Sygn. akt VI Gz 83/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Zbigniew Krepski (spr.) Sędziowie : SO Jerzy P. Naworski, SO Joanna Rusińska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2019 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy w postępowaniu upadłościowym E. K. – osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej w przedmiocie ustalenia planu spłaty wierzycieli na skutek zażalenia wierzyciela (...) sp. z o.o. w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 19 listopada 2018 r., sygn. akt V GUp 47/15 postanawia oddalić zażalenie Jerzy P. Naworski Zbigniew Krepski Joanna Rusińska Sygn. akt VI Gz 83/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 listopada 2018 r., sygn. akt V GUp 47/15, w sprawie upadłościowej dłużnika E. K., osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej, Sąd Rejonowy w T. postanowił ustalić plan spłaty wierzycieli w ten sposób, że: - w pkt 1. ustalił, że upadła E. K. będzie przeznaczała przez okres 12 miesięcy w 12 ratach płatnych co miesiąc kwotę 300 zł na spłatę swoich zobowiązań począwszy od miesiąca następnego od uprawomocnienia się orzeczenia, w sposób określony w punktach 2-5 postanowienia: - w pkt 2. kwota 100,68 zł będzie przeznaczana na spłatę zobowiązań (...) S.A. w K. w 12 ratach po 8,39 zł; - w pkt 3. kwota 1.232,40 zł będzie przeznaczana na spłatę zobowiązań M. W. w 12 ratach po 102,70 zł; - w pkt 4. kwota 1.998,60 zł będzie przeznaczana na spłatę zobowiązań (...) sp. z o.o. w S. w 12 ratach po 166,55 zł; - w pkt 5. kwota 268,32 zł będzie przeznaczana na spłatę zobowiązań (...) w W. w 12 ratach po 22,36 zł; - w pkt 6 pozostała część zobowiązań uznanych na liście wierzytelności i niespłaconych na zasadach określonych w niniejszym postanowieniu oraz wszystkie pozostałe zobowiązania upadłej powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości, poza zobowiązaniami wymienionym w art. 491 21 ust. 2 prawa upadłościowego i naprawczego, zostaną umorzone po wykonaniu planu spłaty wierzycieli (k.304). Z ustaleń tego Sądu wynika, że postanowieniem z dnia 16 grudnia 2015 r. Sąd Rejonowy w T. ogłosił upadłość E. K. – osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. E. K. wniosła o zakończenie postępowania poprzez umorzenie zobowiązań bez ustalenia planu spłaty. Syndyk masy upadłości złożył projekt planu spłaty. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2017 r. (k. 122) sędzia-komisarz zatwierdziła listę wierzytelności w postępowaniu upadłościowym E. K., na której uznano wierzytelności: - (...) S.A. w K. w kwocie łącznej 1.656,66 zł, - M. W. w kwocie łącznej 20.279,48 zł, - (...) Sp. z o.o. w S. w kwocie łącznej 47.968,61 zł, - (...) Banku (...) S.A. w W. w kwocie łącznej 4.452,37 zł, a która to wierzytelność została w toku postępowania sprzedana na podstawie umowy przelewu wierzytelności (...) w W.. Powyższe zobowiązania powstały w części w wyniku odpowiedzialności upadłej za zobowiązania związane z prowadzoną przez męża upadłej działalnością gospodarczą, a częściowo z tytułu zaciąganych zobowiązań na spłatę uprzednich zobowiązań prywatnych. W toku postępowania do masy upadłości wpłynęła kwota łącznie 20.313,70 zł, a ostateczny plan podziału funduszów masy upadłości wykonano na kwotę 6.284,40 zł; natomiast uzupełniający ostateczny plan podziału funduszów masy upadłości na kwotę 2.426,97 zł. Zaś po uwzględnieniu kosztów postępowania w masie upadłości pozostała kwota 2.351,51 zł. Dalej Sąd Rejonowy ustalił, iż upadła E. K. jest w wielu 38 lat mając na utrzymaniu troje dzieci w wieku 17, 15 i 9 lat. Wprawdzie upadła jest zamężną od 2009 r., jednakże mąż od kilku lat przebywa i pracuje za granicą, przesyłając nieregularnie różne kwoty tytułem dobrowolnych alimentów na rzecz dzieci, zaś okresowo to upadła przesyła mężowi wsparcie finansowe. Upadła E. K. wraz z dziećmi zamieszkuje u swojej matki w domu jednorodzinnym, który jest w złym stanie technicznym i wymaga remontu – przecieka dach i brak jest ocieplenia, co powoduje zwiększone zużycie węgla. Upadła E. K. jest zatrudniona jest Urzędzie Gminy B. od dnia 2 kwietnia 2006 r. za wynagrodzeniem w wysokości 2.354,22 zł netto; przy czym regularnie uczestniczy w konkursach na wyższe stanowisko, jednakże dotychczas bezskutecznie. Nadto uzyskuje świadczenie rodzinne 500+ w kwocie łącznej 1.000,00 zł na dwoje z dzieci, ale od przyszłego roku świadczenie zostanie zmniejszone o połowę z uwagi na osiągnięcie pełnoletniości przez najstarsze dziecko. Wedle ustaleń Sądu Rejonowego łączny dochód upadłej bez uwzględniania nieregularnych kwot przesyłanych przez męża wynosi 3.354,22 zł (wynagrodzenie i świadczenie rodzinne). Natomiast miesięczne wydatki kształtują się w sposób następujący: - koszty zakupu energii elektrycznej to około 150-200 zł, - koszt abonamentu TV 32 zł, - koszt opłaty za wodę 35 zł, - opłata za wywóz śmieci 41,75 zł (125,25 zł kwartalnie), - opłata za telefony 400 zł, - ubezpieczenie dzieci 27,00 zł (324 zł rocznie), - koszt (rata) za wymianę pieca centralnego ogrzewania 385,00 zł, - koszt zakupu węgla 125 zł; przy czym sezonowo w miesiącu to koszt około 890 zł, - koszt zakupu paliwa celem dojazdu do pracy i dowiezienia najstarszego dziecka do szkoły 150-200 zł, - koszt zakupu żywności 1.200 zł, - koszty zakupu odzieży, obuwia i środków czystości 200 zł. Upadła nie ma problemów ze zdrowiem. Natomiast najstarszy syn jest pod stałą opieką dermatologa z uwagi na problemy łuszczycowe. Z tego powodu regularnie korzysta z pomocy lekarza i przyjmuje lekarstwa, który miesięczny koszt wynosi 110,82 zł. Nadto ponosi wydatki związane z okresowymi zachorowaniami dzieci. Ponadto w ostatnim roku upadła poniosła koszty związane z utrzymaniem dzieci w szkole (opłaty szkolne i dodatkowe książki) w kwocie 300 złotych oraz koszt naprawy samochodu 400 złotych – w stosunku miesięcznym jest to kwota około 60 złotych. Przechodząc do rozważań natury prawnej w ocenie Sądu rejonowego brak było podstaw do stwierdzenia, iż sytuacja osobista upadłej w oczywisty sposób wskazuje, iż nie jest ona zdolna do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Upadła, choć ma stałe zatrudnienie i stara się poprawić swoją sytuację finansowo-zawodową poprzez regularny udział w konkursach na wyższe stanowiska w Urzędzie Gminy B., gdzie pracuje, aktualnie uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 2.354,22 zł. Na jej dochód składa się również świadczenie rodzinne z tzw. programu 500+ w kwocie łącznej 1.000 złotych miesięcznie na dwoje dzieci. Łączny dochód upadłej sięga zatem kwoty 3.354,22 zł. Nieregularnie upadłej pieniądze przesyła jej mąż, jednak wpłaty nie są comiesięczne i ich kwoty nie są stałe. Z tego względu Sąd przy ocenie sytuacji majątkowej upadłej nie brał tej okoliczności pod rozwagę, ostatecznie uznając, że na jej dochód składają się wynagrodzenie i świadczenie 500+, przy czym należy pamiętać o przeznaczeniu tego dochodu na potrzeby wyłączenie wydatków celowych. Natomiast łączne wydatki upadłej i jej rodziny wynoszą około 3.213,75 zł i są to w zasadzie koszty maksymalne, bowiem w niektórych miesiącach koszty utrzymania, w zależności od potrzeb upadłej i jej dzieci okazały się niższe jak w przypadku kosztu opłaty za energię elektryczną – o około 50 zł, ponadto w 2018 r. upadła poniosła dodatkowe, nieprzewidziane koszty związane z utrzymaniem dwójki młodszych dzieci w szkole i naprawą samochodu. Sąd Rejonowy oszacował te koszty w stosunku miesięcznym na kwotę 60 złotych. W konsekwencji Sąd ten uznał, iż upadła – poza kwotą pozostałą w masie upadłości – w chwili obecnej dysponuje niewielką kwotą w comiesięcznym budżecie domowym, którą winna przeznaczyć na plan spłaty wierzycieli. W ocenie Sądu I instancji aktualna sytuacja życiowa tj. majątkowa, zawodowa i rodzinna upadłej wskazuje, że E. K. jest w stanie ponieść część ciężaru związanego ze spłatą wierzycieli. Po przeanalizowaniu jej sytuacji życiowej Sąd ten doszedł do przekonania, że uzasadnionym będzie ustalenie planu spłaty z miesięczną ratą w kwocie 300 zł na okres 12 miesięcy. Za takim orzeczeniem przemawiał przede wszystkim fakt, że w przyszłym roku najstarszy syn upadłej osiągnie pełnoletniość, a przyznane jej świadczenie rodzinne z programu 500+ ulegnie zmniejszeniu z kwoty 1.000 zł do kwoty 500 zł co realnie wpłynie na budżet domowy. Z kolei okoliczność, iż upadła faktycznie samotnie wychowuje trójkę dzieci zobligowała Sąd Rejonowy do ustalenia planu spłaty, zarówno w kontekście wysokości jak i długotrwałości ze szczególną ostrożnością, mając na uwadze – zgodnie z podstawową zasadą wyrażoną w powołanym art. 2 ust. 2 prawa upadłościowego – iż podstawowym celem tego postępowania jest oddłużenie upadłego, zaś ewentualne zaspokojenie wierzycieli nie może odbyć się kosztem naruszenia minimalnego zabezpieczenia finansowego upadłego i jego rodziny. W sytuacji takiej jak upadłej, gdy faktycznie samodzielnie jest ona zobowiązana do zapewnienia utrzymania trójce małoletnich obecnie dzieci, nawet otrzymywanie wynagrodzenia wyższego niż minimalne nie może stanowić podstawy do ustalenia planu spłaty w znacznej wysokości, lecz z uwzględnieniem ilość osób, które faktycznie z tych dochodów korzystają. Sąd Rejonowy zważyć także, że czas, w którym upadła będzie obowiązana spłacać zobowiązania, nie został przez ustawodawcę określony ściśle, lecz poprzez wskazanie okresu maksymalnego wynoszącego 36 miesięcy. Jednocześnie nie zostały wymienione żadne konkretne okoliczności, które miałyby mieć wpływ na określenie długości tego okresu, poza ogólnymi wskazaniami określonymi w art. 491 15 ust. 4 p.u. oraz wszystkie inne okoliczności sprawy. Zatem w sytuacji pewności Sądu Rejonowego, iż dochody te ulegną zmniejszeniu w określonej perspektywie czasu, jak w przypadku upadłej, należało stosownie ograniczyć długość planu spłaty. Wreszcie Sąd ten miał na uwadze, iż wierzyciele upadłej uzyskali już częściowe zaspokojenie w toku postępowania poprzez wykonanie dwóch planów podziałów funduszów masy upadłości, a nadto zobowiązania upadłej powstały w części z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania małżonka upadłej związane z prowadzona przez niego działalnością gospodarczą. Na zakończenie Sąd Rejonowy podniósł, że określenie wysokości miesięcznej spłaty w kwocie zbyt wysokiej, wbrew pozorom nie byłoby korzystne dla wierzycieli. Nadmierne obciążenie upadłej spłatami mogłoby bowiem skutkować tym, że zaprzestałby ona realizacji planu spłat, co doprowadziłoby do umorzenia postępowania upadłościowego (art. 491 10 ust. 2 p.u.), niwecząc tym samym cele postępowania Reasumując, na podstawie art. 491 14 ust. 1 p.u. orzeczono jak w punktach 1-5 sentencji postanowienia. W zakresie umorzenia pozostałej części zobowiązań uznanych na liście wierzytelności i niespłaconych na zasadach określonych w niniejszym postanowieniu oraz wszystkich pozostałych zobowiązań upadłej powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości, po wykonaniu planu spłaty wierzycieli, Sąd Rejonowy postanowił w punkcie 6 postanowienia na podstawie art. 491 15 ust. 4 pun, z uwzględnieniem regulacji wynikającej z art. 491 21 ust. 2 prawa upadłościowego i naprawczego (k.327-329). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wierzyciel (...) sp. z o.o. w S. zaskarżając je w części tj. w punktach 1, 4 i 6 co do warunków ustalonego planu spłaty zarówno co do łącznej wysokości raty w kwocie 300 zł jaką upadła ma przeznaczać w stosunku miesięcznym na spłatę wierzycieli, konsekwentnie co do wysokości miesięcznej raty przypadającej na skarżącego wierzyciela oraz co do wysokości miesięcznej raty przypadającej na skarżącego wierzyciela oraz co do zastosowanego skróconego okresu wykonywania planu spłaty ze standardowego 36 miesięcy do 12 miesięcy, a także w zakresie umorzenia niezaspokojonych zobowiązań upadłej po wykonaniu tak zaskarżonego planu spłaty. Zaskarżonemu postanowieniu wierzyciel zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) ar. 233 § 1 k.p.c.:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.