Sygn. akt VIII U 1426/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24 maja 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w Ł. odmówił ubezpieczonej A. T. prawa do świadczenia przedemerytalnego, wskazując, iż z załączonego do wniosku wypowiedzenia umowy o pracę w związku z likwidacją stanowiska pracy, wynika, że pracodawca zaproponował ubezpieczonej, inne stanowisko pracy. Ubezpieczona odrzuciła tę propozycję. Wobec powyższego nie można uznać, że została wypełniona przesłanka rozwiązania stosunku pracy z przyczyn, dotyczących zakładu pracy konieczna do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, na podstawie przepisów art.2 ust.1 punkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 2148). Odwołanie od powyższej decyzji złożyła ubezpieczona A. T.. Podała, iż spełnia wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Przyznała, iż w dniu 23 czerwca 2017 roku pokwitowała otrzymanie wypowiedzenia umowy o pracę, nie zapoznała się jednak szczegółowo z jego treścią. Dopiero na aktualnym etapie postępowania zorientowała się, że treść wypowiedzenia jest nieprawidłowa i uniemożliwia jej uzyskanie wnioskowanego świadczenia. Zaprzeczyła by otrzymała propozycję objęcia stanowiska doradcy klienta w Ł., a składając wypowiedzenie pracodawca wyjaśnił, iż w związku z treścią zawartej umowy z T. Galeria (...) nie może przesłużyć umowy w ramach spółki. W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona A. T. urodziła się (...). W dniu 9 maja 2018 roku ubezpieczona złożyła wniosek o świadczenie przedemerytalne. (wniosek – k.1-3 akt ZUS) Ubezpieczona była zatrudniona w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. w okresie od 2 października 2002 roku do 30 września 2017 roku na podstawie umowy o pracę, w wymiarze ¾ etatu. Pracodawca wskazał miejsce świadczenia pracy: Hipermarket Ł. Galeria. Od 1 marca 2006 roku ubezpieczona była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy. (umowy o pracę – k.9, k.15, k.27b, k.36b, porozumienie – k.48 akt osobowych, część b – k.22, świadectwo pracy z dnia 30 września 2017 roku k. 7 akt ZUS, II plik). (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością hipermarket Galeria (...), w której zatrudniona była ubezpieczona, została zamknięta dla klientów w dniu 14 sierpnia 2017 roku, kiedy to zaprzestano sprzedaży towarów, natomiast 9 września 2017 roku nastąpiło wydanie lokalu wynajmującemu. Wszystkim pracownikom, którzy w umowach o pracę mieli określone miejsce świadczenia pracy jako hipermarket Ł. Galeria pracodawca proponował pracę w innej jednostce na terenie Ł., pozostawiając inne warunki umowy bez zmian. Pracownicy, którzy mieli określone miejsce świadczenia pracy jako Ł. bez wskazania konkretnego hipermarketu byli kierowani do innych sklepów, bez wypowiedzenia warunków umowy. Jeden z pracowników zatrudnionych w Galerii (...) przyjął propozycję zatrudnienia w innym hipermarkecie. (zeznania świadków: I. J. min.00:02:27-00;16;50 protokół z 5.12.2018 r., B. P. min.00:23:28-00:30:56 protokół z 10.10.2018 r., M. U. min.00:14:17- (...):28 protokół z 10.10.2018 r., zeznania ubezpieczonej min.00:05:48-00:09:55 protokół z 10.10.2018 r. w zw. z min.00:17:31, min.00:17:31- (...):23 protokół z 5.12.2018 r.) Ubezpieczona podobnie jak wszyscy pracownicy, który mieli zawarte umowy na jednostkę handlową (nie zaś na miasto Ł.) otrzymała propozycję zatrudnienia w innej placówce w Ł. też jako Doradca Klienta. Propozycja pracy na nowych warunkach, nie miałaby wpływu na wynagrodzenie ubezpieczonej. Ubezpieczona nie przyjęła propozycji. (zeznania świadka I. J. min.00:02:27-00;16;50 protokół z 5.12.2018 r.) W dniu 23 czerwca 2017 roku ubezpieczona złożyła pracodawcy pisemne oświadczenie, iż nie jest zainteresowana ofertą pracy na stanowisku doradcy klienta w Ł.. (oświadczenie akta osobowe cześć C, k.22, zeznania ubezpieczonej min.00:05:48-00:09:55 protokół z 10.10.2018 r. w zw. z min.00:17:31, min.00:17:31- (...):23 protokół z 5.12.2018 r.) W dniu 23 czerwca 2017 roku pracodawca wypowiedział ubezpieczonej umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, kończącym stosunek pracy w dniu 30 września 2017 roku. W uzasadnieniu oświadczenia o wypowiedzeniu (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. wskazała, iż zostało ono dokonane w związku z likwidacją stanowiska pracy zgodnie z porozumieniami z dnia 12 czerwca 2017 roku w sprawie zwolnień grupowych w T. (Polska) sp. z o.o. zawartymi pomiędzy Pracodawcą a działającymi u Pracodawcy Organizacjami (...), które to porozumienia zawarto w oparciu o ustawę z dnia 13 marca 2013 roku o szczególnych zasadach rozwiązania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 ze zm.). Przyczyną rozwiązania stosunku pracy jest likwidacja stanowiska w związku z likwidacją placówki handlowej, w której ubezpieczona była zatrudniona, w związku z przyczynami ekonomicznymi. Pracodawca wskazał, iż zaproponował ubezpieczonej objęcie stanowiska Doradca Klienta w Ł., którą to propozycję ubezpieczona odrzuciła. (oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę k.3 akt osobowych, cześć C k.22) W dniu 11 października 2017 roku ubezpieczona otrzymała świadectwo pracy, zgodnie z treścią którego stosunek pracy ustał w dniu 30 września 2017 roku w wyniku wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę na podstawie art.30§1 punkt 2 k.p. w związku z ustawą z dnia 13 marca 2013 roku o szczególnych zasadach rozwiązania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2003 roku nr 90, poz. 844 ze zm.,) (świadectwo pracy z dnia 30 września 2017 roku k.5 akta osobowe cześć C, k.22) Podczas rozmowy z ubezpieczoną I. J. miała przygotowane porozumienie o zmianie miejsca świadczenia pracy. Dokument ten był przygotowany przez centralę T.. Pracodawca nie uzależniał wydania ubezpieczonej świadectwa pracy od sporządzenia pisemnego oświadczenia o odmowie przyjęcia propozycji pracy. Ubezpieczona poinformowała przełożoną I. J., że chce otrzymać świadczenie przedemerytalne i dlatego jest zainteresowana odprawą pieniężną a nie dalszym zatrudnieniem. (zeznania świadka I. J. min.00:02:27-00;16;50 protokół z 5.12.2018 r.) W dniu 6 października 2017 roku ubezpieczona otrzymała od pracodawcy odprawę pieniężną. (potwierdzenie przelewu – k.37) Na datę wydania decyzji ubezpieczona ma staż wynoszący 38 lat i 9 miesięcy okresów składkowych i 8 miesięcy i 10 dni okresów nieskładkowych. (załącznik do decyzji – k.14 akt ZUS, II plik) Ubezpieczona była zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia 16 października 2017 roku. Ubezpieczona nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny propozycji odpowiedniego zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej, bądź zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. W dniu 20 kwietnia 2018 roku ubezpieczona otrzymała zaświadczenie potwierdzające okres zarejestrowania jako osoba bezrobotna. (zaświadczenie – k.10 akt ZUS, II plik) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z ww. dokumentów. Żaden ze wskazanych dokumentów nie był kwestionowany przez strony, brak było zatem podstaw do podważenia ich wiarygodności. Sąd oparł także ustalenia faktyczne w sprawie na podstawie zeznań świadka I. J., w ograniczonym zakresie także na podstawie zeznań świadków B. P. i M. U. oraz samej ubezpieczonej. Sąd odmówił częściowo wiary zeznaniom ubezpieczonej w zakresie, w jakim wskazywała, iż w związku z likwidacją placówki T., w której była zatrudniona, nie otrzymała żadnej propozycji pracy oraz że treść oświadczenia z dnia 23 czerwca 2017 roku o odrzuceniu nowo zaproponowanych warunków pracy – została na niej, podobnie jak na innych pracownikach, poniekąd wymuszona. Przeczą, bowiem, temu wprost zeznania świadka I. J.. Zeznania świadka I. J. są wiarygodne. Świadek w sposób spójny, logiczny przedstawiła okoliczności prowadzonej z powódką rozmowy dotyczącej propozycji pracy w innej placówce w Ł.. Dodatkowo z zeznań świadka wynika, iż jeden z pracowników, który miał określone miejsce świadczenia pracy jako Galeria (...) przyjął nowe warunki zatrudnienia. Nadto na ocenę wiarygodności zeznań świadka wzmacnia okoliczność, iż nie jest ona zainteresowana wynikiem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, a co za tym idzie, nie ma żadnego powodu ani interesu w tym, by podnosić w procesie, okoliczności na niekorzyść ubezpieczonej. Niewątpliwie powódka samodzielnie sporządziła oświadczenia woli o treści „nie jestem zainteresowana ofertą pracy na stanowisku doradcy klienta w Ł.”. Oświadczenie zostało sporządzone przez ubezpieczoną w dniu złożenia oświadczenia przez pracodawcę o wypowiedzeniu umowy o pracę – 23 czerwca 2017 roku. Ubezpieczona własne oświadczenie podpisała i opatrzyła datą. Świadek I. J. zeznała, iż ubezpieczona nie była zainteresowana kontynuowaniem zatrudnienia, gdyż chciała otrzymać świadczenie przedemerytalne. Także z zeznań świadków M. U. i B. P. wynika, iż ci z pracowników, którzy mogli ubiegać się o świadczenie przedemerytalne otrzymali wypowiedzenia umów o pracę. Zeznania świadka M. U. dotyczące braku propozycji pracy w innym sklepie są nie tylko nielogiczne i niespójne, ale także sprzeczne z zeznaniami świadka I. J., z których wynika iż pracodawca przenosił pracowników do innych sklepów lub proponował zmianę miejsca świadczenia pracy. Świadek M. U. zeznaje, że osoby młodsze i te które nie starały się o świadczenie przedemerytalne zostały przeniesione do innych supermarketów, że osoby młodsze i które miały umowę na Galerię zostały przeniesione do innych supermarketów a jednocześnie, że od dyrektora uzyskała informację, że na chwilę obecną nie ma pracy. Świadek B. P. potwierdziła, że ubezpieczona złożyła oświadczenie że nie przyjmuje propozycji pracy. Natomiast, jej zeznania w części dotyczącej propozycji pracy tylko dla osób które miały w umowie wskazane miejsce pracy w Ł. są sprzeczne z zeznaniami świadka I. J., z których wynika iż praca była proponowana wszystkim pracownikom hipermarketu T. w Galerii (...) oraz iż jedna z tych osób przyjęła propozycję pracy w innym sklepie w Ł.. Świadkowie B. P. i M. U. były zainteresowane rozstrzygnięciem sprawy na korzyść ubezpieczonej, gdyż podobnie jak ubezpieczona odmówiły propozycji pracy i nie otrzymały świadczenia przedemerytalnego. Wprawdzie odwołanie M. U. zostało oddalone, niemniej jednak nie zmienia to charakteru oceny jej zeznań, w których stara się niewątpliwie pomóc ubezpieczonej. Z zeznań ubezpieczonej wynika, iż złożone przez nią w dniu 23 czerwca 2017 roku oświadczenie zawiera nieprawdziwe informacje (potwierdza zdarzenie, które nie miało miejsca). Niemniej jednak ubezpieczona oświadczenie to napisała samodzielnie i złożyła pracodawcy, nie była zmuszona do napisania oświadczenia, nie uchyliła się również od skutków prawnych tego oświadczenia, co przemawia za uznaniem zeznań ubezpieczonej za niewiarygodne. Dodatkowo należy wskazać, iż pracodawca, który nie proponuje nowych warunków pracy i wypłaca pracownikowi odprawę pieniężną, nie ma interesu by domagać się od pracownika (ubezpieczonej) złożenia oświadczenia, że takie warunki proponował. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej jest niezasadne i podlega oddaleniu. Z treści art.2 ust.1 punkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 roku, poz. 2148) wynika, iż prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2018 roku, poz.1265), zwanej dalej „ustawą o promocji zatrudnienia”, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Zgodnie z ust.2 art.2 ww. ustawy za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust.1 uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami art.5-9, art.10 ust.1 oraz art.11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 roku, poz.1270), zwanej dalej „ustawą o emeryturach i rentach z FUS”. Świadczenie przedemerytalne przysługuje po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: 1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna, 2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych, 3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. (art.2 ust.3 ww. ustawy o świadczeniach przedemerytalnych). Należy podkreślić, iż świadczenie przedemerytalne jest świadczeniem o charakterze wyjątkowym, przysługującym ubezpieczonym o długim stażu ubezpieczeniowym, którzy z przyczyn od siebie niezależnych utracili źródło dochodu, a ze względu na wiek nie mogą jeszcze uzyskać prawa do emerytury. Jego funkcja ma charakter socjalny. Warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego powinny być interpretowane ściśle, a dla uzyskania prawa do świadczenia konieczne jest łączne spełnienie wszystkich warunków wymienionych w ustawie. Oznacza to, że niezachowanie jednego z nich niweczy prawo do świadczenia przedemerytalnego. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że ubezpieczona A. T. do dnia rozwiązania stosunku pracy (30 września 2017 roku) spełniła następujące warunki: 1) była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy: 2) posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat, 3) ukończyła 55 lat. Nadto ubezpieczona: 1) pobierała zasiłek dla bezrobotnych co najmniej przez okres 6 miesięcy, 2) jest nadal zarejestrowana jako bezrobotna, 3) złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Istota sporu sprowadzała się zatem do rozstrzygnięcia, czy rozwiązanie stosunku pracy z ubezpieczoną nastąpiło z przyczyn, dotyczących zakładu pracy, gdyż przepis art.2 ust.1 punkt 2 ww. ustawy o świadczeniach przedemerytalnych wymaga, aby do rozwiązania stosunku pracy doszło z przyczyn dotyczących zakładu w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia. Nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego uzależnione jest zatem do od tego, co było przyczyną rozwiązania stosunku pracy. Definicja legalna przyczyn, dotyczących zakładu pracy zawarta została w art.2 ust.1 punkt 29 lit. a – d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz.1265). Stosownie do treści tego przepisu pod pojęciem przyczyn dotyczących zakładu pracy należy rozumieć:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.