← Polska

VII Pa 47/18

Sygn. akt VII Pa 47/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2018 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO

§ 1pkt 2 k.p.

poprzez zasądzenie od pozwanej kwoty 6570,22 złotych na rzecz powódki tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres ostatnich trzech lat przed wypowiedzeniem umowy o pracę, podczas gdy w 2015 r. i części 2016 r. do dnia wypowiedzenia, powódka przebywała na urlopie wychowawczym nie przepracowując w tym okresie ani jednego dnia oraz nie stawiła się do pracy po jego ukończeniu, co stanowi negatywną przesłankę nabycia prawa do urlopu wypoczynkowego, a tym samym prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wobec przebywania nieprzerwanie na urlopie wychowawczym za ten okres, a we wcześniejszym okresie przebywania na urlopie macierzyńskim i nieświadczenia pracy w latach 2014-2016; 2. naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów wskazanej w art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i nieuwzględnienie okoliczności wskazujących na nadużycie prawa przez powódkę w rozumieniu art. 8 k.p., które nie powinno korzystać z ochrony prawnej, tj. okoliczności ustalonej przez Sąd I instancji rzeczywistej przyczyny rozwiązania z powódką umowy o pracę, którą było ciężkie naruszenie przez nią podstawowych obowiązków pracowniczych polegających na niestawieniu się przez powódkę do pracy w dniu 18 lutego 2017 r. stanowiącej podstawę rozwiązania z nią umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z jej winy oraz nieuwzględnienie okoliczności wykorzystania przez powódkę w celu dochodzenia przywrócenia do pracy, a w efekcie zasądzenia odszkodowania, faktu korzystnego dla niej zastąpienia przez pozwaną rzeczywistej podstawy rozwiązania stosunku pracy z jej winy, inną podstawą związaną z likwidacją stanowiska pracy w związku z likwidacją działalności gospodarczej jako zarzutu świadczącego o nieprawidłowości dokonanego wypowiedzenia umowy o pracę będącego podstawą żądania pozwu. W związku z powyższym, apelująca wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i jego zmianę poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów sądowych postępowania apelacyjnego od powódki na rzecz pozwanej, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem II instancji według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie kosztów sądowych postępowania apelacyjnego od powódki na rzecz pozwanej, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem II instancji według norm przepisanych ( k. 132-138 a. s.). Powódka w odpowiedzi na apelacji z dnia 20 marca 2018 r. wniosła o jej oddalenie jako całkowicie niezasadnej oraz o zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. W ocenie powódki, Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych na podstawie rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego, który trafnie ocenił, czym nie naruszył swobodnej oceny dowodów ( k. 149-151 a. s.). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Na wstępie Sąd II instancji ustalił, że apelująca zarzuciła wyrokowi wydanemu przez Sąd Rejonowy naruszenie przepisów prawa materialnego, które dotyczyło rozstrzygnięcia w zakresie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz naruszenie przepisu prawa procesowego w zakresie odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie stosunku pracy. Zgodnie z art.

§ 1

pkt k.p., w roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem uprawnionym do kolejnego urlopu, pracownikowi przysługuje urlop u kolejnego pracodawcy - w wymiarze:

  1. a)proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego - w razie zatrudnienia na czas nie krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego,
  2. b)proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym - w razie zatrudnienia na czas krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego. W myśl art. 155 2 § 1 k.p., przepis art.

§ 1

pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika powracającego do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego po trwającym co najmniej 1 miesiąc okresie min. urlopu wychowawczego. Sąd Okręgowy uznał, że w niniejszej sprawie nie stanowiła przedmiotu sporu pomiędzy stronami okoliczność, zgodnie z którą powódka przebywała na urlopie macierzyńskim w okresie od dnia 21 kwietnia 2014 r. do dnia 19 kwietnia 2015 r. oraz na urlopie wychowawczym począwszy od dnia 22 kwietnia 2015 r. Sąd I instancji prawidłowo podkreślił, że korzystanie z urlopu wychowawczego pozostaje bez wpływu na prawo powódki do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Sąd II instancji wskazuje, że kwestie udzielania urlopów reguluje nowelizacja Kodeksu Pracy z dnia 26 lipca 2013 r., która obowiązuje od dnia 1 października 2013 r. W nowelizacji tej zmieniono zakres przedmiotowy wyłączając okres urlopu wychowawczego z katalogu okresów skutkujących proporcjonalnym obniżeniem urlopu wypoczynkowego. W ocenie Sądu Okręgowego oznacza to, że jeżeli urlop wychowawczy wykorzystany jest po nabyciu prawa do urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym, to nie następuje proporcjonalne obniżenie przysługującego pracownikowi wymiaru urlopu wypoczynkowego. Analogicznie ujmując, Sąd II instancji zważył, że w niniejszej sprawie powódka skorzystała z urlopu wychowawczego bezpośrednio po przebywaniu na urlopie macierzyńskim i rodzicielskim. W apelacji skarżąca nie zarzucała, jakoby powódka otrzymała niezgodnie z prawem ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, kiedy przebywała na urlopie macierzyńskim i wychowawczym. Zatem na gruncie obowiązujących przepisów prawa Sąd Okręgowy uznał, że powódka rozpoczęła przebywanie na urlopie wychowawczym bezpośrednio po skorzystaniu z całości przysługującego jej urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. W opisywanej sytuacji urlop wypoczynkowy należący powódce nie ulega obniżeniu w proporcji do okresu przepracowanego w danym roku kalendarzowym i przysługuje jej w pełnym wymiarze za lata 2014-2016. Sposób wyliczenia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy powódki dokonany przez Sąd Rejonowy nie był kwestionowany przez skarżącą w treści apelacji. Tym niemniej w ocenie Sądu Okręgowego obliczenia matematyczne Sądu I instancji zostały prawidłowo zaprezentowane, a żaden z przepisów prawa materialnego nie został naruszony. Sąd Okręgowy jednocześnie zważył, że Sąd I instancji prawidłowo zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 6.000,00 złotych tytułem odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę. W tym zakresie pozwana wskazywała na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd I instancji rzetelnie zgromadził materiał dowodowy oraz trafnie dokonał jego oceny, a następnie prawidłowo rozważył o zasadności wniesionego powództwa. Przy ocenie materiału, Sąd Rejonowy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie pozwanej roszczenie powódki w sposób niezgodny z prawem skorzystało z ochrony objętej art. 8 k.p., na podstawie którego nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Aby rozstrzygnąć kwestię zasadności wypowiedzenia powódce umowy o pracę, należało dokonać zarówno analizy przepisów zawartych w kodeksie pracy, jak i obowiązujących poglądów wynikających z orzecznictwa. Pozwana wypowiedziała powódce umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia na mocy art. 30 § 1 pkt 2 k.p. Przyczyną wypowiedzenia była likwidacja stanowiska. Zgodnie z art. 30 § 4 k.p., w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy. W orzecznictwie podkreśla się, że ,,przepis art. 30 § 4 k.p. dopuszcza różne sposoby określenia przyczyny rozwiązania umowy o pracę, a jej konkretność ocenia się z uwzględnieniem innych znanych pracownikowi okoliczności uściślających tę przyczynę. Istotne jest, aby z oświadczenia pracodawcy wynikało w sposób niebudzący wątpliwości, co jest istotą zarzutu stawianego pracownikowi i usprawiedliwiającego rozwiązanie z nim stosunku pracy. Natomiast konkretyzacja przyczyny, wskazanie konkretnego zdarzenia lub ciągu zdarzeń, konkretnego zachowania pracownika, z którymi ten zarzut się łączy, może nastąpić poprzez szczegółowe określenie tego zdarzenia (zachowania) w treści oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę lub wynikać ze znanych pracownikowi okoliczności wiążących się w sposób niebudzący wątpliwości z podaną przez pracodawcę przyczyną rozwiązania umowy o pracę. Inaczej rzecz ujmując, przyczyna rozwiązania umowy o pracę może być sformułowana w piśmie pracodawcy w sposób uogólniony, jeżeli okoliczności zakończenia stosunku pracy są znane pracownikowi.” ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt II PK 298/13) ,,Konkretność przyczyny wypowiedzenia polega nie tyle na jej opisaniu w sposób szczegółowy (drobiazgowy), co na precyzyjnym (bez potrzeby snucia domysłów) wskazaniu okoliczności, które w rzeczywistości stanowią przyczynę wypowiedzenia, ponieważ w przypadku ewentualnej kontroli sądowej to właśnie skonkretyzowana przyczyna będzie przedmiotem analizy, czy wypowiedzenie było uzasadnione.” ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt II PK 202/15). Jak wskazuje orzecznictwo, przyczyna rozwiązania umowy o pracę musi być również rzeczywista. ,,Prawdziwą (rzeczywistą) przyczyną uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nie tylko przyczyna istniejąca już w dacie dokonania wypowiedzenia, ale też taka, która wprawdzie jeszcze nie zaistniała (nie ziściła się), lecz jest wystąpienie w nieodległej przyszłości (w szczególności w okresie wypowiedzenia lub bezpośrednio po jego upływie) jest pewne.” ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt II PK 246/15) W ocenie Sądu II instancji podana przez pozwaną przyczyna w wypowiedzeniu powódce umowy o pracę w postaci likwidacji stanowiska była pozorna. Sąd Okręgowy zważył, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zwolnienie powódki nie było spowodowane przyczyną zawartą w piśmie rozwiązującym umowę o pracę. Pozwana wskazała podczas zeznań na rozprawie w dniu 31 października 2017 r., że rzeczywistą przyczyną zwolnienia powódki była nieobecność w pracy, ponieważ miała ona odbyć szkolenie (...). Dodatkowo sekwencja wydarzeń nie wskazuje, aby w dniu wysłania do powódki listu wraz z rozwiązaniem umowy o pracę 21 lutego 2017 r., pozwana miała zdecydować się na likwidację prowadzonej wówczas działalności gospodarczej. Jak wynika z podnoszonego stanowiska pozwanej w toku całego postępowania, przyczyną likwidacji stanowiska powódki było dokonane włamanie do kiosku w okresie od dnia 25 lutego 2017 r. do dnia 27 lutego 2017 r. Zatem w dniu wysłania listu do powódki, pozwana nie mogła przewidywać, że będzie zdecydowana zakończyć prowadzenie działalności gospodarczej, co miałoby bezpośredni wpływ na likwidację stanowiska zajmowanego przez powódkę. Należy również wskazać, że Sąd I instancji nie rozważał, czy zasadnym było zwolnienie powódki z powodu jej nieobecności w pracy, a jedynie ustalił, że była to ukryta przyczyna uzasadniająca jej zwolnienia w oparciu o zeznania pozwanej. Prawidłowym było dokonanie rozważań w zakresie, w jakim uznano, że przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę zawarta w dokumencie była nierzeczywista i w związku z tym powódka jest osobą uprawnioną do zasądzonego na jej rzecz roszczenia głównego. Na marginesie rozważań prawnych, w ocenie Sądu Okręgowego powódka swoim żądaniem o zasądzenie na jej rzecz odszkodowania w związku z nierzeczywistą przyczyną rozwiązania z nią umowy o pracę nie naruszyła zasad współżycia społecznego. Pozwana wskazywała, że wykazała się międzyludzką lojalnością, ponieważ zamiast wręczenia powódce dyscyplinarnego zwolnienia, rozwiązała z nią stosunek pracy za wypowiedzeniem. Tymczasem to pozwana naruszyła zasady współżycia społecznego, ponieważ dokonała antydatowania rozwiązania umowy o pracę na dzień 17 listopada 2016 r., mimo że dopiero w drugiej połowie lutego 2017 r. doszło do wysłania powódce przedmiotowego dokumentu. Jak wynika z akt sprawy, powódka nie wykazała się żadną inicjatywą ani nie miała wpływu przy decydowaniu przez pozwaną o przyczynie rozwiązania z nią umowy o pracę za wypowiedzeniem. Pozwana w tym aspekcie miała swobodę, z której niewątpliwie skorzystała i ponosi wyłączną winę za popełniony błąd w postaci wpisania nierzeczywistej przyczyny rozwiązania umowy o pracę. Ponadto Sąd Okręgowy uznał, że na mocy obowiązujących przepisów Sąd I instancji prawidłowo zasądził na rzecz powódki kwotę odszkodowawczą będącą równowartością jej trzymiesięcznego wynagrodzenia. Jak wynika z art. 47 1 k.p., odszkodowanie, o którym mowa w art. 45 , przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W niniejszej sprawie pozwana rozwiązała z powódką umowę o pracę antydatowaną w dniu 17 listopada 2017 r., gdzie została zawarta informacja, zgodnie z którą okres wypowiedzenia upływał w dniu 18 lutego 2017 r. Zatem należy przyjąć, że okres wypowiedzenia obejmował 3 miesiące. Sąd Okręgowy zważył, że przepis art. 47 1 k.p. nie pozwala na zasądzenie odszkodowania w wysokości mniejszej niż wynagrodzenie przysługujące za okres wypowiedzenia. W związku z tym, że okres wypowiedzenia wynosił w przypadku powódki 3 miesiące, należało również za tożsamy okres zasądzić odszkodowanie, co też w sposób trafny uczynił Sąd I instancji. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 385 k.p.c., jak w sentencji. SSO Małgorzata Jarząbek SSO Renata Gąsior (spr.) SSO Monika Rosłan-Karasińska ZARZĄDZENIE (...) (...)

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.