1 pkt 12 umowy ramowej porozumienie transakcyjne określa szczegółowe warunki sprzedaży/ zakupu energii elektrycznej, w szczególności ceny i okres sprzedaży, zaś dopiero zawarcie porozumienia transakcyjnego obliguje strony do sprzedaży /zakupu energii elektrycznej na warunkach określonych w umowie ramowej i w tym porozumieniu. Umowa ramowa nie reguluje sytuacji, w której pomimo złożenia oferty przez (...), (...) nie odpowie na przedstawioną ofertę. W § 8 ust. 5 umowy ramowej, w ocenie pozwanej, strony wprowadziły techniczny obowiązek sporządzania pisemnych potwierdzeń zawarcia porozumień transakcyjnych. W związku ze zautomatyzowaniem procesu składania i odpowiadania na oferty dotyczące zawierania porozumień transakcyjnych, przewidzianego w § 8 ust. 1 do 4 umowy ramowej, nadawanie im formy pisemnej służyło jedynie celom ewidencyjnym. W związku z zawarciem umowy ramowej oraz porozumień transakcyjnych, spółka pozwana zawarła umowy o świadczenie usług dostawy energii elektrycznej wraz z zapewnioną usługą bilansowania od (...) łącznie z 958 podmiotami, z czego część z nich odsprzedaje nabywaną od (...) energię elektryczną do dalszych odbiorców. Porozumienia transakcyjne były pomiędzy stronami zawierane przynajmniej raz w miesiącu. Istotnym elementem przyjętej pomiędzy stronami praktyki było to, że w części przypadków jej oferty pozostawały bez mailowej odpowiedzi powódki, która to następnie przystępowała do wykonywania porozumień transakcyjnych na warunkach zaproponowanych przez pozwaną bez ich pisemnego potwierdzenia. Pozostała część porozumień transakcyjnych wykonywana była w oparciu o inną praktykę,
którą powódka bezpośrednio przyjmowała ofertę pozwanej, a następnie podpisywano dokument „porozumienie transakcyjne”. Oznacza to, że w toku realizacji umowy ramowej strony zawierały porozumienia transakcyjne zarówno na podstawie milczącego przyjęcia oferty przez powoda, jak i poprzez ich formalne podpisywanie. Na przestrzeni czasu powódka zaczęła kwestionować obowiązywanie umowy ramowej oraz zawartych w jej wykonaniu porozumień transakcyjnych. W dniu 3 listopada 2015 r. otrzymała od powódki pismo, w którym podważono ważność i obowiązywanie umowy ramowej. Jednocześnie powódka uznała obowiązywanie 38 porozumień transakcyjnych, ale także wypowiedziała umowę ramową ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2015 r. Pozwana zakwestionowała zasadność wypowiedzenia umowy ramowej i wyliczyła karę umowną w wysokości 77.445 241 zł na podstawie § 3 ust. 8
umową, sprzedawca uprawniony był do naliczenia i obciążenia kupującego karą umowną w wysokości określonej umową,
podanym w umowie wzorem. W myśl z § 3 ust. 8 pkt a umowy, sprzedawca zobowiązany był m.in. do nieprzedstawienia ofert klientom kupującego, z którymi kupujący posiada zawarte umowy sprzedaży energii elektrycznej, bez pisemnej zgody kupującego z wyjątkiem przetargów organizowanych w ramach prawa zamówień publicznych. Jednocześnie
8 pkt b w przypadku zaprzestania wykonania porozumienia transakcyjnego przez sprzedawcę, poza przyczynami uzasadniającymi wypowiedzenie
umową, kupujący był uprawniony do naliczenia i obciążenia sprzedawcy karą umowną w wysokości zgodnej z określonym w umowie wzorem K= E * C. Strony określiły, że litera K oznacza wysokość kary umownej obciążającej sprzedawcę, litera E oznacza szacunkowy roczny wolumen objęty porozumieniami transakcyjnymi, które sprzedawca wypowiedział niezgodnie z umową, z kolei litera C oznacza stawkę 100 zł /MWh. Na podstawie § 3 ust. 9 umowy sprzedawca zobowiązał się do pełnienia na rzecz odbiorców końcowych funkcji podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie handlowe ( (...) kupującego). W ramach § 8 umowy ramowej strony sprecyzowały zasady uzgadniania porozumień transakcyjnych. Na tej podstawie kupujący miał przedkładać ofertę zakupu energii elektrycznej w dniu „n” do godziny 11:00, ze wskazaniem okresu w jakim energia elektryczna ma być sprzedawana, ewentualnie ze wskazaniem doby/ godziny doby oraz wolumenu, dla miejsc odbioru objętych ofertą zakupu. Oferty składane miały być w formie elektronicznej w postaci arkusza Excel za pośrednictwem poczty e-mail, bądź mogły być składane w formie pisemnej. Sprzedawca zobowiązany był do odpowiedzi na przedstawioną ofertę z zachowaniem formy, sposobu i terminu określonych przez kupującego w ofercie. Równocześnie sprzedający zobowiązał się do zawarcia porozumienia transakcyjnego dotyczącego złożonej przez kupującego oferty zakupu energii elektrycznej, jeżeli w dobie „n” wystąpiły transakcje dotyczące ofertowanego okresu.
pkt 5 umowy, jeżeli obie strony potwierdzą wzajemnie za pośrednictwem korespondencji e-mail (ze wskazanego w umowie adresu e-mail właściwego do kontaktu dla każdej ze stron) odpowiednio: zakup lub sprzedaż tych samych ilości energii elektrycznej, w tych samych cenach, w poszczególnych godzinach doby, za pomocą formularza porozumienia transakcyjnego podpisanego przez jedną z osób upoważnionych z każdej ze stron, uznawane było, że strony zawarły porozumienie transakcyjne w dacie otrzymania przez stronę, która wysłała już skan podpisanego przez siebie formularza porozumienia transakcyjnego, skanu formularza porozumienia transakcyjnego podpisanego przez drugą stronę umowy. Następnie strony miały potwierdzić fakt zawarcia porozumienia transakcyjnego w formie pisemnej.
treścią ust. 6 § 8 w przypadku zawarcia porozumienia transakcyjnego, o którym mowa w ust. 5, jakiekolwiek odstępstwo, sprzedawcy od ustalonych warunków skutkować miało opłatą kompensacyjną z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, w całości pokrywającą straty kupującego wynikające m.in. zakupu energii od sprzedawcy rezerwowego. Jak wynika z § 9 ust. 1 umowy ramowej osobami upoważnionymi w umowie do składania ofert i prowadzenia negocjacji w sprawie porozumień transakcyjnych oraz zawierania porozumień transakcyjnych i rozliczania ze strony sprzedawcy byli S. S., M. S., B. Z. oraz A. B.. Natomiast ze strony kupującego K. C. i E. Ć.. W § 13 umowy strony ustaliły, że każda z nich posiada prawo do jej rozwiązania z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia ze skutkiem na koniec miesiąca, w którym wygasa najdłużej obowiązujące, zawarte na podstawie umowy, przed datą złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, porozumienie transakcyjne. Dla uchylenia wątpliwości strony podały, że umowa może ulec rozwiązaniu najwcześniej z dniem wygaśnięcia najdłużej obowiązującego porozumienia transakcyjnego.
treścią § 14 ust. 1 umowy wszelkie jej zmiany winny być dokonywane w formie pisemnego aneksu, podpisanego przez obie strony, pod rygorem nieważności. Jednocześnie zastrzeżono, iż zachowanie wymogu spisania aneksu nie jest konieczne w przypadku zmian numerów telefonów, faksów, poczty e-mail, kodów jednostek grafikowych reprezentantów, co dokonywane być miało w formie pisemnego zgłoszenia. W § 15 ust. 4 umowy postanowiono, że każde z zawartych porozumień transakcyjnych z chwilą ich podpisania przez strony stanowi integralną część umowy. Umowa została podpisana ze strony kupującego przez prokurenta K. C. oraz R. P. działającego jako prezes zarządu, natomiast ze strony sprzedawcy przez S. S., działającego na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez zarząd powodowej spółki w dniu 10 lutego 2014 r. Pełnomocnictwo z dnia 10 lutego 2014 roku udzielone przez zarząd (...) obejmowało m.in. upoważnienie do składania oświadczeń woli i podpisywania w imieniu spółki przy dokonywaniu czynności prawnych, w ramach działania (...) SA pionu sprzedaży w zakresie m.in. zawierania jako wykonawca umów, których przedmiotem jest sprzedaż energii elektrycznej dla klientów nie przyłączonych, sprzedaż energii elektrycznej łącznie z usługą dystrybucji energii elektrycznej w ramach umowy o usługę kompleksową albo rezerwową, sprzedaży energii elektrycznej, sprzedaż usług i towarów oferowanych przez spółkę innych niż wymienione wyżej a będących przedmiotem działalności pionu sprzedaży. Obejmowało ono również upoważnienie do zawierania jako wykonawca z operatorami systemów dystrybucyjnych umów umożliwiających pełnienie przez spółkę funkcji podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie handlowe. Dla skuteczności oświadczenia woli i podpisywania w imieniu spółki niezbędne było współdziałanie pełnomocnika z drugą upoważnioną przez zarząd spółki osobą zajmującą stanowisko zastępcy dyrektora pionu sprzedaży albo osobą upoważnioną przez zarząd, w drodze odrębnej uchwały zarządu spółki w zakresie wskazanych wyżej czynności o wartości zobowiązania przekraczającego kwotę 3.000.000 zł. W innych przypadkach wystarczające było samodzielne działanie pełnomocnika.
wewnętrznymi uregulowaniami w spółce (...) S.A. zaciąganie zobowiązań przekraczających kwotę 3 mln złotych wymagało współdziałania łącznie 2 dyrektorów. Na zaciąganie zobowiązań przekraczających kwotę 10 mln zł zgodę musiał wyrazić zarząd. S. S. podpisywał w trakcie realizacji umowy porozumienia po uprzedniej weryfikacji i zgodzie udzielonej przez zarząd spółki. Zarząd (...) miał wiedzę w przedmiocie zawarcia umowy z dnia 9 lipca 2014r., znał jej treść i w pełni ją akceptował. W związku z zawarciem powyższej umowy oraz porozumień transakcyjnych pozwana/powódka wzajemna zawarła z poszczególnymi odbiorcami końcowymi umowy o świadczenie usług dostawy energii elektrycznej wraz z zapewnioną usługą bilansowania (...). Strony przystąpiły do realizacji umowy. Pozwana/powódka wzajemna wysłała drogą mailową w formacie EXCEL do powódki/pozwanej wzajemnej łącznie 66 ofert zawarcia porozumień transakcyjnych. Umowa była realizowana na przestrzeni lat 2014 – 2015 roku. W okresie tym powódka/pozwana wzajemna wystawiała na rzecz pozwanej/powódki wzajemnej faktury VAT za dostarczoną
umową energię elektryczną. Pozwana/powódka wzajemna realizowała terminowo poszczególne płatności. W zakresie realizacji usługi dostawy energii elektrycznej w 2016 r. pozwana/powódka wzajemna skierowała do powódki/pozwanej wzajemnej oferty zawarcia następujących porozumień transakcyjnych: - nr(...) z dnia 14.07.2014r. - 7 314 MWh, - nr (...) z dnia 28.07.2014r. - 4 100 MWh, - nr(...) z dnia 2.09.2014r. - 958 MWh, - nr (...) z dnia
treścią § 13 umowy została ona zawarta na czas nieokreślony. Jednocześnie każdej ze stron przyznano uprawnienie do rozwiązania umowy z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia ze skutkiem na koniec miesiąca, w którym wygasa najdłużej obowiązujące, zawarte na podstawie umowy - przed datą złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy przez stronę - porozumienie transakcyjne. Umowa wskazuje wprost, iż dla uchylenia wątpliwości powyższe oznacza, że umowa może ulec rozwiązaniu najwcześniej z dniem wygaśnięcia najdłużej obowiązującego porozumienia transakcyjnego. Również § 13 pkt. 3 stanowi, że rozwiązanie i wygaśniecie umowy w trybie określonym w § 13 ust.1 nie zwalnia stron z wykonania wszystkich zobowiązań powstałych w okresie jej obowiązywania. W świetle powyższego dla określenia daty rozwiązania umowy skutkiem dokonanego wypowiedzenia Sąd Okręgowy uznał za konieczne ustalenie daty obowiązywania najdłużej obowiązującego skutecznie zawartego porozumienia transakcyjnego. Okolicznością bezsporną był fakt wykonania przez (...) porozumień transakcyjnych obowiązujących do 31 grudnia 2015 r. Okolicznością sporną natomiast była ważność i obowiązywanie porozumień transakcyjnych obejmujących dostawy energii elektrycznej na lata 2016 i 2017. Rozstrzygając tę kwestię Sąd Okręgowy zanalizował brzmienie § 8 umowy, w którym strony sprecyzowały zasady uzgadniania porozumień transakcyjnych. Na tej podstawie kupujący miał przedkładać ofertę zakupu energii elektrycznej w dniu „n” do godziny 11:00 ze wskazaniem okresu, w jakim energia elektryczna ma być sprzedawana, ewentualnie ze wskazaniem doby/ godziny doby oraz wolumenu, dla miejsc odbioru objętych ofertą zakupu. Oferty składane miały być w formie elektronicznej w postaci arkusza Excel za pośrednictwem poczty e-mail bądź mogły być składane w formie pisemnej. Sprzedawca zobowiązany był do odpowiedzi na przedstawioną ofertę z zachowaniem formy, sposobu i terminu określonej przez kupującego ofercie. Równocześnie sprzedający zobowiązał się do zawarcia porozumienia transakcyjnego dotyczącego złożonej przez kupującego oferty zakupu energii elektrycznej, jeżeli w dobie „n” wystąpiły transakcje dotyczące ofertowanego okresu.
pkt 5 umowy, jeżeli obie strony potwierdzą wzajemnie za pośrednictwem korespondencji e-mail (ze wskazanego w umowie adresu e-mail właściwego do kontaktu dla każdej ze stron) odpowiednio: zakup lub sprzedaż tych samych ilości energii elektrycznej, w tych samych cenach, w poszczególnych godzinach doby, za pomocą formularza porozumienia transakcyjnego podpisanego przez jedną z osób upoważnionych z każdej ze stron, uznawane było, że strony zawarły porozumienie transakcyjne w dacie otrzymania przez stronę, która wysłała już skan podpisanego przez siebie formularza porozumienia transakcyjnego, skanu formularza porozumienia transakcyjnego podpisanego przez drugą stronę umowy. Następnie strony miały potwierdzić fakt zawarcia porozumienia transakcyjnego w formie pisemnej. Równocześnie § 15 ust. 4 umowy stanowił wprost, że każde z porozumień transakcyjnych z chwilą ich podpisania przez strony stanowi integralną część umowy. Z powyższych zapisów umowy wynika wprost, że dla skuteczności zawarcia porozumienia transakcyjnego niezbędne jest wyczerpanie określonego umową trybu. Porozumienie jest zawarte w sposób skuteczny w dacie otrzymania przez stronę, która już wysłała skan podpisanego przez siebie formularza porozumienia transakcyjnego skanu formularza transakcyjnego podpisanego przez drugą stronę umowy. Natomiast dodatkowym potwierdzeniem tej okoliczności jest złożenie podpisów przez obie strony na formularzu porozumienia transakcyjnego. Sąd Okręgowy uznał za skutecznie zawarte porozumienia transakcyjne podpisane przez S. S. o numerach (...), (...), (...), (...), (...) oraz (...). Porozumienie nr (...) podpisano 14 lipca 2014 r., porozumienie nr (...) w dniu 28 lipca 2014 r., porozumienie nr (...) w dniu 7 października 2014 r., porozumienie nr (...) w dniu 21 stycznia 2015 r. Wskazane porozumienia transakcyjne
e swoją treścią obowiązywały do 31 grudnia 2016 r. W dniu 21 stycznia 2015 r. podpisano porozumienie transakcyjne nr (...). Obowiązywało ono do 31 grudnia 2017 r.
treścią § 15 ust. 4 umowy wyżej wymienione porozumienia stały się integralną jej częścią. W ocenie Sądu Okręgowego, wskazane porozumienia zawarte zostały
treścią łączącej strony umowy. Wartość żadnego ze wskazanych wyżej porozumień transakcyjnych nie przekroczyła kwoty 3.000.000 zł. Do podpisywania takich porozumień S. S. był w pełni umocowany, na co wskazuje bezpośrednio treść pisemnego pełnomocnictwa. Co istotne, każde z nich zostało podpisane ze strony (...) przez S. S. po ich weryfikacji przez wszystkie odpowiedzialne za to w tej spółce jednostki, zaś inne porozumienia wymagające zgody zarządu zgodę taką uzyskiwały, co wynika wprost z treści jego zeznań, a także pozostałych przesłuchanych w charakterze świadków pracowników (...) S.A. W efekcie skutek rozwiązania umowy, wobec skutecznego zawarcia porozumienia transakcyjnego o nr (...), które obejmowało dostawy do 31 grudnia 2017 r., doszło właśnie z końcem jego obowiązywania w dniu 31 grudnia 2017 r. Roszczenie o zapłatę kary umownej (...) S.A. opierała na twierdzeniu, że strony zawarły w sposób skuteczny porozumienia transakcyjne o numerach(...), (...), (...), (...), (...) (obejmujące dostawę energii na 2016 r.) poprzez podpisanie przez sprzedawcę porozumień transakcyjnych. Porozumienia transakcyjne nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...),(...), (...), (...), (...),(...), (...), (...)(obejmujące dostawę energii na 2016 r.) (...) zaakceptowała w sposób milczący, nie zgłaszając sprzeciwu, a porozumienie nr(...) zostało zaakceptowane w formie mailowej. Co do porozumień nr (...), (...), (...), (...), (...), (...) (dostawa na 2017 r.) to, w ocenie powódki/pozwanej wzajemnej porozumienia nr (...) i (...) zawarto
umową, a pozostałe zostały zawarte w drodze milczącej akceptacji przez (...). Sąd okręgowy przyjął, że zawarte zostały tylko te porozumienia, które zostały podpisane przez obie strony. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że strony wskazywały na odmienny moment skutecznego zawarcia porozumienia transakcyjnego. Według (...), zgodnym zamiarem stron umowy, w szczególności w świetle treści § 8, było, aby samo złożenie przez zamawiającego drogą mailową oferty zakupu energii spełniające wymogi określone umową, w formie tabeli generowanej w Excelu, rodziło skutek zawarcia porozumienia transakcyjnego. Okoliczność tę ma potwierdzać między porównanie tekstu umowy ramowej w wersji pierwotnej stanowiącej bazę prowadzonych przez strony negocjacji z wersją ostateczną podpisaną przez strony. Zapis § 8 ust. 2 umowy w pierwotnym brzmieniu przewidywał, że sprzedawca niezwłocznie nie później niż w terminie 5 dni roboczych (przez co strony zgodnie rozumieją dni tygodnia od poniedziałku do piątku, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy) od daty otrzymania oferty od kupującego, poinformuje kupującego o akceptacji lub o odrzuceniu oferty zakupu energii elektrycznej. Zapis ten w ostatecznym tekście umowy został wykreślony i zastąpiono go stwierdzeniem, że sprzedawca przyjmie do porozumienia transakcyjnego złożonego przez kupującego średnią cenę z dnia transakcji zawartych na (...). W przypadku, gdyby nie było żadnych transakcji za cenę przejmie się średnią ceną z następnego dnia, w którym pojawią się transakcje. Zapis § 8 ust. 4 w pierwotnym tekście umowy przewidywał, że brak jakiejkolwiek odpowiedzi (w terminie określonym w ust. 2 niniejszego paragrafu powyżej) na złożoną ofertę oznacza jej odrzucenie przez sprzedawcę. Za odrzucenie oferty przyjmuje się również udzielenie odpowiedzi po terminie oznaczonym w ofercie, uniemożliwiającym jej zrealizowania ze względu na harmonogram pracy na rynku energii. Powyższy zapis w ostatecznym tekście zastąpiono stwierdzeniem, że sprzedający zobowiązuje się do zawarcia porozumienia transakcyjnego dotyczącego złożonej przez kupującego oferty zakupu energii elektrycznej, jeżeli w dobie „n” wystąpiły transakcje dotyczące ofertowanego okresu. Sąd Okręgowy nie przychylił się do stanowiska (...) S.A. Zauważył wprawdzie, że z zeznań członków zarządu (...) wnioskować można, że osiągnięcie takiego skutku było intencją (...) S.A., jednakże nie znalazło to potwierdzenia w zeznaniach osób, które reprezentowały drugą stronę umowy. Dotyczy to w szczególności osób prowadzących negocjacje ze strony spółki (...) S.A. S. S. i W. S., a także uczestniczących w dalszej realizacji umowy M. K. i K. S.. Brak podstaw wnioskowania o istnieniu w tym zakresie zgodnego zamiaru stron. Intencji takiej nie sposób również wywieść z treści wynegocjowanej umowy. Sąd Okręgowy powołując się na zasady wykładni oświadczeń woli określone w art. 65 k.c. stwierdził, iż obiektywna wykładnia tekstu umowy nie daje podstaw do wnioskowania, aby celem stron było osiągnięcie skutku w postaci automatyzmu zawierania porozumień transakcyjnych wyłącznie w oparciu o ofertę przesłaną drogą e-mailową przez (...) SA. Wykreślony zapis § 8 ust. 4 umowy został zastąpiony stwierdzeniem następującym: „sprzedający zobowiązuje się do zawarcia porozumienia transakcyjnego dotyczącego złożonej przez kupującego oferty zakupu energii elektrycznej, jeżeli w dobie n wystąpiły transakcje dotyczące oferty danego okresu”. Równocześnie strony pozostawiły zapis § 8 ust. 3,
którym sprzedawca zobowiązuje się do odpowiedzi na przedstawioną ofertę z zachowaniem formy, sposobu i terminu w określonej przez kupującego o ofercie, o którym mowa w ust. 1 powyżej. W dalszym ciągu pozostawiono zapis § 8 ust. 5 umowy, który stanowi, że jeżeli obie strony potwierdzą wzajemnie za pośrednictwem korespondencji e- mail ze wskazanego w umowie adresu e- mail właściwego do kontaktu dla każdej ze stron odpowiednio zakup lub sprzedaż tych samych ilości energii elektrycznej, w tych samych cenach, w poszczególnych godzinach doby, za pomocą formularza porozumienia transakcyjnego podpisanego przez 1 z osób upoważnionych z każdej ze stron, uznaje się, iż strony zawarły porozumienie transakcyjne w dacie otrzymania przez stronę, która wysłała już skan podpisanego przez siebie formularza porozumienia transakcyjnego, skanu formularza porozumienia transakcyjnego podpisanego przez drugą stronę umowy. Strony następnie potwierdzą fakt zawarcia porozumienia transakcyjnego w formie pisemnej. Z powyższego wynika, że samo przesłanie oferty drogą mailową w formie tabeli excel nie mogło rodzić automatycznie skutku zawarcia porozumienia transakcyjnego. Rodziło ono natomiast po stronie sprzedającego obowiązek zawarcia porozumienia transakcyjnego w określonych warunkach. Sprzedający zobowiązany był w takiej sytuacji do złożenia odpowiedzi na przedstawioną ofertę. Porozumienie dochodziło do skutku i uznawane było za ważne w momencie szczegółowo sprecyzowanym w § 8 ust. 5 umowy ramowej, to jest w dacie otrzymania przez stronę, która wysłała już skan podpisanego przez siebie z formularza porozumienia transakcyjnego, skanu formularza porozumienia transakcyjnego podpisanego przez drugą stroną umowy. Skuteczne zawarcie porozumienia transakcyjnego wymagało po uzyskaniu oferty (...) podjęcia szeregu dalszych czynności przez sprzedającego, czyli złożenia odpowiedzi na ofertę, podpisania i wysłania drogą elektroniczną porozumienia transakcyjnego. Powyższe wskazuje na to, że brak odpowiedzi na złożoną ofertę nie mógłby rodzić skutku zawarcia porozumienia transakcyjnego. Zauważył też, że
treścią § 14 ust.1 umowy ramowej, zmiany umowy powinny być dokonywane w formie pisemnego aneksu pod rygorem nieważności z wyjątkami określonymi w ust 2. W tym stanie rzeczy jakakolwiek zmiana umowy w zakresie trybu zawierania porozumień transakcyjnych winna przybrać dla swojej skuteczności formę pisemną. Artykuł 73 § 1 kodeksu cywilnego stanowi, że jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności. W związku z powyższym zmiana umowy, której ważność zależy od zachowania formy pisemnej, może być - pod rygorem nieważności tej zmiany - dokonana tylko w formie pisemnej. W tym stanie rzeczy jakakolwiek zmiana w drodze ustnej bądź per facta conludernta, co sugerował (...) S.A., nie mogła wywołać skutku. Okolicznością bezsporną jest, że między stronami nie doszło do zmiany umowy ramowej w zakresie zasad określonych w § 8 w formie pisemnej. Z powyższego wnioskował, że również istniejąca praktyka realizowania przez (...) transakcji przez ich faktyczną realizację nie może skutkować zmianą treści ważnie wiążącej umowy ramowej. W ocenie Sądu Okręgowego, brak było podstaw do wnioskowania, aby do zawarcia spornych porozumień transakcyjnych, co do których strony nie wyczerpały trybu określonego § 8 umowy ramowej, doszło w trybie milczącego ich przyjęcia. Artykuł 68 2 k.c., na który powołuje się (...), stanowi, że jeżeli przedsiębiorca otrzymał od osoby, z którą pozostaje w stałych stosunkach gospodarczych, ofertę zawarcia umowy w ramach swej działalności, brak niezwłocznej odpowiedzi poczytuje się za przyjęcie oferty. Zgodnie jednak z utrwalonymi poglądami doktryny artykuł 68 2 k.c. wejdzie w grę, podobnie jak inne reguły interpretacyjne, dopiero wtedy, gdy danemu zachowaniu nie uda się przypisać znaczenia na zasadach ogólnych. W tym sensie można mówić o jego dyspozytywności. Trudno się zgodzić z tezą, że regulacja ma charakter imperatywny (ius cogens) i nie może być wyłączona wolą stron. Nie chodzi tutaj o uchylenie jej obowiązywania, ale doprowadzenie do sytuacji, gdy przepis nie wejdzie w grę, gdyż znaczenie milczenia da się ustalić w oparciu o zasady ogólne. Przykładowo, brak przeciwwskazań, aby strony uzgodniły, że oferty składane między nimi zawsze wymagają wyraźnego przyjęcia. Co więcej, jak już wyżej powiedziano, wystarczy tu nawet jednostronne zastrzeżenie oferenta, że oczekuje on odpowiedzi w określonej formie. W takich okolicznościach znaczenie milczenia będzie się rysować wystarczająco jasno, aby odpadła potrzeba sięgania do art. 68 2 k.c. W powołanych przypadkach bierność oblata będzie oznaczała brak przyjęcia oferty. Podkreślił Sąd Okręgowy, że zapisy § 8 ust. 3 i 4 wskazują wprost, iż do zawarcia porozumienia po złożeniu oferty kupującego konieczne jest złożenie odpowiedzi i wzajemne potwierdzenie zakupu tych samych ilości energii w tych samych cenach, w poszczególnych godzinach doby. W świetle powyższego milczeniu (...) S.A. w zakresie spornych porozumień można wprost przypisać brak woli ich zawarcia. Wnioskowania tego nie podważa fakt, że część ofert (...) złożonych (...) została przez sprzedającego wykonana mimo niewyczerpania trybu zawierania porozumień określonego umową. Do zawarcia niniejszych porozumień doszło bowiem poprzez ich wykonanie
treścią złożonych ofert, co należy wyraźnie odróżnić od kwestii i możliwości milczącego przyjęcia oferty. Do zawarcia umowy dochodzi również, o ile wykonanie nastąpi w terminie związania ofertą, i w ten sposób złożone oświadczenie woli o przyjęciu oferty dotrze do oferenta w tym terminie tak, by mógł się zapoznać z jego treścią. Jednakże w tych sytuacjach, jako nieobjętych przepisem art. 69 k.c., nie jest wystarczające dla zawarcia umowy przystąpienie do jej wykonania, ale jej wykonanie. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy nie przychylił się do stanowiska (...) w zakresie skutecznego zawarcia przez strony porozumień obejmujących dostawy energii elektrycznej na rok 2016 o numerach (...), (...), (...),(...), (...), (...), (...), (...), (...),(...), (...), (...),(...), (...), (...), (...) oraz obejmującego dostawy energii na rok 2017 zamówienia o numerach (...),(...), (...), (...), (...). W odniesieniu do żadnego z nich nie wyczerpano trybu precyzowanego w § 8 umowy ramowej. W konsekwencji Sąd Okręgowy przyjął, że za spełniające wymogi umowy ramowej uznać należy porozumienia transakcyjne o numerach (...), (...),(...), (...), (...) oraz (...). Zważywszy na fakt, że porozumienie nr (...) określa dostawy energii na rzecz (...) S.A. w okresie do 31.12.2017 r. rodzi to skutek wiązania umowy ramowej
jej treścią do 31.12.2017 r. – najdłużej obowiązujące porozumienie transakcyjne. Sąd Okręgowy uznał również, iż za niewykonanie porozumień transakcyjnych podpisanych przez S. S., tj. o numerach (...), (...) ,(...) , (...), (...), winę ponosi (...). Wprawdzie strona powołała się na fakt, że w piśmie z dnia 4 grudnia 2015 r. (...) zaproponowała realizację tych porozumień i świadczenia usług bilansowania, jednak operatorzy systemów dystrybucyjnych odmówili wykonania dokonanego w ten sposób zgłoszenia, to jednak Sąd Okręgowy stwierdził, że i tak nie było możliwości wykonania zobowiązania realizacji ważnie zawartych porozumień transakcyjnych, co wynikało z niewłaściwego wykonania umowy ramowej przez (...). Zważył, że wobec dokonanego wypowiedzenia umowy ramowej
treścią §13 ust.1 umowa ulega rozwiązaniu najwcześniej z dniem wygaśnięcia najdłużej obowiązującego porozumienia transakcyjnego, to jest porozumienia nr (...). Wskazane porozumienie obowiązuje do 31 grudnia 2017 r. Równocześnie z treści § 3 ust. 7 umowy ramowej wynika, że (...) przysługuje wyłączność na sprzedaż energii dla odbiorców końcowych (...), z którymi zawiera on umowy w każdym kolejnym miesiącu obowiązywania umowy. Z drugiej strony na sprzedawcy z mocy § 8 ust 4 umowy ramowej ciążył obowiązek zawierania porozumień transakcyjnych dotyczących składanych przez kupującego ofert, o ile zaistnieją warunki określone w tym zapisie umowy. W związku z wypowiedzeniem umowy rodzącym skutek jej wygaśnięcia z dniem 31.12.2017 r. obowiązek zawierania porozumień transakcyjnych dotyczył ofert, które mogły być w tym okresie realizowane. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do twierdzenia, że sprzedający, czyli (...), wykonania tego obowiązku zaniechał. Sytuacja niniejsza był rezultatem prywatyzacji i decyzji podjętych przez nowego inwestora strategicznego. Tym samym pozostawił kupującego w sytuacji, w której zobligowany był dostarczać energię odbiorcom końcowym, z którymi łączyły go umowy sprzedaży, przy czym sprzedający był równocześnie
umową wyłącznie uprawnionym do realizowania tych dostaw. Sprzedający zawierania porozumień transakcyjnych, których oferty przesyłał mu (...), zaniechał. Pozbawił go w ten sposób możliwości realizacji umów łączących go z odbiorcami końcowymi. Równocześnie w piśmie z 3 listopada 2015 r. rozwiązującym umowę oświadczył, że z dniem 31 grudnia 2015 r. zaprzestaje świadczenia usług bilansowania w odniesieniu do wszystkich odbiorców (...). Jednocześnie złożył oświadczenia wszystkim operatorom systemu dystrybucji informujące o zaprzestaniu świadczenia dotychczasowych usług z dniem 31 grudnia 2015 r. (...) sprzecznie z treścią ciążących na niej z mocy umowy ramowej obowiązków zaprzestała zawierania porozumień transakcyjnych, a także świadczenia usług bilansowania handlowego, które winna świadczyć do 31 grudnia 201 7r. Brak więc jakichkolwiek podstaw wnioskowania, że niewykonanie porozumień transakcyjnych podpisanych przez S. S. było niezawinione i stanowiło rezultat okoliczności niezależnych od (...). W zaistniałej sytuacji zaprzestanie przez (...) świadczenia usług (...) z końcem roku 2015 uznano za sprzeczne z treścią umowy ramowej. Nie usprawiedliwiała zachowania (...) deklaracja świadczenia usług (...) wyłącznie w odniesieniu do odbiorców, których dotyczą porozumienia transakcyjne(...), (...),(...), (...), (...). Brak ich wykonania nie jest bowiem skutkiem działania (...), a konsekwencją uprzedniego wypowiedzenia dystrybutorom odbiorców (...) usług podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie. Brak wykonania ważnie zawartych porozumień transakcyjnych przez (...) skutkuje zasadnością naliczenia przez (...) kar umownych w odniesieniu do wymienionych porozumień transakcyjnych. W ocenie Sądu Okręgowego, (...) można zarzucić zarówno zawinione zaniechanie zawierania kolejnych porozumień obejmujących okres do końca roku 2017, jak i zawinione zaniechanie realizacji porozumień skutecznie zawartych. W efekcie Sąd Okręgowy za zasadne uznał naliczenie kar umownych za niewykonane porozumienia transakcyjne o numerach (...), (...), (...), (...), (...), obejmujące dostawy energii na rok 2016 oraz 33 obejmujące dostawy na rok 2017. Podstawę prawną ich naliczenia stanowił § 3 ust. 8 b umowy ramowej,
którym w przypadku zaprzestania wykonywania porozumienia transakcyjnego przez sprzedawcę (poza przyczynami uzasadniającymi wypowiedzenie umowy
umową) kupujący będzie uprawniony do naliczenia i obciążenia sprzedawcy karą umowną w wysokości zgodnej ze wzorem K = E*C, gdzie K stanowi wysokość kary umownej obciążającej sprzedawcę, E szacunkowy roczny wolumen objęty porozumieniami transakcyjnymi, które sprzedawca wypowiedział niezgodnie z umową, C stawka 100 zł /MWh. Sąd Okręgowy nie przychylił się do stanowiska (...), jakoby warunkiem naliczenia kar umownych w omawianej sytuacji było wykazanie przez drugą stronę, że (...) złożyła oświadczenia o wypowiedzeniu każdego z porozumień, co do których nalicza karę umowną, a nadto wykazania, że wypowiedzenie było niezgodne z umową. Analizując zapisy umowy ramowej w zakresie zastrzeżenia zawierającego możliwość naliczania kar umownych zwrócił uwagę na określoną symetrię obowiązków stron. Z jednej strony na mocy § 3 ust. 7 c na kupującym ciążył obowiązek zawierania porozumień transakcyjnych dotyczących umów sprzedaży zawieranych z klientami końcowymi i ich wykonywania. W § 3 ust. 7 umowa ramowa stanowi między innymi, że w każdym przypadku naruszenia postanowienia opisanego w pkt c niniejszego ustępu, a także w przypadku zaprzestawania wykonania porozumienia transakcyjnego przez kupującego (poza przyczynami uzasadniającymi wypowiedzenie
umową) sprzedawca będzie uprawniony do naliczenia i obciążenia kupującego karą umowną. Z drugiej strony na mocy § 3 ust. 8 sprzedawca zobowiązany był do nieprzedstawiania ofert klientom kupującego, z którymi kupujący posiadał zawarte umowy sprzedaży energii elektrycznej bez pisemnej zgody kupującego oraz do wykonywania porozumień transakcyjnych. Naruszenie któregokolwiek z tych obowiązków obwarowane było sankcją kar umownych. Równocześnie umowa w żadnym z postanowień nie przewidywała możliwości wypowiadania porozumień transakcyjnych. Wypowiedzeniu mogła ulec wyłącznie sama umowa ramowa. Równocześnie § 13 ust. 3 umowy nakładał na strony w razie wypowiedzenie umowy obowiązek wykonania wszystkich zobowiązań powstałych w okresie jej obowiązywania. Wobec powyższego posłużenie się w umowie, w odniesieniu do zawartych porozumień transakcyjnych pojęciem wypowiedzenia, należało odnieść do ich niewykonywania przez którąkolwiek ze stron i takie zachowanie uznać należy za poddane sankcji kar umownych ustalanych wedle reguł wynikających z umowy ramowej. W świetle powyższego za zasadne uznano naliczenie kar umownych przez (...) w odniesieniu do ważnie zawartych porozumień transakcyjnych
e wzorem określonym w § 3 ust 7 b w wysokościach: porozumienie transakcyjne nr (...) – 731.400 zł, porozumienie transakcyjne nr (...) – 410.000 zł, porozumienie transakcyjne nr (...) – 95.800 zł, porozumienie transakcyjne nr (...) – 57.400 zł, porozumienie transakcyjne nr (...) – 603.100 zł, porozumienie transakcyjne nr (...) – 611.265 zł. Sad Okręgowy nie uwzględnił wniosku (...) o miarkowanie kary umownej z powodu jej rażącego wygórowania. W ocenie (...), adekwatna wysokość kary umownej wynosiła 17,45 zł za każdy niedostarczony 1 MWh energii elektrycznej, o czym można wnioskować z wniosku (...) S.A. z 10.12.2015 r. o udzielenie zabezpieczenia, w którym wskazała, że cena możliwego zakupu 1 MWh energii elektrycznej (uwzględniająca profil zużycia i koszty bilansowania) bezpośrednio przez (...) S.A. na (...) S.A. wynosiła w okresie 11-12.2015 r. kwotę 183,01 zł za 1MWh, zatem ewentualna szkoda (...) związana z niewykonaniem porozumień transakcyjnych do umowy ramowej nie przekroczyła 17,45 zł od 1MWh niedostarczonej energii elektrycznej. Faktem jest, że „rażące wygórowanie" jako okoliczność uzasadniająca miarkowanie kary umownej niewątpliwie może być postrzegana jako porównanie rozmiaru poniesionej szkody w wyniku naruszenia zobowiązania w stosunku do wysokości zastrzeżonej kary umownej. Jednakże sama dysproporcja, nawet znaczna, nie uzasadnia zarzutu o rażącym wygórowaniu kary umownej. Wysokość zastrzeżonej kary umownej nie musi pokrywać się z wysokością szkody. Strona obciążona karą umowną nie może w ramach tzw. miarkowania żądać takiej redukcji kary, by pokrywała ona jedynie wysokość szkody poniesionej przez kontrahenta. Ponadto w ewentualnej szkody nie można odnosić wyłącznie do różnicy cen zakupu energii elektrycznej określonej porozumieniem transakcyjnym w odniesieniu do ceny, w jakiej (...) S.A. zobligowana była do zakupu bezpośrednio na giełdzie. Ponadto twierdzenie (...) dotyczące cen w żadnej mierze nie odnosi się do cen energii w latach 2016 i 2017. Podkreślił, że wysokość kar ustalona została w oparciu o propozycję treści umowy przedstawioną przez (...) S.A., zaakceptowanych ostatecznie przez drugą stronę. Zastrzeżona kara umowna i jej wysokość jest symetryczna. Jej wysokość zastrzeżona w umowie jest identyczna także w sytuacji niewykonania porozumień transakcyjnych przez (...). Istotne były również skutki wywołane zaprzestaniem przez (...) obowiązków wynikających z treści umowy ramowej. W związku z tym, że suma kar umownych naliczona od niewykonanych porozumień transakcyjnych obejmujących rok 2016 tj. (...), (...), (...), (...), (...)- obejmuje kwotę 1.897.700 zł skutkuje to ustaleniem, że potrącenie dokonane przez (...) na mocy oświadczania z dnia 19 stycznia 2016 r. spowodowało umorzenie roszczenia (...) wynikającego z faktury nr (...) za dostawę energii wystawionej na kwotę 8.344.923,49 zł do kwoty 6.447.223,49 zł (art. 498 k.c.). W pozostałym zakresie powództwo (...) uznano za zasadne. Powyższe skutkowało uwzględnieniem żądania łącznie do kwoty 13.847.030,25 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz ustawowych odsetek od kwoty potrąconej za okres od dnia jej wymagalności do daty, w której potrącenie stało się możliwe i skuteczne (art. 499 k.c.), powodując rozliczenie zobowiązania do wysokości potrąconej kwoty, co nastąpiło z dniem 15 stycznia 2016 r. Podstawę prawną uwzględnionego roszczenia stanowił art. 535 k.c. w związku z art. 555 k.c. oraz umowa ramowa z 9 lipca 2014 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia oddalającego stanowiły powołane wyżej zapisy umowy ramowej z 9 lipca 2014 r. oraz art. 498 i art. 499 k.c. O odsetkach za opóźnienie orzeczono po myśli art. 481 k.c. Koszty postępowania rozliczono w oparciu o art. 100 k.p.c. stosując zasadę stosunkowego podziału kosztów. Natomiast w zakresie żądania objętego powództwem wzajemnym uwzględniono wyłącznie część obejmująca karę umowną naliczoną od porozumienia nr (...) obejmującego dostawy energii elektrycznej na rok 2017 w kwocie 611.265 zł oraz skapitalizowane od tej kwoty odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych,
żądaniem sprecyzowanym w piśmie (...) z dnia 14 lutego 2014 r. za okres od 28 stycznia 201 7r. do 13 lutego 2017 r., co stanowi kwotę 2.704,64 zł. W pozostałym zakresie z uwagi na brak skutecznie zawartych porozumień transakcyjnych, których niewykonanie mogłoby stanowić podstawę naliczonych kar umownych żądanie zostało oddalone. Rozstrzygniecie oparto o zapisy § 3 ust 8 b i § 8 umowy ramowej z dnia 9 lipca 2014 r. O odsetkach orzeczono w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych oraz art. 482 k.c. W związku z tym, że żądanie powództwa wzajemnego uwzględniono w nieznacznej części na mocy art. 100 k.p.c. całością kosztów postępowania obciążono powoda wzajemnego. Apelacje od powyższego wyroku, zarówno w zakresie powództwa głównego, jak i w zakresie powództwa wzajemnego, wniosły obie strony procesu. Powódka – pozwana wzajemna (...) S.A. zaskarżyła wyrok w części oddalającej jej żądanie o zapłatę (pkt I.3) oraz zasądzającej na rzecz powódki wzajemnej (pkt II.1), a także rozstrzygnięcia o kosztach postępowania (pkt I.4 i II.3), domagając się zmiany wyroku w tej części poprzez zasądzenie na jej rzecz kwoty 1.897.700 zł z odsetkami za opóźnienie od dnia 16 stycznia 2016 r. i oddalenia powództwa wzajemnego w całości, a również zasądzenia kosztów procesu za obie instancje w obu powództwach. Powódka zarzuciła:
którym postanowienie "E - szacunkowy roczny wolumen objęty Porozumieniami Transakcyjnymi, które Sprzedawca wypowiedział niezgodnie z Umową", było negocjowane przez osoby podpisujące Umowę Ramową, negocjowane, również zatwierdzone przez prawnika (...) S.A., i również w ocenie (...) S.A. mające zastosowanie jedynie do przypadku wypowiedzenia danego porozumienia transakcyjnego, co w ocenie (...) S.A., błędnie, miało miejsce; poprzez dokonanie wykładni treści § 3 ust.
zarzutem w pkt. 2. powyżej), że § 3 ust. 8. lit.
którym to postanowieniem konsekwencją niewykonania określonego porozumienia transakcyjnego jest obowiązek zapłaty „opłaty kompensacyjnej z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania Umowy, w całości pokrywającą straty Kupującego wynikającego między innymi z zakupu energii od Sprzedawcy Rezerwowego ( ”,) co w rezultacie doprowadziło Sąd I instancji do błędnych wniosków polegających na przyjęciu, że wolumen niewypowiedzianych porozumień transakcyjnych o numerach(...), (...), (...), (...), (...) i (...)brany jest pod uwagę przy wyliczaniu kary umownej naliczonej przez (...) S.A.; 5. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wyciągnięcie z zeznań świadków T. S., W. S. oraz S. S. wniosków niewynikających z tych zeznań, tj. tego, że: (
formularzem porozumienia transakcyjnego jeszcze nie nadeszła, a nie wyłącznie porozumienia transakcyjne, które są w dacie obowiązywania wskazanej w formularzach porozumienia transakcyjnego, co w rezultacie doprowadziło Sąd I instancji do błędnych wniosków polegających na przyjęciu, że S. S. zaciągnął w imieniu (...) w Umowie Ramowej skuteczne zobowiązanie do zapłaty kary umownej na wypadek niewykonania określonych zawartych porozumień transakcyjnych oraz, że porozumienia transakcyjne nr (...), (...), (...), (...) i(...) z datą obowiązywania od 01.01.2016 r. do 31.12.2016 r. oraz nr(...) z datą obowiązywania od 01.01.2017 do 31.12.2017 r. uniemożliwiały wypowiedzenie w listopadzie 2015 r. Umowy Ramowej ze skutkiem na dzień 31.12.2015 r., a w rezultacie przyjęcie, że Umowa Ramowa uległa rozwiązaniu dopiero ze skutkiem na dzień 31.12.2017 r.;
którym (...) S.A. wykonywała w 2015 roku porozumienia transakcyjne pomimo braku ich zawarcia podczas, gdy, jak wynika z treści zeznań m.in. K. S. oraz R. P. i K. C., (...) S.A. nie wiedziała o tym, że (...) zgłasza do właściwego operatora systemu dystrybucji. Pozwana- powódka wzajemna (...) S.A. w restrukturyzacji zaskarżyła wyrok w części uwzględniającej powództwo na rzecz (...) S.A. (pkt I.1,2) oraz w części oddalającej jej żądanie zgłoszone w powództwie wzajemnym (pkt II.2), a także rozstrzygnięcia o kosztach postępowania (pkt I.4 i II.3), domagając się zmiany wyroku w tej części poprzez oddalenia powództwa (...) S.A. w całości i zasądzenia o pozwanej wzajemnej kwoty 66.732.800,18 wraz z odsetkami za opóźnienie w różnych terminach od poszczególnych kwot cząstkowych, a również zasądzenia kosztów procesu za obie instancje w obu powództwach. Ewentualnie pozwana wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Pozwana zarzuciła: 1. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez:
obydwiema dyrektywami wskazanymi w art. 65 § 2 k.c. (tj. zarówno przy ustalaniu zgodnego zamiaru stron i celu umowy, jak i jej językowego brzmienia) należy uwzględniać wszystkie z dyrektyw wskazanych w art. 65 § 1 k.c., tj. zarówno kontekst sytuacyjny, zasady współżycia społecznego, jak i ustalone zwyczaje, a nie tylko literalną treść oświadczenia woli; w szczególności Sąd I Instancji nie zauważył przy wykładni postanowień Umowy Ramowej konieczności uwzględnienia przebiegu negocjacji prowadzących do zawarcia Umowy Ramowej (zamiast tego Sąd I Instancji przyjął, iż pomimo istotnej zmiany treści dwóch podstawowych postanowień Umowy Ramowej w wyniku wskazanych negocjacji - § 8 ust. 2 i § 8 ust. 4 sens umowy ramowej po przeprowadzonych negocjacjach pozostał taki sam, jak przed ich rozpoczęciem, co jest wnioskiem już prima facie absurdalnym), oraz zasad współżycia społecznego, w szczególności zasady, iż nie można czynić jednej ze stron całkowicie podległej arbitralnej woli drugiej ze stron, zasady, iż wykładni oświadczeń woli należy dokonywać w kierunku zapewnienia ich zgodności z obowiązującym prawem, a nie kierunku ich nieważności (natomiast wykładnia Umowy Ramowej dokonana przez Sąd I Instancji prowadzi do jej nieważności z uwagi na sprzeczność z art. 3 § 1 i 2 u.z.n.k.), gdyż
rozumieniem Umowy Ramowej przyjętym przez Sąd I Instancji (...) S.A. mogła na podstawie Umowy Ramowej swobodnie blokować (...) S.A. dostęp do rynku poprzez niezawieranie Porozumień Transakcyjnych pomimo wcześniejszego zastrzeżenia na jej rzecz wyłączności sprzedaży energii na rzecz (...), zasady contra preferentem , ustalonych zwyczajów na rynku energii elektrycznej, w szczególności przyjętego na tym rynku znacznego odformalizowania transakcji sprzedaży energii elektrycznej w związku z koniecznością ich dokonywania w krótkim okresie czasu; 4. naruszenie art. 66 § 2 k.c. oraz art. 69 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie - Sąd bowiem przyjął, iż Porozumienia Transakcyjne, które zostały wykonane przez (...) S.A.przed ich podpisaniem (przesłaniem skanów) lub zostały wykonane bez ich podpisania (przesłania skanów) zostały zawarte poprzez ich wykonanie, podczas gdy art. 69 k.c. stanowi, iż umowa może być zawarta poprzez jej wykonanie tylko wówczas, gdy tak stanowi treść oferty jej zawarcia lub ustalony w danych stosunkach zwyczaj, a ponieważ tych faktów Sąd I Instancji, działając prawidłowo, nie ustalił, to swój wniosek o zastosowaniu art. 69 k.c. oparł jedynie na ustaleniu, iż Porozumienia Transakcyjne zostały wykonane, natomiast rozumując
zasadami logiki Sąd I Instancji powinien był dojść do wniosku, iż, ponieważ art. 69 k.c. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, to ww. Porozumienia Transakcyjne musiały zostać zawarte albo w trybie z art. 68 2 k.c. zmodyfikowanym w Umowie Ramowej (tj. uznać za zasadny tok rozumowania zawarty w zarzucie nr V) lub poprzez przyjęcie oferty w sposób dorozumiany z uwagi na tzw. związane milczenie (tj. uznać za zasadny tok rozumowania zawarty w zarzucie nr VI); 5. naruszenie art. 68 k.c. poprzez niezastosowanie - Sąd I Instancji przyjął bowiem, iż strony wyłączyły stosowanie tego przepisu poprzez wyczerpującą, jasną i jednoznaczną regulację zawierania Porozumień Transakcyjnych w Umowie Ramowej, podczas gdy - bezspornie - regulacja zawierania Porozumień Transakcyjnych w Umowie Ramowej ani nie ma wyczerpującego charakteru, ani nie jest jasna i jednoznaczna, w związku z czym nie może stanowić podstawy do formułowania wniosków, iż strony na jej podstawie wyłączyły stosowanie art. 68 k.c., szczególnie, iż zastrzeżenie formy polegającej na wymianie skanów, potencjalnie wyłączające stosowanie art. 68 2 k.c. jest nieskuteczne z uwagi na brak określenia skutku niezachowania takiej formy (wymaganego na podstawie art. 76 k.c.); 6. naruszenie art. 60 k.c. poprzez niezastosowanie - Sąd bowiem prawidłowo ustalił następujące fakty: (
zasadami wynikającymi z art. 65 k.c. Podzielić bowiem należy wyrażone przez Sąd Okręgowy stanowisko, iż w judykaturze wyraźnie nadaje się pierwszeństwo tzw. kombinowanej metodzie wykładni oświadczeń woli. Metoda sprowadza się do takiego ustalenia znaczenia oświadczenia woli, które rzeczywiście nadały mu obie strony w chwili jego złożenia (subiektywny wzorzec wykładni). To, jak strony, składając oświadczenie woli, rozumiały je można wykazywać zarówno za pomocą dowodu z przesłuchania stron, jak i innych środków dowodowych. Dla ustalenia, jak strony rzeczywiście pojmowały oświadczenie woli w chwili jego złożenia może mieć znaczenie także ich postępowanie po złożeniu oświadczenia, np. sposób wykonania umowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 1998 r., sygn. akt I PKN 532/97). Prowadzeniu wszelkich dowodów w celu ustalenia, jak strony rzeczywiście rozumiały pisemne oświadczenie woli nie stoi na przeszkodzie norma art. 247 k.p.c. Dowody zgłaszane w tym wypadku nie są bowiem skierowane przeciwko osnowie lub ponad osnowę dokumentu, a jedynie służą jej ustaleniu w drodze wykładni (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 18 września 1951 r., sygn. akt C 112/51 i z dnia 4 lipca 1975 r., sygn. akt III CRN 160/75, z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt V CSK 83/15). Jeżeli okaże się, że strony różnie rozumiały treść złożonego oświadczenia woli, to za prawnie wiążące -
kombinowaną metodą wykładni - należy uznać znaczenie oświadczenia woli ustalone według wzorca obiektywnego. W tej fazie wykładni potrzeba ochrony adresata oświadczenia woli, przemawia za tym, aby było to znaczenie oświadczenia, które jest dostępne adresatowi przy założeniu - jak określa się w doktrynie i judykaturze (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 1995 r., sygn. akt III CZP 66/95) - starannych z jego strony zabiegów interpretacyjnych. Na ochronę zasługuje bowiem tylko takie zaufanie adresata do znaczenia oświadczenia woli, które jest wynikiem jego starannych zabiegów interpretacyjnych. Potwierdza to nakaz zawarty w art. 65 § 1 k.c., aby oświadczenia woli tłumaczyć tak, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których zostało złożone, zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje. W przypadku oświadczenia ujętego w formie pisemnej sens oświadczeń woli ustala się na podstawie wykładni tekstu dokumentu. Podstawową rolę mają tu językowe normy znaczeniowe (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2018 r. sygn. akt V CSK 262/17). Dla ustalenia, jak strony rzeczywiście pojmowały oświadczenia woli w chwili jego złożenia, może mieć znaczenie także ich postępowanie po złożeniu oświadczenia oraz sposób wykonywania umowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt I CSK 802/15). Sąd Okręgowy doszedł do zasadnego wniosku, że przedstawiana obecnie przez strony interpretacja zapisów umowy odnoszących się do momentu zawarcia konkretnych umów sprzedaży wraz z usługą bilansowania handlowego jest różna. Główny spór dotyczył kwestii, czy porozumienie transakcyjne, do którego odwoływała się umowa, zostało zawarte w chwili przesłania drogą elektroniczną przez pozwaną powódce tabelki excel (stanowisko reprezentowane przez pozwaną), czy też dopiero z momentem podpisania przez obie strony formularza porozumienia transakcyjnego (stanowisko reprezentowane przez powódkę). Reprezentanci pozwanej składający zeznania w sprawie R. P. i K. C. stwierdzili jednoznacznie, że dokonując zmian w pierwotnym tekście projektu umowy strony jednoznacznie zamierzały tak to uregulować, że wysłanie tabeli excel prowadziło do zawarcia umowy. Sąd Okręgowy w tym zakresie odmówił wiarygodności twierdzeniom przedstawicieli pozwanej powołując się na zeznania pracowników powódki i tekst umowy. Ocena ta jest kwestionowana przez apelującą pozwaną. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że odmowa wiarygodności przez Sąd Okręgowy dla tego rozumowania znajduje oparcie w materiale dowodowym. Niesporne było, że pierwotnie tekst umowy został wysłany drogą elektroniczną przez powódkę pozwanej. Był to wzór wypracowany w powodowej spółce (dowód: zeznania świadka M. S. – k. 3972). Świadek K. C. potwierdził, że negocjacje toczyły się głównie drogą elektroniczną, a częściowo telefonicznie. W imieniu powódki występowali S. S. i M. S.. Nie ma sprzeczności w zeznaniach tych świadków co do osób biorących udział w toczonych na odległość negocjacjach. W zeznaniach każdy z nich opisywał swoją rolę w tworzeniu treści umowy, choć na pytanie wprost, kto umowę negocjował wskazali drugiego ze świadków. Biorąc jednak pod uwagę, że jednocześnie obaj świadkowie przyznawali, że niektóre czynności były przez nich wykonywane, należy uznać, że obaj brali udział w negocjacjach, a jedynie oceniali rolę drugiej z tych osób za bardziej istotną. Obaj też wskazywali, że w tworzenia umowy zaangażowany był dział prawny i pracownicy działu obrotu. Dokonując oceny całości ich zeznań, a nie wybiorczych wypowiedzi, jak czyni to pozwana w apelacji, nie można przyjąć, że w tej materii świadkowie opisali sprzeczne relacje. Obaj świadkowie, podkreślając, że nie mają wiedzy prawniczej, opisali również w identyczny sposób drogę zawierania porozumień transakcyjnych. Pozwana wysyłała drogą mailową tabele z zestawieniem odbiorców energii elektrycznej, wysokością wolumenów i okresów dostawy. Dział handlowy przekazywał informację do działu obrót, który akceptował to porozumienie i zwracał je do działu handlowego. Jednocześnie była to informacja dla działu obrót, jaka ilość energii i w jakich terminach będzie potrzebna do wykonania umowy. Dział handlowy przekazywał informację pozwanej, że transakcja jest zaakceptowana. Wtedy pozwana drukowała porozumienie transakcyjne, podpisywała je i wysyłała do powódki. Powódka podpisywała formularz i odsyłała go. Funkcję dyrektora do spraw handlowych pełnił w tym czasie świadek M. K. (dowód: zeznania świadka – k. 4017). On również opisał tak samo sposób zawierania porozumień transakcyjnych. Stwierdził nadto, że do zawarcia porozumienia dochodziło po wymianie korespondencji mailowej i potwierdzenia porozumień poprzez podpisanie porozumienia transakcyjnego. Świadek nie przypominał sobie, aby dochodziło do realizacji porozumień bez formalnego podpisania formularza porozumienia transakcyjnego, ale nie wykluczył takiej sytuacji, jednak wtedy zamówienia musiały przejść „procedurę elektroniczną”. Także świadek E. Ć. – pracownik pozwanej stwierdziła, że porozumienie transakcyjne składało się z formularza porozumienia i tabeli zawierającej punkty poboru energii. Oba dokumenty były podpisywane. Świadek potwierdziła, że w 2015 r. dochodziło do sytuacji, że obieg podpisanych dokumentów nie został zakończony, a mimo to dostawy były przez powódkę realizowane. Pozwana otrzymywała jednak w tych przypadkach potwierdzenie drogą elektroniczną przez pracowników powódki – E. S. lub W. B.. Świadek nie przypominał sobie takiego przypadku, żeby w latach 2014-2015 nie było w ogóle potwierdzenia (dowód: zeznania świadka E. Ć. – k. 3795, zwłaszcza nagranie rozprawy od 01:11:00). Z tak opisywanych zasad funkcjonowania umowy należało wyciągnąć wniosek, że powódka wykonywała umowę w sposób dokładnie określony w § 8 umowy, a to z kolei prowadzi do konkluzji, iż tak były rozumiane przez nią uzgodnione reguły zawierania umów (porozumień transakcyjnych). Z zeznań świadków R. P. i K. C. nie wynika, aby strony wprost przeprowadzały rozmowę zmierzającą do ustalenia, iż porozumienie transakcyjne będzie zawarte w chwili wysłania tabeli excel drogą mailową. Negocjacje polegały na wymianie drogą elektroniczną kolejnych wersji umowy, a następnie spotkaniu, podczas którego każdy z uczestników przeczytał wersję końcową i (po dokonaniu drobnych, nieistotnych dla rozstrzygnięcia poprawek) podpisaniu dokumentu. Świadkowie jedynie wyrażali przekonanie, że w sposób, który przedstawiali, obie strony rozumiały postanowienia § 8 umowy. Ich interpretacja umowy zresztą w sposób oczywisty odbiega od ostatecznej treści i sprowadza się do twierdzenia, że sposób zawarcia porozumień transakcyjnych określony został jedynie w ustępie 1, a pozostałe zapisy stanowiły jedynie wypełnienie formalności w celach kontrolnych. Tymczasem § 8 po wielu zmianach i rozszerzeniu treści w stosunku do pierwotnej wersji (pierwotnie § 8 składał się jedynie z 4 ustępów – dowód: k. 692) nabrał logicznej treści i to w kierunku, który postulowała pozwana, a mianowicie zobowiązania się powódki do realizacji zamówień. Pozwana podkreślała bowiem, że wobec tego, że powódka miała się stać wyłącznym dostawcą energii do odbiorców pozwanej, pozwana chciała mieć zagwarantowaną pewność, że dostawy do klientów, z którymi miała zawarte umowy już w chwili wysyłania tabel excel będą wykonane. Wyłączność dostaw powódka opiera na zapisach umowy (§ 3 ust. 7 pkt c), ale wynikała ona również z zeznań wszystkich świadków, choć wiązana była z faktyczną realizacją umowy na rynku energetycznym, który nie dopuszczał możliwości wykonywania usługi bilansującej przez kilka różnych podmiotów w stosunku do jednego sprzedawcy u jednego dystrybutora. Bez względu na spór prawny toczony w tym zakresie w toku sporu, z pewnością takie zasady ostatecznie operatorzy systemów dystrybucyjnych stosowali, co wynikało z ich pisemnych odpowiedzi na to zagadnienie. W rzeczywistości przyznać należy rację pozwanej, że związanie się umową z powódką na sprzedaż energii i wykonywanie usługi bilansowania handlowego spowodowało, że pozwana była zmuszona do zakupu energii elektrycznej dla swoich obiorców wyłącznie u powódki. Analizując zmienione zapisy § 8 umowy ramowej, co poprawnie uczynił już Sąd Okręgowy, przyjąć należało, że strony przewidziały następujący tok postępowania (zasady uzgadniania porozumień transakcyjnych). Najpierw strona pozwana drogą mailową wysyłała do powódki arkusz excel (ust. 1). Powódka zobowiązała się przyjąć do porozumienia transakcyjnego cenę z dnia przesłania arkusza (ust. 2) oraz zobowiązała się do odpowiedzi na przedstawioną ofertę z zachowaniem sposobu, formy i terminu określonych przez pozwaną (ust. 3). W rzeczywistości, pozwana nie stawiała wymagań tej odpowiedzi, a odpowiedzi powódka kierowała do pozwanej również w formie mailowej. Należy przy okazji podkreślić ze względu na zarzuty pozwanej, że wymogi odpowiedzi miały być formułowane przez pozwaną przy okazji wysyłania oferty, a więc arkusza excel, a nie w druku porozumienia transakcyjnego, który stanowił załącznik do umowy (w tym przypadku tabela z uzgodnionymi wcześniej danymi stanowiła część porozumienia transakcyjnego). Powódka zobowiązała się do zawarcia porozumienia transakcyjnego dotyczącego złożonej oferty, jeżeli w dniu jej złożenia wystąpiły transakcje dotyczące ofertowanego okresu (ust. 4). W wielokrotnie przytaczanym ust. 5 określono natomiast moment zawarcia porozumienia transakcyjnego. Miało ono nastąpić po wzajemnym potwierdzeniu drogą mailową istotnych danych dotyczących sprzedaży energii elektrycznej (ilość, cena) poprzez przekazanie obustronnie podpisanego formularza w formie skanu. W tym momencie „uznaje się, iż strony zawarły porozumienie”. W ust. 6 strony określiły skutki odstępstwa przez powódkę od warunków zawartego porozumienia transakcyjnego, a w § 7 możliwość przedłużenia obowiązywania konkretnego porozumienia transakcyjnego. Dokładnie taki schemat działania opisali świadkowie S. S., M. K. M. S.,K. S. i E. Ć.. Niczym zatem usprawiedliwione nie są twierdzenia strony pozwanej, że jedynie zapis ust. 1 § 8 umowy ramowej miał istotne znaczenie prawne, a pozostałe je utraciły, gdyż stanowiły jedynie dbałość o zachowanie formalnych potwierdzeń transakcji. Przeczą temu również inne zapisy wskazywane przez Sąd Okręgowy, zawarte w preambule i w § 3 ust. 1 umowy, a jednoznacznie określające, że sama umowa ramowa nie zobowiązywała jeszcze do sprzedaży/zakupu energii elektrycznej. Gdyby przyjąć stanowisko strony pozwanej za prawidłowe, to już jednostronna czynność pozwanej w postaci wysłania tabeli excel drogą mailową miałaby stanowić zawarcie porozumienia transakcyjnego. W takiej sytuacji trudno ustalić, w jakiej chwili miałoby zostać złożone oświadczenie woli sprzedawcy o zawarciu umowy, co jest niezbędne dla jej istnienia. Skoro w umowie takiego oświadczenia nie ma, a i zbędne byłoby jego złożenie poprzez przyjęcie oferty, to powódka w ogóle nie składałaby oświadczenia woli. W efekcie zmian wprowadzonych do ust. 3 i 5 § 8 umowy ramowej powódka wycofała się z możliwości odrzucania ofert zakupu energii elektrycznej pozwanej w formie bezpośredniej lub milczącej (dowód: zmieniony projekt – k. 726), a w zamian przyjęła na siebie zobowiązanie do zawarcia porozumienia transakcyjnego, jeżeli w dniu złożenia oferty wystąpiły transakcje dotyczące ofertowanego okresu. Pozwana osiągnęła zatem cel, do jakiego odwoływała się uzasadniając potrzebę zmian zapisów umowy w części odnoszącej się do dostaw energii elektrycznej. Na powódce niewątpliwie ciążył obowiązek zawarcia porozumienia transakcyjnego zawsze, gdy pozwana ofertę przedstawiła, a transakcje na rynku giełdowym wystąpiły. Nie jest to jednoznaczne z momentem zawarcia porozumienia transakcyjnego. Moment ten bowiem występował dopiero z chwilą wymiany skanu podpisanego przez obie strony porozumienia. Można więc przyjąć, że w stosunku do porozumień, za które pozwana naliczyła karę umowną w zakresie nieuwzględnionym przez Sąd Okręgowy, powódka uchybiła obowiązkowi zawarcia porozumienia, ale nie można przyjąć, że powódka nie wykonała porozumienia transakcyjnego już zawartego. Przyjęcie stanowiska pozwanej stało nadto w sprzeczności z zakresem pełnomocnictwa udzielonego S. S. przez zarząd powódki. Skoro upoważnienie do jednoosobowej reprezentacji powódki zostało ograniczone wartością zobowiązania zaciąganego przez powódkę (3 mln zł), to przyjęcie, że § 8 ust. 1 umowy ramowej, którą ta osoba zawierała w imieniu powódki, stanowił o automatycznym zawarciu porozumień transakcyjnych, powodowałby, że wszystkie porozumienia transakcyjne opiewające na kwotę wyższą zostały zawarte z przekroczeniem pełnomocnictwa, a wobec braku ich potwierdzenia przez organ zarządzający powódki, umowy te byłyby nieważne (art. 103 k.c.). Miałoby to z kolei przełożenie na ważność postanowienia umownego o zastrzeżeniu kary umownej, na którą powołuje się pozwana. Także praktyka, jaka obowiązywała przy wykonywaniu umowy nie pozwala na wyciągnięcie wniosków, do jakich zmierza strona pozwana. Umowa ramowa została zawarta w lipcu 2014 r., a dostawy energii elektrycznej miały rozpocząć z początkiem 2015 r. Od tego momentu do końca 2014 r. strony zawierały porozumieniu transakcyjne
procedurą określoną w § 8 umowy. W stosunku do 29 porozumień wszystkie posiadały podpisane porozumienia transakcyjne według formularza stanowiącego załącznik do umowy. Porozumienia transakcyjne nr (...) i (...) dotarły podpisane do pozwanej dopiero dnia 22 stycznia 2015 r., choć okres obowiązywania dostaw energii elektrycznej do wymienionych w nich odbiorców rozpoczął się już dnia 1 stycznia 2015 r. (dowód: porozumienia transakcyjne – k. 4363 i n.). Jednak oferta (arkusz excel) pozwanej objęta porozumieniem transakcyjnym nr (...) została skierowana do powódki w dniu 16 grudnia 2014 r., po czym nastąpiły negocjacje cenowe tych dostaw, natomiast oferta pozwanej objęta porozumieniem transakcyjnym nr (...) wpłynęła do powódki w dniu 29 grudnia 2014 r. W każdym tym przypadku pozwana miała potwierdzenie drogą mailową o przyjęciu zlecenia dostaw. Podobnie procedura wynikająca z § 8 umowy ramowej została dochowana w doniesieniu do porozumień transakcyjnych nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), które również dotyczyły dostaw energii elektrycznej do odbiorców pozwanej w 2015 r., choć w różnych okresach tego roku. Podpisane przez stronę powodową wymienione porozumienia transakcyjne dotarły do pozwanej w dniu 14 września 2015 r., czyli po długim okresie czasu od chwili złożenia przez pozwaną ofert (tabelek excel), gdyż te wpływały od końca stycznia 2015 r. do czerwca 2015 r. Wpływające w tym okresie oferty łącznie z opisywanymi na dostawy energii elektrycznej na lata 2016 – 2017 nigdy nie zostały zaakceptowane przez powódkę, nie podpisano również porozumień transakcyjnych nawet z opóźnieniem. Należy więc wnioskować, że także w stosunku do tych porozumień została w pełni zachowana procedura określona umową, choć w stosunku do części dostaw już w trakcie ich realizacji lub po ich wykonaniu w stosunku do części odbiorców (okres obowiązywania dostaw dla niektórych odbiorców ograniczał się do kilku miesięcy). Moment, od którego procedura zawierania porozumień transakcyjnych zaczęła zwalniać należy datować na luty 2015 r., co świadkowie S. S., M. K. i M. S. łączyli nie tyle z rozpoczęciem procesu prywatyzacyjnego, ile już wyborem konkretnego kontrahenta, który zawarł z poprzednim właścicielem powódki umowę przedwstępną. Nowy właściciel wyrażał potrzebę akceptacji każdej nowej umowy (porozumienia transakcyjnego), która miała wpływ na zakres zobowiązań powódki. Informację o tym stanie rzeczy pozwana posiadała od pracowników powódki. Z zeznań świadka M. S. wynika, że pierwsze spotkanie przedstawicieli stron, w tym świadka, miało miejsce w lutym 2015 r. Już wtedy rozmowy dotyczyły zmiany wysokości marży, jaką otrzymywała powódka, a związek to miało z decyzjami nowego właściciela. W trakcie kolejnych spotkań strona powodowa przedstawiała nowy projekt całej umowy. Świadek M. K. potwierdził te zdarzenia, dodając, że nowy właściciel zmierzał do wstrzymania wykonywania dotychczasowych umów i ich weryfikacji. Spotkania te odbywały się do około października 2015 r., ale strony nie doszły do porozumienia i nowej umowy nie zawarły. W takiej sytuacji strona powodowa wypowiedziała ostatecznie umowę pismem z dnia 3 listopada 2015 r. Ze wskazanych okoliczności wynika, że pozwana miała świadomość trudności w realizacji jej zleceń, zwłaszcza na kolejne lata, znała przyczyny takiego stanu rzeczy i była świadoma, że powódka po zmianie właścicielskiej dąży do renegocjacji umowy. A taki stan rzeczy wyklucza przyjęcie, że zachowanie powódki odbiegające od lutego 2015 r. od zachowania w roku 2014, a polegające na zwlekaniu z podpisaniem niezbędnych dokumentów, nie mogło świadczyć o milczącym akcepcie wszystkich ofert składanych przez pozwaną w tym okresie, a tym samym o wypracowaniu praktyki odmiennej od zapisów umowy. Z okoliczności sprawy nie wynika bowiem, że powódka miała wolę „uproszczenia” zasad umownych, ale wynika, że zachowanie to było wynikiem zmieniającego się procesu decyzyjnego w powodowej spółce. Dodatkowo pozwana otrzymała informację od pracownika powódki W. B. w formie wiadomości elektronicznej wysłanej w dniu 3 czerwca 2015 r., iż powódka wstrzymuje akceptację porozumień transakcyjnych. Zgodzić się należy, że informacja stanowiła odpowiedź na wysłane oferty (arkusze excel), które miały być objęte porozumieniami transakcyjnymi o nr (...), jednak nadal świadczy to o braku zamiaru powódki milczącego zawarcia umów sprzedaży energii elektrycznej. Pracownik powódki wskzał, że wymienione porozumienia dotarły do nich, ale nie zostały zaakceptowane. Odmowa ta dotyczyła dostaw na lata następne. Nieistotne również pozostaje to, że pracownik ten nie był uprawniony do reprezentacji powódki. Przekazana informacja stanowiła jedynie oświadczenie wiedzy, a nie woli. W dodatku pracownik ten wielokrotnie wykonywał czynności zmierzające do zawarcia porozumień transakcyjnych, do niego też strona pozwana kierowała oferty w postaci tabel excel (por. oferty do porozumień transakcyjnych nr (...) i (...)). Zauważyć też należy, że mail z dnia 3 czerwca 2015 r., o którym mowa, stanowił odpowiedź na zapytanie skierowane do powódki przez pracownika pozwanej zajmującego się realizacją umowy stron. Świadek E. C. dopytywała się, czy podpisane porozumienia transakcyjne nr (...) zostały już wysłane do pozwanej, gdyż nadal nie dotarły. Świadczy to również o okoliczności, że pozwana widziała potrzebę przeprowadzenia procedury, o jakiej mowa w § 8 ust. 5 umowy. Przy tej okazji należy dodać, że dla istoty sprawy bez znaczenia pozostaje fakt, czy zarząd pozwanej spółki był świadomy, iż powódka zmierza wprost do wypowiedzenia umowy. Pozytywnej odpowiedzi na to pytanie nie dostarcza materiał dowodowy, a zeznania świadków R. P. i K. C. temu przeczą. Podczas spotkań stron rozmowy toczyły się wokół zmian warunków umowy, a nie jej zerwania. Jednak ewentualna wiedza pozwanej o zamiarach powódki pozostaje bez wpływu na obowiązek zapłaty za dostawę energii elektrycznej jej odbiorcom w listopadzie i grudniu 2015 r. (a więc dla roszczenia z powództwa głównego) oraz na zasadność naliczenia kary umownej przez pozwaną za brak dostawy tej energii w latach następnych (a więc dla roszczenia z powództwa wzajemnego). Natomiast porozumienia transakcyjne nr (...), (...), (...) i (...), dotyczące dostaw od września lub listopada 2015 r. do końca tego roku, nigdy nie przybrały formy porozumienia transakcyjnego w postaci załącznika do umowy. Potwierdzenia przyjęcia tych zleceń nastąpiło dopiero w piśmie wypowiadającym umowę z dnia 3 listopada 2015 r. Zawarcie tych porozumień nie nastąpiło zatem w sposób przewidziany umową, ale nie świadczy to o wypracowanej praktyce (zwyczaju) przez strony, gdyż intencją sprzedawcy (powódki) było zakończenie stosunku prawnego na dotychczasowych warunkach. Interpretacji umowy można dokonywać posiłkując się sposobem jej wykonywania po zawarciu, jeżeli z okoliczności konkretnej sprawy wynika, że uzewnętrzniona wola obu stron była w tej materii jednolita. Strony umowy wyrażają wtedy chęć takiego wykonywania, wywodzącą się z przekonania, że taki był zamiar stron i cel umowy (art. 65 § 2 k.c.). Z zachowania powódki nie sposób wyczytać, iż miała zamiar zawierać poszczególne porozumienia transakcyjne w sposób milczący. Taka interpretacji woli stron nie stoi w sprzeczności ani z zasadami współżycia społecznego, ani z dobrymi obyczajami (do których pozwana odwołuje się poprzez powołanie się na art. 3 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji), ani z przytoczonymi w apelacji zapisami ustawy Prawo energetyczne. Przyjęcie, że porozumienia transakcyjne były zawierane dopiero z momentem wymiany podpisanych przez obie strony skanów porozumień transakcyjnych w formie, jakiej określał załącznik do umowy ramowej z dnia 9 lipca 2014 r., nie podważa równowagi stron umowy. Jak już była o tym mowa, powódka była zobowiązana do zawierania porozumień transakcyjnych, jeżeli w dniu złożenia oferty wystąpiły transakcje dotyczące ofertowanego okresu. Zobowiązanie to wynikało wprost z § 8 ust. 4 umowy ramowej. Wyłączność zakupu energii elektrycznej u powódki była zatem zrównoważona obowiązkiem powódki zawarcia umowy, jeżeli wystąpił określony w umowie warunek. Tak ukształtowane wzajemne prawa i obowiązki stron nie mogły prowadzić do wyrugowania pozwanej z rynku zakupu energii lub czynieniu jej w tej materii istotnych utrudnień w dostępie do rynku, czemu mają przeciwdziałać przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ani nie stawiały pozwanej jako kupu
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.