błędem istotnym, Komisja Arbitrażowa wskazała inne błędy, a mianowicie błąd istotny, za który uznano zbyt lakoniczną i ogólnikową analizę rynku, ponadto niewłaściwie przyjęte nieruchomości do porównania i sprzeczności w metodologii wyceny. Komisja Arbitrażowa przedstawiła obszernie zarzuty i nieprawidłowości odnośnie tego operatu (k. 3269-3289). Zespół oceniający KA wskazał, że operat szacunkowy dotyczący tej nieruchomości dot. przez rzeczoznawcę majątkowego M. K.
(1)nie powinien stanowić podstawy ustalenia wysokości zabezpieczenia wierzytelności kredytodawcy z uwagi na poczynione odstępstwa od przepisów prawa i standardów zawodowych. Swoje krytyczne uwagi i uzasadnienie zawarli w szczegółowej opinii pisemnej, a także w ustnej na rozprawie. Opinię odnośnie wartości tej samej nieruchomości przy ul. (...) wg poziomu cen z dnia 10.08.2000r. sporządził biegły rzeczoznawca majątkowy J. L.
(1)wykazując w opinii, że wartość ta wynosiła 525.760 złotych (k. 2307-2322). Sąd przychylił się do treści tej opinii uznając ją za pełną, jasną, przekonującą, sporządzoną przez doświadczonego biegłego rzeczoznawcę majątkowego. Za wiarygodności i pełną przydatnością tej opinii przemawia pozytywna ocena dokonana przez Zespół oceniający Komisji Arbitrażowej, która uznała ten operat za sporządzony zgodnie z przepisami prawa i standardami zawodowymi. KA wskazała, że opinia może być uwzględniona w związku z prowadzonym śledztwem (k. 3269-3289). W świetle dokonanych ocen, za zupełnie nieprzekonujące i niewiarygodne należy uznać wyjaśnienia oskarżonego M. K.
(1), który wskazywał na prawidłowe ich wykonanie operatów sygnowanych przez niego i wskazywał z kolei na rzekome nieprawidłowości w dokonanej ocenie KA oraz w wycenie sporządzonej przez biegłego J. L.
(1). Operat szacunkowy sporządzony przez oskarżonego M. K.
(1)(wraz z Z. U.
(1)) zawierał zatem treści stanowiące poświadczenie nieprawdy w dwóch wskazanych zagadnieniach. Dokument ten bezsprzecznie był wykorzystany na potrzeby umowy kredytowej. Przedstawienie tego operatu miało wpływ na zakończenie formalności bankowych zmierzających do postawienia środków pieniężnych do dyspozycji kredytobiorcy i warunkowały ostatecznie wypłatę transz kredytowych. Czy jednak oskarżeni M. T.
(1), J. K.
(1)i M. S.
(1)obejmowali swoim zamiarem wprowadzenie w błąd banku w zakresie r

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.