e świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 16 czerwca 2016r. stanowisko tokarza nie jest zaliczone do prac w szczególnych warunkach. Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych podnosząc, iż posiada wymagany do przyznania prawa do emerytury staż pracy w warunkach szczególnych. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony A. W. w dniu (...) ukończył 60 lat życia, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, na dzień 1 stycznia 1999r. udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Wniosek o przyznanie prawa do emerytury ubezpieczony złożył w dniu (...). i został on rozpoznany decyzją zaskarżoną omówioną na wstępie. Ubezpieczony przedłożył do akt organu rentowego świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 16 czerwca 2016r., w którym zawarto zapis, iż ubezpieczony od dnia 1 września 1977r. do nadal jest zatrudniony w Kopalni (...) (...) S.A. i w okresach od dnia 1 stycznia 1987r. do dnia 28 lutego 1993r. oraz od dnia 1 grudnia 1995r. do dnia 31 grudnia 1998r. wykonywał pracę na łączonym stanowisku: - ślusarza napraw i remontu lokomotyw spalinowych wymienionym w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983r. w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, - tokarza – stanowisko nie zaliczone do prac w warunkach szczególnych. Ubezpieczony w okresie od dnia 1 lipca 1974r. do dnia 31 sierpnia 1977r. był zatrudniony w (...) S.A. w I. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach: tokarza, tłoczarza i krajacza ( świadectwo pracy z dnia 5 grudnia 1996r., akta ZUS ). Następnie od dnia 1 września 1977r. podjął pracę w Kopalni (...) S.A w K., gdzie pracuje do nadal. Podczas tego zatrudnienia ubezpieczony zajmował następujące stanowiska pracy: - od dnia 1 września 1977r. do dnia 31 października 1979r. – tokarza w Oddziale (...) - od dnia 1 listopada 1979r. do dnia 31 grudnia 1986r. – ślusarza w Oddziale N. Lokomotyw, - od dnia 1 stycznia 1987r. do dnia 28 lutego 1993r. – tokarza w Oddziale N. Lokomotyw, - od dnia 1 marca 1993r. do dnia 30 listopada 1995r. – tokarza w Oddziale N. Lokomotyw, - od dnia 1 grudnia 1995r. do dnia 31 lipca 1999r. – ślusarza – tokarza w Oddziale N. Lokomotyw, - od dnia 1 sierpnia 1999r. do dnia 30 listopada 1999r. – ślusarza – tokarza w Oddziale (...) - od dnia 1 grudnia 1999r. do dnia 31 października 2005r. – ślusarza – tokarza w Oddziale Ż., - od dnia 1 listopada 2005r. do dnia 30 kwietnia 2009r. – ślusarza – tokarza w Oddziale Produkcji (...), - od dnia 1 maja 2009r. do nadal – ślusarza – tokarza operatora urządzeń za i wyładowczych w Oddziale Produkcji (...). Ubezpieczony początkowo pracował jako tokarz. W aktach osobowych znajduje się jego prośba z dnia 29 września 1979r. o zwolnienie z pracy z dniem 1 października 1979r. ze względu na niskie zarobki i następnie pismo ubezpieczonego z dnia 24 października 1979r. o wycofaniu wcześniejszego wypowiedzenia umowy o pracę wobec udzielonej ubezpieczonemu obietnicy otrzymania mieszkania oraz przeniesienia z oddziału OR-1 na oddział OR -2. Od dnia 1 listopada 1979r. ubezpieczony podjął pracę na oddziale OR – 2 w P., to jest Oddziale N. Lokomotyw. W okresach spornych od dnia 1 listopada 1979r. do dnia 28 lutego 1993r. i od dnia 1 grudnia 1995r. do dnia 31 grudnia 1998r. ubezpieczony pracował w oddziale OR – 2 na stanowiskach: ślusarza, tokarza i ślusarza – tokarza. Powierzenie ubezpieczonemu łączonego stanowiska pracy ( ślusarza – tokarza ) wiązało się przyznaniem wyższej stawki zaszeregowania. Ubezpieczony pracował przy naprawach taboru kolejowego w tzw. parowozowni znajdującej się w dużej hali. Odwołujący zajmował się demontażem elementów parowozów, lokomotyw spalinowych i elektrycznych, a także wagonów, które były kierowane na naprawy i przeglądy. Pracę tę wykonywał w kanałach. W parowozowni było łącznie sześć kanałów, po trzy na każdą połowę. W tych kanałach ubezpieczony dokonywał demontażu części podwozia lokomotywy np. resorów, hamulców, silników trakcyjnych. Wykonywał remonty bieżące, zestawy kołowe, układy hamulcowe i układy powietrzne. Sporadycznie, przeciętnie raz w tygodniu przez klika minut pracował na tokarce. Było to wtedy, gdy w danej części musiał wytoczyć gwint. Pracę opisaną powyżej ubezpieczony wykonywał faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Miał styczność z chemikaliami, smarami, pracował w zimnie i wilgoci. Z tytułu wykonywania takiej pracy przez pewien okres czasu ubezpieczony otrzymywał dodatek za pracę w warunkach szczególnych, a także posiłki regeneracyjne. Razem z ubezpieczonym pracowali K. J. ( zatrudniony w oddziale OR -2 w P. od marca 1989r. na stanowisku maszynisty lokomotyw spalinowych ), J. W. ( zatrudniony w Kopalni (...) od 1991r. na stanowisku elektromontera ), J. S.
art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 748 ze zm.) – zwanej dalej ustawą – ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
184 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy – tj. 1 stycznia 1999r. – osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
art. 184 ust. 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z cytowanych norm prawnych wynika, iż odwołujący nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek: - ukończenia wieku 60 lat, - legitymowania się okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 1 stycznia 1999r., - legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 1 stycznia 1999r., - nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska tylko rodzaj rzeczywiście powierzonej pracy ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego (...)z dnia 26 czerwca 2015r. sygn. akt III AUa 168/15 LEX nr 1761793 ). Ubezpieczony A. W. wiek emerytalny 60 lat ukończył w dniu (...)., na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Spornym pozostawało, czy odwołujący na dzień 1 stycznia 1999r. posiada 15 - letni okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Zdaniem Sądu przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe pozwala na zaliczenie do pracy w warunkach szczególnych spornych okresów zatrudnienia ubezpieczonego w Kopalni (...) od dnia 1 listopada 1979r. do dnia 28 lutego 1993r. oraz od dnia 1 grudnia 1995r. do dnia 31 grudnia 1998r., kiedy to ubezpieczony faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę wymienioną w stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. wykazie A dziale XIV poz.16, to jest „ prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów szynowych ”. Ubezpieczony w powyższych okresach pracował w oddziale OR – 2 w P. w tzw. parowozowni i zajmował się demontażem elementów parowozów, a także lokomotyw spalinowych i elektrycznych oraz wagonów, które były kierowane na naprawy i przeglądy. Pracę tę wykonywał w kanałach remontowych. Przyjęciu, iż ubezpieczony pracę w warunkach szczególnych świadczył stale i w pełnym wymiarze czasu pracy nie przeszkadza fakt, iż czasami wykonywał także pracę poza kanałem – czynności tokarskie w sytuacji, gdy miały one charakter marginalny. Jak wynika z zeznań ubezpieczonego wykonywał je przeciętnie raz w tygodniu i to przez krótki okres czasu, a nadto były to czynności ściśle związane z pracą zasadniczą, a mianowicie pracą w kanałach remontowych, bo ubezpieczony regenerował wówczas wymontowaną z parowozu, lokomotywy czy wagonu część. Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2014r. ( III UK 537/13 ), jeżeli pracy w szczególnych warunkach towarzyszą inne czynności pracownicze, warunek pełnego zatrudnienia należy odnosić do tych czynności, które wykonywane są w warunkach bezpośrednio narażających na czynniki szkodliwe dla zdrowia, a także uwzględniać w wymiarze czasu pracy te inne czynności, gdy są ściśle związane z pracą w szczególnych warunkach, stanowiąc integralną część tej pracy, albo są wykonywane incydentalnie, w rozmiarze nieznaczącym dla wymiaru pracy w warunkach szczególnych. Postępowanie dowodowe wykazało, iż fakt powierzenia ubezpieczonemu łączonego stanowiska pracy ślusarza – tokarza wiązał się wyłącznie z podwyższeniem stawki zaszeregowania. Okoliczności dotyczące rzeczywiście wykonywanej przez ubezpieczonego pracy w powyższych okresach spornych potwierdzają zeznania słuchanych w sprawie świadków K. J., J. W., J. S.
art.129 ust.1 ustawy ). (-) SSO Grzegorz Tyrka
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.