Warszawa, dnia 24 października 2018 r. Sygn. akt VI Ka 1553/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Anna Zawadka Protokolant: sekr. sądowy Robert Wójcik przy udziale prokuratora Józefa Gacka po rozpoznaniu dnia 24 października 2018 r. w Warszawie sprawy R. B. s. K. i G., ur. (...) w O. oskarżonego o przestępstwo z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 64 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 8 września 2017 r. sygn. akt II K 236/17 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Otwocku do ponownego rozpoznania. VI Ka 1553/17 UZASADNIENIE R. B. został oskarżony o to, że: w dniu 12 stycznia 2017r. w J. w powiecie (...), w województwie (...) dokonał włamania do niezamieszkałego budynku poprzez wypchnięcie okna, a następnie kradzieży z wnętrza budynku mienia w postaci czujki alarmowej o łącznej wartości 45 złotych na szkodę K. K.
(2)przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazany w warunkach określonych w art. 64 § 1 kk, który odbył łącznie co najmniej rok kary pozbawienia wolności i w ciągu 5 lat po odbyciu w całości lub części ostatniej kary popełnił ponownie umyślne przestępstwo kradzieży z włamaniem, tj. o czyn z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 64 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w Otwocku wyrokiem z dnia 8 września 2017 roku w sprawie II K 236/17 uniewinnił R. B. od popełnienia zarzucanego mu czynu. Powyższy wyrok zaskarżył Prokurator, który na podstawie art. 438 pkt 3 kpk wyrokowi temu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia przejawiający się bezzasadnym odmówieniem waloru prawdy materialnej depozycjom świadka pokrzywdzonego K. K.
(2), podczas gdy swobodna a nie dowolna ocena zeznań pokrzywdzonego przede wszystkim złożonych w postępowaniu przygotowawczym, ale również konsekwentnych co do osoby sprawcy w toku rozprawy głównej prowadzi do konstatacji o sprawstwie R. B. a przez to uznaniu jego winy. Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania. Sad Okręgowy zważył co następuje: Apelacja Prokuratora zasługuje na uwzględnienie. Rację ma skarżący, że Sąd I Instancji naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów zawartą w art. 7 k.p.k., czego konsekwencją był błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę orzeczenia mogący mieć wpływ na treść tego orzeczenia, a polegający na przyjęciu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia winy i skazania oskarżonego R. B. za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k., co skutkowało jego uniewinnieniem. Zgodzić należy się z argumentami zawartymi w uzasadnieniu apelacji, że zgromadzony na etapie postępowania przygotowawczego materiał dowodowy w postaci zeznań świadka K. K.
(2)jednoznacznie wskazuje na winę R. B. w zakresie zarzucanego mu czynu. Sąd Rejonowy wydając wyrok uniewinniający oparł się na wyjaśnieniach oskarżonego i zdezawuował zeznania pokrzywdzonego K. K.
(2)jako wzajemnie sprzecznych i pozbawionych logiki. W ocenie Sądu Odwoławczego Sąd Rejonowy bezkrytycznie dał wiarę wyjaśnieniom R. B. składanym w toku postępowania nie dokonując ich należytej weryfikacji. Natomiast odmówił wiarygodności zeznaniom pokrzywdzonego, który konsekwentnie wskazywał na oskarżonego jako sprawcę przestępstwa, tylko na tej podstawie, że świadek na rozprawie po upływie 7 miesięcy nie pamiętał dokładnie wszystkich szczegółów zdarzenia. Wskazać należy, iż K. K.
(2)szedł za oddalającym się sprawcą, rozmawiał z nim i widział jego twarz, a następnie rozpoznał oskarżonego na okazanych zdjęciach po kształcie i wyrazie twarzy, przy czym był pewien swojego rozpoznania w trakcie okazania wizerunku 12 dni po zdarzeniu. W trakcie rozprawy pokrzywdzony K. K.
(2)ponownie rozpoznał oskarżonego i potwierdził, że to on jest sprawcą przestępstwa. Sąd Rejonowy nie rozważył w sposób należyty z czego mogą wynikać pewne rozbieżności w zeznaniach pokrzywdzonego dotyczące nakrycia głowy sprawcy przestępstwa oraz daty tego zdarzenia. Przy czym Sąd Rejonowy nie dostrzegł, iż pokrzywdzony opisywał w swoich kolejnych zeznaniach trzy podobne zdarzenia, natomiast to z udziałem oskarżonego miało miejsce w dniu 12 stycznia 2017r. Z powyższych względów pokrzywdzony nie mógł złożyć zeznań odnośnie kradzieży czujki do alarmu już w dniu 2 stycznia 2017r., skoro jej kradzież nastąpiła 10 dni później. Analizując drobiazgowo zeznania pokrzywdzonego Sąd Rejonowy nie dostrzegł, że brak dokładnej daty ostatniego zdarzenia opisanego w zeznaniach K. K.
(2)wynika z niefortunnego sposobu wpięcia tego protokołu do akt sprawy i wycięcia dziurkaczem fragmentu protokołu z oznaczeniem daty zdarzenia. Sąd Rejonowy błędnie także przyjął, że zeznania pokrzywdzonego nie zasługują na wiarę, skoro nie mógł zapamiętać czy sprawca kradzieży z włamaniem miał na sobie kaptur czy czapkę, a zdaniem sądu jest mało prawdopodobne aby pokrzywdzony po kształcie twarzy oskarżonego rozpoznał jego wizerunek. Wbrew tym twierdzeniom wskazać należy, iż podczas pierwszych zeznań pokrzywdzony zeznał „ nie wiem co miał na głowie czapkę czy kaptur”, a zatem nie wykluczył nakrycia głowy u sprawcy. Natomiast na rozprawie pokrzywdzony po ujawnieniu wcześniejszych zeznań stwierdził „jestem przekonany, że oskarżony był w kapturze”. Powyższe rozbieżności można przecież wyjaśnić stresującą sytuacją dla pokrzywdzonego, który widząc oddalającego się sprawcę włamania, idzie za nim próbując nawiązać rozmowę, a sprawca grozi mu śmiercią. Trudno więc oczekiwać aby w tej sytuacji świadek precyzyjnie opisał nakrycie głowy oskarżonego. Natomiast z jego zeznań wynika, że widział oskarżonego z odległości ok. 5 metrów, sprawca odwrócił się do niego i powiedział „odejdź bo cię zabiję”. Sąd Rejonowy powinien więc rozważyć czy w warunkach w jakich pokrzywdzony dokonywał swoich spostrzeżeń (w porze nocnej, przy sztucznym oświetleniu) świadek mógł zobaczyć i zapamiętać twarz sprawcy. Sąd meriti zaznaczył na stronie 4 pisemnych motywów wyroku, że jest mało prawdopodobnym aby pokrzywdzony po kształcie twarzy oskarżonego rozpoznał jego wizerunek. Sąd Rejonowy dokonując analizy powyższych zeznań K. K.
(2)nie wziął jednak pod uwagę, że w sytuacji silnego stresu zdolność zapamiętania twarzy sprawcy różni się od zdolności dokonywania spostrzeżeń w sytuacjach niestresowych. Skumulowanie czynników stresujących występuje niewątpliwie u świadka, który zeznaje we własnej sprawie, tzn. jako ofiara popełnionego przestępstwa. Stres jest istotnym źródłem potencjalnych błędów w zeznaniach i to zarówno stres wynikający z ulegania działaniom przestępczym (stres ofiary), jak i związany z percepcją zdarzeń przestępczych, a wreszcie z koniecznością zeznawania. Z tych powodów Sąd Odwoławczy doszedł do wniosku, że Sąd Rejonowy w Wołominie nie dokonał starannej oceny materiału dowodowego i w konsekwencji nie przesądzając o końcowym rozstrzygnięciu, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien przeprowadzić ponownie w całości przewód sądowy, przy czym powziąwszy uzasadnione wątpliwości odnośnie zdolności postrzegania i zapamiętywania spostrzeżeń przez pokrzywdzonego, powinien ewentualnie rozważyć potrzebę przesłuchania świadka K. K.
(2)w obecności biegłego psychologa aby wykluczyć zaburzenia procesów percepcyjnych. Następnie powinien dokonać prawidłowej analizy materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów. Przy czym rozważaniom powinny być poddane także argumenty zawarte w apelacji Prokuratora. Następnie Sąd I instancji winien poczynić prawidłowe ustalenia faktyczne i na ich podstawie rozstrzygnąć o winie oskarżonego w ramach zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w wyroku.