sygn. akt VII Pa 116/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący

§ 1, 2 i 5 k.p., w związku z art.

2 ust. 7 i art. 4 ustawy o czasie pracy kierowców w związku z art. 5 k.p. poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji niezastosowanie polegające na przyjęciu, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt K 11/15 brak jest materialnoprawnej podstawy roszczenia o ryczały za nocleg kierowcy w zagranicznej podróży służbowej, podczas gdy po wyroku do kierowców w transporcie międzynarodowym nadal stosuje się reguły rozliczania podróży służbowej z kodeksu pracy i rozporządzenia wykonawczego, zaś prawa do uzyskania ryczałtu nie można wyłączyć wewnętrzną regulacją; - art. 328 § 2 k.p.c. poprzez całkowite pominięcie w uzasadnieniu wyroku zarówno wyrażenia przez Sąd I instancji oceny prawnej regulacji regulaminu wynagradzania, zgodnie z którą powodowi zatrudnionemu na stanowisku kierowcy nie przysługuje ryczałt za noclegi w podróży służbowej, jak i dokonania oceny toku rozumowania przedstawionego przez pełnomocnika powoda w załączniku do protokołu posiedzenia z dnia 2 lutego 2017 r., podczas gdy ma ona zasadnicze znaczenie dla wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku. Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie w całości powództwa oraz o zasądzenie od spółki na swoją rzecz kosztów procesu w instancji odwoławczej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych ( k. 846-849 a. s.). Pozwana spółka w odpowiedzi na apelację z dnia 17 lipca 2018 r. wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych ( k. 878-894 a. s.). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda jako niezasadna podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności skarżący wystosował zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, które okazały się być nieuzasadnione. Zgodnie z § 9 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ( Dz. U. z 2002 r., Nr 236, poz. 1991) zwanego dalej ,,rozporządzeniem’’, (ust. 1) za nocleg przysługuje pracownikowi zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem hotelowym, w granicach ustalonego na ten cel limitu określonego w załączniku do rozporządzenia. (ust. 2) W razie nieprzedłożenia rachunku za nocleg, pracownikowi przysługuje ryczałt w wysokości 25% limitu, o którym mowa w ust. 1. Ryczałt ten nie przysługuje za czas przejazdu. (ust. 4) Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli pracodawca lub strona zagraniczna zapewnia pracownikowi bezpłatny nocleg. Na podstawie art.

§ 1

, 2 i 5 k.p., (§ 1) pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. (§ 2) Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju. Rozporządzenie powinno w szczególności określać wysokość diet, z uwzględnieniem czasu trwania podróży, a w przypadku podróży poza granicami kraju - walutę, w jakiej będzie ustalana dieta i limit na nocleg w poszczególnych państwach, a także warunki zwrotu kosztów przejazdów, noclegów i innych wydatków. (§ 5) W przypadku gdy układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub umowa o pracę nie zawiera postanowień, o których mowa w § 3, pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów podróży służbowej odpowiednio według przepisów, o których mowa w § 2. W myśl art. 2 ust. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. ( Dz. U. z 2012 r., poz. 1155) zwanej dalej ,,ustawą’’, podróż służbowa to każde zadanie służbowe polegające na wykonywaniu, na polecenie pracodawcy przewozu drogowego poza miejscowość, o której mowa w pkt 4 lit. a, lub wyjazdu poza miejscowość, o której mowa w pkt 4 lit. a, w celu wykonania przewozu drogowego. Jak stanowi art. 4 ustawy, w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. W świetle art. 5 k.p., jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami. Wbrew podniesionym zarzutom w uzasadnieniu apelacji, Sąd Okręgowy zważył, że w sposób prawidłowo uznano, iż do czasu adekwatnego uregulowania kwestii zagranicznych noclegów kierowców zgodnie ze wspomnianym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego odpadła materialnoprawna podstawa roszczenia, którego konstruował powód w toku postępowania sądowego. Nietrafnie wskazuje powód, jakoby Sąd I instancji wydał rozstrzygnięcie na podstawie błędnej wykładni w/w przepisów. Sąd II instancji zwraca uwagę, że Sąd Rejonowy przy uzasadnianiu wyroku nie zajmował się wykładnią przepisów przytoczonych w apelacji. Natomiast ich rzekome nieprawidłowe niezastosowanie również jest pozbawione podstaw prawnych. Sąd Rejonowy trafnie zinterpretował wydany wyrok przez Trybunał Konstytucyjny, na podstawie którego odpadła materialnoprawna podstawa roszczenia powoda. Apelujący pominął stwierdzenie Trybunału, który wskazał jednoznacznie, że potraktowanie w sposób identyczny podmiotów nierównych, a więc pracowników sektora administracji i kierowców w transporcie w szczególności międzynarodowych, takich jak powód, a z drugiej strony także ich pracodawców, należy uznać za wadliwe z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości oraz poszanowania negocjacyjnego systemu określenia poziomu wynagrodzeń i diet. Skarżący pominął również kwestie związane z art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców, zgodnie z którym kierowcy w podróży służbowej przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalane na zasadach określonych w przepisach art.

§ 3

-5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy, które mają charakter kaskadowy. Trybunał wskazał również, że odesłanie art. 21a w/w ustawy do przepisów ogólnych kodeksu pracy jest nieadekwatne. Uchylenie tego przepisuje wskazuje, że wolą ustawodawcy było odniesienie skutku w postaci braku podstaw do wypłacania na rzecz pracowników na stanowiskach zajmowanych przez skarżącego należności z tytułu podróży służbowych tylko na podstawie art.

k.p. Ponadto uznano w sposób całkowicie jednoznaczny, że wydane na podstawie art. 77 k.p., na którego niezastosowanie powołuje się powód, przepisy wykonawcze nie mogą mieć zastosowania do kierowców międzynarodowych ze względu na sprzeczność przepisów. W ocenie Sądu Okręgowego trafnie Sąd I instancji przedstawił pojawiające się orzecznictwo Sądu Najwyższego, które wskazuje, że nie należy stosować rozporządzeń wykonawczych wydanych z upoważnienia art.

k.p. Dlatego też Sąd II instancji ograniczając się do tego stwierdzenia nie widzi podstaw do powielania cytatów, które płynęły z uzasadnienia Sądu Rejonowego. Natomiast poruszone przez powoda w apelacji fragmenty uzasadnień są nieadekwatne w kontekście materialno-prawnej przesłanki żądania. Nie zważając jednak na powyższe, Sąd Okręgowy zważył, że nawet w przypadku uznania, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do niniejszej sprawy, to powód nie wykazał zasadności swojego roszczenia. Zgodnie z art.

§ 3k.p.

warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej określa się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu wynagradzania. Na podstawie art.

§ 4k.p.

postanowienia układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub umowy o pracę nie mogą ustalać diety za dobę podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju w wysokości niższej, niż dieta z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju określona dla pracownika, o którym mowa w §

1. W ocenie Sądu II instancji powód był zapoznany z regulaminem wynagrodzenia panującym u pozwanej oraz wyraził zgodę na jego zastosowanie, ponieważ złożył swój podpis na dokumencie wskazującym wszystkie obowiązujące wówczas zasady. Tak więc powód godził się na system wynagradzania pracownika a jego twierdzenia, jakoby nie był o tym poinformowany należało uznać za niewiarygodne. Na takie przyjęcie również ma wpływ apelacja, w której skarżący nie zarzucał wyrokowi naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., a ustalony i oceniony stan faktyczny nie budził wątpliwości stron procesu. Dlatego należy uznać za wiarygodne, że pozwana wypłacała powodowi świadczenie w kwotach 38, 40 lub 42 euro za dobę. W regulaminie wynagradzania kierowcom nie przysługiwało odrębne świadczenie ryczałtowe za nocleg w podróży służbowej. Ewentualne koszty noclegu pracowników pokrywać miała dieta. Natomiast w niniejszej sprawie powód nie wykazał, aby ponosił takie koszty. Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że powód nie udowodnił, aby opłacał jakiekolwiek koszty związane z podróżami służbowymi. Ponadto powód sam przyznał, że diety wydawał na wyżywienie, z których później zostawały mu środki pieniężne, których ostatecznie nie wykorzystywał. Powód również nie udowodnił zasadności swoich twierdzeń w zakresie, w jakim miejsce do spania w kabinie samochodu byłoby nieodpowiednie w rozumieniu rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zmieniające rozporządzenie Rady nr 3821/15 i 2135/98 oraz uchylające rozporządzenie Rady nr 3820/
2. Należy wskazać, że powód jeździł samochodem, który spełniał wszystkie ustawowe przepisy związane z możliwością nocowania w nim w trakcie odbywania podróży międzynarodowych. Co istotne, skarżący nawet nie wskazał, których z warunków ustawowych nie spełniał samochód, którym poruszał się po trasach. Wobec powyższego Sąd Okręgowy przyjął, że pozwany zapewnił powodowi wszystkie warunki dla odbywania noclegu w kabinie samochodu. W związku z tym skarżący nie był zobowiązany do nocowania w hotelach czy innych ośrodkach, które wiązałyby się z generowaniem kosztów. Na marginesie rozważań prawnych Sąd Okręgowy zważył, że nie doszło do ziszczenia przesłanek, które wskazywałyby na zasadność uchylenia zaskarżonego wyroku. W niniejszej sprawie przepis art. 328 § 2 k.p.c., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, nie został naruszony. Sąd I instancji nie pominął w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej regulacji regulaminu wynagradzania. Należy wskazać, że Sąd Rejonowy w sposób prawidłowo pochylił się nad podnoszoną kwestią a zarówno całość ustalonego i ocenionego stanu faktycznego, jak i dokonane rozważania prawne podlegały kontroli instancyjnej. Zatem Sąd Okręgowy nie widzi podstaw do możliwości uchylenia wyroku, który został wydany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 385 k.p.c., jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą Sąd II instancji orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w punkcie 2 wyroku. Sąd Okręgowy zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1350,00 złotych na podstawie § 2 pkt 5 w związku z § 9 ust. 1 pkt 2 w związku z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) obowiązującego w dniu wniesienia apelacji przez powoda. SSO Dorota Michalska SSO Zbigniew Szczuka SSO Monika Rosłan – Karasińska Zarządzenie: (...) (...)