Sygn. akt I C 1590/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w Toruniu – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący – SSO Ewa Lisowiec Protokolant - sek. sąd. Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2018 r. w Toruniu sprawy z powództwa J. A. przeciwko (...) Spółka Akcyjna w W. o zapłatę i podwyższenie renty I. zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda J. A. kwotę 120.000 (sto dwadzieścia tysięcy złotych) II. oddala powództwo co do żądania podwyższenia renty III. nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Toruniu kwotę 6677,00 (sześć tysięcy sześćset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych Sygn. akt I C 1590/16 UZASADNIENIE Powód J. A. dnia 5 lipca 2016r. wniósł przeciwko (...) Spółka Akcyjna w W. ( dalej: (...) ) pozew o: - zasądzenie 120.000 zł tytułem zadośćuczynienia - podwyższenie renty z kwoty 908,40 zł miesięcznie do kwoty 1500 zł miesięcznie (pozew), a ostatecznie 1400 zł miesięcznie (tak pismo k. 38 akt) W uzasadnieniu pozwu podał, że dnia 21 12 1982r. uległ wypadkowi komunikacyjnemu, a sprawca był ubezpieczony u pozwanego. Powód doznał złamania uda i podudzia, a proces leczenia trwa do dzisiaj. Wówczas miał 70% trwałego inwalidztwa. Po 30 latach po przewlekłym zapaleniu kości podudzia lewego z niegojącym się owrzodzeniem i ubytkiem skóry w dniu 14 czerwca 2016r. powodowi amputowano kończynę dolną lewą na wysokości poniżej kolana. Jest to zupełnie nowa krzywda, której nie dało się przewidzieć w związku z czym dodatkowe zadośćuczynienie jest zasadne. Po amputacji zwiększeniu uległy wydatki związane z codzienną egzystencją, zapewnieniem opieki i pomocy osób trzecich, rehabilitacją oraz kosztami leczenia. Dlatego domaga się podwyższenia renty. Dodał, że w wyroku z 22 08 1985r. Sąd nie orzekł o odpowiedzialności pozwanego na przyszłość, ale nastąpiło to przez nieuwagę. Powód ma teraz 100% trwałego inwalidztwa. Amputacja wywołała u powoda uraz psychiczny. Ból i stres wywołany operacją, nowa sytuacja życiowa w jakiej znalazł się powód powodują stany lękowe. Dlatego pozew jest zasadny. W odpowiedzi na pozew pozwany (k. 48) wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie nie na jego rzecz kosztów procesu. Pozwany zakwestionował żądanie co do zasady i wysokości i w pierwszej kolejności podniósł zarzut przedawnienia. Potwierdził, że ubezpieczał sprawcę szkody. Powodowi w roku 1984r. na podstawie decyzji wypłacono zadośćuczynienie 55.000 zł, a na mocy wyroku dopłacono 225.000 zł. Odpowiadało to rozmiarowi krzywdy powoda. Dalsze roszczenia uległy przedawnieniu mając na uwadze przepisy kc o czynach niedozwolonych. Zaprzeczył, by zwarł z powodem ugodę na mocy której zobowiązał się do ponoszenia odpowiedzialności za szkody, które się ujawnią w przyszłości. Nadto podniósł, że powód nie wykazał, by dotychczasowe świadczenia rentowe z tytułu zwiększonych potrzeb i utraconych dochodów było zaniżone. Świadczenie to pozwany wypłaca powodowi regularnie. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 21 grudnia 1982r. powód uległ wypadkowi komunikacyjnemu. Sprawca zdarzenia był ubezpieczony u pozwanego. (dowód: akta szkody) Powód w wyniku wypadku doznał złamania uda i podudzia. Z tego powodu stwierdzono wówczas u niego 70% trwałego inwalidztwa. Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 1985r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu w sprawie IC 639/84 zasądził na rzez powoda od sprawcy szkody i (...) świadczenia w kwocie 297.200 zł (po denominacji 29,72 zł). (dowód: wyrok z uzasadnieniem k. 11- 14 akt) Pozwem (w sprawie IC 639/84) powód domagał się ustalenia odpowiedzialności pozwanego (...) za następstwa wypadku, które mogą się ujawnić w przyszłości. Sąd przez nieuwagę nie rozstrzygnął o tym żądaniu. (dowód: uzasadnienie k. 14 akt) (...) zawarł w dniu 21 sierpnia 1990r. w sprawie IC 2019/90 przed Sądem Okręgowym w Toruniu ugodę z żoną powoda w przedmiocie dalszego zadośćuczynienia i odpowiedzialności na przyszłość. Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2002r. Sad Okręgowy w Toruniu orzekł w przedmiocie renty na rzecz żony powoda W. A. (poszkodowanej w tym samym wypadku). Powód nie był stroną tamtych dwóch procesów. . (dowód: wyrok z uzas. k. 4 – 8 akt, k. 3 i 56 akt IC 702/02 Sądu Okręgowego w Toruniu oraz k. 4 i 46-47 akt IC 219/90 Sądu Okręgowego w Toruniu) Powód od (...) otrzymuje rentę odszkodowawcza z tytułu odpowiedzialności za skutki wypadku z 1982r. w kwocie 908,40 zł miesięcznie. W skład renty wchodzą: renta na zwiększone potrzeby 45 zł i renta z tytułu niezdolności do pracy 863,40 zł. (dowód: zaświadczenia i pisma k. 10, 75, 97- 99, 108 - 109 akt) W czerwca 2016 w Szpitalu (...) w G. u powoda w rozpoznaniu stwierdzono „przewlekłe zapalenie kości podudzia lewego z rozległym owrzodzeniem i ubytkiem skóry. Stan po złamaniu podudzia lewego 1982 (stan po zespoleniu AO)”. Wg epikryzy pacjent przyjęty z powodu niegojącego się rozległego owrzodzenia podudzia lewego z przewlekłym zapaleniem kości – stan po złamaniu kości podudzia i zespoleniu w 1982r. Powoda zakwalifikowano do amputacji kończyny dolnej lewej na wysokości poniżej kolana. Operowany 14 06 2016r. Wypisany do domu w stanie ogólnym dobrym. Zalecenia – wniosek o kule łokciowe, wózek inwalidzki. (dowód: dokumentacja med. k. 15 i 131- 149 akt) Powód oprócz renty z (...) otrzymuje rentę z ZUS 1100 zł miesięcznie. Tak jest od czasu wypadku. Od wypadku nie świadczył żadnej pracy. Przed wypadkiem pracował w spółdzielni rolniczej jako traktorzysta, potem oborowy. Obecnie powód leczy się w ramach ubezpieczenia (ma świadczenia z NFZ). Prywatnie się nie leczy. Obecnie nie ponosi już kosztów leczenia z ‘własnej kieszeni”. Po amputacji nie ponosi już kosztów na środki opatrunkowe ani na leki. Środki opatrunkowe, leki i maści kupował przed operacją. (dowód: przesłuchanie powoda - odezwa k. 107-107v akt) W 2018 powód przeszedł udar niedokrwienny i ma niedowidzenie połowiczne lewostronne. (dowód: karta informacyjna k. 169-172 akt) W 1982r. sposoby i techniki leczenia złamań były mocno niedoskonałe w stosunku do czasów obecnych, co przyczyniało się do dużego odsetka niepowodzeń w leczeniu złamania kości goleni w tamtych czasach. Złamanie doznane w początkach lat osiemdziesiątych w przypadku utrzymujących się przez wiele lat powikłań takich jak zapalenie kości i niegojące się owrzodzenia skóry, mogą doprowadzić do konieczności amputacji kończy dolnej. Przynajmniej od 1983 roku powód był leczony z powodu stawu rzekomego, zapalenia kości i ubytków skóry po przebytym złamaniu kości piszczelowej lewej. Leczenie nie przyniosło dobrego efektu. Brak jest danych świadczących o tym, że zmiany leczone w 1983r. rokowały na wygojenie. Nie ma wpisów o doznaniu przez powoda wówczas innych obrażeń. Nie ma więc postaw do przyjęcia, że zmiany leczone w 1983 uległy wygojeniu a później powód doznał ponownego złamania, którego następstwa były przyczyną amputacji w 2016r. Z wpisu z karty leczenia /k. 15 akt/ można pośrednio wywnioskować, że przyczyną amputacji goleni lewej są następstwa złamania doznanego w 1982r. Biegły sądowy Z. M. skłania się do takiego właśnie wniosku. Mając na uwadze wysokość amputacji (wpis o amputacji podkolanowej) zdaniem biegłego wysokość trwałego uszczerbku na zdrowiu powoda wynosi 60%. Przyjazd powoda na badania u biegłego nie był możliwy. Biegły nie mógł się więc dowiedzieć jak przebiega u powoda usprawnienie po amputacji i czy potrzebuje on zabiegów usprawniających. Bezpośrednio po zabiegu powód na pewno takich zabiegów wymagał. Jeżeli powód potrzebuje ich obecnie to mogą być one wykonywane u niego w trybie planowym i są one możliwe w ramach NFZ. Biegły nie był w stanie wypowiedzieć się odnośnie konieczności pomocy osób trzecich – tak w zakresie pielęgnacji podstawnej, jak i w prowadzeniu gospodarstwa domowego. (dowód: opinia biegłego sądowego wraz z opinią uzupełniającą k. 158-0159v akt i 184 akt) Sąd zważył, co następuje: I. Powyższy stan faktyczny ustalono przede wszystkim w oparciu o dowód z opinii biegłego sądowego z dziedziny ortopedii lek. med. Z. M. oraz na podstawie dowodów z dokumentów zebranych w aktach niniejszej sprawy. Częściowo też na podstawie przesłuchania powoda. Sąd uznał za w pełni wiarygodne opinię główną i uzupełniającą biegłego sądowego. Obie jawią się jako wyczerpujące, fachowe, rzeczowe i zdaniem sądu rzetelne (opinia uzupełniająca związana była z jedynym tylko zarzutem pozwanego). Biegły jest osobą doświadczoną, kompetentną i bezstronną. Biegły Z. M. nie przeprowadził badania powoda, bowiem powód nie mógł stawić się na badanie. Opinię wydano na podstawę dokumentów – zgodnie z k. 155 akt. Wnioski są oparte na szczegółowej analizie zgromadzonej dokumentacji medycznej i fachowej wiedzy biegłego. Biegły w opinii w sposób wyczerpujący odpowiedział na pytania zawarte w tezie dowodowej oraz logicznie uzasadnił wnioski zawarte w swojej opinii. W ocenie sądu biegły logicznie umotywował wniosek, dlaczego uznał, że amputacja kończyny dokonana w 2016r. wiąże się ze zdarzeniem (wypadkiem) z roku 1982 i jest jego skutkiem. Biegły zwrócił uwagę, że nie ma danych i dowodów na to, że po wypadku z 1982r. powód doznał innych obrażeń (innych złamań) i to one są przyczyną amputacji w 2016r., a nie wypadek z 1982r. Biegły wypowiedział się też na temat niedoskonałości procesów leczenia w latach 80-tych, co również mogło skutkować potrzebą amputacji kończyny w roku 2016r. Nie można pominąć wpisów ze szpitalnych kart informacyjnych z których jednoznacznie wynika, że stan powoda (w roku 2016) jest stanem po złamaniu podudzia lewego w roku 1982r. Nadto – jak wynika z uzasadnienia do wyroku wydanego w 1984r. w sprawie IC 634/854 - biegły który sporządzał opinię już wówczas stwierdził niegojące się ropiejące wycieki z rany (2 lata po wypadku). To uprawdopodabnia tezę, że istniejące w roku 2016 owrzodzenia są skutkiem urazu z 1982. Jeśli chodzi o opinię uzupełniającą, to biegły położył nacisk na to, iż ustalenia takiego stopnia trwałego uszczerbku - jako m.in. konsekwencji miejsca dokonania amputacji – dokonał na podstawie zapisów w dokumentacji szpitalnej i własnego doświadczenia zawodowego. Doświadczenie biegłego nie nasuwa wątpliwości - biegły jest biegłym sądowym z kilkudziesięciu letnim stażem, zaś dokumenty są w swej treści jasne. Jak wiadomo opinia biegłego podlega ocenie - przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c. - na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków (zob. orzeczenie SN z 7 11 2000 r. I CKN 1170/98). Sąd meriti kierując się ww. kryteriami uznał, że opinia dr M. w całej rozciągłości była przekonywująca i pomocna dla dokonania należytej oceny zebranego materiału przez Sąd z przyczyn podanych wyżej. Jako taką sąd ją podzielił. Pamiętać też należy, że ugruntowany jest w orzecznictwie pogląd, wg którego Sąd w sprawie do rozstrzygnięcia której wymagane są wiadomości specjalistyczne nie może wydać orzeczenia wbrew wnioskom wypływającym z opinii uznanej przez tenże Sąd za fachową i rzetelną ( zob. np. wyrok SN z 26/10/2006 I CSK 166/06). Dowodu z opinii biegłego ds. psychiatrii nie przeprowadzono (postanowienie w tym przedmiocie uchylono – zob. k. 155), bowiem powód nie mógł stawić się na badanie u tego lekarza. Za wiarygodne uznano zgromadzone w sprawie dokumenty, gdyż ich prawdziwość nie budziła żadnych wątpliwości i nie została zakwestionowana przez strony. Sąd uznał za wiarygodne przesłuchanie powoda co do jego obecnego stanu zdrowia, korzystania ze świadczeń jedynie w ramach NFZ, braku leczenia prywatnego, nieponoszenia wydatków na zakup leków, opatrunków. Powód nie miał żadnego interesu w tym by składając zeznania takiej treści mijać się z prawdą. Ustaleń w przedmiocie związku przyczynowego między amputacją a wypadkiem z 1982, sąd dokonał nie na podstawie zeznań powoda, lecz wg opinii biegłego. II. Bezsporne było, że pozwany odpowiada za sprawcę zdarzenia. Dlatego w ocenie sądu były podstawy by przypisać pozwanemu odpowiedzialność za skutek w postaci amputacji kończyny u powoda. Zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego okazał się być chybiony. Obecnie roszczenia z tytułu zadośćuczynienia (mające źródło w czynie niedozwolonym) zgodnie z art. 442
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.