Sygn. akt VIII GC 2716/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2018 roku Sąd Rejonowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący As.SR Przemysław Kociński Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 roku w B. sprawy z powództwa W. K. przeciwko P. D. o zapłatę I. oddala powództwo, II. kosztami procesu obciąża powoda w zakresie przez niego poniesionym. As.SR Przemysław Kociński UZASADNIENIE Powód W. K., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...), wniósł pozew przeciwko pozwanemu P. D., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą (...) o zapłatę kwoty 1.018,82 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 850 zł od dnia 5 maja 2018 r. do dnia zapłaty oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 168,82 zł od dnia wniesienia pozwy do dnia zapłaty. Uzasadniając pozew wskazał, że pozwany złożył powodowi w dniu 7 marca 2018 r. zamówienie na organizację zezwolenia na transport ładunku kategorii VII, następnie strony uzgodniły szczegóły zlecenia. Jednocześnie powód poinformował pozwanego, że procedura realizacji zezwolenia trwa do 2 tygodni. W związku z powyższym rozpoczął on procedurę złożenia wniosku o uzyskanie zezwolenia i uiścił z tego tytułu kwotę 850 zł tytułem opłaty od wniosku. Zezwolenie zostało zorganizowane w terminie, jednakże pozwany ostatecznie anulował zamówienie. W związku z tym powód obciążył go jedynie kwotą poniesionej opłaty za wydanie zezwolenia, której nie mógł anulować, jednocześnie odstępując od żądania zapłaty wynagrodzenia za podjęte czynności. Mimo wezwania do zapłaty, pozwany do dnia dzisiejszego nie uiścił żądanej kwoty. Na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, do dochodzonej należności powód doliczył równowartość kwoty 40,00 euro. W dniu 28 sierpnia 2018 r., w sprawie rozpoznawanej pod sygnaturą akt (...), Referendarz sądowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, zgodnie z żądaniem zgłoszonym w pozwie. Pozwany złożył sprzeciw, zaskarżając nakaz zapłaty w całości podnosząc zarzut nieważności zobowiązania z powodu anulowania zamówienia przed terminem wykonania. Uzasadniając powyższe przyznał, że złożył powodowi zamówienie na organizację zezwolenia kategorii VII na przewóz pojazdów ponadnormatywnych. Wskazał jednak, że 13 marca 2018 r. powód poinformował go o tym, iż termin oczekiwania może się wydłużyć ponad umówione 2 tygodnie. W związku z powyższym pozwany poprosił o anulowanie wniosku o wydanie zezwolenia, czego jednak powód nie uczynił i zezwolenie zostało wydane. Podniósł, iż powód mógł anulować wniosek o wydanie zezwolenia na przejazd bez żadnych opłaty zgodnie z Zarządzeniem nr 17 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 11 lutego 2015 r. W piśmie datowanym na dzień 14 listopada 2018 r. powód wskazał, iż odstąpienie pozwanego dokonane w dniu 13 marca 2018 r. było warunkowane terminem realizacji zlecenia. Powód zaś w dniu 15 marca 2018 r. poinformował, że zezwolenie zostanie wydane w terminie i z uwagi na brak reakcji drugiej strony – kontynuował czynności. Ostateczne anulowanie miało miejsce dopiero w dniu 20 marca 2018 r., co miało miejsce już po wydaniu decyzji, a więc nie był możliwy zwrot opłaty. Podkreślił, iż gdyby pozwany od razu poinformował o ostatecznej decyzji, wówczas zwrot mógłby jeszcze nastąpić. W dalszej części powołał się na brzmienie art. 742 k.c. oraz 746 § 1 k.c. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 7 marca 2018 r. P. D., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) zlecił W. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą (...), za pośrednictwem wiadomości e-mail, zlecenie organizacji zezwolenia na transport pojazdu ponadnormatywnego. W dniu 8 marca 2018 r. strony uzgodniły, iż zezwolenie dotyczy kategorii VII. Powód poinformował, iż koszt takiego zezwolenia wynosi 800 zł netto, ważność to 14 dni. Nadto wskazał, iż okres oczekiwania na jego wystawienie wynosi do 2 tygodni. Okoliczności bezsporne W dniu 8 marca powód złożył wniosek o uzyskanie zezwolenia kategorii VII w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B.. W tym samym dniu wpłacił kwotę 850 zł tytułem opłaty do wniosku o zezwolenie kategorii VII. Okoliczności bezsporne, a nadto dowód: potwierdzenie przelewu – k. 10, przesłuchanie powoda – k. 46v W dniu 13 marca 2018 r. powód za pośrednictwem wiadomości mailowej poinformował pozwanego o tym, iż obawia się, że termin na realizację zezwolenie może się przedłużyć. Do wiadomości zostało załączone pismo (...), z którego miałoby wynikać przedłużenie rozpatrzenia wniosku. W odpowiedzi na powyższe, w tym samym dniu o godzinie 18.43, pozwany odpisał, iż „w takim razie odpada z tym transportem, proszę anulować ten wniosek w takim razie”. Dowód: wiadomości mailowe z 13.03.2018 r. – k. 33 W dniu 15 marca 2018 r. powód poinformował pozwanego, iż ponownie rozmawiał z (...) wskazując, iż pozostały jedynie do uzgodnienia kwestie z Oddziałem w S. i zezwolenie będzie wydane w terminie. Dowód: wiadomość mailowa z dnia 15.03.2018 r. – k. 33, przesłuchanie powoda – k. 46v W odpowiedzi na powyższe, w dniu 20 marca 2018 r., pozwany wskazał, iż już w dniu 13 marca prosił o anulowanie zlecenia co do tego transportu. Powód w tym samym dniu wskazał, iż napisał, że termin pozostaje bez zmian wg pierwotnych ustaleń i pozwany się do tego nie odniósł. W związku z tym wskazał, iż może anulować fakturę, lecz będzie się domagał zwrotu kosztów, a więc kwoty 850 zł. Dowód: wiadomości mailowe z dnia 20.03.2018 r. – k. 33, przesłuchanie powoda – k. 46v Zezwolenie na przewóz kategorii VII wystawione na rzecz pozwanego zostało wydane i przesłane pozwanemu. Jednocześnie powód wystawił fakturę na ok. 1.600 zł i przesłał pozwanemu. Okoliczności bezsporne, a nadto dowód: przesłuchanie powoda – k. 46v W dniu 28 marca 2018 r., po zwrocie faktury przez pozwanego, powód wystawił w stosunku do pozwanego notę obciążeniową nr (...), w której obciążył go kwotą 850 zł tytułem kosztów poniesionych w celu realizacji zamówienia. Dowód: nota obciążeniowa nr 1/18 – k. 11, wydruk z systemu śledzenia przesyłek – k. 13-14, przesłuchanie powoda – k. 46v W dniu 20 kwietnia 2018 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 850 zł wynikającej z noty obciążeniowej w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Powyższe została odebrane przez pozwanego w dniu 27 kwietnia 2018 r. Kolejne wezwanie do zapłaty z dnia 17 maja 2018 r. zostało odebrane przez pozwanego w dniu 23 maja 2018 r. Dowód: wezwanie od zapłaty – k. 12, wydruk z systemu śledzenia przesyłek – k. 13, wezwanie od zapłaty – k. 14, wydruk z systemu śledzenia przesyłek – k. 15 Zgodnie z Zarządzeniem nr 17 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych, zwrot wniesionych środków pieniężnych przez wnioskodawcę, może nastąpić na podstawie jego pisemnego zgłoszenia do (...) w Oddziale (...), w przypadku nie wydania zezwolenia na przejazd (§ 22 ust. 3). W myśl § 23 ust. 1 litera a niewydanie zezwolenia może nastąpić na skutek pisemnej rezygnacji wnioskodawcy. Dowód: zarządzenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 11 lutego 2015 r. – k. 28-31 Sąd zważył, co następuje: Opisany powyżej stan faktyczny sprawy był częściowo bezsporny, ponieważ pozwany nie przeczył okolicznościom zlecenia powodowi organizacji zezwolenia na transport jak też szczegółowym uzgodnieniom poczynionym pomiędzy stronami w dniu 8 marca 2018 r. Pozwany potwierdził również to, że zezwolenie faktycznie zostało wydane. Pozostałe okoliczności faktyczne Sąd ustalił w oparciu o przedłożone przez strony dokumenty i wydruki, a także co do zasady wiarygodne zeznania powoda W. K.. Przy ocenie przedmiotowego dowodu Sąd uznał za niezgodne z rzeczywistością te jego wskazanie, w którym podniósł, iż w wiadomości przesłanej przez pozwanego w dniu 13 marca 2018 r. miał on zaznaczyć, iż rezygnacja ze zlecenie ma nastąpić wówczas, gdyby pierwotnie ustalony pomiędzy stronami termin miał zostać wydłużony. Takiego bowiem zastrzeżenia próżno szukać w przedmiotowej wiadomości, co zostanie szczegółowo omówione w dalszej części uzasadnienia. Poza tym rzeczone przesłuchanie miało jasny i logiczny charakter, dlatego w pozostałej części Sąd nie znalazł podstaw do podważenia jego wiarygodności. Na mocy art. 302 § 1 zdanie drugie k.p.c., Sąd pominął dowód z przesłuchania stron w zakresie przesłuchania pozwanego, ze względu na jego nieusprawiedliwione niestawiennictwo na terminie rozprawy. Przechodząc do rozważań merytorycznych nie ulegało wątpliwości to, iż strony zawarły ważną i skuteczną umowę zlecenia, której przedmiotem było przedsięwzięcie czynności mających na celu uzyskanie zezwolenia na przejazd dla zlecającego. Zgodnie z art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. W myśl natomiast art. 735 § 1 k.c., jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie, zaś § 2 rzeczonego przepisu stanowi, że w przypadku braku obowiązującej taryfy i umowy co do wysokości wynagrodzenia, należy się wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy. Mając na uwadze przedmiot niniejszego postępowania niezbędnym było również wskazanie na przepis art. 742 k.c. w myśl którego dający zlecenie powinien zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które poczynił w celu należytego wykonania zlecenia, wraz z odsetkami ustawowymi, powinien również zwolnić przyjmującego zlecenie od zobowiązań, które ten w powyższym celu zaciągnął w imieniu własnym. Zastosowanie w sprawie ma również art. 746 § 1 k.c. zgodnie z którym dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie, powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę. Uwzględniając powyższe należało skupić się nad kwestiami, które stanowiły istotę niniejszego sporu, a które sprowadzały się do rozstrzygnięcia dwóch zagadnień. Po pierwsze niezbędnym było ustalenie, kiedy nastąpiło wypowiedzenie zawartej pomiędzy stronami umowy, a w szczególności czy nastąpiło to już w dniu 13 marca 2018 r. Po drugie należało rozważyć, czy wydatek poniesionych przez powoda w celu realizacji zlecenia, w świetle całokształtu okoliczności niniejszej sprawy, spełnia wszystkie przesłanki z art. 742 k.c. lub 746 § 1 k.c. Odnosząc się do pierwszej z powyższych kwestii należało wskazać, iż bezsprzecznym było to, iż wypowiedzenie zlecenia przez dającego zlecenie może nastąpić na każdy jego etapie. Taki wniosek płynie wprost z art. 746 § 1 k.c. Jednocześnie jasnym było, iż złożenie takiego oświadczenia nie wymagało dla swej skuteczności od składającego zachowania żadnej szczególnej formy – takiej bowiem nie tylko nie przewidują przepisy, ale również same strony takowej w zawartym kontrakcie nie zastrzegły. Poza tym zgodnie z art. 77 § 2 k.c., jeżeli umowa została zawarta w formie pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej, jej rozwiązanie za zgodą obu stron, jak również odstąpienie od niej albo jej wypowiedzenie wymaga zachowania formy dokumentowej, chyba, że ustawa lub umowa zastrzega inną formę. Nie ulegało zaś żadnego wątpliwości, że zarówno umowa jak i oświadczenie z dnia 13 marca 2018 r. zostały sporządzone w formie dokumentowej. W zakresie ewentualnego wypowiedzenia pozwany utrzymywał, iż złożył oświadczenie o wypowiedzeniu umowy już w dniu 13 marca 2018 r., zaś powód wskazywał, iż rzeczone miało jedynie charakter warunkowy, a nie ostateczny i dlatego pozostawał w przeświadczeniu, iż umowa nadal obowiązuje. W świetle powyższego, z uwagi na podniesione przez obie strony okoliczności, niezbędnym dla oceny zasadności omawianej kwestii było dokonanie wykładni przedmiotowej wiadomości z dnia 13 marca 2018 r. Zgodnie z art. 65 § 1 k.c. oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W tym miejscu należało podkreślić, iż praktyce z różnych względów może pojawić się niezgodność pomiędzy aktem woli (wolą wewnętrzną) a jego przejawem (oświadczeniem woli). Skuteczność takiego oświadczenia może być rozstrzygana w rozmaity sposób, w szczególności:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.